Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/1126 E. 2024/514 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

...

3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2022/

KARAR NO : 2024/

HAKİM :

KATİP :

DAVACI : ... ENERJİ MAKİNA İNŞAAT SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ -

VEKİLİ :Av.

DAVALI :... ELEKTRİK İLETİM ANONİM ŞİRKETİ -

VEKİLİ :Av.

DAVA : Menfi Tespit

DAVA TARİHİ : 07/11/2022

KARAR TARİHİ : 02/05/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 31/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA; davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı Kurum tarafından düzenlenerek 02.11.2022 tarihinde taraflarına tebliğ edilen E-... Sayı ve İcra Ödemelerinin İlgili Şirketlere Rücusu Hk., yazısı ile; ''... 6. İş Mahkemesi'nin 2017/E. - 2022/K. Sayılı Dosyası ile verilen Karara dayalı olarak ... 6. İcra Müdürlüğü'nün 2022/E. Sayılı Dosyası ile İlamlı İcra Takibi başlattığını ve bu dosya konusu borcun Davalı Kurum tarafından ödendiğini, ödenen bu 121.295,05-TL bedelin 10 gün içerisinde Kurum hesabına ödenmesini aksi halde Kurum nezdinde bulunan alacak ve teminatların nakde çevrileceği" ifade edilmek suretiyle davacı müvekkiline ihtar edildiğini, ... 6. İş Mahkemesi 2017/E. Sayılı dosyasının; davacısı SGK, davalılarından biri ... diğerinin ise müvekkili ... Enerji Ltd. Şti olduğunu, bu dosyadan verilen karar ile ödenmesi gerekli bir miktar para alacağının hüküm altına alındığını, dosya borcundan işbu davanın davalısı ...'ın sorumlu tutulduğunu, ... 6. İş Mahkemesi 2017/E. sayılı dosyası ile verilen kararın, alacaklı tarafça ... 6. İcra Dairesi 2022/E. sayılı dosyası ile ilamlı icra takibine konu edildiğini, davalı ...'ın borçlu kılındığı ... 6. İş Mahkemesi 2017/E. sayılı dosyası ile verilen kararın, müvekkili şirket tarafça tehir-i icra talepli olarak istinaf kanun yoluna başvurulduğunu, yine ... 6. İcra Dairesi 2022/E. sayılı dosyası ile başlatılan takibin durdurulması için tehir-i icra kararı almak üzere borca yetecek kadar teminat mektubu düzenlendiğini ve müvekkilince icra dosyasına sunulduğunu, teminatın İcra Hukuk Mahkemesi tarafından uygun bulunduğunu ve alacaklının riski teminat altına alındığından takibin durdurulduğunu, ancak icra dosyasının diğer borçlusu ve iş bu dosyanın davalısı olan ..., ... 6. İcra Dairesi 2022/E. sayılı dosyasının borç miktarını tamamen ödemiş olduğunu, dosyanın infaz ile kapatıldığını, davalı ...'ın, dosya borcunu ödedikten sonra ödediği bu bedeli müvekkilinden talep etmiş olsa da, talep tarihi itibariyle davalının bu bedeli müvekkilinden talep etme hak ve yetkisinin bulunmadığını, müvekkili şirketin davalıya karşı borcunun olmadığına dair haklı gerekçelerinin müvekkil şirket tarafından, davalı ...'ın sorumlu olduğu ... 6. İcra Dairesi 2022/E. sayılı dosyasına borca yetecek kadar teminat mektubu sunulmuş ve icra takibi müvekkil yönünden durdurulduğunu, davalı ... ise müvekkil firmanın teminat mektubunu sunduğu tarihten sonra dosya konusu borcu, kendi tercih ve iradesiyle nakit olarak ödeme yolunu tercih etmiş ve öncesinde müvekkil firmayı hiçbir şekilde bilgilendirmediğini, İcra Dosyasına dayanak ... 