Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/955 E. 2024/66 K.

T.C. BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

T.C.

BURSA

3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2023/955

KARAR NO : 2024/66

HAKİM : ... ...

KATİP : ... ...

DAVACI : ... - ...

VEKİLİ : Av. ... - [16961-69887-...] UETS

DAVALI :... - ... Barış Mahallesi Asır140 Sk. Gelincik Sit. B Apt. No:3/B Nilüfer/ BURSA

DAVA : İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 09/10/2023

KARAR TARİHİ : 18/01/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 31/01/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA; davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı müvekkili ile davalı firma arasında ''Ahmet Yesevi Mah. Piknik Cad. Neo Flats Sit. 33 Nolu Dükkan'' vasıflı taşınmazın müvekkili tarafından kurulması planlanan Sanat Merkezi için gerekli tadilatların yapılması konusunda sözlü olarak mutabakat sağladığını, bu mutabakat çerçevesinde müvekkili tarafından 200.000,00-TL (20.000,00-TL, 75.000,00-TL ve 100.000,00-TL olmak üzere) davalı firmaya gönderildiğini, ancak yapılması hususunda anlaşılan işlerin yalnızca küçük bir kısmının tamamlandığını, anlaşma kapsamında yapılmamış olan inşai faaliyetlerin tespiti hususunda müvekkili tarafından delil tespiti için değişik iş dosyası ikame edildiğini, zikredilen delil tespitinin değişik iş dosyasının Bursa 5. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2021/95D. İş numaralı dosyası olduğunu, davalı firmanın mutabakat çerçevesinde yapması gereken imalat işlemlerini tamamlamadığını ve ücret iadesi de yapmadığını, bu husus nedeniyle müvekkilinin, davalıya göndermiş olduğu 200.000,00-TL bedelden yapılmış olan bir takım inşaat faaliyetinin bedeli olan 50.000,00-TL'lik kısmı düşerek kalan tutar bakımından alacağına ilişkin Bursa 11. İcra Müdürlüğü'nün 2022/... E.. sayılı dosyası nezdinde icra takibi başlattığını, ancak bu takibe borçlu ... İnşaat Yapı Malz. Mim. Müh. Pro. Hiz. Teks. San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından haksız ve dayanaksız olarak, yalnızca icra dosyasını sürüncemede bırakmak gayesi ile itiraz edildiğini, bu haksız ve tahsilat sürecini uzatma gayesi güden itiraz üzerine takibin durduğunu, borçlu davalı şirket itirazında haksız olup bahsi geçen dosya nezdinde borçlu tarafından yapılan itirazın kötü niyetli olduğunu, öncelikli olarak davalı ile müvekkili arasındaki alacak hususunda izah etmeleri gereken hususun birden fazla taşınmazda imalat yapıldığını, taraflar arasındaki ilişkinin safahatının; müvekkili ...'ın, Sanat Merkezi olarak faaliyet göstermek üzere davaya konu taşınmazın karşı tarafına denk düşen başkaca bir taşınmazı kiraladığını ve burada inşaat faaliyetleri yapılması hususunda davalı ile anlaştığını, ancak müvekkilinin inşaat faaliyetlerinin henüz başlamış iken taşınmazın yapı kullanım izninin bulunmadığını öğrendiğini, bu nedenle yapı kullanım izni bulunmayan taşınmazdaki inşaat faaliyetlerini durdurma kararı alarak davaya konu taşınmazı kiraladığını ve burada inşaat işlemlerinin yapılması hususunda davalı ile mutabakata vardıklarını, davalının yapı kullanım belgesi bulunmayan taşınmazda yapmış olduğu işlemin yalnızca tuğla duvar örme işlemi olduğunu, işçilik dahil 20.000,00-TL-25.000,00-TL bir masrafın ortaya çıktığını, netice itibarıyla burada her iki taşınmazda toplam davalının yapmış olduğu imalatın 50.000,00-TL olduğunu, müvekkilinin toplam ödemiş olduğu 200.000,00-TL bedel göz önüne alındığında davalının toplam masrafının çok daha düşük olduğunu ve müvekkilinin alacağının kaldığının mahkeme tarafından tespit edileceğini, müvekkilinin davaya konu taşınmazı dava dışı ... İnş. Mim. Müh. Ltd. Şti'den 5 yıl süreli olmak üzere kiraladığını, işbu kira sözleşmesinde taşınmazın kaba inşaat olarak teslimi hususunda anlaşıldığını, müvekkilinin kiracı da bu taşınmazı kaba inşaat halinde teslim aldığını, dolayısı ile eksikliklerin tamamlatılması hususunda bir inşaat mimarlık ofisine ihtiyaç duyduğunu ve davalı firma ile sözlü mutabakat şeklinde anlaştığını, müvekkilinin işbu taşınmazı 17/08/2021 tarihli kira sözleşmesi çerçevesinde kullanmaya başladığını, bu tarihi takiben 1.5 aylık süreçte inşaat işlemlerinin tamamlanması ve sonraki 1.5 aylık süreçte de sanat merkezi için gerekli diğer ürünlerin temini ile öğretmenler ile anlaşmaların yapılmasının planladığını, bu nedenle de kiralayan dava dışı firmadan 3 aylık bedelsizlik talebinde bulunulduğunu, netice itibarıyla kiralayan ile de bu hususta anlaşan müvekkilinin inşaat işlemleri için davalı firmaya ulaştığını, yapılacak işler için davalı ile sözlü olarak iletişime geçildiğini ve 1.5 aylık bir süre öngörüldüğünü, bu sürenin başlangıcı olarak kira ilişkisinin başlangıcı dikkate alındığını ve davalıya bu tarihin de bildirildiğini, ancak davalı tarafın 17/08/2021 tarihini takiben malzeme alımını yapıp inşaat faaliyetlerine başlayacak olmasına karşın Eylül ayının ilk haftasına kadar taşınmaz üzerinde hiçbir iş ve işlem yapmadığını, Eylül ayında ise davalının yapmış olduğu işlemleri zikrettikleri 3 kalem şeklinde yapılmış işlemler olduğunu, bu süreçte müvekkili tarafından davalı firma bir çok kere uyarıldığını ve işlemlerin tamamlanması hususunda talepte bulunulduğunu, ancak tüm bu uyarı ve taleplere karşın davalı firmanın işlemleri tamamlamadığını, davalının, komşu iş yerinde boya ve alçıpan yapan işlerini yapan ustalar ile görüştüğünü ve fiyat aldığını, ancak davalının, bu ustalarla komşu iş yerindeki çalışmaları bittikten sonra iletişime geçmediğini ve anılı işleri yaptırmadığını, müvekkili tarafından defaatle en azından bu işlemlerin yapılması talep edilmiş ise de davalı yan masrafları müvekkilinin ödemesini istediğini, müvekkilinin hali hazırda davalı yana 200.000,00-TL ödediğini belirttiğini ve yapılan işlerin çok düşük bedelli olduğunu söyleyerek başkaca bir ödeme yapmayacağını ifade ettiğini, davalının da bu konuşmanın üzerine hiçbir işi yapmayacağını söylediğini ve sürecin bu şekilde sonlandığını, ifade olunduğu üzere davalı yan kendisine ödenmiş olan 200.000,00-TL ödemeye karşılık 2021/95 D.İş dosyasında ifade edilen 25.000,00-TL bedelli kısmı tamamladığını ve ifade ettikleri yapı ruhsatı bulunmayan başkaca taşınmazda yapılan 25.000,00-TL bedelli kısmı yaptığını, ancak dava konusu taşınmazda başkaca bir işlem yapmadığını, bu nedenle taraflarınca işbu 150.000,00-TL tutarın tahsili hususunda icra takibi yapılmış ise de davalı yanın haksız olarak bu takibe itiraz ettiğini, işbu itirazın iptali talebiyle huzurdaki itirazın iptali davasını ikame etmelerinin zorunluluğu hasıl olduğunu, davalı taraf ile bahsedilen hususlarda anlaşmak gayesi ile Bursa Arabuluculuk Bürosu nezdinde 2023/25449 ara buluculuk numaralı ve 2023/591 büro dosya numaralı dava şartı arabuluculuk sürecinin anlaşamama ile son bulduğunu belirterek davamızın kabulü ile borçlunun Bursa 11. İcra Müdürlüğü'nün 2022/... E. Sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptaline, asıl alacağın %20 sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP;Davalı tarafa usulüne uygun tebligata rağmen cevap dilekçesi ibraz etmediği görülmüştür.

