Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/341 E. 2024/556 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

...

3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2024/

KARAR NO : 2024/

HAKİM :

KATİP :

DAVACI : ... OTOMOTİV TİCARET VE SANAYİ ANONİM ŞİRKETİ -

VEKİLİ : Av.

DAVALI : ...

VEKİLİ : Av.

DAVA : İtirazın İptali

DAVA TARİHİ : 20/12/2022

KARAR TARİHİ : 14/05/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 14/05/2024

... 1.Asliye Hukuk Mah'nin 08/03/2024 tarih 2022/... Esas 2024/... Karar sayılı görevsizlik kararı sonucu Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

İDDİA VE SAVUNMA:

Davacı vekili ... 1.Asliye Hukuk Mah'ne vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle:davalı borçlu ...aleyhine müvekkili şirketin ... plaka sayılı aracına ilişkin hasar ve zarar bedeline yönelik olarak düzenlenen 10/01/2022 tarihli 50.000,00-TL faturasını tahsil edememesi sebebi ile toplam 50.000,00 TL asıl alacak yönünden ... İcra Müdürlüğü'nün 2022/ ... E. sayılı dosyası ile 31/01/2022 tarihinde icra takibi başlatıldığını, davalı tarafından 11/02/2022 tarihli icra takibine itirazı neticesinde ... Arabuluculuk Merkezi'ne başvurularak 2022/... numaralı arabuluculuk dosyası açıldığını, arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamaması sebebi ile işbu dava açılması zarureti hasıl olduğunu, 22/11/2021 tarihinde ... ve ... tarafından düzenlenen Maddî Hasarlı Kaza Tespit Tutanağı'ndaki bilgilere göre, 22/10/2021 günü saat 09:03 sıralarında bahsi geçen kişiler arasında maddî hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, ...'in sevk ve idaresindeki, davalı ...'ün ruhsat sahibi olduğu ... plakalı araç ile ... ili ... İlçesi ... - ... yolu üzerinde davacı şirkete ait ... plakalı sürücüsü ... olan araç seyir halinde iken, davalıya ait araç tali yoldan kontrolsüz şekilde ana yola çıkarak davacı şirketin aracına çarptığını ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, bu kazanın oluşumunda ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'in 2918 sayılı Kara Yolları Trafik Kanununa aykırı davranarak %100 kusurlu olduğunu ve kazaya sebebiyet verdiği kaza tutanakları ve görgü şahitleri ile sabit olduğunu, davacı şirkete ait olan ... plaka sayılı araç kaza sebebi ile ağır hasar aldığını ve ekspertiz raporunda görüleceği üzere araç pert olduğunu, davacı şirketin aracı uğradığı hasar sebebi ile 177.000 TL'ye 24.12.2021 tarihinde Araç Satış Sözleşmesi ile satılmak zorunda kalındığını, araçtaki hasar ve değer kaybı ile birlikte oluşan maddi zararın 43.000,00 TL'sı davalının sigortası ... Sigorta A.Ş. tarafından 08.08.2022 tarihinde ödenmekle, ZMM sigorta limitleri dışında kalan davacı şirketin maddi zararı 50.000,00 TL olarak davalı ...'e 10.01.2022 tarihinde fatura edildiğini, davalı ile yapılan görüşmelerin sonuçsuz kalmasının ardından başlatılan icra takibi neticesinde takip borçlusu ...tarafından 08/02/2022 gününde ödeme emrini tebliğ almış ve 11/02/2022 tarihinde haksız ve kötü niyetli olarak borçtan kurtulma amacı ile borca itiraz ettiğini, davalının ... plakalı araç gerçekleşen trafik kazasında %100 kusurlu olduğu tüm kaza tutanakları, görgü tanıkları ve deliller ile sabitken haksız ve kötü niyetli olarak takibe itiraz etmesi alacaklı davacı şirketi zarara uğratmak, mevcudiyetinde bulunan taşınır ve taşınmazları terkin etmek gayesinde olduğunu açıkça göstergesi olduğunu, ... ... Sigorta Eks. Hiz. Ltd. Şti. tarafından yapılan Ekspertiz Raporunda, ''İlgili şirketlerce tramer üzerinden ... tramer ihbar no ile yapılan sorgulamada ... plakalı aracın kusurunun %100 olduğu hususunda mutabakata varılmıştır'', ''... Sigorta .../ numaralı trafik dosyasından ... Ekspertiz onaylamıştır'' denilmek sureti ile, davalı ...'