6. İş Mahkemesi 2017/E. Sayılı dosyası müvekkil şirket tarafından İstinaf Mahkemesi'ne götürülmüş olup borcun dayanağı karar henüz kesinleşmediğini, müvekkil firmanın; ... 6. İcra Dairesi 2022/E. Sayılı dosya borcuna yetecek kadar teminat mektubu sunarak icrayı durdurmasındaki amacı; İstinaf Mahkemesince kararın kaldırılması sonrasında ödenen paranın dosya alacaklısından tekrar tahsilinde güçlük yaşanmasının önüne geçmek olduğunu, müvekkilinin cevap aradığı sorunun ise; somut durumda ...'ın, ödemiş olduğu bedeli, müvekkilinin başka bir işine ait teminatından kamu gücüyle tahsil ettikten sonra istinaf mahkemesi'nin davayı reddetmesi ihtimalinde tehiri icra kararı alan ama diğer taraftan dosya borcunu 2. kez ...'a ödemek zorunda kalan müvekkilinin mağduriyetinden kimin sorumlu olacağı olduğunu, İcra dosyasına ödeme yapacaksa bile öncesinde müvekkilini bilgilendirmesi gerektiğini, ödediği bedeli müvekkilinin teminatından kesinti yapacağını bilerek hareket eden ...'ın, müvekkili şirkete kasıtlı olarak mükerrer ödeme yaptırdığından ve yine gereksiz yere teminat mektubu aldırarak fazladan banka komisyonu ödettiğinden davalı kurumun hukuken iyi niyetli bir şekilde hareket ettiğinden söz etmenin mümkün olmayacağını, dolayısıyla müvekkilinin böylesine meşru bir amacı varken, borçlu ...'ın kesinleşmemiş bir dosya borcunu ödeyip bunu müvekkilinden talep etmesinin kamu gücünün orantısız kullanımının apaçık bir örneği olduğunu, bir diğer yandan an itibariyle ... 6. İcra Dairesi 2022/... E. sayılı dosya içerisinde dosya borcuna yetecek kadar ve müvekkiline ait 127.000,00-TL bedelli teminat varken, ...'ın da ayrıca ödediği parayı talep etmesinin müvekkilinin dosya konusu borcu 2 kez ödeyeceği anlamına geldiğini, netice itibariyle müvekkili şirketin, diğer dosya borçlusu olan ...'ın, teminat mektubu ile icrayı durdurma imkanı varken bunu yapmayarak müvekkilinden habersiz bir şekilde borcu tamamen ödeme yoluna gitme tercihinden sorumlu tutulmaması gerektiğini, davalının elinde uyuşmazlığa konu ihale için tutulan ve davacı müvekkiline ait hiçbir teminat bulunmadığını, uyuşmazlık konusu olan ve ... 6. İş Mahkemesi 2017/E. Sayılı Dosyası ile görülen İş; "... 2. İletim Tesis ve İşletme Grup Müdürlüğü, Cadde, , ... adresi, "154 kv. İletim Trafo Merkezlerinin İşletmesinin Hizmet Alım Yolu ile yapılmasına yönelik" 2011/ kayıt nolu ihalesine ait olduğunu, davalı kurumun her ne kadar ... 6. İş Mahkemesi 2017/E. Sayılı Dosyasını ilgilendiren bir uyuşmazlık ile ilgili teminatlardan kesinti yapacağını ihtar etmiş olsa da bu ihaleye ilişkin davalı elinde ve müvekkiline ait hiçbir teminat bulunmadığını, dolayısıyla davalı kurumun, bir ihale kapsamında meydana geldiğini iddia ettiği zarar bedelini, aynı ihaleye ait değilde bambaşka ihaleye ait bir teminattan kesinti yapmaya çalıştığının anlaşıldığını, davalının yapmaya çalıştığı bu işlemin hukuki dayanağının olmadığını, davalı kurumun, varsa uğradığı zararı ancak rücu ilişkisi başlatmak suretiyle ve Mahkemeler önünde ileri sürmek durumunda olduğunu, uyuşmazlığı, ilgilisi olduğu ihaleye ait teminattan değil de bambaşka bir ihaleye ait teminattan kesinti yapılmak suretiyle çözmeye cevap veren sözleşme içeriği ve hukuki düzenlemenin bulunmadığını, ihtar yazısında belirtildiği üzere müvekkiline ait teminatların nakde çevrilmesi durumunda bankalar nezdinde telafisi imkansız zararlar meydana geleceğinin kuşkusuz olduğunu, davalı kurumun an itibariyle her hangi bir icra ve haciz tehdidi bulunmaması ve taraflar arasında devam eden başkaca birçok iş ve sözleşme bulunduğundan davalı kurumun ihtarında belirttiği üzere; ... 