GEREKÇE;

Dava; Bursa 11. İcra Müdürlüğü'nün 2022/... Esas sayılı icra takibine itirazın iptali davası olup, yasal süresi içerisinde açılmıştır.

Mahkememizce öncelikli olarak görev hususu değerlendirilmiştir.

HMK'nın 114/1-c maddesine göre “mahkemenin görevli olması” dava şartıdır. Aynı Kanun'un 115/1 maddesine göre mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Aynı maddenin 2 nolu bendine göre ise mahkeme dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Diğer taraftan Asliye Ticaret Mahkemeleri ile diğer Hukuk Mahkemeleri arasındaki ilişki, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/3. maddesi uyarınca iş bölümü ilişkisi değil, görev ilişkisidir. Göreve ilişkin düzenlemeler, 6100 sayılı Hukuk Muhakemesi Kanunu'nun 1. maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemelerce re'sen incelenir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde ticari davalar sayılmış, 5. maddesinde de ticari davalara Asliye Ticaret Mahkemesinde bakılacağı belirtilmiştir. 4. madde hükmüne göre bir davanın ticari dava sayılması için her iki tarafın tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması (nispi ticari dava) ya da tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın maddede 6 bent halinde sayılan davalardan olması (mutlak ticari dava) gerekir. Yine, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/II. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira, Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

