Danıştay 10. D 2023/4514 K.

Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2019/10496 E. , 2023/4514 K.

"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y

ONUNCU DAİRE

Esas No : 2019/10496

Karar No : 2023/4514

DAVACI : … Turz. Sağ. Hiz. İnş.

Taah. Hayv. Tem. San. Tic. A.Ş.

VEKİLLERİ : Av. …

Av. …

DAVALI : … Bakanlığı / ANKARA

VEKİLLERİ : Huk. Müş. Av. …

DAVANIN KONUSU : Davacı tarafından, 27/03/2002 tarihli ve 24708 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Özel Hastaneler Yönetmeliğinin, 31/05/2019 tarihli ve 30790 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yönetmeliğin 9. maddesi ile değişik ek 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin iptali istenilmektedir.

DAVACININ_İDDİALARI_ : Davacı tarafından, Osmaniye ilinde bulunan 75 yataklı Özel Korupark Hastanesini işlettikleri, hastanenin 41 adet yenidoğan yoğun bakım, 5 adet de erişkin yoğun bakım yatağı bulunduğu, yoğun bakımlar açılmak istendiğinde Bakanlığın öngördüğü şekilde mimari proje çizildiği, ön izin alındığı, merkezi ısıtma ve soğutma sistemi yanında belirli hava değişimi sağlayan hijyenik klima santrallerinin kullanıldığı, yine yoğun bakıma esas teknoloji ağırlıklı tıbbi cihazlar temin edildiği, tüm bu işlemlerin ciddi ekonomik bir külfet olduğu, dava konusu değişiklikle hastanenin yoğun bakım yatak sayısının 23’e düşürüleceği, bunun kazanılmış haklara aykırı olduğu, Bakanlıktan alınan izinle yapılan büyük bir yatırımın zarara uğrayacağı, ülke kaynaklarının etkin ve verimli kullanılması ilkesine aykırılık teşkil ettiği ileri sürülmektedir.

DAVALININ SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, yoğun bakım yatak sayısının toplam hasta yatak sayısının %30’unu geçemeyeceği yolundaki düzenlemenin ilk olarak 22/03/2017 tarihli değişiklikle Özel Hastaneler Yönetmeliğinin 5. maddesinin 2. fıkrası ile ilk açılacak hastanelere münhasıran getirildiği, bilahare dava konusu düzenlemeyle halihazırda ruhsatlı hastaneler bakımından da iki yıllık bir uyum süreci içerisinde belirtilen koşulların sağlanmasının öngörüldüğü, yoğun bakım yataklarının hasta sağlığı ve güvenliği açısından normal hasta yataklarından çok farklı değerlendirildiği, yoğun bakım hastalarının, genel sağlık durumu ileri derecede bozulmuş ağır hastalar oldukları, tedavilerinde genellikle birden fazla uzmanlık dalını ilgilendiren bir tedavi planlamasına ihtiyaç duyulduğu, bunun için yoğun bakım yatağı bulunduran hastanelerde pek çok uzmanlık dalının bulunmasına gereksinim duyulduğu, her ne kadar yoğun bakımdaki bir hastanın ilk derece sorumlu tabibi yoğun bakım uzmanı olsa da, bu tabibin uzmanlık alanı dışındaki hususlarda diğer uzmanların konsültasyonuna başvurulduğu, bir hastanede yoğun bakım yatağının normal hasta yatak sayısından az olmasının, yoğun bakım hastalarının ihtiyaç duyduğu tedaviyi yeterince alabilmesi için önem arz ettiği, yoğun bakım yatağının normal hasta yatağından fazla olması durumunda, hastanenin yoğun bakım hastanesine döneceği, pek çok uzmanlık alanının birlikte çalışmasını gerekli kılan yoğun bakım hizmetinin verilmesinde aksaklıklar oluşacağı; sağlık ile alakalı hususların kazanılmış hakka konu olamayacağı, anılan düzenlemede iki yıllık geçiş sürecinin öngörüldüğü ve olası mağduriyetlerin de önüne geçilmesinin amaçlandığı savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI : …

DÜŞÜNCESİ : Dava, 27/03/2002 tarih ve 24708 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmış olan Özel Hastaneler Yönetmeliği'nin Ek-5. maddesinin 1. fıkrası (b) bendinin değiştirilmesine ilişkin 31/5/2019 tarih ve 30790 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmeliğin 9. maddesinin iptali istemiyle açılmıştır.

