Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/950 E. 2024/695 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

BURSA

3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2023/

KARAR NO : 2024/

HAKİM :

KATİP :

DAVACI : ... -

VEKİLLERİ : Av.

Av.

DAVALI : 1- ...

VEKİLİ : Av.

DAVALI : 2- ...

VEKİLİ : Av.

DAVALI : 3- ... -

İHBAR OLUNAN :

VEKİLİ : Av.

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 06/10/2023

KARAR TARİHİ : 13/06/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 08/07/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA; davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı-araç sürücüsü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı ticari araç ile 11.04.2023 tarihinde ... ... İlçesi-... Caddesi mevkiinden ... Sokak istikametine döneceği esnada müvekkilinin maliki olduğu ... plakalı araca arkadan çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, davalı ...'ın sürücüsü olan ... plakalı aracın malikinin davalı ... Kiralama A.Ş. olduğunu, işbu aracın ... Anonim Sigorta'nın ... poliçe no ile sigortalı olduğunu, yaşanan işbu maddi hasarlı trafik kazası sonrası düzenlenen kaza tespit tutanağından anlaşılacağı üzere; davalı-araç sürücüsü ...'ın, KTK'nın ilgili maddelerini ihlal etmesi nedeniyle kazanın meydana gelmesine sebebiyet verdiğinden asli ve tam kusurlu (%100) bulunduğunu, müvekkilinin aracındaki değer kaybı ve hasar toplamı (parça-malzeme tutarı + işçilik tutarı), eksper ... tarafından toplam 37.246,10-TL olarak tespit edildiğini, müvekkilinin aracının 2013 model Renault-Symbol araç olduğunu, daha öncesinde herhangi bir kazaya karışmadığını, meydana gelen trafik kazasının akabinde müvekkilinin aracının parça değişimi-bakım-tamir vs sebeplerle servise gönderildiğini, davalı-sigorta şirketi tarafından tamir için gerekli olan araç parçası tedarik edilmek istendiğini, işbu parçanın temin edilmesi müvekkilinin kusuru olmaksızın 30 günü bulduğunu, müvekkilinin aracını bakım, onarım, tamir, parça bekleme gibi nedenlerle toplam 70 gün boyunca kullanamadığını, müvekkilinin; gerek işi ve gerek sosyal yaşantısı gereği araca ihtiyacı olduğundan ... isimli şirketten günlük 500,00-TL bedel ile 70 günlüğüne KDV dahil 42.000,00-TL bedel ile araç kiraladığını, yine aracın tamir sürecinin; parça bekleme, ayrıntılı ve detaylı işçilik çalışması gibi nedenlerle uzun sürmüş olduğunu, müvekkilinin bu süre boyunca araçtan mahrum kalması nedeniyle uğradığı zararların davalı taraflarca ödenmediğini, müvekkili tarafından müvekkilinin aracının değer kaybının tazmini talebiyle davalı ... Sigorta A.Ş’ye başvuru yapıldığını, davalı-sigorta şirketi tarafından 13.021,21-TL kısmi ödeme yapıldığını, yine davalı ... Sigorta A.Ş. ile davacı taraf arasında arabuluculuk görüşmeleri yapıldığını, arabuluculuk görüşmelerinin anlaşmama olarak sonuçlandığını, izah edilen nedenlerle müvekkilinin yaşamış olduğu mağduriyetin davalı taraflarca giderilmediğinden davalı taraflarca ödenmesi gereken değer kaybı ve araç mahrumiyet bedelinin tahsili için işbu davayı açma mecburiyeti doğduğunu, izah edilen nedenlerden dolayı fazlaya ait hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkilinin aracında meydana gelen değer kaybı için şimdilik 1.000.00,-TL’nin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte sigorta şirketinin poliçe limiti ile sorumlu olması kaydıyla davalı taraflardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, araç mahrumiyet bedeli tazminatı olarak şimdilik 1.000.00,-TL’nin kaza tarihi itibari ile işleyecek yasal faizi ile davalı ... Kiralama A.