Danıştay 10. D 2023/4609 K.

Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2023/4554 E. , 2023/4609 K.

"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y

ONUNCU DAİRE

Esas No : 2023/4554

Karar No : 2023/4609

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …

VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI) : … Gümrük Müdürlüğü

VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN_KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:.. sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: Davacı tarafından, 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun'un 16. maddesinin 2. fıkrası uyarınca verilen 147.940,00 TL idari para cezasının tahsili amacıyla Kapıkule Gümrük Müdürlüğünce düzenlenen … tarih ve … sayılı ödeme emrinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin .. tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacı hakkında 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun'un 16. maddesinin 2. fıkrası gereğince tesis edilen idari para cezasının tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinin, esas alındığı idari para cezasının kesinleşmesinin ardından düzenlendiği, her ne kadar davacı vekili tarafından Adalet Bakanlığına kanun yararına bozma başvurusunda bulunulduğu ve bu başvuru sonucu beklenilmeksizin ödeme emri düzenlenmesinin hukuka aykırı olduğu iddia edilmekte ise de, olağanüstü bir kanun yolu olan kanun yararına bozmanın, kanun hükümlerinin icrasını durdurmadığı, bu bağlamda kesinleşen idari para cezası dolayısıyla ödeme emri düzenlenmeden önce davacı tarafından kanun yararına bozma yoluna başvurulması için Adalet Bakanlığına karşı yapılan başvurunun sonucunun beklenmemiş olmasının hukuka aykırılık yaratmayacağı, bunun dışında yine davacının, tebliğin usulüne uygun olmadığı yönündeki iddiasına ise, dava konusu ödeme emrinin davacının davalı idareye sunmuş olduğu vekaletnamede Türkiye adresi olarak beyan ettiği adrese 03/08/2018 tarihinde tebliğ edildiği, nitekim davacı tarafından da bu ödeme emrine karşı süresi içinde dava açıldığı görüldüğünden itibar edilmesinin mümkün olmadığı, davacı tarafından iptali istenilen dava konusu ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesince davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacı tarafından, 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun'un 16. maddesi gereği öncelikle gümrük idaresince beyanda bulunmasının istenilmesi gerekirken doğrudan X-Ray araması yapıldığı, anılan Kanun'un suç gelirlerini aklamayı düzenlediği ancak dava konusu ödeme emrinin dayanağı idari para cezasına konu olayla ilgili olarak Edirne Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından kovuşturmaya yer olmadığı kararı verildiği, dolayısıyla herhangi bir suçtan bahsedilemeyeceğinden anılan Kanun kapsamında idari para cezası verilemeyeceği, idari para cezasına karşı yapılan itirazın reddi üzerine kanun yararına bozma yoluna başvurulması için Adalet Bakanlığından talepte bulunulduğu, bu talebin sonucu beklenmeksizin işlem tesis edilmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :

MADDİ OLAY :

Davacının sevk ve idaresindeki otobüs ile 02/08/2017 tarihinde Türkiye'ye giriş yapmak üzere Kapıkule Yolcu Salonu Gümrük Sahasına geldiği, otobüsün polis, pasaport ve tescil işlemlerinin devamında X-Ray tarama cihazına yönlendirildiği, otobüsün cihaz önünde beklediği sırada araçtan eşya indirildiğinin görülmesi üzerine, Kaçakçılık İstihbarat Müdürlüğü personelince indirilen eşya üzerinde yapılan kontrollerde davacının eşyası arasında 280.000 Euro, 60.000 ABD Doları ve 20.000 İngiliz Sterlini ele geçirildiği, bu efektif dövizlerin kaynağı hakkında yanlış/yanıltıcı açıklama yapıldığından bahisle 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun'un 16. maddesinin 2. fıkrası uyarınca davacı hakkında ele geçirilen miktarın 1/10'u olan 147.940,00 TL tutarında idari para cezası verildiği, davacı tarafından bu idari para cezasının kaldırılması için yapılan başvurunun reddine dair ... Sulh Ceza Hakimliğinin .. tarih ve … D. İş sayılı kararına karşı yapılan itirazın … Sulh Ceza Hakimliğinin .. tarih ve … D. İş sayılı kararı ile reddi sonucu idari para cezasının kesinleşmesi üzerine, kesinleşen idari para cezasının tahsili amacıyla Ticaret Bakanlığı Kapıkule Gümrük Müdürlüğünce düzenlenen … tarih ve … sayılı ödeme emrinin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:

