Danıştay 10. D 2023/5753 K.

Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2019/9992 E. , 2023/5753 K.

"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y

ONUNCU DAİRE

Esas No : 2019/9992

Karar No : 2023/5753

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Bakanlığı / …

VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : …

VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN_KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının davalı idare tarafından aleyhine olan kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

DAVANIN_KONUSU : Davacı tarafından; astsubay başçavuş olarak görev yapmakta iken 17/06/2013 tarihinde paraşüt atlayışı esnasında yaralandığından bahisle uğradığı iddia edilen zararlarına karşılık 1.000,00 TL ( miktar artırımı ile 167.419,00 TL) maddi ve 40.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; maddi tazminat talebinin reddine, manevî tazminat talebinin kısmen kabulüne, kısmen reddine, 15.000,00 TL manevî tazminatın, davalı idareye başvuru tarihi olan 06/04/2014 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idareden alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince davacının istinaf isteminin kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davacının maddi tazminat isteminin kabulü ile 167.419,00 TL maddi tazminatın, 1.000,00 TL'si için idareye başvuru tarihi olan 06/04/2014 tarihinden, 166.419,00 TL'si için miktar artırım dilekçesinin davalı idareye tebliğ tarihi olan 03/03/2019 tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine, davacının manevi tazminat isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine, 5.000,00 TL manevi tazminatın davalı idareye başvuru tarihi olan 06/04/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; idarelerinin kusurlu ve kusursuz sorumluluğunun bulunmadığı, tazminat isteminin reddi gerektiği, harçtan muaf olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI: Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ :Bölge İdare Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

A) Temyiz İstemine Konu Bölge İdare Mahkemesi Kararının, Maddi Tazminat İsteminin Kabulü İle Manevi Tazminat İsteminin Kısmen Kabulüne İlişkin Kısımlarının İncelenmesi:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen kararın kabule ilişkin kısımları usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısımlarının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

B) Temyiz İstemine Konu Bölge İdare Mahkemesi Kararının, Hükmedilen Maddi Tazminatın 1.000,00 TL'lik kısmına ve Manevi Tazminat Miktarına İşletilecek Yasal Faizin Başlangıç Tarihine İlişkin Kısmının İncelenmesi:

İNCELEME VE GEREKÇE :

İLGİLİ MEVZUAT:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, temyiz incelemesi sonunda Danıştay'ın, kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararı düzelterek onayacağı hükme bağlanmıştır.

Faiz; en basit biçimiyle, idarenin tazmin borcu bağlamında; kişilerin, idarenin eylem ve/veya işlemlerinden dolayı uğradıkları zararların giderilmesi istemiyle başvurmalarına karşın, idarenin zararı kendiliğinden ödemeyip, yargı kararıyla tazminata mahkûm edilmesi sonucunda, idarenin temerrüde düştüğü tarihten tazminatın ödendiği tarihe kadar geçen süre için 3095 sayılı Kanun'a göre hesaplanacak tutarı ifade etmektedir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun zarara neden olduğu ileri sürülen olay tarihinde yürürlükte olan haliyle 13. maddesinde, idari eylemlerden hakları ihlal edilmiş olanların dava açmadan önce, bu eylemleri yazılı bildirim üzerine veya başka suretle öğrendikleri tarihten itibaren 1 yıl ve her halde eylem tarihinden itibaren 5 yıl içinde idareye başvurarak haklarının yerine getirilmesini istemeleri gerektiği; bu isteklerinin kısmen veya tamamen reddi halinde, bu konudaki işlemin tebliğini izleyen günden itibaren veya istek hakkında altmış gün içinde cevap verilmediği takdirde bu sürenin bittiği tarihten itibaren dava süresi içinde dava açılabileceği kuralı yer almaktadır. Anılan maddede, idari eylemler nedeniyle uğranılan zararın tazmini için idareye başvuruda bulunulmasının, dava ön şartı olarak öngörülmesi ve zararın idare tarafından en erken bu tarihte sulhen ödenebilecek olması nedeniyle yargı yerince hükmedilecek tazminat miktarına, ön karar için idareye yapılan başvuru tarihi itibarıyla yasal faiz uygulanması, Danıştay'ın yerleşik içtihatlarıyla kabul edilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

Dosyanın incelenmesinden; davacı tarafından dava konusu olay sebebiyle meydana gelen maddi ve manevi zararlarının tazmini 06/04/2017 tarihli başvuru dilekçesi ile istenmiş olmasına rağmen Bölge İdare Mahkemesi kararında hükmedilen maddi tazminatın 1.000,00 TL'lik kısmı ile 5.000,00 TL'lik manevi tazminata sehven 06/04/2014 tarihi başvuru tarihi olarak kabul edilip, bu tarihten itibaren faiz işletildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda; 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca, … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının hüküm fıkrasında yer alan "... 167.419,00 TL maddi tazminatın, 1.000,00 TL'si için idareye başvuru tarihi olan 06/04/2014 tarihinden..., 5.000,00 TL manevi tazminatın davalı idareye başvuru tarihi olan 06/04/2014 tarihinden" ibarelerinin "167.419,00 TL maddi tazminatın, 1.000,00 TL'si için idareye başvuru tarihi olan 06/04/2017 tarihinden..., 5.000,00 TL manevi tazminatın davalı idareye başvuru tarihi olan 06/04/2017 tarihinden" şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.

KARAR SONUCU :

Açıklanan nedenlerle;

1. Davalı idarenin temyiz isteminin yasal faizin başlangıç tarihine ilişkin kısım yönünden KABULÜNE, diğer kısımlar yönünden REDDİNE,

2. … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararının yukarıda belirtilen şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

3. Temyiz yargılama giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, artan posta ücretinin iadesine,

4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın … İdare Mahkemesine gönderilmesine, 18/10/2023 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.