ün sigorta şirketi de ekspertiz yaptırdığını, uğranılan hasar miktarı ile davalının %100 kusurlu olduğunu kabul ettiğini, davacı şirket tarafından davalı ...adına kayıtlı ... plaka sayılı aracın zorunlu trafik sigorta şirketi olan ... Sigorta A.Ş.'ne başvuru yapıldığını, sigorta şirketinden hasara ilişkin 43.000,00 TL ödemenin dışında herhangi bir ödeme yapılmadığını, sigorta şirketi tarafından yapılan ödeme ile gerçekleşen kazada davalı ruhsat sahibinin aracının %100 kusurlu olduğu sabit olduğunu, faiz ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile, davalının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olarak yaptığı itirazın kaldırılmasına, ... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... E. icra takibinin devamına, davalının % 20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemesine, yargılama giderlerinin ve vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili 24/01/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle;Müvekkiline karşı 31.01.2022 tarihinde ... İcra dairesinde 2022/... esas sayılı icra dosyası başlatıldığını, tarafınca işbu takibe karşı 11.02.2022 tarihinde itiraz edildiğini, davacı tarafça ... Arabuluculuk Merkezine başvurularak 2022/... numaralı arabuluculuk dosyası açıldığını, bu dosyada tarafınca ve davacı taraf arasında anlaşma sağlanamadığını, davacı tarafından mahkemenizde iş bu dosya açıldığını, bu davadaki açıklamalar ile davacının takip dayanağı açıklamaları uyuşmadığını, mahkemeniz nezdinde açılan iş bu itirazın iptali davasında davacı taraf takip dayanağına sıkı sıkıya bağlı olması gerektiğini, davanın reddine karar verilmesi, 22.10.2021 tarihinde müvekkiline ait araç ... kontrolünde iken ... yolundan ... istikametine geçerken Davacı şirkete ait araç aşırı hızla gelirken bahse konu olaydaki kaza meydana geldiğini, meydana gelen kaza sonucu alınan kusur raporunda hiçbir şekilde davacı tarafa aitin aracın hızından bahsedilmeden ve kusur raporunda dikkate alınmadan tarafına %100 kusurlu olarak rapora geçmesi hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, iş bu sebepten dolayı bu kusur raporunu kabul etmediğini, davacı tarafa ait olan bahse konu araçta oluşan hasar için tarafından oldukça yüksek maddi hasar talep edildiğini, kazanın davacı tarafın iddia ettiği gibi olma olasılığı bulunmadığını, kaza da davacı tarafa ait olan araçta oluşan maddi hasarın o tarihte o miktarlara ulaşması imkansız olduğunu, bahse konu miktarlar o tarihte aracın satın alma bedeline tekabül ettiğini, olay yeri incelendiğinde kazanın oluştuğu yerde tarafına ait aracın hızının yolun yapısı gereği oldukça düşük olma zorunluluğu olan bir yapıda olduğunu, hızının yavaş olduğu kesin olduğunu, davacı tarafın hızının olayın gerçekleştiği yerdeki hız sınırında olduğu kabul edilirse bahse konu olaydan sonra davacı tarafta oluşan maddi hasarın oluşma imkanı bulunmadığını, bahse konu olay sonucu ortaya çıkan maddi hasarın oluşması için yüksek hızda bir çarpışma gerçekleşmesi gerektiğini, tarafının olay yerinde yolun yapısından dolayı hızının oldukça düşük olduğunu, davacı tarafının aracının hızının hız sınırının oldukça yüksek olduğunu, bu durumda da kusur raporunun yanlış olduğunu, davacı tarafından açılan iş bu itirazın iptali davasının reddi ile % 20’den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkûm edilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;