3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu'nun, "Temel Esaslar" başlıklı 3. maddesinde, Sağlık hizmetleriyle ilgili temel esaslar arasında; a) bendinde; "Sağlık kurum ve kuruluşları yurt sathında eşit, kaliteli ve verimli hizmet sunacak şekilde Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca, diğer ilgili bakanlıkların da görüşü alınarak planlanır, koordine edilir, mali yönden desteklenir ve geliştirilir.", "c) bendinde; "Bütün sağlık kurum ve kuruluşları ile sağlık personelinin ülke sathında dengeli dağılımı ve yaygınlaştırılması esastır.Sağlık kurum ve kuruluşlarının kurulması ve işletilmesi bu esas içerisinde Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca düzenlenir. Bu düzenleme ilgili Bakanlığın görüşü alınarak yapılır. Gerek görüldüğünde özel sağlık kuruluşlarının her türlü ücret tarifeleri sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca onaylanır.Kamu kurum ve kuruluşlarına ait sağlık kuruluşları veya sağlık işletmelerinde verilen her türlü hizmetin fiyatları Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca tespit ve ilan edilir." hükmü yer almış, aynı Yasanın "Yönetmelikler" başlıklı 9. maddesinin c) bendinde; "Bütün kamu ve özel sağlık kuruluşlarının tesis, hizmet, personel, kıstaslarını belirlemeye, sağlık kurum ve kuruluşlarını sınıflandırmaya ve sınıflarının değiştirilmesine, sağlık kuruluşlarının amaca uygun olarak teşkilatlanmalarına, sağlık hizmet zinciri oluşturulmasına, hizmet içi eğitim usul ve esasları ile sağlık kurum ve kuruluşlarının koordineli çalışma ve hizmet standartlarının tespiti ve denetimi ile bu Kanunla ilgili diğer hususlar Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca, çıkarılacak yönetmelikle tespit edilir." hükmü getirilmiştir.

1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi nin, "Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü" başlıklı 355. maddesinde; "(1) Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün görev ve yetkileri; a) Her türlü koruyucu, teşhis, tedavi ve rehabilite edici sağlık hizmetlerini planlamak, teknik düzenleme yapmak, standartları belirlemek ve bu hizmetler ile sunucularını sınıflandırmak, bununla ilgili iş ve işlemleri yaptırmak, c) Kamu ve özel hukuk tüzel kişileri ile gerçek kişilere ait sağlık kurum ve kuruluşlarına izin vermek ve ruhsatlandırmak, bu izin ve ruhsatları gerektiğinde süreli veya süresiz iptal etmek, h) Sağlık hizmetlerinde kalite ve akreditasyon kuralları belirlemek ve uygulanmasını sağlamak, l) Mevcut sağlık insan gücünü, kamu ve özel kurum ve kuruluşlar düzeyinde planlamak ve istihdamın bu plan çerçevesinde yürütülmesini denetlemek," görev ve yetkisi arasında yer almıştır.

Anılan Mevzuat hükümleri ile davalı idareye tanınan yetkiye istinaden, etkin, verimli ve kaliteli sağlık hizmeti sunulmasını sağlamak üzere, bütün özel hastanelerin tesis, hizmet ve personel standartlarının tespit edilmesine, sınıflandırılmasına, sınıflarının değiştirilmesine, amaca uygun olarak teşkilatlandırılmasına ve bunların açılmalarına, faaliyetlerine, kapanmalarına ve denetlenmelerine ilişkin usûl ve esasları düzenlemek amacıyla 27/03/2002 tarih ve 24708 sayılı Resmi Gazete'de Özel Hastaneler Yönetmeliği yayımlanmıştır.