6. İş Mahkemesinin 2017/E. Sayılı dosyası sebebiyle davalı elinde bulunan müvekkiline ait teminat ve teminat mektuplarının nakde çevrilmemesi için dava kesinleşinceye kadar ihtiyati tedbir kararı verilmesinin önem arz ettiğini, arz ve izah edildiği üzere fazlaya ilişkin hak ve dava açma hakkı saklı tutmak kaydıyla; davalı kurumun "E-... Sayı ve İcra Ödemelerinin İlgili Şirketlere Rücusu Hk." ihtarında belirttiği üzere; ... 6. İş Mahkemesinin 2017/E. sayılı dosyası sebebiyle davalı elinde bulunan müvekkile ait teminat ve teminat mektuplarının nakde çevrilmemesi için dava kesinleşinceye kadar ihtiyati tedbir kararı verilmesine, talep tarihi itibariyle müvekkil şirketin, "E-... Sayı ve İcra Ödemelerinin İlgili Şirketlere Rücusu Hk." yazı ile talep edilen 121.295,05-TL bedel yönünden davalı tarafa borçlu olmadığının tespit edilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP; Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava dışı ... ..., TM 12.2.1 grubuna ait ... 1 (şimdi Osmangazi TM olarak tesis edilmiştir) Trafo Merkezinde davacı ... Enerji Makine İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'nde, davacı şirketin personeli olarak, Trafo İşletme Teknisyeni olarak çalışmaya başladığını, işe başlama tarihi 06/09/2011, işin bitim tarihi ise 05/09/2014 olduğunu, iş bitiminden önce, teşekkülce bu gruptaki trafo merkezlerinin yeniden ihalesi yapılmış, yapılan ihaleyi yine davacı ... Enerji Makine İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. kazandığını, davacı yüklenici şirket, işe başlarken görev yapacak olan personeller ile kendi arasında iş sözleşmesi imzalamakta olduğu, yani ... ... ile teşekkülü arasında değil, davacı şirket arasında iş sözleşmesi olmakla, dava dışı ... ... teşekkülün değil, davacı şirketin çalışanı olduğu, bu iş sözleşmesinde işe başlama ve sözleşmenin süresi belli olup, davacı şirket, ... ... ile kendi arasındaki bu iş sözleşmesine istinaden, işin bitmesi nedeni ile personeli işten çıkararak iş akdini sonlandırdığını, yerine başka bir personel çalıştırmaya başladığını, sözleşmenin devamı sırasında ... ...'ın 29/06/2012 tarihinde geçirmiş olduğu iş kazası neticesinde Sosyal Güvenlik Kurumunca kendisine bağlanan peşin sermaye değerli gelir, ödenen geçici iş göremezlik ödeneği ve tedavi gideri alacağının rücuen tahsili için teşekkülüne ve davacı şirkete karşı ... 6. İş Mahkemesinin 2017/... E. sayılı davası açıldığını, söz konusu davada verilen 16/06/2022 tarihli ve 2022/... sayılı karar ile; 40.533,33TL peşin sermaye değerli gelir alacağının, 3.644,92TL geçici iş görmezlik alacağının ve 8.893,02TL tedavi gideri alacağının faizleri ile birlikte teşekkülü ve davacı şirketten müştereken ve müteselsilen alınarak SGK'ya verilmesine karar verilmiş, ayrıca SGK lehine 7.699,27 TL vekalet ücretine hükmedildiğini, verilen karar taraflarca istinaf edilmiş olup halen istinaf aşamasında olduğu, ... 