Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/509 E. 2024/848 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

BURSA

3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2024/

KARAR NO : 2024/

HAKİM : ... ...

KATİP : ... ...

DAVACI : ...

VEKİLLERİ : Av.

Av.

DAVALI : ...

...

VEKİLİ : Av.

DAVA : Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 29/08/2016

KARAR TARİHİ : 12/09/2024

... 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2024/ Esas 2024/ Karar sayılı görevsizlik kararı ile mahkememize tevzi olan davanın açık muhakemesi sonunda ;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkilinin, ... ... ... Şubesine ait ... nolu ve 19/08/2016 vade tarihli yazılı çeki davalı tarafından 24/08/2016 tarihinde ... ... Şubesine ibraz edildiğini, öncelikle çek üzerindeki lehdar kısmında kırkbin YTL yazılmış akabinde faili meçhul şahıslarca paraflanarak ... ismi yazıldığını, söz konusu atılan parafın oldukça büyük olup yapılan kriminal incelemede müvekkiline ait olmadığının ortaya çıkacağını, söz konusu parafın müvekkiline ait olmadığından evrakın kambiyo niteliği taşımadığını, yine çek üzerinde lehdar kısmında miktar kısmında ve vade tarihinde yazan ibarelerin müvekkilinin el ürünü olmadığını, çek üzerinde keşideci imzası müvekkilinin imzasına çok yakın olmakla birlikte o imzasının da müvekkiline ait olduğunun tartışmalı olduğunun, zira çekin YTL ibareli çek olup, YTL'nin yaklaşık 7 yıl kadar önce tedavülden kalktığı düşünüldüğünde maddi gerçeğin ortaya çıkması bu imzanında araştırılması gerektiğini, dava konusu çekin yer aldığı 10 yapraklı çek defterinin ... ... ... Şubesinden alınmış ve 9 adet çek 2009 yılında bankaya geri geldiğini, bu hususun bankaya yazılacak müzekkere ile açığa çıkacağını, bankaya geri gelmeyen bu çekin müvekkili tarafından da unutulmuş bankada da bu YTL ibareli çeklerin geri çağrılması ile ilgili bildirim yapılmadığını, müvekkilinin ancak davalının davalının 24/08/2016 tarihinde çeki bankaya ibraza ile çekten haberdar olduğunu, çek üzerindeki ilk lehdar ve cirosu incelendiğinde ... isimli lehdarın hiçbir adres ve kimlik bilgisi vermeksizin çeki ciroladığının görüleceğini, kanaatlerince iyi niyetli 3. Şahıs yaratılmaya çalıştıklarını, davalının ... isimli şahıstan bu çeki ne suretle teslim aldığına ya da adres bilgilerine ilişkin sorulara cevap veremeyeceğini düşündüklerini, çekin bankaya ibraz edilmesinin akabinde söz konusu çeki dolduran, paraflayan, imzalayan faili meçhul şahıslar hakkında sahtecilik ve dolandırıcılık suçları ile suç duyurusunda bulunulduğunu, bu hususun çek arkasındaki şahıs ya da şahısların imza örnekleri ve ifadeleri ortaya çıkacağını ve maddi gerçeğe ulaşılacağını, bu hususlar ile ilgili ... Cumhuriyet Başsavcılığına müracaat yapılmış olduğunu, dava konusu haksız durum nedeni ile, müvekkilinin telafisi imkansız maddi ve manevi zararlara uğrayacağı oldukça açık olduğundan, ihtiyati tedbir kararı verilmesi ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile menfi tespit davasının kabulüne, dava konusu çekin tahsili halinde, müvekkilinin ileride telafisi imkansız maddi ve manevi zararlara uğrayacağı muhtemel olduğundan dava konusu senedin, teminatsız veya mahkememizce İİK 72 gereğince icra takibinden önce %15 teminat (kesin ve süresiz teminat mektubu) mukabilinde ve iş bu dosya kapsamında yapılacak yargılama neticesi verilecek mahkeme kararının kesinleşmesine kadar, davaya konusu senedin ödenmesini engeller mahiyette ve icra takiplerinin durdurulması amacı ile ihtiyati tedbir kararı verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalı sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle: davanın görevsiz mahkemede açıldığını, görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, davalı/alacaklı müvekkil, borçlu keşideci ile önceki ciranta ... isimli kişi arasındaki ticari ilişkiyi ve çek bedelinin borçlu tarafından ödenip ödenmediğini bilmediğini, davacı/borçlunun dilekçesinde yer alan def'ilerini müvekkiline karşı ileri sürebilmesinin mümkün olmadığını, iyi niyetli müvekkilinin haklarının korunması gerektiğini, dava dilekçesi incelendiğinde de davacının kötü niyet iddiasında bulunmadığının anlaşıldığı, davalı müvekkilinin, tedavüldeki çeki güven ilişkisi içinde alacağının karşılığı olarak cirantadan ikstilap ettiğini, keşidecinin imzasının sıhhatini araştırmasına olanak bulunmadığı gibi, imzanın gerçek olup olmadığını araştırma yükümlülüğü de bulunmadığını, keşidecinin iddia ettiği gibi çekin keşidecinin rızası dışından elinden çıkmış ise de dava dilekçesi içeriğinden müvekkilinin iş bu çeki bilerek ve kötü niyetli bir şekilde iktisap ettiğine dair herhangi bir iddia veya inandırıcı delilin olmadığının anlaşıldığını, müvekkilinin dava konusu çeki vadesi geldiğinde muhatap bankaya ibraz ettiğinde, çek ile ilgili herhangi bir ödeme yasağı bulunmadığı gibi, çalıntı olduğu ya da rıza dışında elden çıktığına dair de herhangi bir kayda rastlanılmadığını, muhatap banka, söz konusu çekin karşılığının bulunmadığından bahisle müvekkiline çek karşılığını ödemediğini, bunun üzerine borçlular hakkında icra takibi başlatıldığını, davacı yanın davacı dilekçesinin ekinde yer alan ... Cumhuriyet Başsavcılığına verilen şikayet dilekçesi incelendiğinde, davacı yanın beyanlarında çekte yer alan imzanın kendisine ait olup olmadığından emin olamadığını ifade ettiğini, imza incelemesinin Savcılık makamından talep ettiğinin anlaşıldığı, çek üzerinde keşideci imzasının davacının imzasına çok yakın olmakla birlikte o imzanın davacıya ait olup olmadığının tartışmalı olduğunun iddia edildiği, iş bu davanın ihtimale binaen açıldığını, davacının çek üzerindeki imzaların kendisine ait olmadığına dair kesin bir iddiasının bulunmadığını, teminatın borçlunun alacaklının ihtiyati tedbir nedeni ile geç alması halinde zararını karşılamak için olduğunu, madde ile de teminatın en az miktarının belirtildiğini, davacı tarafından bir ihtimale binaen açılmış olan dava neticesinde müvekkil alacağının tahsilinin imkansız hale gelmemesi amacıyla tedbir kararına ilişkin mahkememizin ara kararından dönerek, davacı yanın borç miktarını karşılar şekilde teminat yatırmasına karar verilmesini talep etme zarureti olduğunu, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olan iş bu davanın reddine, davacı/borçlunun %20'den aşağı olmamak kaydı ile tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DAVANIN KRONOLOJİK SEYRİ:

... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 29.06.2022 Tarihli ve 2016/ Esas sayılı dosyasında "...Davacı tarafından davalıya 40.000,00 TL borçlu olmadığına ilişkin dava açıldığı, buna ilişkin kanıtların dosyaya sunulduğu, davalı tarafından davanın kabul edilmediği, davalı/alacaklının borçlu keşideci ile önceki ciranta ... isimli kişi arasındaki ticari ilişkiyi ve çek bedelinin borçlu tarafından ödenip ödenmediğini bilmediği, davalının tedavüldeki çeki güven ilişkisi içinde alacağının karşılığı olarak cirantadan iktisap ettiği, bu konuda imzanın gerçek olup olmadığının araştırma yükümlülüğü bulunmadığı, davalının bu çeki bilerek ve kötü niyetli bir şekilde iktisap ettiğine herhangi bir iddia bulunmadığı, ...'un Savcılık tarafından alınan ifadesinde önceki ciranta imzasını inkar etmemiş sadece borçtan kurtulmak amacı ile çeki başkasından aldığını ve iade ettiğini beyan ettiği, davalının iyi niyetli üçüncü kişi konumunda hareket ettiği, keşideci ile ciranta arasındaki ilişkinin davalıyı bağlamadığı..." gerekçesiyle davanın reddi kararı verilmiştir.Dosyanın istinafı üzerine ... Bam 5. H.D.'nin 08.03.2024 tarihli ve ... Esas sayılı kararı ile davanın mutlak ticari dava olması hasebiyle görevsizlik kararı verilmesi gerektiğinden ilk derece mahkemesinin yukarıda bahsedilen kararını kaldırmıştır. Akabinde ilk derece mahkemesince görevsizlik kararı verilmesi üzerine dosya mahkememize gelmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMSİ VE GEREKÇE:

