Danıştay 10. Daire 2025/280 E.

Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2025/280 E. , 2025/4364 K.

"İçtihat Metni"

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2025/280
Karar No : 2025/4364 TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : Kendi adlarına asaleten; ...'e velayeten
... ve ...
VEKİLLERİ : Av. ...

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Başkanlığı / ...
VEKİLİ : I. Hukuk Müşaviri Av. ...

İSTEMLERİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

DAVANIN KONUSU : Davacılar tarafından; ...'ün hafızlık eğitimi için Diyanet İşleri Başkanlığı ... İl Müftülüğüne bağlı ... Erkek Yatılı Kur'an Kursunda kaldığı sırada Kur'an Kursunda görevli öğretmenler N.K. ve U.G. tarafından eziyet gördüğü ve işkenceye maruz kaldığından bahisle, olayda idarenin hizmet kusuru bulunduğu ileri sürülerek uğradıkları iddia edilen zararlarına karşılık davacıların her biri için ayrı ayrı 750.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

YARGILAMA SÜRECİ :
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, toplam 1.000.000,00 TL manevi tazminatın kabulüne karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davacıların manevi tazminata ilişkin istinaf başvurusunun reddine, davalı idarenin manevi tazminata ilişkin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, kısmen reddine, kararın bu kısmının kaldırılmasına, davacıların manevi tazminat isteminin toplam 400.000,00 TL'lik kısmının kabulüne, fazlaya ilişkin kısmının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI : Davacılar tarafından; dava konusu olay dikkate alındığında hükmedilen manevi tazminat miktarının düşük olduğu, yaşanılan olay ile orantılı olmadığı ileri sürülmektedir. Davalı idare tarafından; davanın süresinde açılmadığı, olay ile yürütülen kamu hizmeti arasında illiyet bağı bulunmadığı, dolayısıyla idarelerinin sorumluluğunun bulunmadığı, talep edilen manevi tazminat miktarının çok yüksek olduğu, manevi tazminata faiz işletilmesinin hukuka aykırı olduğu, sorumluluğun Erzurum Valiliğine ve Palandöken Kaymakamlığına ait olduğu ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN_SAVUNMASI : Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli olarak onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. İdare Mahkemesince; dava konusu olayın kamu hizmetinin ifa edildiği yer olan kursta gerçekleştiği, davalı idare tarafından yürütülen kamu hizmetinin işleyişi esnasında, kamu hizmetinin bir gereği olarak idarenin hizmetin işleyişini denetleme ve kurs içerisinde gerekli güvenlik önlemlerini alma görevinin tam olarak yerine getirilmediği, kamu hizmetinin yerine getirilmesinin her aşamasında öğrencilerin bedenen ve ruhen korunması için gerekli tedbirlerin alınması, meydana gelen eziyet olayında genel bakım, gözetim ve denetim/kontrol yükümlülüğünü gereği gibi ifa etmeyen davalı idarenin hizmet kusurunun bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verildiği, Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında ise; "bakılan uyuşmazlıkta, meydana gelen terör olayı sonucu yakınlarını kaybeden davacıların elem ve acı duyması nedeniyle oluşan manevi zararının sosyal risk ilkesi gereği tazmini gerekmekle birlikte İdare Mahkemesi kararında hükmedilen, anne ve baba ve kardeş için toplam 2.250.000,00 TL manevi tazminatın, olayın meydana gelmesinde davalı idarenin kusurunun bulunmadığı ve olayın terör eylemi olduğu gözetildiğinde fazla olduğu görüldüğünden, manevi tazminatın amaç ve niteliği dikkate alınarak olay karşısında duyulan acıyla da orantılı olacak şekilde yeniden manevi tazminat takdiri yapılması gerektiği sonucuna varıldığı" gerekçesiyle davacıların manevi tazminata ilişkin istinaf başvurusunun reddine, davalı idarenin manevi tazminata ilişkin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verildiği görülmektedir. Bölge İdare Mahkemesince dava konusu olayın terör eyleminden kaynaklandığı, davacıların manevi zararının sosyal risk ilkesi gereğince tazmin edilmesi gerektiği gerekçesiyle tazminata hükmedilmişse de; dava konusu olayın davalı idareye bağlı yatılı Kur'an Kursunda görev yapan görevliler tarafından yapılan eziyet ve işkenceden kaynaklandığı, olayın terör olayı olmadığı, Mahkemece sehven gerekçesinde sosyal risk ilkesi gereğince tazminata hükmedildiği anlaşılmaktadır. Bu durumda; dava konusu olay sebebiyle açılan ceza davasında; ... Ağır Ceza Mahkemesinin .. tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile kursta görevli N.K. ve U.G'nin, davacı ...'ünde aralarında bulunduğu kursta kalan bazı çocuklara karşı "eziyet" suçunu işledikleri sabit olduğundan hapis cezası aldıkları, davalı idareye bağlı yatılı Kur'an Kursunda çalışan personeller tarafından olayın gerçekleştirildiği göz önüne alındığında davalı idarece kursta kalan çocukların bedenen ve ruhen korunması için gerekli her türlü tedbirin alınması gerekmekte olup meydana gelen eziyet olayında genel bakım, gözetim ve denetim/kontrol yükümlülüğünü gereği gibi ifa etmeyen davalı idarenin hizmet kusurunun bulunduğu gerekçesiyle tazminata hükmedilmesi gerekmektedir. Öte yandan; bu dava ile aynı sebepten yani kursta görevli öğretmenler tarafından eziyet gördüğü ve işkenceye maruz kaldığı ileri sürülerek manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılan diğer iki davada, olayda hizmet kusuru bulunduğu gerekçesiyle davacı çocuklar için 200.000,00 TL anne ve babalar için ayrı ayrı 100.000,00 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi yolundaki İdari Mahkemesi kararlarına karşı yapılan istinaf başvurularının reddine ilişkin kararlar Dairemizin E:2025/1078 ve E:20251737 sayılı dosyalarında 08/10/2025 tarihinde verilen kararlar ile onanmıştır. Bu itibarla; dava konusu olay sebebiyle yukarıda belirtilen gerekçeyle manevi tazminata hükmedilmesi gerektiğinden temyizen incelenen karar sonucu itibarıyla hukuka uygun olup dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Tarafların temyiz istemlerinin REDDİNE, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA, 3. Adli yardım talebinin kabul edilmesi nedeniyle ödenmemiş olan temyiz yargılama giderlerinin davacılardan tahsili için Mahkemesince müzekkere yazılmasına, davalı idarece yapılan temyiz yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, artan posta ücretinin aidiyetine göre iadesine, 4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 08/10/2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.