6. İş Mahkemesince verilen karar, alacaklı SGK vekilince ... 6. İcra Dairesinin 2022/... E. sayılı ilamlı icra takibine konu edilerek teşekküle icra emri gönderilmiş ve teşekkülce toplam dosya borcu olan 121.295,05 TL 26/08/2022 tarihinde icra dairesine ödendiğini, ödenen bu bedelden davacı ... Enerji Makine İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. sorumlu olduğundan, teşekkülün 02/11/2022 tarihli, sayılı ve "İcra Ödemelerinin İlgili Şirketlere Rücusu Hk. (... 6. İcra Müdürlüğü 2022/... E.)" konulu yazısı ile, 121.295,05 TL'nin Teşekküle ödenmesi, aksi halde bu bedelin davacı şirketin teşekkülde bulunan alacak/teminatlarından tahsil edileceği hususu ihtar edildiği, bunun üzerine davacı şirket, huzurdaki işbu davayı açtığı, davacı ... Enerji şirketi ile teşekkülü arasında imzalanan 04/07/2011 tarihli açık ihale usulü ile yapılan götürü bedel sözleşmesinin 38.1 (Genel Yükümlülükler ) maddesinin 38.1.3 bendinde; "Yüklenici personelinin işe başlamasını müteakip, teşekkülün emniyet ve kaza önleme talimatlarına harfiyen uyacaktır. Yüklenici elemanlarının sebep olacağı her türlü kazadan doğacak zarar ve teşekkülün uğrayacağı bütün hasar ve ziyan ile bunlardan doğacak mali, hukuki, idari ve cezai sorumluluk yükleniciye ait olacaktır. Bu maksatla yüklenici her türlü kaza önleyici tedbirleri almaya, teşekkülün iş emniyeti kurallarına uymaya, yetkili personelin ikaz ve tavsiyelerine riayet etmeye mecburdur." denildiği, aynı bentte devamla, "İş kazası sonucunda yaralanma, iş göremezlik veya ölüm olduğu takdirde her türlü sorumluluk ve tazminat yükleniciye ait olacaktır." denilmekte olduğu, devamla sözleşmenin 38.1.4 maddesinde; "İş bu sözleşme kapsamında yüklenicinin istihdam ettiği işçinin muhatabı ve sorumlusu yüklenicidir. bu konuda teşekkül kesinlikle muhatap değildir." denildiği, devamla Sözleşmenin 38.1.5 maddesinde; "Yüklenicinin istihdam ettiği işçinin muhatabı teşekkül olmayacaktır." denilmekte olduğu, ayrıca teşekkül işi davacı ... Enerji Şirketine anahtar teslim olarak ihale etmekle oluşabilecek tüm zararlardan ve işçi alacaklarından ... Enerji şirketi sorumlu olduğu, nitekim Sözleşmenin 38.1.7 maddesinde; "Yüklenici firmaya ihale edilecek iş bütünüyle verilecek olup, işçilerin sevk idaresi yüklenici firmaya aittir. Yüklenici firma ile işçiler arasında asıl işveren işçi ilişkisi söz konusu olmakla işçilerin iş kanunu ve sair mevzuattan doğacak tüm haklarının tek muhatabı yüklenici firmadır. Bu nedenle işçiler asıl işveren sıfatıyla yüklenici firmaya bağlı olup sözleşme bitimi işçiler asıl işveren olan yüklenici firmaya tabi olacaklardır." denildiği, teşekkülün işinin ihale edilmesi ... ana statüsünün 4. maddesinin 3. fıkrasında kanunla düzenlendiğini, bu halde kuruluşumuz asıl işveren değil işi anahtar teslim ihale eden (ihale) makamı olduğu, bu nedenle asıl işveren ... Enerji firması olduğu, ... Ana Statüsünün 4. maddesinin 3. fıkrasının; “Elektrik iletimi ve yük dağıtımı ile ilgili faaliyetleri verimlilik ve karlılık ilkelerine göre Teşekkül bünyesinde gerçekleştirmek üzere, kurulması öngörülen yeni iletim tesislerinin etüd ve planlamasını yapmak, buna bağlı olarak gerekli tesislerin yatırım programına