Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/1219 E. 2024/845 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

BURSA

3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :2022/

KARAR NO :2024/

BAŞKAN :... ...

ÜYE :... ...

ÜYE :... ...

KATİP :... ...

DAVACI :

VEKİLİ :Av.

DAVALI : ....

VEKİLİ : Av.

DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 02/12/2022

KARAR TARİHİ : 11/09/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 18/09/2024

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda dilekçe ve dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirket aleyhine davalı tarafça 15/09/2022 vade tarihli 100.000,00 TL, 20/09/2022 vade tarihli 600.000,00 TL , 01/10/2022 vade tarihli 600.000,00 TL bedelli bonolara dayalı olarak ... 18. İcra Müdürlüğü’nün 2022/... E. sayılı dosyasından; 25/09/2022 vade tarihli 800.000,00 TL bedelli bonoya dayalı olarak ise ... 18. İcra Müdürlüğü’nün 2022/... E. sayılı dosyasından icra takibine girişildiğini, dava konusu bonoları müvekkili şirket adına keşide eden şirketin eski yetkilisi ... ile bonoların lehtarı olan davalı ...’ın kardeş olduklarını, şirketin eski yetkilisi şirketteki hisselerini devrettikten ve şirketteki yetkisi sona erdikten sonra dava konusu bonoların ortaya çıktığını ve icra takipleri başlatıldığını, davalı alacaklı ile müvekkili şirket arasında herhangi bir ticari ilişkinin bulunmadığını, şirketin bu şekilde sebepsiz yer borçlandırılmasının hukuka aykırı olduğunu, şirketin eski yetkilisinin hem yetki sınırlarını aştığını hem de görevini kötüye kullandığını, şirket ana sözleşmesinde ne de şirket yetkilisinin görevleri dahilinde ticari ilişki olmayan bir şahısa bu kadar yüksek meblağlı bonolar tanzim etmek ve borçlanmak bulunmadığını, ayrıca bonoların sahte imza ile düzenlenmiş olmalarının da ihtimal dahilinde olduğunu, hem davalı alacaklı hem de şirketin eski yetkilisi hakkında ... Cumhuriyet Başsavcılığı 2022/... E. sayılı dosyasında soruşturma yürütüldüğünü ileri sürerek icra takip dosyalarından dolayı müvekkil şirketin borçlu olmadığının tespitine ve kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP : Davalı vekili davaya cevap dilekçesinde özetle;müvekkilinin davacı şirketin ortağı iken, şirketteki hisselerini devrederek şirket ortaklığından ayrıldığını, hisse devir borçlarına karşılık davacı şirketin diğer diğer ortağı ve yetkilisi ...’ın bilgisi dahilinde dava konusu bonoların düzenlendiğini, eski şirket yetkilisi hakkında sorumluluk davasının da açılmadığını, sahtelik iddiasının da doğru olmadığını bonoların keşide tarihinde davacı şirket yetkilisinin ... olduğunu, şirketteki hisselerini keşide tarihinden sonraki bir tarihte devrettiğini, dava konusu bonoların kambiyo senedi vasfını haiz olduğunu belirterek davanın reddine ve %20 tazminata karar verilmesini istemiştir.

DELİLLER: ... 18. İcra Dairesi 2022/... esas sayılı dosyası, ... 18. İcra Dairesi 2022/... esas sayılı dosyası, ... C.B.S 2022/... Soruşturma numaralı dosyası, ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/... D.iş ve ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/... d.iş sayılı dosyaları, davacı şirkete ait ticaret sicil kayıtlarının ilk tesisten itibaren tüm kurucu, temsilci, ortaklarını ve pay devirleri ile tescil edilen genel kurul kararları, imza sirküleri, yemin , ikrar, tanık , isticvap ve sair deliller.

