Danıştay 10. D 2023/4621 K.

Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2023/4599 E. , 2023/4621 K.

"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y

ONUNCU DAİRE

Esas No : 2023/4599

Karar No : 2023/4621

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.

VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI) : … Vergi Dairesi Başkanlığı

İSTEMİN_KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: Davacı tarafından, Bandırma Cumhuriyet Başsavcılığının … tarih ve Soruşturma Numarası: … sayılı idari yaptırım kararı ile verilen 7.421.411,88 TL idari para cezasının tahsili amacıyla Şehitkerim Vergi Dairesi Müdürlüğünce düzenlenen … tarih ve … ana takip dosya numaralı ödeme emrinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; Bandırma Cumhuriyet Başsavcılığı'nın … tarih ve Soruşturma Numarası:… sayılı kararı ile davacı şirketin 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nun 3. maddesinin 9. fıkrası kapsamında tespit edilen hukuka aykırı fiilleri uyarınca 7.421.411,88 TL idari para cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, bu karara yapılan itiraz üzerine ... Sulh Ceza Mahkemesi'nin … tarih ve … D.İş sayılı kararı ile yeni yasal değişiklikler yapıldığı gerekçesiyle para cezasının 4.947.067,92 TL olarak değiştirilmesine karar verildiği, bu karara karşı yapılan itiraz üzerine de ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin … tarih ve … D. İş sayılı kesin kararı ile itirazın reddine karar verildiği, bahse konu idari para cezasının kesinleştiğinden bahisle de dava konusu ödeme emrinin düzenlenmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı, bu durumda dava konusu ödeme emrinin dayanağı olan idari para cezasına yapılan itirazlar üzerine verilen mahkeme kararları ile bahse konu kamu alacağının kesinleştiği, söz konusu idari para cezasının tahsil edilmesi amacıyla düzenlenen dava konusu ödeme emrinde hukuka ve mevzuata aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacı tarafından, aynı fiillere yönelik Bandırma Cumhuriyet Başsavcılığınca yapılan ... sayılı ceza soruşturması kapsamında kovuşturmaya yer olmadığı kararı verildiği, idari yaptırım kararıyla kovuşturmaya yer olmadığı kararı arasında çelişki bulunduğu, idari yaptırıma konu ihracat taahhüdünün yerine getirilememesinin ihraç ülkelerindeki kriz durumundan kaynaklandığı, dolayısıyla taahhüdün bir kısmının yerine getirilememesinin mücbir sebebe dayandığı, dayanak idari yaptırımın verildiği 5607 sayılı Kanun'un md 3/9. maddesinin 11/04/2013 tarih ve 28615 sayılı Resmi Gazete yayımlanan 6455 sayılı Kanun ile 5607 sayılı Kanun kapsamından çıkarıldığı ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :

MADDİ OLAY :

Bandırma Cumhuriyet Başsavcılığı'nın … tarih ve Soruşturma Numarası:… sayılı kararı ile; davacı şirketin 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nun 3. maddesinin 9. fıkrası kapsamında tespit edilen hukuka aykırı fiilleri uyarınca 7.421.411,88 TL idari para cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, bu karara yapılan itiraz üzerine ... Sulh Ceza Mahkemesi'nin .. tarih ve … D.İş sayılı kararı ile yeni yasal değişiklikler yapıldığı gerekçesiyle para cezasının 4.947.067,92 TL olarak değiştirildiği, anılan karara yapılan itirazın da ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin … tarih ve … D. İş sayılı kararı ile kesin olarak reddedilmesi üzerine, söz konusu para cezasının tahsili amacıyla … tarih ve … ana takip dosya numaralı ödeme emrinin Şehitkerim Vergi Dairesi Müdürlüğünce düzenlenmesi üzerine bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 37. maddesinde "Amme alacaklarının hususi kanunlarında belli edilen zamanlarda ödeneceği, hususi kanunlarında ödeme zamanı tespit edilmemiş amme alacaklarının Maliye Vekaletince belirtilecek usule göre yapılacak tebliğden itibaren bir ay içinde ödeneceği, bu ödeme müddetinin son gününün amme alacağının vadesi günü olduğu" kuralına yer verilmiş, aynı Kanun'un 'Ödeme Emri' başlıklı 55. maddesinde “Amme alacağını vadesinde ödemeyenlere, 15 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumu bir “ödeme emri” ile tebliğ olunur.” hükmü yer almış, 'Ödeme Emrine İtiraz' başlıklı 58. maddesinde ise "kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın, böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı hakkında tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde itirazda bulunabileceği" hükme bağlanmıştır.

Anılan Kanun maddelerinin incelenmesinden; ödeme zamanı tespit edilmemiş amme alacakları hakkında ödeme emri düzenlenmeden önce Maliye Vekaletince borcu ödemesi için borçluya bir ay süre verilmesi gerektiği, ancak bu süre içerisinde borç ödenmezse ödeme emri düzenlenebileceği anlaşılmaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

6183 sayılı Kanun'un 37. maddesine göre, ödeme zamanı tespit edilmemiş amme alacağının takibine geçilebilmesi için alacağın usulüne uygun bir şekilde ilgiliye tebliğ edilmesi ve ödeme için bir aylık süre tanınması gerekmektedir. 6183 sayılı Kanun hükmü uyarınca takip işlemlerini yürüten davalı idarenin, Kanun'da belirtilen şekilde ödeme zamanının belirlenip belirlenmediği hususunu re'sen inceleyerek, ödeme zamanı belirlenmemiş alacaklar için 1 aylık ödeme süresi tanıyarak vade tarihini belirlemesi, akabinde süresi içerisinde ödenmeyen alacaklar için ödeme emri düzenlemesi gerektiği açıktır.

Uyuşmazlıkta, Bandırma Cumhuriyet Başsavcılığı Hazırlık Bürosu tarafından 4.947.067,92 TL idari para cezasının tahsil işlemlerinin başlatılması amacıyla Bandırma Vergi Dairesi Müdürlüğüne gönderilen 15/07/2014 tarihli yazı üzerine, konunun 02/01/2015 tarihli yazıyla bildirildiği davacı şirketin mükellefi olduğu Şehitkerim Vergi Dairesi Müdürlüğünce, gerek dava konusu ödeme emrinin temeli idari para cezasının dayanağı 5607 sayılı Kanun'da, gerekse idari para cezası kararında vadeye ilişkin herhangi bir belirleme bulunmamasına rağmen, 6183 sayılı Kanun'un 37. maddesine uygun şekilde bir vade belirlemesi yapılmaksızın doğrudan ödeme emri düzenlediği ve bu ödeme emrinde amme alacağının vadesi olarak konunun vergi dairesine bildirilmesinden önceki bir tarih olan 06/10/2013 tarihinin gösterildiği anlaşıldığından, 6183 sayılı Kanun uyarınca bir aylık ödeme süresi tanınmadan ve vade tarihi belirlenmeden alacağın tahsili yolunda tesis edilen dava konusu ödeme emrinde ve davanın reddine dair İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :

Açıklanan nedenlerle;

1. Davacının temyiz isteminin KABULÜNE,

2. Davanın reddine ilişkin . . . İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi . . . İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,

3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi . . . İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 20/09/2023 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.