... 1.Asliye Hukuk Mahkemesince; " ... plakalı araç ile ... ili ... İlçesi ... - ... yolu üzerinde davacı şirkete ait ... plakalı araç arasında maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, ... Noterler Birliği cevabına göre davalıya ait ... plakalı aracın minibüs olduğu, kullanım amacının ticari olduğu ve kullanım şeklinin okul servisi olduğu, ... Ticaret Odası cevabına göre davalının ... EĞİTİM SAĞLIK HİZMETLERİ İNŞAAT OTOMOTİV VE TİCARET LTD. ŞTİ ile ... ... REHABİLİTASYON ÖZEL EĞİTİM SAĞLIK HİZMETLERİ İNŞAAT TEKSTİL SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ'nin ortağı olduğunun görüldüğü, kullanım amacı ticari olan ... plakalı minibüsün davalının ortağı olduğu ticari şirketlerle bağlantılı olduğunun tespit edildiği, davacının ise zaten tacir olduğu" gerekçesiyle Asliye Hukuk Mahkemesi'nde görülüp sonuçlandırılması gerektiği yönünde görevsizlik kararı verilmiştir.

Dava, davacıya ait ... plaka sayılı araç ile davalıya ait ... plakalı araç arasında meydana gelen trafik kazası sebebiyle davacının hasar ve değer kaybı tazminatına ilişkin itirazın iptali davasıdır.

Davalının gerçek kişi olduğu anlaşıldığından tacir araştırması için yazılan müzekkere cevaplarında davalının Basit Usulde Ticari Kazanç mükellefi olup, 2021 yılına ilişkin beyanname verme yükümlülüğünün bulunmadığının belirtildiği görülmüştür.

Mevcut dava sigorta şirketine karşı açılmadığı, ticaret kanununda düzenlenen davalardan olmadığı gözetildiğinde dava niteliği itibariyle mutlak ticari dava değildir. Davanın nispi ticari dava olup olmadığının irdelenmesi gerekmektedir. Davalı tacir olup davacının tacir olup olmadığının tespiti gerekmektedir. Davalının tacir kaydının bulunup bulunmadığına ilişkin ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nce ... Ticaret Odası'na yazılan müzekkereye davalının ... Eğitim Sağlık Hizmetleri İnşaat Otomotiv Ve Ticaret Ltd. Şti İle ... ... Rehabilitasyon Özel Eğitim Sağlık Hizmetleri İnşaat Tekstil Sanayi Ve Ticaret Ltd. Şti'nin ortağı olduğu şeklinde cevap verilmiştir.

Mahkememizce davalının bağlı bulunduğu vergi dairesine müzekkere yazılmış, müzekkere cevabında davalının potansiyel vergi mükellefi olduğu bildirilmiştir. Davalı kendi adına ticari işletme işletmediği, tacir kaydının da bulunmadığı sabittir. Bu durumda davalı tacir değildir . Yukarıda da izah edildiği üzere bir davanın nispi ticari dava olabilmesi için her halükarda tarafların tacir olması ve davanın tarafların ticari işletmeleriyle ilgili olması gerekmektedir. Bir gerçek kişinin bir şirketin ortağı ya da temsilcisi olması o kişiyi tacir haline getirmeyecektir. Zira, şirket ve gerçek kişi birbirinden farklı kişilerdir. Tarafların tacir olması ve uyuşmazlığın ticari işletmeleriyle ilgili olması nispi ticari dava için kesin kuraldır.