HUKUKİ NİTELENDİRME VE GEREKÇE

Dava, icra takibinden ve icra takibine konu edilen bonolardan dolayı borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.Davacı, şirketin eski ortağı ve müdürü olan dava dışı ...'ın, davacı şirket ortaklığından ayrılan davalı ... lehine dava konusu bonoları keşide ettiği, şirketin eski yetkilisi ... ile bonoların lehtarı olan davalı ...’ın kardeş oldukları, bonoların bedelsiz olduğu, şirket yetkilisinin görevini kötü kullandığı iddia ederek davalı tarafından icra takibine konu edilen bonolardan dolayı borçlu olunmadığının tespitini istemiş, davalı ise davanın reddini savunmuştur. Davalı tarafça, dava konusu bonolara dayalı icra takip dosyalarının yetkiye itiraz sonucunda ... İcra müdürlüğüne gönderildiğinden bahisle mahkememizin yetkisine itiraz etmişse de, davanın açıldığı tarih itibari ile mahkememiz yetkili olduğundan davalının yetki itirazı yerinde görülmemiştir.Dava konusu ve takip dayanağı, 08.01.2022 tanzim ve 25.09.2022 vade tarihli 800.000 TL bedelli, 08.01.2022 tanzim ve 20.09.2022 vade tarihli 600.000 TL bedelli, 08.01.2022 tanzim ve 15.09.2022 vade tarihli 100.000 TL bedelli ve 08.01.2022 tanzim ve 01.10.2022 vade tarihli 600.000 TL bonoların keşidecisi davacı şirket, lehtarı ise davalı ... olup, keşide tarihinde ...'ın davacı şirket yetkilisi olduğu, bonoların lehtarı davalı ... ile kardeş oldukları, imzaların şirket yetkilisine ait olduğu, davalı ...'ın da davacı şirketin eski ortağı olup, 08.06.2021 tarihinde noterde düzenlenen hisse devir sözleşmesi ile şirketteki tüm hisselerini ... ve ...'a devrederek şirket ortaklığından ayrıldığı, dava konusu bonoların davacı şirketin ticari defter ve kayıtların bulunmadığı dosyada alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından sabittir.Uyuşmazlık, dava konusu bonoların tanzim tarihinde, davacı şirketin yetkilisi olan dava dışı ...'ın davalının hisse devrinden dolayı şirket ortaklarından olduğunu iddia ettiği şahsi alacağına karşılık yetkilisi olduğu davacı şirketi bonolarda keşideci olarak borçlandırmasının hukuka uygun olup olmadığı ve dolayısıyla bonolardan dolayı davacı şirketin sorumlu olup olmadığı konusunda toplanmaktadır. 6102 sayılı TTK'nın 629 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca; müdürlerin temsil yetkilerinin kapsamına, yetkinin sınırlandırılmasına, imzaya yetkili olanların belirlenmesine, imza şekli ile bunların tescil ve ilanına bu Kanunun anonim şirketlere ilişkin ilgili hükümleri kıyas yolu ile uygulanır. Aynı Kanun'un anonim şirketlere ilişkin 371 inci maddesi uyarınca; şirketi temsile yetkili kişiler, şirketin amacına ve işletme konusuna giren her tür işleri ve hukuki işlemleri, şirket adına yapabilir ve bunun için şirket unvanını kullanabilirler. Kanuna ve esas sözleşmeye aykırı işlemler dolayısıyla şirketin temsilciye karşı rücu hakkı saklıdır. Temsilcilerin üçüncü kişilerle, işletme konusu dışında yaptığı işlemler de şirketi bağlar; meğerki, üçüncü kişinin, işlemin işletme konusu dışında bulunduğunu bildiği veya durumun gereğinden, bilebilecek durumda bulunduğu ispat edilsin. Şirket esas sözleşmesinin ilan edilmiş olması, bu hususun ispatı açısından, tek başına yeterli delil değildir. Temsil yetkisinin sınırlandırılması, iyiniyet sahibi üçüncü kişilere karşı hüküm ifade etmeyeceği gibi, tescil ve ilan edilmek koşuluyla, bir temsilcinin temsil yetkisi sadece merkezin veya bir şubenin işleri yönünden bölgesel olarak veya birlikte temsil yetkisi kullanılması yönünden sınırlandırılabilir. Kısıtlama yapılmış olsa bile bu karar iyi niyetli üçüncü kişilere karşı ileri sürülemez. Şirketi temsilen yapılan iş ve işlemler her halükarda geçerli olup, iç ilişkide temsil yetkisinin sınırlandırılmış olması üçüncü kişilerin şirkete müracaat etmelerine engel değildir. Bu bağlamda, limited şirketi temsile yetkili olanlar şirketi üçüncü kişilere karşı borçlandırabilirler. Ancak, 6102 sayılı Kanun'un 626 ncı ve 629 uncu maddeleri gereğince müdürün şirkete özen ve bağlılık yükümlülüğü bulunmakta olup özenli bir temsilci, iyiniyet ve sadakat borcu gereği, temsil ettiği şirketin çıkarına aykırı olarak bir işlem yaparsa bu işlem kural olarak temsil görevinin dışında kalır. Bir başka deyişle, işlem için temsil edilenin yetki vermediğinin