Ş. ve davalı-sürücü ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı taraflar üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP; Davalı ... KİRALAMA A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile dava dışı ... kiracı ... Temi̇zli̇k İnşaat Taahhüt Hafri̇yat Nakli̇ye Mühendi̇sli̇k Müşavi̇rli̇k Turi̇zm Madenci̇li̇k Ti̇caret Ve Sanayi̇ Anoni̇m Şi̇rketi̇ arasında ... Kurumlar Birliğince 11.09.2020 Tarih ve no ile tescil edilen 29.07.2020 Tarih ve ... SLT Sözleşme numaralı ... Kiralama Sözleşmesi ve ... Kurumlar Birliğince 18.09.2020 Tarih ve no ile tescil edilen 17.09.2020 Tarih ve ... SLT Sözleşme numaralı Ek Tadil Sözleşmesi aktedildiğini, bu sözleşme kapsamında, dava konusu ... plakalı aracın sat geri kirala yoluyla dava dışı ... Kiracı'ya kiralandığını, araçların zilyetliği ve her türlü faydayı elde etme hakkının kanun ve sözleşme gereğince kiracıya devredildiğini, bu nedenle husumet itirazlarının bulunduğunu, husumet yokluğundan davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini, ayrıca davanın ... kiracı şirkete ihbarını talep ettiklerini, davacının ikame etmiş olduğu davanın yetkisiz mahkemede ikame edildiğinin görüldüğünü, müvekkili şirket merkezinin ... (...) Asliye Hukuk Mahkemesi’nin yetki sınırları içerisinde olması nedeniyle, ilgili kanun hükmü gereğince yetki itirazımızın kabulü ile dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesi gerektiğini belirterek davanın reddi ile masraf ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP;Davalı ... Anonim ... Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının talepleri olan aracın işletilememesinden doğan kazanç kayıpları gibi yansıma zararların ZMMS teminatı dışında olduğunu, dava konusu kaza nedeniyle davacı tarafın maliki olduğu araç için 26.07.2023 tarihinde ... ' a 15.900,00-TL maddi hasar ödemesi, 21.08.2023 tarihinde davacının aracının onarımı için ... Oto' ya 18.484,08-TL maddi hasar onarım ödemesi ve 31.08.2023 tarihinde Av. ... ' e 13.021,01- TL değer kaybı tazminat ödemesi yapıldığını, müvekkili sigorta şirketi tarafından yeterli ve gerekli ödemeler yapıldığından davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davaya konu kazaya karışan ... plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde ... numaralı zorunlu mali mesuliyet Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, öncelikle davacının tüm talepleri yönünden zamanaşımı defilerini ileri sürdüklerini, başvuruya konu, müvekkili şirket nezdinde geçerli poliçenin başlangıç tarihi 28.09.2022 olup 04.12.2021 sonrası düzenlendiğini, hiçbir surette kabul anlamına gelmemek ve itirazları baki kalmak üzere; davacı yanın aracınında değer kaybı hesaplaması olay tarihinde geçerli Karayolları Motorlu Araçlar ZMMS Genel Şartlar ve Ek-1 Değer Kaybı Tazmiat Hesaplanması gereği burada belirtilen formüllerin dikkate alınması gerektiğini, değer kaybı taleplerinin teminat dışında bırakıldığını, teminat dışında kalan bir durum varsa davacının bu yöndeki taleplerinin reddini talep ettiklerini, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkilinin sorumluluğuna karar verilse dahi temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faize karar verilmesi gerektiğini belirterek davanın reddi ile yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP; Davalı ...'a usulüne uygun tebligatıa rağmen, cevap dilekçesi ibraz etmediği görülmüştür.