Dava konusu Yönetmeliğin "Özel hastanelerin temel özellikleri" başlıklı 5. maddesi 1. fıkrasında; (RG-23/9/2010-27708 ile değişik) "Özel hastaneler, bu Yönetmelikte asgari olarak öngörülen bina, hizmet ve personel standartlarını haiz olmak kaydıyla, yirmi dört saat süreyle sürekli ve düzenli olarak, bir veya birden fazla uzmanlık dalında hastalara ayakta ve yatırarak muayene, teşhis ve tedavi hizmeti verir.", 2 fıkrasında; (23/09/2010-27708RG) Özel hastanelerde gözlem yatakları hariç en az yüz hasta yatağı bulunur. Ancak atıl kapasiteye yol açılmaması bakımından, Bakanlıkça belirlenen sağlık hizmet bölgelendirmesine göre planlanan hekim sayısı ve hizmet ihtiyacı doğrultusunda Planlama ve İstihdam Komisyonunun görüşü alınarak ellinin altında olmamak kaydıyla yüz yatağın altında özel hastane açılmasına izin verilebilir.” kuralı, "(22 Mart 2017 tarihli RG ile değişik) Özel hastanelerin gözlem yatakları hariç en az yüz hasta yataklı açılmasına izin verilir. Ayrıca, yoğun bakım yatak sayısı ile kuvöz sayılarının toplamı, toplam hasta yatak sayısının yüzde 30’unu geçemez.”şeklinde düzenlenmiş, (RG-28/9/2019-30902) değişikliği ile de; "Özel hastaneler, gözlem yatakları hariç en az yüz hasta yataklı olarak açılabilir. Ayrıca, yoğun bakım yatak sayısı ile kuvöz sayılarının toplamı, toplam hasta yatak sayısının yüzde 30’unu geçemez. Yatak sayısı yüzün altında olan ruhsatlı ve faal özel hastanelerin, en az 33 uzman hekim kadrosuna sahip olmaları ve bu Yönetmelikte özel hastaneler için tanımlanan bina ve fiziki şartları mevcut binasında veya yeni binaya taşınarak sağlamaları halinde yatak sayılarının yüze çıkarılmasına izin verilir." kuralı getirilmiştir.

Aynı Yönetmeliğin "Özel hastanenin kalite ve verimliliğini artırmak amacıyla izin verilebilecek hususlar" başlıklı Ek 5 maddesi 1.fıkrasının; Kalite ve verimliliği artırmak amacıyla Bakanlıkça, ek 4 üncü maddedeki planlamadan istisna olarak ruhsatlı hastanelere aşağıdaki hususlarda izin verilebilir: b) bendinde;"(Değişik: RG-31/5/2019-30790) Özel hastanelerin hasta yatağı ve yoğun bakım yatak sayılarının artırılmasına, planlama ilkeleri çerçevesinde sağlık hizmeti sunulması için öngörülen asgari nüfus ve/veya ilde verilmesi hedeflenen sağlık hizmetleri, uzman tabip dağılımı ile özel hastane ve ildeki toplam yatakların kullanım oranları dikkate alınarak Bakanlıkça uygun bulunması halinde izin verilebilir. Ancak yoğun bakım (erişkin, çocuk ve yenidoğan) yatak sayılarının toplamı toplam hasta yatak sayısının %30’unu geçemez. Bu bendin yürürlüğe girdiği tarihten önce ruhsat almış olan veya ön izin ve ruhsatlandırma işlemleri devam eden özel hastanelerin yatak sayıları da en geç iki yıl içerisinde bu maddeye uygun hale getirilir. Yoğun bakım yataklarının tescil işlemlerinde yoğun bakımlarla ilgili Tebliğ hükümleri uygulanır." kuralı yer almıştır.

11.03.2009 tarih ve 27166 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Özel hastaneler Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 14. maddesiyle, Ek 5. madde Yönetmeliğe eklenmiş, Bakanlıkça, ek 4 üncü maddedeki planlamadan istisna olarak ruhsatlı hastanelere izin verilebilecek hususlar düzenlenmiş, 1. fıkrasının b) bendinde; "Toplam hasta yatak sayısı, mevcut kadrolu uzman tabip sayısının üç katından az olan hastanelere bu orana ulaşmak üzere yatak eklenebilir." kuralı getirilmiştir.