ve bu işlemin kural olarak temsil edileni bağlamayacağının kabulü gerekir. Bunun istisnası temsil edilenin temsilciye açıkça kendisiyle işlem yapma izni vermesi veya yapılan işleme sonradan icazet vermesi halidir ki, bu hallerde işlem geçerli olur. Öte yandan, TTK'nın 395. maddesinde "(1) Yönetim kurulu üyesi, genel kuruldan izin almadan şirketle kendisi veya başkası adına herhangi bir işlem yapamaz; aksi halde, şirket yapılan işlemin batıl olduğunu ileri sürebilir. Diğer taraf, böyle bir iddiada bulunamaz. " hükmü düzenlenmiştir.Bu açıklamalar ışığında, somut olaya gelince; davaya konu bonoların lehtarı davalı ... ile davacı şirket yetkilisi ...'ın kardeş oldukları, davacı şirketi temsilen ...'ın dava konusu bonoları imzalayarak davalıya verdiği, bonoların tanzim tarihi itibariyle ...'ın davacı şirketi münferiden temsil yetkisine sahip olduğu hususunda bir ihtilaf bulunmamaktadır. Bu durumda, dava dışı temsilci ...'ın dava konusu bonoları, şirket yetkilisi olduğu dönemde keşide ettiği, şirket adına atfen atılan imzaların müdürün şirkete özen ve bağlılık yükümlülüğü ile bağdaşmadığı, dava konusu bonoların keşide edilmesi için kendisine verilmiş açık bir iznin veya icazetin varlığının ispat edilemediği gibi bonoların davacı şirketin ticari defter ve kayıtlarında yer almadığı, dosyaya sonradan sunulan ve davalı delillerinde gösterilmeyen ... görüşme tutanaklarının bu hususu ispata elverişli olmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde, dava konusu bonolar davacı şirket açısından bağlayıcı değildir (... 11 HD'nin 08.06.2023 tarihli 2022/ Esas ve 2023/ Karar sayılı ilamı).Davacı vekilinin kötü niyet tazminatı yönünden ise, davalının dava konusu bonoların lehtarı ve aynı zamanda bonoları keşide eden davacı şirketin eski ortağı ve yetkilisi olduğu, bonoların düzenlenme tarihinde davacı şirketin müdürü olan dava dışı ... ile kardeş oldukları, şahsi borcuna karşılık bonoların düzenlendiğinin davalının bilgisi dahilinde olduğu anlaşılmakla; bonoları keşide eden davacı şirket yönünden geçerli olmadığını bilebilecek durumda olan davalının dava konusu bonoları davacı şirket aleyhine icra takibine konu etmesinde kötü niyetli olduğunun kabulü gerektiğinden, davacı lehine %20 tazminata hükmedilmesi gerekmiştir. Açıklanan bu nedenlerle, davanın kabulüne ve davacı yararına % 20 kötü niyet tazminatına dair aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM:Ayrıntısı ve yasal gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davanın KABULÜNE, dava konusu 08.01.2022 tanzim ve 20.09.2022 vadeli 600.000,00 TL; 08.01.2022 tanzim ve 15.09.2022 vadeli 100.000,00 TL; 08.01.2022 tanzim ve 01.10.2022 vadeli 600.000,00 TL bonolardan ve bu bonolara dayalı ... 18. İcra müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı icra dosyasından davacının davalıya BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,

2. Dava konusu 08.01.2022 tanzim ve 25.09.2022 vadeli 800.000,00 TL bedelli bonodan ve bu bonoya dayalı başlatılan ... 18. İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı icra dosyasından dolayı davacının davalıya BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,

3. Davalı takip alacaklısı icra takibine girişmekte haksız ve kötü niyetli olduğundan %20 oranında hesaplanan 420.000,00.. TL kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

4. Alınması gereken 143.451,00.. TL nispi harçtan peşin alınan 35.862,75.. TL harcın mahsubu ile bakiye 107.588,25.. TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irat KAYDINA,

5. Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibari ile yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca taktir ve tayin olunan 240.000,00.. TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

6. Davacı tarafça yapılan aşağıda dökümü yazılı toplam 38.812,70.. TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacı tarafa VERİLMESİNE,

7. Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın hükmün kesinleşmesinden sonra 6100 sayılı HMK'nun 333. Maddesi uyarınca yatıran tarafa İADESİNE,

Dair, davacı vekili ile davalı asil ve vekilinin yüzünde, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.11/09/2024

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...

e-imza e-imza e-imza e-imza