Somut olayda, celp edilen ticaret sicil ve vergi kayıtlarından, davacı adına gerçek kişi ticari işletme ve/veya ortak kaydına rastlanılmamış olup, davacının İşletme Hesabı Esasına göre

defter tutmakla yükümlü olduğu anlaşılmış olup, 2007/12362 sayılı Esnaf ve Sanatkar ile Tacir ve Sanayicinin Ayırımına İlişkin Bakanlar Kurulu Kararı 1/a maddesinde "Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulunun tespit edeceği ve Resmî Gazete’de yayımlanacak esnaf ve sanatkâr meslek kollarına dahil olup, ekonomik faaliyetini sermayesi ile birlikte bedeni çalışmasına dayandıran ve kazancı tacir veya sanayici niteliğini kazandırmayacak miktarda olan, basit usulde vergilendirilenler ve işletme hesabına göre deftere tabi olanlar ile vergiden muaf bulunanlardan 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 177 nci maddesinin birinci fıkrasının (1) ve (3) numaralı bentlerinde yer alan nakdi limitlerin yarısını, (2) numaralı bendinde yazılı nakdi limitin tamamını aşmayanların esnaf ve sanatkâr sayılmaları ile esnaf ve sanatkâr siciline ve dolayısıyla esnaf ve sanatkarlar odalarına kaydedilmeleri," şeklinde düzenlemenin bulunduğu, bu düzenleme gereği VUK 177 inci maddesindeki vergi beyannamesinin verildiği yılın yeniden değerleme oranına göre tahlil edilmesinin gerektiği, 213 sayılı Vergi Usul Kanununa istinaden birinci sınıf tacir sayılan ve bilanço esasına göre defter tutanlar ile işletme hesabına göre defter tutan ve bu Kararın (a) bendinde belirtilenlerin dışında kalanların tacir ve sanayici sayılmaları ile ticaret siciline ve dolayısıyla Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğinin bünyesindeki odalara kaydedilmeleri kararlaştırıldığı, 213 Sayılı vuk 177. maddesi parasal hadlerin, 2021 yılında; VUK 177/1'e göre yıllık alış 300.000; VUK 177/1'e göre yıllık satış 420.000; VUK 177/2'e göre yıllık gayrisafi iş hasılatı 150.000; VUK 177/3'e göre yıllık iş hasılatının beş katı ile yıllık satış tutarının toplamı (1 ve 2 birlikte yapılması halinde) 300.000 olduğu, 2022 yılında; VUK 177/1'e göre yıllık alış 400.000; VUK 177/1'e göre yıllık satış 570.000; VUK 177/2'e göre yıllık gayrisafi iş hasılatı 200.000; VUK 177/3'e göre yıllık iş hasılatının beş katı ile yıllık satış tutarının toplamı (1 ve 2 birlikte yapılması halinde) 400.000 olduğu, 2023 yılında; VUK 177/1'e göre yıllık alış 890.000; VUK 177/1'e göre yıllık satış 1.270.000; VUK 177/2'e göre yıllık gayrisafi iş hasılatı 440.000; VUK 177/3'e göre yıllık iş hasılatının beş katı ile yıllık satış tutarının toplamı (1 ve 2 birlikte yapılması halinde) 890.000 olduğu, celp edilen Vergi Dairesi kayıtlarından; davacıya ait 2021 yılı gelir vergisi beyannamelerinde dönem içinde satın alınan emtia "0" olup, dönem içinde elde edilen hasılatın "52.335,64" olduğu, davacıya ait 2022 yılı gelir vergisi beyannamelerinde dönem içinde satın alınan emtia " 0 " olup, dönem içinde elde edilen hasılatın "91.466,66" olduğu, davacıya ait 2023 yılı geçici vergi beyannamesinde dönem içinde satın alınan emtia "0" olup, dönem içinde elde edilen hasılatın "39.349,81" olduğu, davacının parasal hadlerin altında beyanının olduğu, davacının faaliyetinin esnaf faaliyeti olduğu anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, Mahkememizce celp edilen kayıtlarına göre, davacı tacir olmayıp faaliyetinin esnaf faaliyeti olduğunun tespit edildiği, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan bir dava olmadığı gibi taraflar arasındaki ihtilafın Ticaret Mahkemeleri'nin görevini belirleyen TTK'nın 4. Maddesinde sayılan hususları kapsamadığı anlaşıldığından bu hususla ilgili yargılama yapma görevi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne ait olup mahkememizin görevsiz olduğu sonuç ve kanaatine varılmakla; dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;

1. Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,

Davanın Görev Dava Şartı Yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,

Davanın konusu itibariyle davaya bakmaya görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi olduğundan HMK 20. Maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden itibaren 2 haftalık süre içinde talep edilmesi halinde dosyanın görevli BURSA NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,

2. Harç, masraf, avans ve vekalet ücreti hususlarının görevli mahkemece karara bağlanmasına, herhangi bir sebeple görevli mahkemede yargılamaya devam olunmaması halinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile yargılama giderlerine hükmedilebileceğine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstinaf Kanun Yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.18/01/2024

Katip ...

e-imza

Hakim ...

e-imza