Dava konusu değişiklik öncesi yatak sayısına ilişkin düzenleme 22/03/2017 tarih ve 30015 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Özel hastaneler Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 36. maddesi ile Ek 5 inci madde yeniden düzenlenmiş, Ek 5. maddenin 1/(b) bendine, “Ancak yoğun bakım yatak sayısı ile kuvöz sayılarının toplamı toplam hasta yatak sayısının %30’unu geçemez.” cümlesi eklenmiştir. 36/1. maddesinin b) bendi ile; birinci fıkrasının (e) bendinin (5) numaralı alt bendi ile (ı), (m) ve (s) bentleri değiştirilmiş, s) bendinde; "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren; 1)Toplam yatak sayısı yüzün altında olan özel hastanelerin, yüz yatak için gerekli otuz üç uzman hekim kadrosu bulunması veya bu kadroyu aynı il içerisinde planlama kapsamındaki diğer özel sağlık kuruluşları ile birleşerek sağlamaları halinde yatak sayısını yüze tamamlamasına izin verilir. Ancak, başka ilde bulunan planlama kapsamındaki diğer özel sağlık kuruluşları ile birleşme suretiyle sağlanacak ise Bakanlığın planlamaları çerçevesinde talep değerlendirilir ve Bakanlıkça uygun bulunması halinde yapılabilir. 2)Toplam yatak sayısı yüzün üzerinde olan özel hastanelerin, aynı il içerisinde planlama kapsamındaki diğer özel sağlık kuruluşları ile birleşerek ilave her onaltı uzman hekim kadrosunu sağlamaları halinde elli yatak ilave etmelerine izin verilir. Ancak, başka ilde bulunan planlama kapsamındaki diğer özel sağlık kuruluşları ile birleşme suretiyle sağlanacak ise Bakanlığın planlamaları çerçevesinde talep değerlendirilir ve Bakanlıkça uygun bulunması halinde yapılabilir." kuralına yer verilmiştir.

31/05/2019 tarih ve 30790 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Yönetmeliğin 9. maddesiyle; "Aynı Yönetmeliğin Ek 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (b), (m) ve (o) bentleri değiştirilmiş, (e) bendinin 5 inci alt bendindeki “diğer özel hastane veya tıp merkezlerinde” ibaresi “bir özel hastane veya tıp merkezinde daha” şeklinde değiştirilmiş, (i), (p), (r) ve (s) bentleri ise yürürlükten kaldırılmıştır.

Davacının faaliyet izninin 01/12/2014 tarih ve 743 sayılı, 75 yataklı bir hastane olarak verildiği, 29 hasta yatağı, 41 adet yeni doğan yoğun bakım, 5 adet erişkin yoğun bakım yatağının 24/02/2016 tarihinde 3'ü engelli olmak üzere 33 hasta yatağı, 2'si izole yatağı olmak üzere 12 erişkin yoğun bakım, 1'i izole oda kuvözü olmak üzere 30 yenidoğan yoğun bakım yatağı için tadilat projelerinin revize edilmesi talebinde bulunulduğu, ancak yatak sayısında bir değişiklik olmadığı anlaşılmaktadır.

Bir ya da daha fazla organ veya organ sistemlerinde ciddi işlev bozukluğu nedeniyle yoğun bakım gereksinimi olan hastaların iyileştirilmesini amaçlayan, fiziksel alt yapısı ve konumu itibariyle hasta bakımı açısından özellik taşıyan, ileri teknolojiye sahip cihazlarla donatılmış, yaşamsal göstergelerin izlendiği, hasta takip ve tedavisinin 24 saat esasına dayalı olarak kesintisiz sağlanmasını ifade eden yoğun bakım servisinde verilen hizmetin daha özellikli, daha çok zaman ve tecrübe gerektiren bir hizmet olduğu gözönüne alındığında, yataklı hastanın alacağı hizmetle kıyaslandığında, hizmetin kaliteli sunulması adına normal yatak sayıları ile aynı sayıda olamayabileceğinin kabulü sunulan hizmetin amacına aykırı olmayacaktır.