DELİLLER; Kaza tespit tutanağı, trafik tescil kayıtları, poliçe ve hasar dosyası, ... Merkezi kayıtları, araç hasarı ve onarıma ilişkin kayıtlar, 29.07.2020 Tarih ve ... Sözleşme numaralı ... Kiralama Sözleşmesi 17.09.2020 tarih ve ... Sözleşme numaralı Ek Tadil Sözleşmesi, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;

Dava; 11/04/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle değer kaybı ve araç mahrumiyetinden kaynaklı maddi tazminat istemine ilişkindir.Mahkememizce, taraflaca dayanılan deliller toplandıktan sonra, dosyanın bilirkişiye tevdi ile, dava dosyası ve celp edilen deliller kapsamında, davacının varsa talep edebileceği değer kaybı ve araç mahrumiyetinden kaynaklı zarar ile kusur durumlarının tespiti yönünden rapor düzenlenmesine karar verilmiş, bu kapsamda bilirkişilerin 17/03/2024 tarihli raporu dosyaya ibraz ettiği görülmüştür. 17/03/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; meydana gelen yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazasında, ... plakalı araç sürücüsü ... 2918 sayılı Karayolları Trafik

Kanunu Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller başlıklı kanun madde 84- Araç sürücüleri trafik kazalarında… d) Arkadan çarpma Hallerinde asli kusurlu sayılırlar……ihlal ettiği ve buna sebep olarak ise aynı kanunun ilgili diğer 56.ncı maddesinin C bendindeki Şerit izleme, gelen trafikle karşılaşma, araçlar arasındaki mesafe, yavaş sürme ve geçiş kolaylığı sağlama başlıklı kanun madde 56-c) Araçlar arasındaki mesafe: Sürücüler önlerinde

giden araçları yönetmelikte belirtilen güvenli ve yeterli bir mesafeden izlemek … zorundadırlar İle Karayolları Trafik Kanununda yer alan Hızın gerekli şartlara uygunluğunu sağlamak başlıklı kanun madde 52-…b) Hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak, c) Diğer bir aracı izlerken yukarıdaki fıkrada belirlenen durumları göz önünde tutarak güvenli bir mesafe bırakmak, zorundadırlar altı çizilerek belirtilen kurallarına riayet etmediğinden ötürü, kazanın oluşumunda asli yönden ve %100 (yüzdeyüz) oranında kusurlu olduğu; ... plakalı araç sürücüsü ... için kazanın kaçınılmaz olarak gerçekleşmesi göz önüne alındığında, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa aykırı bir fiili görülmediğinden ötürü, kazanın oluşumunda kusursuz olduğu kanaatine varıldığı, dava konusu ... plakalı araç satılmak amacıyla pazara götürüldüğünde emsallerine göre 25.000.00 TL değer kaybı hesap edilmekle beraber ; davalı sigorta şirketince 13.021,21 TL ödeme yapıldığı; 25.000,00 TL-13.021,21 TL = 11.978,79 TL bakiye değer kaybının hesap edildiği , dava konusu ... plakalı araçta toplam araç mahrumiyet zararının10.618,00 -TL olduğu yönünde rapor düzenlemiştir.

Davacı vekili 26/04/2024 tarihli ıslah dilekçe ile özetle; dava dilekçesindeki değer kaybı bedelin 10.978,79-TL artırılarak 11.978,79-TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte sigorta şirketinin poliçe limiti ile sorumlu olması kaydıyla davalı-... ile müştereken ve müteselsilen tahsiline, araç mahrumiyet bedeli 9.618,00-TL artırılarak 10.618,00-TL'nin kaza tarihi itibari ile işleyecek yasal faizi ile sadece davalı-sürücü ...'dan tahsilini talep etmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;11/04/2023 tarihinde, ... plakalı araç sürücüsünün ... caddesi istikametinden Bölünmüş ... caddesini takiben sağ şeridi takiben ... caddesi istikametine seyir halinde iken kaza yeri olarak belirtilen yere geldiğinde ... sokağa sola dönüş yapmak üzere dönüşünde aracının arka kısımlarına, aynı yön ve istikamette arka tarafında seyreden ... plakalı aracın ön kısımları ile çarpması sonucu meydana gelen kazada,Mahkememizce alınan gerekçeli ve denetime elverişli bilirkişi raporuna göre, ... plakalı araç sürücüsü ...'ın kazanın oluşumunda asli yönden ve %100 oranında kusurlu olduğu,... plakalı araç sürücüsü ...'ın kazanın

