Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/301 E. 2024/535 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

...

3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2024/

KARAR NO : 2024/

HAKİM : ... ...

KATİP : ... ...

DAVACI : ... - ...

VEKİLİ : Av. ... -

DAVALILAR : 1-...

VEKİLİ : Av. ... -

: 2-...

DAVA : İtirazın İptali

DAVA TARİHİ : 27/03/2024

KARAR TARİHİ : 08/05/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 08/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

İDDİA VE SAVUNMA:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkilinin 31.07.2019 keşide tarihli, ... ... Bankası AŞ .../... Şubesine ait "..." seri, "..." hesap nolu, 10.000,00-TL bedelli çek ve 31.08.2019 tarihli ... ... Bankası A.Ş. .../... Şubesine ait "..." seri, "..." hesap nolu 12.500,00 TL.bedelli çeklerin yetkili hamili olduğunu, davalıların ise anılan çeklerin borçlusu konumunda olup müvekkilinin takibe konu edilen çekleri borçlulardan ... ile olan ticari ilişkisine istinaden alındığını, müvekkilinin davalı ile olan ticari ilişkisinin gerek ekte sunulan cari hesap dökümü ve faturalar gerekse ticari defterleri ile sabit halde olduğunu, ayrıca müvekkilinin gönderdiği malların bizzat davalı ... tarafından teslim alındığına dair kargo teslim fişleri mevcut olduğunu, dilekçeleri ekinde ayrıca müvekkili tarafından borçlu ... adıına ... Kargo firmasıyla gönderilen malların dökümünün gönderildikleri tarih, gönderi kodlarının detaylı şekilde yazıldığını, bir diğer davalı borçlu olan ...'ün çekin keşidecisi konumunda olduğunu, hamiline yazılı olan çeklerin keşidecisi ... tarafından ...'e; ... tarafından ise aralarındaki ticari ilişkiye istinaden müvekkili şirkete ödeme aracı olarak teslim edildiğini, müvekkilinin kendisinden sonraki cirantanın müracaatı üzerine çek bedelini ödediğini ve kendisinden önceki cirantalara müracaat hakkını genel haciz yoluyla takip başlatmak suretiyle kullandığını, müvekkilinin kendisinden sonraki cirantaya çek bedelinin ödemesinin bir kısmını banka havalesi bir kısmını ise çek vermek suretiyle yaptığını, müvekkili tarafından kendisinden sonraki ciranta ... Tekstil ...Ltd. Şti.'ye yapılan ödemenin huzurdaki davaya konu edilen icra takibinin dayanağı çeklerin bedelinden yüksek olmasının sebebinin ise firma ile devam eden ticari ilişkisi nedeniyle olan başkaca borçlarının bulunmasından kaynaklandığını, müvekkili tarafından kendisinden sonraki cirantaya çek bedelinin ödendiğinin ekteki dekontun firmaya verilen çeklerin girişini gösterir belge, ve ... Tekstil'den müvekkili tarafından temin edilen iade çekin çıkış bordrosu ile sabit olduğunu, davalıların borca itirazlarında takibin dayanağı çeklerdeki imzaya bir itirazları bulunmadığı gibi müvekkilinin meşru hamil olduğunu, bu nedenle davalıların müvekkili aleyhine sebepsiz zenginleştiğinin şüphesiz olduğunu, takibe konu edilen çeklerin yasal süresi içinde muhatap bankaya ibraz edilmemesi nedeniyle ibraz süresinin bitimi tarihinden itibaren çek vasfını yitirmiş olduğunu, dolayısı ile ilamsız icra takibine konu edildiğini, huzurdaki davanın borçlulardan ...'e karşı temel ilişkiye istinaden; ...'e karşı ise sebepsiz zenginleşmeden kaynaklı açıldığını, çeki keşide etmesine karşılık bedelini ödemekten kaçınan borçlu ...'