Yönetmeliğin dava konusu değişiklik öncesinde ruhsatlandırılmış özel hastanelerdeki hasta yatak sayısının, yoğun bakım yatak sayısına oranı çerçevesinde uygun hale getirilmesi amacıyla ek maddenin düzenlendiği ancak, esas maddesi olan 5/2. maddesinde, davacının faaliyet izninin verildiği tarih itibariyle yürürlükte olan halinde, özel hastanelerde gözlem yatakları hariç en az yüz hasta yatağı bulunacağı, ancak atıl kapasiteye yol açılmaması bakımından, Bakanlıkça belirlenen sağlık hizmet bölgelendirmesine göre planlanan hekim sayısı ve hizmet ihtiyacı doğrultusunda Planlama ve İstihdam Komisyonunun görüşü alınarak ellinin altında olmamak kaydıyla yüz yatağın altında özel hastane açılmasına izin verilebileceği kuralı gereği davacıya 75 hasta yatak sayısı üzerinden faaliyet izninin düzenlendiği, Ek 5. maddenin 1/b) bendinde, Toplam hasta yatak sayısı, mevcut kadrolu uzman tabip sayısının üç katından az olan hastanelere bu orana ulaşmak üzere yatak eklenebileceği, kuralının bulunduğu, daha sonra 22/03/2017 tarihli Yönetmelik değişikliği ile aynı maddeye; “Ancak yoğun bakım yatak sayısı ile kuvöz sayılarının toplamı toplam hasta yatak sayısının %30’unu geçemez.” kuralının eklendiği görülmekle, davaya konu edilen ek maddenin, orana ilişkin yapılan ilk düzenleme olmadığı, 2017 yılından itibaren toplam hasta yatak sayısına, yoğun bakım yatak sayısının oranının, yüzde otuz olarak benimsendiği açıktır.

Bu durumda, özel hastanelerde gözlem yatakları hariç en az yüz hasta yatağı bulunması ve yoğun bakım yatak sayısı ile kuvöz sayılarının toplamının, toplam hasta yatak sayısının %30’unu geçemeyeceği esası üzerinden Yönetmelik düzenlemesinin yapıldığı ve faaliyet izinlerinin bu doğrultuda düzenlendiği yukarıda yer verilen kurallarla ortaya konulmakta olup, daha önceden ruhsatlandırılmış olan özel hastanelerin hasta yatak sayıları ile yeni ruhsatlandırılan özel hastanelerin hasta yatak sayıları arasındaki uyumun sağlanması adına ve yoğun bakım hastasına sunulacak hizmetin, özellik taşıyan, ileri teknolojiye sahip cihazlarla donatılmış, yaşamsal göstergelerin izlendiği, hasta takip ve tedavisinin 24 saat esasına dayalı olarak kesintisiz sağlanmasını gerekli kılan bir hizmet olduğu dikkate alındığında, hizmetin gerektiği gibi sunumunun sağlanması için belirlenen bir oran üzerinden verilmesini öngören ve bu koşulun yerine getirilmesi süresini iki yıl olarak belirleyen ek madde düzenlemesinde, hizmetin gereğine ve amacına aykırılık görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, davanın reddine karar verilmesi gerektiği, düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

Dava konusu bentte 25/03/2021 ve 07/04/2023 tarihli Resmi Gazete nüshalarında yayımlanan Yönetmelikler ile değişiklik yapıldığı, ancak bu değişikliklerin düzenlemenin esasını etkilemediği anlaşıldığından, uyuşmazlığın konusuz kaldığından bahsedilemeyeceği sonucuna varılarak işin esasına geçildi:

İNCELEME VE GEREKÇE :

MADDİ OLAY :

27/03/2002 tarihli ve 24708 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Özel Hastaneler Yönetmeliğinin ek 5. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi, 31/05/2019 tarihli ve 30790 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Özel Hastaneler Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 9. maddesiyle yeniden düzenlenmiş, bunun üzerine davacı tarafından bu değişikliğin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT :

Anayasa’nın 56. maddesinde, Devletin; herkesin hayatını, beden ve ruh sağlığı içinde sürdürmesini sağlamak, insan ve madde gücünde tasarruf ve verimi artırarak, işbirliğini gerçekleştirmek amacıyla sağlık kuruluşlarını tek elden planlayıp hizmet vermesini düzenleyeceği ve bu görevini kamu ve özel kesimlerdeki sağlık ve sosyal kurumlardan yararlanarak, onları denetleyerek yerine getireceği düzenlenmiştir.

