Danıştay 10. D 2023/4623 K.

Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2023/4741 E. , 2023/4623 K.

"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y

ONUNCU DAİRE

Esas No : 2023/4741

Karar No : 2023/4623

TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1- …

	 2.  …

	 3.  …

VEKİLİ : Av. …

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Bakanlığı / ANKARA

VEKİLİ : 1. Huk. Müş. Yrd. …

İSTEMLERİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin .. tarih ve E:…, K:… sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: Davacılar tarafından, murisleri ...'nun Amerika Birleşik Devletleri Büyükelçiliğinde güvenlik görevlisi olarak görev yaparken 01/02/2013 tarihinde canlı bombanın giriş için kullanılan nizamiyede kendini patlatması sonucu hayatını kaybetmesinde davalı idarenin hizmet kusuru bulunduğundan bahisle her bir davacı için ayrı ayrı 5.000,00 TL olmak üzere toplam 15.000,00 TL maddi tazminat (miktar artırımı ile her bir davacı için 250.000,00 TL, toplamda 750.000,00 TL maddi tazminatın) ile her bir davacı için ayrı ayrı 50.000,00 TL olmak üzere toplam 150.000,00 TL manevi tazminatın (miktar artırım talebi ile her bir davacı için 250.000,00 TL, toplam 750.000,00 TL manevi tazminatın) olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince; Danıştay Onuncu Dairesinin 21/12/2020 tarih ve E:2019/3032, K:2020/6697 sayılı bozma kararına uyulmak suretiyle; olayda, davacıların murisi ...'nun ölümüne sebep olan 01/02/2013 tarihinde Amerika Birleşik Devletleri Büyükelçiliği önünde meydana gelen bombalı saldırının terör eylemi olduğu noktasında ihtilaf bulunmadığından, davacılar murisi ...'nun ölümü nedeniyle oluşan maddi zararının sosyal risk ilkesi uyarınca tazmin edilmesi gerektiği, 5233 sayılı Kanunda belirtilen hesaplama usulüne göre eş ...için 6.719,21 TL, çocuklardan ... için 10.078,82 TL ve Sami Akarsu için 10.078,82 TL olmak üzere toplam 26.876,85 TL maddi tazminatın ödenmesi gerektiği; diğer taraftan, olayın 01/02/2013 tarihinde gerçekleştiği ve davacıların manevi tazminatın miktar artırım talebine ilişkin dilekçesinin 07/03/2023 tarihinde kayda alındığı dikkate alındığında, geçen süreçte davacıların manevi zararının arttığının kabulü gerektiğinden, miktar artırım dilekçesi dikkate alınarak eş ...için 100.000,00 TL, çocuklardan ... için 125.000,00 TL ve ... için 125.000,00 TL olmak üzere toplam 350.000,00 TL manevi tazminatın ödenmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, maddi tazminatın 6.719,21 TL'lik kısmının ...'ya, 10.078,82 TL'lik kısmının ...'ya, 10.078,82 TL'lik kısmının ...'ya davalı İçişleri Bakanlığına başvuru tarihi olan 18/09/2013 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine, fazlaya ilişkin maddi tazminat isteminin ise reddine; manevi tazminatın 100.000,00 TL'lik kısmının ...'ya, 125.000,00 TL'lik kısmının ...'ya, 125.000,00 TL'lik kısmının ...'ya davalı İçişleri Bakanlığına başvuru tarihi olan 18/09/2013 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat isteminin ise reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI : Davacılar tarafından, hükmedilen tazminat miktarının idarenin sorumluluğu, denkleşirici adalet ve hakkaniyet ilkelerine aykırı olduğu, 2013 yılındaki katsayılar ile yapılan hesaplamanın zararlarını karşılamaktan uzak olduğu, genel hükümlere göre hesaplanacak tazminatın ödenmesine karar verilmesi gerektiği, 5233 sayılı Kanun kapsamında hesaplama yapılacaksa da bilirkişi raporunun alındığı tarihteki katsayıların baz alınması gerektiği, ya da 2013 yılında bulunan değerin günümüz satın alma gücüne getirilmesi gerektiği, uygulanacak yasal faizin enflasyon karşısında eridiği, terör örgütünün ABD misyonlarına saldırı yapacağının önceden bilindiği, hizmetin kusurlu işlediği iddialarıyla; davalı idare tarafından, husumetin Valiliğe yöneltilmesi gerektiği, 5233 sayılı Kanunun yürürlüğü sonrası uyuşmazlığın 5233 Kanun kapsamında çözümlenmesi gerektiği, 5233 sayılı Kanunda manevi tazminat düzenlenmediğinden manevi tazminat talebinin reddi gerektiği iddialarıyla temyize konu kararın aleyhlerine olan kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN_SAVUNMALARI : Davalı idare tarafından temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmakta olup davacılar tarafından cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ : Davacıların temyiz isteminin reddi, davalı idarenin temyiz isteminin kısmen kabulü kısmen reddi ile temyize konu kararın maddi tazminata yönelik kısmının onanması, manevi tazminata yönelik kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :

MADDİ OLAY :

Dava, davacıların murisi ...'nun Amerika Birleşik Devletleri Büyükelçiliğinde güvenlik görevlisi olarak görev yaparken 01/02/2013 tarihinde canlı bombanın giriş için kullanılan nizamiyede kendini patlatması sonucu hayatını kaybetmesinde davalı idarenin hizmet kusuru bulunduğundan bahisle her bir davacı için ayrı ayrı 5.000,00 TL olmak üzere toplam 15.000,00 TL maddi tazminat (miktar artırımı ile her bir davacı için 250.000,00 TL, toplamda 750.000,00 TL maddi tazminatın) ile her bir davacı için ayrı ayrı 50.000,00 TL olmak üzere toplam 150.000,00 TL manevi tazminatın (miktar artırım talebi ile her bir davacı için 250.000,00 TL, toplam 750.000,00 TL manevi tazminatın) olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

Davacıların 07/03/2023 tarihli miktar artırım dilekçesi ile her bir davacı için ayrı ayrı 50.000,00 TL olan manevi tazminat istemi her bir davacı için 250.000,00 TL'ye yükseltilmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 16. maddesinin 4. fıkrasında, "Taraflar, sürenin geçmesinden sonra verecekleri savunmalara veya ikinci dilekçelere dayanarak hak iddia edemezler. Ancak, tam yargı davalarında dava dilekçesinde belirtilen miktar, süre veya diğer usul kuralları gözetilmeksizin nihai karar verilinceye kadar, harcı ödenmek suretiyle bir defaya mahsus olmak üzere artırılabilir ve miktarın artırılmasına ilişkin dilekçe otuz gün içinde cevap verilmek üzere karşı tarafa tebliğ edilir." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

A) Temyize Konu Kararın Maddi Tazminata Yönelik Kısmının İncelenmesi ;

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen kararın bu kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın anılan kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

B) Temyize Konu Kararın Manevi Tazminata Yönelik Kısmının İncelenmesi ;

Bakılan uyuşmazlıkta, dava açıldıktan sonra ilk talep edilen manevi tazminat miktarının artmasına neden olabilecek nitelikte yeni bir hukuki veya maddi durumun ortaya çıktığını, başka bir ifadeyle uğranıldığı ileri sürülen manevi zararın artmasına neden olabilecek bir hususun bulunduğunu gösterir bilgi ve belge sunulmadığı görüldüğünden, davacıların hükmedilen manevi tazminatın artırımına yönelik miktar artırım başvurularının kabulüne olanak bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.

Bu durumda, İdare Mahkemesince davacıların manevi tazminata yönelik miktar artırım başvuruları kabul edilmeyerek, olayın oluş şekli ve zararın niteliği de dikkate alındığında, dava dilekçesinde manevi tazminata yönelik ilk talep tutarları olan her biri için ayrı ayrı 50.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesi gerekirken, manevi tazminata yönelik miktar artırım başvurularının kabulü ile karar verilmesinde hukuka uyarlık görülmemiştir.

Bununla birlikte, davacıların manevi tazminata ilişkin miktar artırım istemleri kabul edilmediğinden, manevi tazminata yönelik olarak davacıların dava dilekçesinde belirtilen istemleri tamamen kabul edilmiş olacağı ve bu kısma yönelik olarak davalı idare lehine vekalet ücretine hükmedilemeyeceği de açıktır.

KARAR SONUCU :

Açıklanan nedenlerle;

1. Davacıların temyiz isteminin reddine, davalı idarenin temyiz isteminin kısmen KABULÜNE, kısmen REDDİNE,

2. Davanın kısmen kabulü, kısmen reddine ilişkin temyize konu … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının maddi tazminata yönelik kısmının ONANMASINA, manevi tazminata yönelik kısmının BOZULMASINA,

3. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,

4. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin birinci fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren (on beş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 20/09/2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.