oluşumunda kusursuz oldukları, meydana gelen kaza nedeniyle davacıya ait ... plakalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek aracın kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybı zararı ortalamasının 25.000,00-TL olduğu, dava konusu araç onarımının 30 günde tamamlanacağı, 30 günlük mahrumiyet zararının yıpranma payı ve bakım masrafları da düşüldüğünde 10.618,00-TL olduğu tespit edilmiştir. Davaya konu ... plakalı araç davalı sigorta şirketi nezdinde 28/09/2022 - 28/09/2023 tarihleri arasında ... numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı olup, davalı sigorta şirketi tarafından 31.08.2023 tarihinde 13.021,01-TL değer kaybına yönelik ödeme yapıldığı, davalı sigorta şirketinin kaza nedeniyle meydana gelen bakiye 11.978,99-TLdeğer kaybı zararından sigortalı araç sürücüsü davalının kusuru ve poliçe limiti dikkate alındığında davalı sürücü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu, araç mahrumiyetinden kaynaklı 10.618,00-TL zarardan davalı sürücünün sorumlu olduğu, davalı sigorta şirketine yapılan başvuru tarihi olan 11.08.2023 tarihi dikkate alındığında temerrütün 24/08/2023 tarihi olduğu, davalı sürücü yönünden kaza tarihi itibariyle temerrütün oluştuğu anlaşılmakla, Mahkememizce davalılar ... Anonim ... Sigorta Şirketi ve ...'a yönelik davanın kabulü ile; 11.978,79-TL değer kaybından kaynaklı maddi tazminatın davalı ... Anonim ... Sigorta Şirketi yönünden 24/08/2023 temerrüt tarihinden, davalı ... yönünden 11/04/2023 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... Anonim ... Sigorta Şirketi ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 10.618,00-TL araç mahrumiyetinden kaynaklı maddi tazminatın davalı ...'dan 11/04/2023 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Davalı ... Kiralama A.Ş. yönünden maddi tazminat istemine yönelik yapılan değerlendirmede ise, 2918 sayılı KTK.nun hükümlerine göre, trafik kaydı işleteni kesin olarak gösteren bir karine değilse de, onun kim olduğunu belirleyen güçlü bir kanıt niteliğindedir. Ancak, trafik kaydına rağmen işletenliğin 3. kişi üzerinde bulunmasını engelleyen bir yasa hükmü yoktur. Aynı yasanın 3. maddesinde, “İşleten: Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak, ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır.” şeklinde tanımlanmıştır. Aynı kanunun 85. maddesinde ise, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.” hükmüne yer verilmiştir. Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, araç malikleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılması için bir başka kimseye devir edilmesi halinde (kısa bir süre için kiralanmaması kaydıyla) artık üzerindeki fiili hakimiyeti kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda, o araca kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekir. Bunun sonucu olarak da, araç maliki sorumlu tutulmamalıdır. Gerek doktrinde, gerekse ...'ın uygulamalarında, kiracının işleten sıfatının belirlenmesinde, kira sözleşmesinin uzun süreli olması, araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması gerekmektedir.Somut olayda; davaya konu ... plakalı araç için, davalı ... Kiralama A.Ş. ile dava dışı ihbar olunan ... Temi̇zli̇k İnşaat Taahhüt Hafri̇yat Nakli̇ye Mühendi̇sli̇k Müşavi̇rli̇k Turi̇zm Madenci̇li̇k Ti̇caret Ve Sanayi̇ Anoni̇m Şi̇rketi̇ arasında dava konusu kazanın gerçekleştiği tarihini de kapsar şekilde 29.07.2020 Tarih ve ... Sözleşme numaralı ... Kiralama Sözleşmesi 17.09.2020 tarih ve ... Sözleşme numaralı Ek Tadil Sözleşmesi bulunduğu, uzun süreli ve 3.kişileri bağlayacak güçte bir kira sözleşmesinin bulunup ekonomik yararlanmanın davalı şirkete ait olmadığı, aracın uzun süreli olarak kiraya verildiğinin sabit olması karşısında malikin işleten sıfatının kalmaması nedeniyle davalı ... Kiralama A.Ş. yönünden değer kaybı ve araç mahrumiyetinden kaynaklı maddi tazminat istemine yönelik davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.Ayrıca davacının, dava açarken trafik kayıt malikine husumet yöneltmesinde kusuru bulunmamaktadır. Bu nedenle, davalı malik şirket ... Kiralama A.Ş. lehine vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmemiş, Mahkememizce aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davalı ... Kiralama A.Ş. 'ye yönelik davanın REDDİNE,

2. Davalılar ... Anonim ... Sigorta Şirketi ve ...'a yönelik davanın KABULÜ ile; 11.978,79. TL değer kaybından kaynaklı maddi tazminatın davalı ... Anonim ... Sigorta Şirketi yönünden 24/08/2023 temerrüt tarihinden, davalı ... yönünden 11/04/2023 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... Anonim ... Sigorta Şirketi ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

10.618,00-TL araç mahrumiyetinden kaynaklı maddi tazminatın davalı ...'dan 11/04/2023 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine,

3. Harçlar yasası gereğince alınması gereken 1.543,58. TL harçtan peşin alınan 622,85. TL harcın mahsubu ile bakiye 920,73. TL harcın davalılar ... Anonim ... Sigorta Şirketi ve ...'dan ( davalı ... Anonim ... Sigorta Şirketi 488,08. TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla) müteselsilen alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

4. Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca belirlenen 17.900,00. TL vekalet ücretinin davalılar ... Anonim ... Sigorta Şirketi ve ...'dan ( davalı ... Anonim ... Sigorta Şirketi 11.978,79. TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla) müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,

5. Davacı tarafından yapılan 931,10. TL harç, 5.000,00. TL bilirkişi ücreti, 730,75. TL müzekkere ve tebligat masrafı olmak üzere toplam 6.661,85. TL yargılama giderinin davalılar ... Anonim ... Sigorta Şirketi ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,

6. İleride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere suç üstü ödeneğinden karşılanan 3.120,00. TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davalı ... Anonim ... Sigorta Şirketi'nden alınarak hazineye İRAT KAYDINA,

7. Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda, miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 13/06/2024

Katip

e-imzalı

Hakim

e-imzalı