3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu'nun 1. maddesinde, Kanunun amacının, sağlık hizmetleri ile ilgili temel esasları belirlemek olduğu; 2. maddesinde, Milli Savunma Bakanlığı hariç bütün kamu kurum ve kuruluşları ile özel hukuk tüzelkişileri ve gerçek kişileri kapsadığı; 3. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, sağlık kurum ve kuruluşlarının yurt sathında eşit, kaliteli ve verimli hizmet sunacak şekilde Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca, diğer ilgili bakanlıkların da görüşü alınarak plânlanacağı, koordine edileceği, mali yönden destekleneceği ve geliştirileceği; (c) bendinde, bütün sağlık kurum ve kuruluşları ile sağlık personelinin ülke sathında dengeli dağılımı ve yaygınlaştırılmasının esas olduğu, sağlık kurum ve kuruluşlarının kurulması ve işletilmesinin bu esas içerisinde Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca düzenleneceği; 9. maddesinin (c) bendinde, bütün kamu ve özel sağlık kuruluşlarının tesis, hizmet, personel, kıstaslarını belirlemeye, sağlık kurum ve kuruluşlarını sınıflandırmaya ve sınıflarının değiştirilmesine, sağlık kuruluşlarının amaca uygun olarak teşkilatlanmalarına, sağlık hizmet zinciri oluşturulmasına, hizmet içi eğitim usul ve esasları ile sağlık kurum ve kuruluşlarının koordineli çalışma ve hizmet standartlarının tespiti ve denetimi ile bu Kanunla ilgili diğer hususların Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle tespit edileceği hükme bağlanmıştır.

10/07/2018 tarih ve 30474 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 355. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, her türlü koruyucu, teşhis, tedavi ve rehabilite edici sağlık hizmetlerini planlamak, teknik düzenleme yapmak, standartları belirlemek ve bu hizmetler ile sunucularını sınıflandırmak, bununla ilgili iş ve işlemleri yaptırmak; (c) bendinde, kamu ve özel hukuk tüzel kişileri ile gerçek kişilere ait sağlık kurum ve kuruluşlarına izin vermek ve ruhsatlandırmak, bu izin ve ruhsatları gerektiğinde süreli veya süresiz iptal etmek; (k) bendinde, sağlık insan gücü planlaması yapmak, sayı ve nitelik olarak ihtiyaca uygun insan gücü yetiştirilmesi için ilgili kurum ve kuruluşlarla işbirliği yapmak; (l) bendinde ise, mevcut sağlık insan gücünü, kamu ve özel kurum ve kuruluşlar düzeyinde planlamak ve istihdamın bu plan çerçevesinde yürütülmesini denetlemek Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün görevleri arasında sayılmıştır.

Aynı Kararname'nin 508. maddesi ile de Bakanlıklara görev, yetki ve sorumluluk alanına giren konularda idari düzenlemeler yapabilme yetkisi verilmiştir.

Anılan mevzuat hükümlerine dayanılarak; etkin, verimli ve kaliteli sağlık hizmeti sunulmasını sağlamak üzere, bütün özel hastanelerin tesis, hizmet ve personel standartlarının tespit edilmesine, sınıflandırılmasına, sınıflarının değiştirilmesine, amaca uygun olarak teşkilatlandırılmasına ve bunların açılmalarına, faaliyetlerine, kapanmalarına ve denetlenmelerine ilişkin usûl ve esasları düzenlemek amacıyla Özel Hastaneler Yönetmeliği hazırlanmış ve 27/03/2002 tarih ve 24708 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Anılan Yönetmeliğin "Sağlık kurum ve kuruluşlarının planlanması" başlıklı Ek 4. maddesinin 1. fıkrasında, "Bakanlıkça aşağıdaki amaçlar doğrultusunda, faaliyetine ihtiyaç duyulan sağlık kurum ve kuruluşları ile bunlara ait sağlık insan gücü, tıbbi hizmet birimleri ve nitelikleri ile teknoloji yoğunluklu tıbbi cihaz dağılımı alanlarında kamu ve özel sektörü kapsayacak şekilde planlama yapılır:

a) Sağlık hizmetlerinin, demografik yapı ve epidemiyolojik özellikler de göz önünde bulundurulmak suretiyle kaliteli, hakkaniyete uygun ve verimli şekilde sunulması,

b) Sağlık kurum ve kuruluşlarının hizmet kapasiteleri, sağlık insan gücü ile çağdaş tıbbi bilgi ve teknolojinin ülke düzeyinde dengeli dağılımının sağlanması,

c) Koruyucu sağlık ve acil sağlık hizmetleri gibi işbirliği halinde hizmet sunumunun gerekli olduğu alanlarda uygun kapasitenin oluşturulması,

