Danıştay 10. D 2023/4405 K.

Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2022/5851 E. , 2023/4405 K.

"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y

ONUNCU DAİRE

Esas No : 2022/5851

Karar No : 2023/4405

TEMYİZ EDEN (DAVACILAR): Kendi adına asaleten, …'e vesayeten

…

VEKİLİ : Av. …

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : …Bakanlığı / …

VEKİLİ : I. Huk. Müş. Yrd. V. …

İSTEMLERİN_KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması taraflarca istenilmektedir.

DAVANIN KONUSU : Davacıların annesi …'ün boşanma sürecinde olduğu ve hakkında koruma kararı olan eşi … tarafından 29/12/2019 tarihinde öldürülmesi olayında; idarenin, hizmet kusuru nedeniyle anneleri …'ün yaşam hakkını koruyamadığından bahisle maktulün desteğinden yoksun kalmaları sonucu uğradıkları maddi zararlara ilişkin olarak 1.000,00'er TL (miktar artırımı üzerine … için 13.131,00 TL, … için 92.255,00 TL) maddi ve yaşadıkları acı, elem ve ızdırap nedeniyle 150.000,00'er TL manevi tazminatın …'ün vefat ettiği 29/12/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

YARGILAMA SÜRECİ :

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile davanın kabulüne; davacı … için 13.131,00 TL ve davacı … için 92.255,00 TL olmak üzere toplam 105.386,00 TL maddi tazminatın 2.000,00 TL'sinin idareye başvuru tarihi olan 21/10/2020 tarihinden itibaren, kalan kısmının ise miktar artırımı dilekçesinin davalı idarelere tebliğ tarihi olan 06/12/2021 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacılara ödenmesine, davacı … için 150.000,00 TL ve davacı … için 150.000,00 TL olmak üzere toplam 300.000,00 TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihi olan 21/10/2020 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacılara ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince; İdare Mahkemesi kararının maddi tazminata ilişkin kısmı hukuka ve usûle uygun bulunarak kararın bu kısmına karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine; İdare Mahkemesi kararının manevi tazminata ilişkin kısmına karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile kararın bu kısmı kaldırılarak davacıların manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulü ile takdiren davacılara ayrı ayrı 50.000,00 TL olmak üzere toplam 100.000,00 TL manevi tazminatın davalı idareye başvuru tarihi olan 21/10/2020 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından ödenmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :

Davacılar tarafından, Bölge İdare Mahkemesi kararının manevi tazminata ilişkin kısmının hukuka aykırı olduğu, kararın bu kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

Davalı idare tarafından, somut olayda idarenin hizmet kusuru olmadığı, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFLARIN

SAVUNMALARI :

Davalı idare tarafından, davacıların temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

Davacılar tarafından, davalı idarenin temyiz dilekçesine karşı savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince; dosyanın tekemmül ettiği dikkate alınarak davacıların yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeyerek ve 2577 sayılı Kanun'un 17. maddesinin 2. fıkrası uyarınca davacıların duruşma istemi yerinde görülmeyerek, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar usûl ve hukuka uygun olup dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU :

Açıklanan nedenlerle;

1. Davacıların temyiz isteminin REDDİNE,

2. Davalı idarenin temyiz isteminin REDDİNE,

3. Davanın kabulüne ilişkin … İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun kısmen kabulü kısmen reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA,

4. Davacıların adli yardım isteminin kabul edilmesi nedeniyle temyiz aşamasında ödenmeyen temyiz yargılama giderlerinin (kullanılmayan yürütmeyi durdurma harcı hariç) tahsili amacıyla Mahkemesince ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına, davalı idare tarafından ödenen temyiz yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, artan posta ücretinin davalı idareye iadesine,

5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın … İdare Mahkemesine gönderilmesine, 12/09/2023 tarihinde oy çokluğuyla kesin olarak karar verildi.

(X) - KARŞI OY:

Dava, davacıların annesi …'ün boşanma sürecinde olduğu ve hakkında koruma kararı olan eşi …tarafından 29/12/2019 tarihinde öldürülmesi olayında; idarenin, hizmet kusuru nedeniyle anneleri …'ün yaşam hakkını koruyamadığından bahisle maktulün desteğinden yoksun kalmaları sonucu uğradıkları maddi zararlara ilişkin olarak 1.000,00'er TL (miktar artırımı üzerine … için 13.131,00 TL, … için 92.255,00 TL) maddi ve yaşadıkları acı, elem ve ızdırap nedeniyle 150.000,00'er TL manevi tazminatın …'ün vefat ettiği 29/12/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