Dava konusu araç incelendiğinde aracın ticari araç olarak tescil edilmesinin davayı mutlak ticari dava yapıp yapmayacağı hususunun tartışılması gerekmektedir. Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin tanımlar başlığı altında 3/a-4 maddesinde hususi araç ticari araç ayrımı yapılmış olup, maddede 'Taşıt: Karayolunda insan, hayvan ve yük taşımaya yarayan araçlardır. Bunlardan makine gücü ile yürütülenlere “motorlu taşıt” insan ve hayvan gücü ile yürütülenlere “motorsuz taşıt” denir. Ayrıca, bir kazanç kaydı olmaksızın kullanılanlara “hususi taşıt”, çeşitli şekillerde kazanç sağlamak amacıyla kullanılanlara “ticari taşıt”, Taşıt Kanunu kapsamına girenlere “resmi taşıt”, resmi olmakla birlikte ticarilik niteliği taşıyanlara da “resmi ticari taşıt” denir." şeklinde belirtilmiştir. Madde metninden de anlaşılacağı üzere ticari tescil kaydındaki ticari ifadesinin aracın sınıf olarak gelir kazanma amacıyla kullanılabilecek bir araç olduğunu gösterdiği, gerek Karayolları Trafik Kanunu gerekse de yönetmelikteki ticari teriminin kullanılmasının araçla ilgili çıkacak uyuşmazlıklarda uyuşmazlığı ticari bir uyuşmazlık haline getirmeyeceği, ticari ifadesinin kamu düzenin sağlanması için ticari sınıftaki araçları satın alanlara bir kısım yükümlülükler yüklediği ancak salt bu ifadeye bakarak uyuşmazlığın kaynağının ticari, adi ya tüketici ilişkisine dayalı uyuşmazlık olduğunun tespitini sağlamayacağı açıktır. Uyuşmazlığın kaynağının tespiti için aracın kullanım amacı ve niteliğinin dosya bazlı değerlendirilmesi gerekmektedir. Aracın ticari kaydının olması davayı mutlak ticari dava yapmadığı gibi nispi ticari davanın temelini oluşturan tacir olma şartını da değiştirmeyecektir.

Uygulamada aracın ticari araç olması halinde davanın ticari dava olacağı hususundaki yanılgının temelini sigorta hukukundan kaynaklanan davalarda dava konusu aracın faaliyetinin tüketici faaliyeti olup olmadığının tespiti için aracın kaydının davaya karine teşkil etmesi oluşturmaktadır. Sigorta hukukundan kaynaklanan davalar mutlak ticari davalardandır. Bunun istisnası 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun uygulandığı davalardır. Bu davalarda kişi tüketici vasfını haiz değilse bu davalar mutlak ticari dava olarak ticaret mahkemelerinde görülecektir. Aracın ticari kaydının bulunması aracın tüketici tarafından kullanılmadığına karine teşkil edecek ve aksi dosya kapsamından tespit edilmediği sürece dava mutlak ticari dava olarak ticaret mahkemesinde görülecektir. Bu tür davalarda aracın kaydı önem arz etmekle birlikte nispi ticari davalarda bu kaydın bir önemi bulunmamaktadır. Aracın ticari kaydının olması tarafları tacir haline getirmeyecek, tarafların tacir olup olmadığı hususunda 2007/... sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 1/a maddesi ve TK 12 inci maddesi esas değerlendirilecektir.

... 1.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevsizlik kararında belirtiği şekilde aracın davalının ortağı olduğu şirket tarafından işletilmesi halinde dahi dava ticari dava haline gelmeyecektir. Zira, bir davanın nispi ticari dava olabilmesi için yukarıda da izah edildiği üzere davanın her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olması ve her iki tarafın tacir olması gerekmektedir. Yukarıda açıklandığı üzere davanın mutlak ticari dava olmadığı, davalının tacir olmaması sebebiyle davanın nispi dava da olmadığı gözetildiğinde görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesi olacağından mahkememizce karşı görevsizliğe ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

KARAR; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;

Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, davanın görev dava görev şartı eksikliği yönünden USULDEN REDDİNE,

HMK'nın 20.madesi uyarınca kararın kesinleşmesinden itibaren iki hafta içerisinde talep edilmesi halinde dosyanın görevli ve yetkili ... 1.ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE;

Her iki mahkemece verilen görevsizlik kararı bulunduğundan yargı yeri belirlenmesi amacı ile dosyanın ... BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 4. HUKUK DAİRESİNE GÖNDERİLMESİNE,

Yargılama, harç ve giderlerinin 6100 sayılı HMK'nun 331/2. Maddesi uyarınca görevli mahkemece DİKKATE ALINMASINA,

Dair, tarafların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemeleri Nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda karar verildi.14/05/2024

Katip

E-Imzalıdır.

Hakim

E-Imzalıdır.