ün borca itirazı ile alenen sebepsiz zenginleştiğini ve borca itirazında kötü niyetli olduğunun açık olduğunu, davacının borca itirazlarının haksız olup borçlunun icra takibine yapmış olduğu itirazın iptali gerektiğini, davalı borçlular tarafından haksız yere itiraz etmekle duran icra takibine konu edilen çeklerin müvekkili tarafından alacağına istinaden teslim alındığını, karşılığında borçlulardan ...'e mal gönderidiğini, bu durumun dilekçeleri ekindeki cari hesap dökümü ve faturalar ile ispat edildiğini, ayrıca, müvekkilinin söz konusu takip ile ilgili alacağına dair tüm kayıtlarının usulüne uygun olarak tutulmuş ticari defterlerinde de mevcut olduğunu, davalı tarafın tacir değil ise de kanunen tutmakla yükümlü olduğu defterleri incelendiğinde de faturanın defterlerinde kayıtlı olduğunu, müvekkilinin defter kayıtları ile birbirini doğruladığının açıkça görülececeğini, davalı tarafın icra dosyasına verdiği borca itiraz dilekçesinde, müvekkilinin davacıya hiçbir borcu olmadığını belirttiğini ancak herhangi bir gerekçe göstermediğini, borçlu ...'ün yakın akrabası ... tarafından keşide edilen çek ile ödeme yapılmış ise de müvekkilinin çekin karşılığını alamadığını, üstelik kendisinden sonraki cirantaya çek bedelini ödediğini, müvekkilinin çalışanı ...'in ticari ilişki boyunca borçlu ile birebir iletişim kurmuş olması hasebiyle bilgi sahibi olduğunu, müvekkilinin davalı ile arasındaki alacak – borç ilişkisine ait tutmuş olduğu defter kayıtları, borçlu ile olan yazışmaları incelendiğinde ve şirket çalışanı dinlendiğinde davalının itirazının haksızlığının açık olarak meydana çıkacağını beyanla, itirazın iptali ile takibin kaldığı yerden devamına, alacağın ticari faiziyle birlikte davalılardan tahsiline, alacak miktarı çek bedelleri ile sabit olduğundan davalıların %...'den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesine, yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle:davacının davadaki talebine ilişkin Mahkememizin 2022/... Esas sayılı dosyasında dava mevcut olmakla ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesinin 2023/... Esas sayılı dosyasından istinaf incelemesi devam ettiğini, bu sebeple davacı tarafından yasa ve usule aykırı olarak ikame edilen işbu davaya derdestlik itirazında bulunma zorunluluğunun hasıl olduğunu, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun “Dava Şartları” başlıklı 114.maddesinde; “(1)Dava şartları şunlardır: … ı) Aynı davanın, daha önceden açılmış ve hâlen görülmekte olmaması.” şeklinde düzenleme mevcut olduğunu, Yine aynı yasanın “Dava Şartlarının İncelenmesi” başlıklı 115.maddesinde ise; “(1) Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. (2) Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder.” düzenlemesine yer verildiğini, bu sebeple davacı ile aynı talebe ilişkin mevcut davalarının istinaf incelemesi halen devam etmekle işbu ikinci kez açılan davanın derdestlik sebebiyle usulden reddine karar verilmesini talep ettiklerini, müvekkili aleyhine girişilen haksız icra takibine konu gerçek ve mevcut bir alacak olmadığından, talep edilen esas alacak, faiz, her türlü fer’ilerine itiraz ettiklerini, bu nedenlerle usul ve yasaya aykırı iş bu davanın öncelikle derdestlik sebebiyle usulden reddine karar verilmesi gerektiğini beyanla, davacının usul ve yasaya aykırı davasının reddine, tüm yargılama giderleri ile karşı vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...'e usulüne uygun dava dilekçesi tebliğ edilmiş ancak davalı tarafından savunmada bulunulmamıştır.