Bakılan davada, dosya kapsamında bulunan bilgi ve belgelerin incelenmesinden; maktul … ile …'ün 07/10/1998 tarihinde evlendiği, … (…) ve … adında iki çocuklarının bulunduğu, şiddetli geçimsizlik nedeniyle … Aile Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile … ile …'ün boşandığı, daha sonra 08/03/2012 tarihinde tekrar evlendikleri, aradan geçen süreçte şiddet olaylarının artması sebebiyle maktul … tarafından tekrar boşanma davası açıldığı, 16/06/2019 tarihinde meydana gelen şiddet olayı kapsamında maktul … tarafından … Polis Merkezi Amirliğine şikayet başvurusu yapıldığı, anılan başvuru kapsamında alınan ifadesinde, "İkinci kez evlendikten sonra eşinin kendisine ve çocuklarına şiddet uygulamaya devam ettiğini, bu zamana kadar baskıdan dolayı şikayetçi olamadığını, 16/06/2019 günü saat 01:00 sularında işten servis ile geldiğini, servisten indiği yerde eşinin aracı ile beklediğini, eşinin alkollü olduğunu, aracın içinde geçmiş konuların açıldığını, aracın içinde eşinin kendisini darp ettiğini, sinkaflı küfürler ettiğini, tehdit ve hakaret ettiğini, eve geldiklerinde eşinin şiddet uygulamaya devam ettiğini, daha sonra kızının yanına geldiğini ve kendisini şikayet edeceğini söylediğini, bunun üzerine eşinin, kızının üzerine yürüyüp darp ettiğini, kızını kurtarmaya çalıştığını, kızının odaya geçmesi üzerine kendisini tekrardan darp ettiğini" beyan ettiği, şikayet ve tedbir talebi üzerine … Aile Mahkemesinin … tarih ve E:… Değişik iş sayılı kararı ile 6284 sayılı Kanun'a göre (2) ay süreli "koruma kararı" verildiği, maktul …'ün şikayeti üzerine … Polis Merkez Amirliğince …'ün ifadesi alınarak … Sulh Ceza Hakimliğinin … tarih ve … sorgu sayılı kararı kapsamında adli kontrol tedbiri ile serbest bırakıldığı, maktul …'ün çocuklarıyla beraber Akyurt ilçesine taşındığı; ancak …'ün 12/07/2019 tarihinde koruma kararının süresi içinde maktul …'ün Akyurt'ta bulunan ikametinin kapısına gelmesi ve bu suretle tedbir kararına aykırı hareket etmesi nedeniyle … hakkında Akyurt Polis Merkezi Amirliğince tahkikat başlatıldığı, tahkikat kapsamında ifade vermeye gelmemesi sebebiyle ..'ün ifadesinin alınmadığı, 02/08/2019 tarihinde koruma/tedbir kararının (3) ay süre ile uzatıldığı, söz konusu tedbir kararına muhalefet edildiği gerekçesiyle … hakkında başlatılan yargılama üzerine, … Aile Mahkemesinin 19/09/2019 tarihli kararı ile …'ün (5) gün süre ile zorlama hapsi ile cezalandırılmasına karar verildiği, devam eden süreçte maktul … ile çocuklarının Akyurt ilçesinden de ayrılarak Altındağ ilçesine taşındığı, 11/10/2019 tarihinde maktul …'e yönelik tehdit ve hakaret içerikli davranışları sebebiyle … hakkında Altındağ Polis Merkezi Amirliğince işlem başlatıldığı, 22/10/2019 tarihinde … hakkında Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı'nın … sayılı Ailenin Korunması Dosyasında 5 günlük zorlama hapsi öngörüldüğü, zorlama hapsinin bitiminde serbest bırakıldığı, 10/12/2019 tarihinde maktul … tarafından Altındağ Polis Merkezi Amirliğine tekrar şikayet başvurusu yapıldığı, aynı gün … Aile Mahkemesinin … tarih ve … Değişik iş, K:… sayılı kararı ile 6284 sayılı Kanun'a göre (1) ay süreli "koruma kararı" verildiği, bu karara … tarafından itiraz edilmediği, …'ün aynı tarihte ifadesi alındıktan sonra serbest bırakıldığı, 29/12/2019 tarihinde ise koruma kararının devam ettiği sırada davacıların annesi …'ün, boşanma aşamasında olduğu eşi … tarafından tabanca ile vurularak öldürüldüğü, …'ün ise aynı tabanca ile kendisini de vurarak intihar ettiği anlaşılmaktadır.

Söz konusu süreç incelendiğinde, verilen son koruma kararına davacıların annesi tarafından itiraz edilmediği, emniyet birimlerinin mevzuat gereği üzerine düşen sorumluluklarını yerine getirdiği, olayın oluşumunda davalı idareye yükletilecek bir hizmet kusuru bulunmadığı, adi bir suç niteliğinde olduğu görülmektedir.

Bu durumda, davalı idarenin hizmet kusuru bulunduğundan bahisle maddi tazminat istemi yönünden davanın kabulü, manevi tazminat istemi yönünden davanın kısmen kabulüne yönelik Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uyarlık görülmemiştir.

Bu nedenle, Bölge İdare Mahkemesi kararının kabule ilişkin kısmının bozulması gerektiği oyuyla Daire kararına katılmıyoruz. 12/09/2023