ç) Kaynak israfı ve atıl kapasiteye yol açılmaması." düzenlemesine; "Özel hastanenin kalite ve verimliliğini artırmak amacıyla izin verilebilecek hususlar" başlıklı Ek 5. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, "Hasta yatağı ve yoğun bakım yataklarının arttırılmasına, uluslararası standartlar ve ulusal sağlık hizmet sunum planlamaları çerçevesinde Bakanlıkça uygun bulunması halinde izin verilebilir. Ancak yoğun bakım yatak sayısı ile kuvöz sayılarının toplamı toplam hasta yatak sayısının %30’unu geçemez." düzenlemesine yer verilmiş iken; 31/05/2019 tarihli ve 30790 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yönetmeliğin 9. maddesi ile, Ek 5. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi, "Özel hastanelerin hasta yatağı ve yoğun bakım yatak sayılarının artırılmasına, planlama ilkeleri çerçevesinde sağlık hizmeti sunulması için öngörülen asgari nüfus ve/veya ilde verilmesi hedeflenen sağlık hizmetleri, uzman tabip dağılımı ile özel hastane ve ildeki toplam yatakların kullanım oranları dikkate alınarak Bakanlıkça uygun bulunması halinde izin verilebilir. Ancak yoğun bakım (erişkin, çocuk ve yenidoğan) yatak sayılarının toplamı toplam hasta yatak sayısının %30’unu geçemez. Bu bendin yürürlüğe girdiği tarihten önce ruhsat almış olan veya ön izin ve ruhsatlandırma işlemleri devam eden özel hastanelerin yatak sayıları da en geç iki yıl içerisinde bu maddeye uygun hale getirilir. Yoğun bakım yataklarının tescil işlemlerinde yoğun bakımlarla ilgili Tebliğ hükümleri uygulanır." şeklinde değiştirilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :

Özel hastanelerin hasta yatağı ve yoğun bakım yatak sayılarının artırılması taleplerinin, Sağlık Bakanlığı tarafından, planlama ilkeleri çerçevesinde ve sağlık hizmeti sunulması için öngörülen asgari nüfus ve/veya ilde verilmesi hedeflenen sağlık hizmetleri, uzman tabip dağılımı ile özel hastane ve ildeki toplam yatakların kullanım oranları dikkate alınarak değerlendirileceğine yönelik dava konusu düzenlemenin objektif kriterler içerdiği görülmektedir.

Söz konusu düzenlemenin mevzuat ile Sağlık Bakanlığına tanınan planlama yetkisi çerçevesinde ve bu yetkinin kullanılmasına yönelik ilkeler gözetilerek yapıldığı açık olup, bu yönüyle düzenlemede kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırık bulunmamaktadır.

Ayrıca, dava konusu düzenlemede yer alan, ilk defa ruhsat / ön izin alacak özel hastanelerin yoğun bakım (erişkin, çocuk ve yenidoğan) yatak sayılarının toplamının, toplam hasta yatak sayısının %30'unu geçemeyeceğine ilişkin hükmün ilk olarak 22/03/2017 ve 30015 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Özel Hastaneler Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 36. maddesiyle söz konusu bende eklendiği, dava konusu değişiklik ile de, daha önce ruhsat almış olan veya ön izin ve ruhsatlandırma işlemleri devam eden özel hastanelerin bu kurala uyum sağlamaları için iki yıllık bir süre tanındığı görülmüş olup, birden çok uzmanlık dalını ilgilendiren tedavi planlamasına ihtiyaç duyan yoğun bakım hastalarının gerekli sağlık hizmetini alabilmeleri için kısıtlama getiren ve geçiş için makul bir süre öngören düzenlemede bu yönden de üst norma, kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırılık bulunmamaktadır.

Öte yandan, davacı tarafından, düzenlemenin kazanılmış haklara saygı ilkesine aykırı olduğu iddia edilmekte ise de, dava konusu düzenlemenin kamu sağlığını ilgilendirmesi, hizmet niteliğinin artırılmasına yönelik öngörülmesi ve 22/03/2017 yılında getirilen kurala 31/05/2019 tarihinden itibaren iki yıllık uyum süresinin tanınması karşısında, bu iddiaya itibar edilmemiştir.

KARAR SONUCU :

Açıklanan nedenlerle;

1. DAVANIN REDDİNE,

2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam … TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,

3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca … TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,

4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,

5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 18/09/2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.