Danıştay 10. D 2023/5757 K.

Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2019/11723 E. , 2023/5757 K.

"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y

ONUNCU DAİRE

Esas No : 2019/11723

Karar No : 2023/5757

TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1- ...

   2.  ...

   3.  ...

   4.  ...

VEKİLLERİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ...Bakanlığı / ANKARA

VEKİLİ :Av. ...

İSTEMİN_KONUSU : ...Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: Davacılar tarafından; yakınları ...'in, Sincan ...No'lu ...Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'nda misafir hükümlü iken 21/05/2015 tarihinde rahatsızlığı nedeniyle hayatını kaybettiğinden bahisle, davalı idareye hastalığı bildirilmesine rağmen cezasının infazının ertelenmemesi nedeniyle olayda davalı idarenin hizmet kusurunun bulunduğu ileri sürülerek uğradıkları iddia edilen zararlarına karşılık şimdilik ...için 10.000,00 TL maddi ve 75.000,00 TL manevi tazminat ile diğer davacılar için ayrı ayrı 50.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ...Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince davacıların istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacılar tarafından; yakınlarının cezasının infazına sağlık kuruluşunda başlanılması gerekirken infazın cezaevinde başlatılmasında davalı idarenin ağır hizmet kusurunun bulunduğu, yakınlarının vücudunda enfeksiyon bulunduğundan defalarca hastaneye kaldırılmak zorunda kalındığı belirtilerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :

MADDİ OLAY :

Dosyanın incelenmesinden; davacıların yakını ...'in, ...Ağır Ceza Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararı ile "İzinsiz olarak ateşli silah ve mermileri ülkeye sokma, imal etme, nakletme, satma'' suçlarından 6 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırıldığı, Düzce Üniversitesi Düzce Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalının ...tarih ve ...sayılı raporu doğrultusunda cezasının infazı için Bolu ...Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumuna gönderildiği, Abant İzzet Baysal Üniversitesinin 16/09/2014 tarihli raporu ile cezaevi koşullarında kalıp kalamayacağına karar verilmesi için Ankara Numune Hastanesine sevkinin uygun olduğunun bildirilmesi üzerine Bolu Cumhuriyet Başsavcılığınca davacılar yakınının Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesine sevkinin yapıldığı ve yaşlılık, kocama ve sürekli hastalık halinden dolayı söz konusu hastanede işlemlerin başlatıldığı, gerekli tetkik ve tedavisinin yapıldığı, hastane işleri sebebiyle Sincan ...No'lu ...Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumuna misafir hükümlü olarak geldiği, anılan ceza infaz kurumunda kalmakta ve Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi sağlık kurulu işlemleri devam etmekte iken 21/05/2015 tarihinde ceza infaz kurumunda rahatsızlanması üzerine hastaneye kaldırıldığı ve hastanede yapılan tüm müdahalelere rağmen vefat ettiği, davacılar tarafından, yakınlarının cezasının infazına bir sağlık kuruluşunda başlanması gerekirken cezaevinde başlanmış olması ve cezasının infazının ertelenmemesi sebebiyle davalı idarenin hizmet kusurunun bulunduğu ileri sürülerek meydana gelen maddi ve manevi zararlarının karşılanması için Adalet Bakanlığına yapılan başvurunun reddedilmesi üzerine maddi ve manevi tazminat istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT:

5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un "hapis cezasının infazının hastalık nedeni ile ertelenmesi" başlıklı 16. maddesinde, akıl hastalığına tutulan hükümlünün cezasının infazının geriye bırakılacağı ve hükümlü, iyileşinceye kadar Türk Ceza Kanunu'nun 57 inci maddesinde belirtilen sağlık kurumunda koruma ve tedavi altına alınacağı, sağlık kurumunda geçen sürelerin cezaevinde geçmiş sayılacağı, diğer hastalıklarda cezanın infazına, resmi sağlık kuruluşlarının mahkumlara ayrılan bölümlerinde devam olunacağı, ancak bu durumda bile hapis cezasının infazı, mahkumun hayatı için kesin bir tehlike teşkil ediyorsa mahkumun cezasının infazının iyileşinceye kadar geri bırakılacağı, geri bırakma kararının, Adli Tıp Kurumunca düzenlenen ya da Adalet Bakanlığınca belirlenen tam teşekküllü hastanelerin Sağlık Kurullarınca düzenlenip Adli Tıp Kurumunca onaylanan rapor üzerine, infazın yapıldığı yer Cumhuriyet Başsavcılığınca verileceği, hükme bağlanmıştır.