GEREKÇE;

Dava, davacı ile davalı arasında bulunduğu iddia olunan ticari ilişkiye istinaden davacının alacaklı olduğunu iddia ettiği bedel üzerinden ... 6.İcra Dairesi’nin 2021/... esas sayılı dosyasında başlattığı takibin yerinde olup olmadığı hususuna ilişkindir.

Mahkememizin 2022/... Esas 2022/... Karar sayılı dosyasının uyap üzerinden yapılan incelemesinde, dosyamız davacısı tarafından davalılar ... ve ... arasında mahkememizde görülen davaya konu uyuşmazlık sebebiyle itirazın iptali davası olduğu ve davanın İstinaf aşamasında olup henüz kesinleşmediği anlaşılmıştır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 114’üncü maddesinin (ı) bendi uyarınca “aynı davanın, daha önceden açılmış ve halen görülmekte olmaması” dava şartları arasında düzenlenmiş olup, aynı Kanunun 115’inci maddesi gereği bu durum kamu düzeni ile ilgilidir ve davanın her aşamasında kendiliğinden araştırılır.

Anılan madde metninde belirtildiği üzere derdest dava; açılan bir davanın daha önce aynı veya başka bir mahkemede açılıp halen görülmekte olmasıdır.Bu bağlamda derdest davanın söz konusu olabilmesi için tarafları, sebepleri ve konusu aynı olan davanın iki defa ayrı ayrı açılmış olması ve birincisinde verilen hükmün kesinleşmemiş olması gerekir.

Birinci davanın ikinci dava için derdest dava sayılabilmesi için gerekli ilk şart her iki davanın taraflarının aynı kişiler olmasıdır. Davaların aynı dava sayılabilmesinin bir diğer şartı her iki davanın sebebinin aynı olmasıdır. Dava sebebinin aynı olmasından kasıt hukuki sebepler değil, davacının davasını dayandırdığı vakıalardır. Son şart ise; davaların konularının (müddeabihlerinin) aynı olmasıdır.

Aynı davanın daha önceden açılmış ve halen görülmekte olmaması konusu eş söyleyişle derdestlik iddiası bir olumsuz dava şartı haline getirilmiş ve bu suretle derdestlik itirazı ilk itiraz olmaktan çıkartılıp; dava şartına ilişkin usuli bir itiraza dönüştürülmesi sağlanmıştır. Açılmış ve görülmekte olan bir davanın davacısı, hukuki korunma sürecini başlatmıştır. Artık onun aynı davayı yeniden bir başka mahkeme önüne getirmesinde hukuken korunmaya değer güncel bir yararı kalmamıştır; bu bağlamda hukuken korunma ihtiyacı içinde bulunmamaktadır ve onun yapacağı iş davanın sonucunu beklemektir. Davayı açmaktaki yarar hukuki olmalıdır; ideal veya ekonomik yarar tek başına yeterli değildir. Derdestlik itirazının korunmasının temelinde aynı davanın tekrar açılıp görülmesinin sağlanmasında davacının hiçbir hukuki yararının bulunmadığı düşüncesi yatmaktadır.

Yapılan açıklamalar karşısında ve tüm dosya kapsamının incelenmesi sonucunda; aynı dava sebebine dayanarak daha önce bir dava açılmış ve bu dava derdest ise, aynı konunun yeni bir dava konusu yapılmasının mümkün olmadığı, aynı konuda iki dava açılmasında davacının hukuken korunmaya değer bir menfaatinin olmadığı, mahkememiz dosyasında ve yine mahkememizin 2022/... esas sayılı dosyasında aynı dava konusu uyuşmazlığın olduğu ve mahkememizin 2022/... esas sayılı dosyasının henüz kesinleşmediği ve halen derdest olduğu, HMK.'nun 114.1/ı hükmü gereğince aynı davanın daha önceden açılmış ve halen görülmekte olmasının dava şartı olduğu, dava şartlarının yargılamanın her aşamasında resen değerlendirilmesi gerektiği anlaşıldığından, derdestlik nedeniyle davanın dava şartı yokluğunda reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

K ARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;

1. Derdest olarak açılan davanın HMK 114/1. I maddesi ile 115/2 Maddeleri uyarınca dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE,

2. Harçlar Yasası gereğince alınması gereken 427,60. TL.karar ve ilam harcından peşin alınan 384,25 TL. harcın mahsubu ile bakiye 43,35 TL.harcın davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,

3. Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,

4. Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların taraflara İADESİNE,

Dair; tarafların yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.08/05/2024

Katip ...

E-Imzalıdır.

Hakim ...

E-Imzalıdır.