5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun'un "Gümrük idaresine yapılacak açıklama" başlıklı 16. maddesinin 2. fıkrasında, "Yetkililerce talep edildiği halde herhangi bir açıklama yapılmaması veya yanlış ya da yanıltıcı açıklama yapılması halinde, yolcu beraberindeki değerler gümrük idaresi tarafından muhafaza altına alınır. Gümrük idaresince, açıklamada bulunmayan yolculara taşıdıkları değerin, tutar konusunda gerçeğe aykırı açıklamada bulunan yolculara ise taşıdıkları değer ile açıkladıkları değer arasındaki farkın onda biri kadar idarî para cezası kesilir. Ayrıca durum şüpheli sayılarak Başkanlığa bildirilmekle birlikte ilgili diğer mercilere de intikal ettirilir. Binbeşyüz Yeni Türk Lirasına kadar olan farklar için bu fıkra hükmü uygulanmaz." hükmüne yer verilmiştir.

5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun "İdarî para cezası" başlıklı 17. maddesinin 4. fıkrasında, "Genel Bütçeye gelir kaydedilmesi gereken idarî para cezalarına ilişkin kesinleşen kararlar, 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil edilmek üzere Maliye Bakanlığınca belirlenecek tahsil dairelerine gönderilir. Sosyal güvenlik kurumları ve mahalli idareler tarafından verilen idarî para cezaları, ilgili kanunlarında aksine hüküm bulunmadığı takdirde, Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre kendileri tarafından tahsil olunur. Diğer kamu kurum ve kuruluşları tarafından verilen ve Genel Bütçeye gelir kaydedilmesi gerekmeyen idarî para cezaları, ilgili kanunlarında özel hüküm bulunmadığı takdirde genel hükümlere göre tahsil olunur." hükmü yer almaktadır.

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un "Ödeme zamanı ve önce ödeme" başlıklı 37. maddesinde, amme alacaklarının hususi kanunlarında belli edilen zamanlarda ödeneceği, hususi kanunlarında ödeme zamanı tespit edilmemiş amme alacaklarının Maliye Bakanlığınca belirtilecek usule göre yapılacak tebliğden itibaren bir ay içinde ödeneceği, bu ödeme müddetinin son gününün amme alacağının vadesi günü olduğu kuralına yer verilmiş; "Ödeme emri" başlıklı 55. maddesinde, “Amme alacağını vadesinde ödemeyenlere, 15 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumu bir ödeme emri ile tebliğ olunur.” hükmü yer almış; "Ödeme emrine itiraz" başlıklı 58. maddesinde ise, kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın, böyle bir borcu olmadığı veya borcu kısmen ödediği veya borcun zaman aşımına uğradığı iddialarıyla tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde itirazda bulunabileceği hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

Olayda; davacı tarafından, dava konusu ödeme emrinin dayanağını oluşturan idari para cezasının kaldırılması için yapılan başvurunun reddine dair ... Sulh Ceza Hakimliğinin … tarih ve … D. İş sayılı kararına karşı yapılan itirazın ... Sulh Ceza Hakimliğinin … tarih ve … D. İş sayılı kararı ile reddi sonucu idari para cezasının kesinleşmesinden sonra, davacının talebi üzerine Adalet Bakanlığınca … tarih ve … sayılı yazıyla kanun yararına bozma yoluna başvurulduğu ve Yargıtay ... Ceza Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile ... Sulh Ceza Hakimliğinin … tarih ve … D. İş sayılı kararının kanun yararına bozulmasına, 147.940,00 TL idari para cezasının kaldırılmasına karar verildiği görülmektedir.

Bu durumda; Yargıtay ... Ceza Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile dava konusu ödeme emrinin dayanağını oluşturan idari para cezasının hukuka aykırı olduğu yönünde hüküm verilmiş olması nedeniyle, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun uyarınca söz konusu idari para cezasının tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinin dayanağının kalmadığı, dolayısıyla dava konusu ödeme emrinde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

KARAR SONUCU :

Açıklanan nedenlerle;

1. Davacının temyiz isteminin KABULÜNE,

2. Davanın reddine ilişkin … İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi . . . İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,

3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi . . . İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 20/09/2023 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.