Dava, dava konusu edilen çekin tahrifatı ve lehdar, miktar ve vade kısmındaki yazıların davacı keşideciye ait olmaması nedeniyle ilgili çeke dayalı olarak borçlu olunmadığının tespiti davasıdır. ... 3. Ashm tarafından düzenletilen 30.12.2019 tarihli ATK raporunun sonuç kısmında çek altındaki imzanın davacı keşideciye ait olduğunun fakat lehdar kısmındaki parafın davacıya ait olmadığı yönünde kanaat bildirilmiştir.Davacı hem çek metnindeki tahrifata hem de çekin anlaşmaya aykırı doldurulduğu iddiasına dayanmaktadır.Soruşturma dosyasında alınan ifadelerde senedin anlaşmaya aykırı doldurulduğu iddiasına yönelik bir delil mevcut değildir.Davacı çekin anlaşmaya aykırı doldurulduğu iddiasını yazılı bir delil ile ispat edemediğinden çekin miktar ve vade kısımlarındaki yazıların davacıya ait olmaması sonucu değiştirmeyeceğinden bu husustaki iddiası yönünden başkaca bir inceleme yapılmasına gerek görülmemiştir.Davacının bir diğer iddiası olan lehdar kısmına yazılı olan "kırkbin YTL" yazısının üstünün çizildiği ve üzerine paraf imzası atıldığı, devamına ise lehdar olarak "..." yazıldığı dolayısıyla çekin tahrifat nedeniyle geçersizliği yönünden ise; çekte bedel kısmının doğru yere ve doğru şekilde yazıldığı, lehdar kısmına yazılan bedelin ise davacıya ait olmayan bir paraf imza ile çizilerek yerine bir hamil ismi yazılması hususunun -davacının iddia ettiğinin aksine- çekin geçerliliğini etkilemeyeceği, zaten çizilen bedelin bir değişikliğe yol açmadığı, dolayısıyla yazılmamış kabul edilmesi gerektiği, lehdar kısmının ise anlaşmaya aykırı olarak başka bir isim yazılmak suretiyle doldurulduğu hususunun ise yukarıda bahsedildiği üzere yazılı bir delil vasıtasıyla ispatlanamadığı gözetildiğinde davacının çek nedeniyle borçlu olduğu anlaşılmakla, davanın reddine karar vermek gerekmiştir.Ayrıca davacının davasında haksız olduğu ve davalının alacağına geç kavuşmasına sebebiyet verdiği anlaşılmakla İ.İ.K. 72/4 uyarınca dava değeri üzerinden %20 oranında hesaplanan 8.000-TL inkar tazminatının davacıdan alınarak davalıya ödenmesine karar verilmiştir.Açıklanan nedenlerle aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davanın REDDİNE,

İİK 72/4 uyarınca alacağın %20'si oranında hesaplanan 8.000,00-TL tazminatın davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,

2. Harçlar yasası gereğince alınması gereken 427,6‬0. TL harcın peşin alınan 683,10. TL harçtan mahsubu bakiye 255,50. TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, bu hususta harç tahsil tezkeresi düzenlenmesine,

3. Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden; karar tarihi itibari ile yürürlükte bulunan Asgari Avukatluk Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 17.900,00. TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa VERİLMESİNE,

4. Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerlerinde BIRAKILMASINA,

5. Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın hükmün kesinleşmesinden sonra 6100 Sayılı HMK'nun 333.maddesi uyarınca yatıran tarafa İADESİNE,

Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemeleri Nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzlerine karşı açıkça okundu, usulen anlatıldı. 12/09/2024

Katip ...

✍e-imzalı

Hakim ...

✍e-imzalı