4675 sayılı İnfaz Hakimliği Kanunu'nun zararın doğduğu tarihte yürürlükte olan haliyle "İnfaz hâkimliklerinin görevleri" başlıklı 4. maddesinde, "İnfaz hâkimliklerinin görevleri şunlardır :1. Hükümlü ve tutukluların ceza infaz kurumları ve tutukevlerine kabul edilmeleri, yerleştirilmeleri, barındırılmaları, ısıtılmaları ve giydirilmeleri, beslenmeleri, temizliklerinin sağlanması, bedensel ve ruhsal sağlıklarının korunması amacıyla muayene ve tedavilerinin yaptırılması, dışarıyla ilişkileri, çalıştırılmaları gibi işlem veya faaliyetlere ilişkin şikâyetleri incelemek ve karara bağlamak. 2. Hükümlülerin cezalarının infazı, müşahadeye tâbi tutulmaları, açık ceza evlerine ayrılmaları, izin, sevk, nakil ve tahliyeleri; tutukluların sevk ve tahliyeleri gibi işlem veya faaliyetlere ilişkin şikâyetleri incelemek ve karara bağlamak. 3. Hükümlü ve tutuklular hakkında alınan disiplin tedbirleri ve verilen disiplin cezalarının kanun, tüzük veya diğer mevzuat hükümlerine aykırı olduğu iddiasıyla yapılan şikâyetleri incelemek ve karara bağlamak. 4. Ceza infaz kurumları ve tutukevleri izleme kurullarının kendi yetki alanlarına giren ceza infaz kurumları ve tutukevlerindeki tespitleri ile ilgili olarak düzenleyip intikal ettirdikleri raporları inceleyerek, varsa şikâyet niteliğindeki konular hakkında karar vermek. 5. Kanunlarla verilen diğer görevleri yapmak. Kanunlarda başka bir yargı merciine bırakılan konulara ilişkin hükümler saklıdır." hükümleri; "İnfaz hâkimliğine şikâyet ve usulü" başlıklı 5. maddesinde, "Ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde hükümlü ve tutuklular hakkında yapılan işlemler veya bunlarla ilgili faaliyetlerin kanun, tüzük ve yönetmelik hükümleri ile genelgelere aykırı olduğu gerekçesiyle bu işlem veya faaliyetlerin öğrenildiği tarihten itibaren onbeş gün, herhalde yapıldığı tarihten itibaren otuz gün içinde şikâyet yoluyla infaz hâkimliğine başvurulabilir. Şikâyet, dilekçe ile doğrudan doğruya infaz hâkimliğine yapılabileceği gibi; Cumhuriyet başsavcılığı veya ceza infaz kurumu ve tutukevi müdürlüğü aracılığıyla da yapılabilir. İnfaz hâkimliği dışında yapılan başvurular hemen ve en geç üç gün içinde infaz hâkimliğine gönderilir. Sözlü yapılan şikâyet, tutanağa bağlanır ve bir sureti başvurana verilir. Şikâyet yoluna, kendisi ile ilgili olmak kaydıyla hükümlü veya tutuklu ya da eşi, anası, babası, ayırt etme gücüne sahip çocuğu veya kardeşi, müdafii, kanunî temsilcisi veya ceza infaz kurumu ve tutukevi izleme kurulu başvurabilir. Şikâyet yoluna başvurulması, yapılan işlem veya faaliyetin yerine getirilmesini durdurmaz. Ancak, infaz hâkimi giderilmesi güç veya imkansız sonuçların doğması ve işlem veya faaliyetin açıkça hukuka aykırı olması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda işlem veya faaliyetin ertelenmesine veya durdurulmasına karar verebilir." hükümleri bulunmaktadır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesinin 3. fıkrasının (a) bendinde, dilekçelerin görev ve yetki yönünden inceleneceği; 15. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde ise, dava dilekçeleri üzerine yapılan ilk inceleme sonunda, adli yargının görevli olduğu konularda açılan davaların reddine; idari yargının görevli olduğu konularda ise görevli veya yetkili olmayan mahkemeye açılan davanın görev veya yetki yönünden reddedilerek dava dosyasının görevli veya yetkili mahkemeye gönderilmesine karar verileceği hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

Uyuşmazlığın; davacılar yakını Abbas Güler'in hastalığı sebebiyle cezaevinde kalması uygun değilken cezaevine alınması ve infazın ertelenmemesi nedeniyle Ceza İnfaz Kurumunda kalmakta iken rahatsızlanarak vefat etmesinde idarenin kusurlu olduğu ileri sürülerek, maddi ve manevi tazminat isteminden kaynaklandığı dikkate alındığında cezanın infazına ilişkin olan uyuşmazlığın yukarıda anılan mevzuat uyarınca özel hukuk hükümleri çerçevesinde çözümlenmesi gerekmekte olup uyuşmazlığın çözümünün adli yargı yerinin görev alanına girdiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda davanın görev yönünden reddine karar verilmesi gerekirken uyuşmazlığın esası incelenmek suretiyle verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin ...Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :

Açıklanan nedenlerle;

1. Davacıların temyiz isteminin KABULÜNE,

2. . . . Bölge İdare Mahkemesi . . . İdari Dava Dairesinin . . . tarih ve E:. . . , K:. . . sayılı temyize konu kararının görev yönünden BOZULMASINA,

3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın . . . Bölge İdare Mahkemesi . . . İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 18/10/2023 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.