alınarak, yapılmasını sağlamak, mevcut ve kurulacak tesisleri işletmek, bakım-onarım ve rehabilitasyonunu yapmak ve gerektiğinde bu fonksiyonlarını yerine getirmek üzere hizmet satın almak,..." hükümleri gereğince söz konusu iş anahtar teslim olarak davacı ... Enerji'ye ihale edildiğini, yine Sözleşmenin 38.2.8. maddesinin "Yüklenici çalıştırdığı personelin uğradığı iş kazaları veya bu personelin üçüncü şahıslara verdiği zarar ziyandan sorumludur. Bu konuda idarenin hiçbir sorumluluğu yoktur." hükmü gereğince şayet bir zarar söz konusu olursa sorumluluğun davacı ... Enerji şirketine ait olduğu açıkça hükme bağlandığını, yine Sözleşmenin 38.2.9 maddesinde; "Yüklenici'nin çalıştırdığı personel ve kendi firması ile ilgili; İş Kanunu, İş Kanunu mevzuatı, Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, Hıfsısıhha Kanunu ile bu konudaki diğer yasa, tüzük ve yönetmeliklerde emredilen sosyal sigortalar ve genel sağlık sigortası primleri, işsizlik sigortası, kıdem ve ihbar tazminatları ile ikramiye ve fazla mesai ödemeleri, vergi vb. diğer bütün yasal yükümlülükler yükleniciye aittir." denilmekte olduğu, sözleşmenin 38.4 maddesinde; "Yüklenici burada zikredilmemiş olsa bile şartnamelerde belirtilen tüm sorumluluklarını yerine getirmekle mükelleftir." denildiği, sözleşmenin eki niteliğinde olan ve davacı şirketçe imzalanan şartnamelerden Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin (EK-5) "Çalışanların Kazaya Uğramaları" başlıklı 40. maddesinde; "Yüklenicinin önlemler almasına rağmen olabilecek kazalarda, yüklenicinin işçi ve personelinden kazaya uğrayanların tedavilerine ilişkin giderlerle kendilerine ödenecek tazminat yükleniciye aittir." denildiği, görüleceği üzere sözleşme ve eki şartnamelerin son derece açık hükümlerine göre ödenen bedelden yüklenici olan davacı şirket sorumlu olduğu, davacı yüklenici şirket ile imzalanan Sözleşmenin teminata ilişkin hükümlerine gelinecek olursa; sözleşmenin "Kesin Teminat ve Ek Kesin Teminatın Geri Verilmesi" başlıklı 12.3 maddesinde; "İşin sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirildiği ve yüklenicinin bu işten dolayı teşekküle herhangi bir borcunun olmadığı teşekkülce tespit edildikten sonra, sosyal güvenlik kurumundan alınan ilişiksiz belgesinin teşekküle verilmesinin ardından kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların tamamı; varsa garanti süresi dolduktan sonra yüklenicinin ilgili bankasına veya kendisine iade edilir." denilmekte olduğu, devamla Sözleşmenin 12.5 maddesinde; "Yüklenicinin bu iş nedeniyle teşekküle ve sosyal güvenlik kurumuna olan borçları ile ücret ve ücret sayılan ödemelerden yapılan yasal kesintilerin kabul tarihine kadar ödenmemesi durumunda protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın kesin ve ek kesin teminat paraya çevrilerek borçlarına karşılık mahsup edilir, varsa kalanı yükleniciye geri verilir." denildiği, buna paralel olarak Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin "Kesin Teminatın ve Ek Kesin Teminatın Geri Verilmesi" başlıklı 51. maddesinde de benzer bir düzenlemeye yer verildiği, sözleşmenin "Sözleşme Bedeline Dahil Olan Giderler" başlıklı 7. maddesinde; "Taahhüdün yerine getirilmesine ilişkin iş bu sözleşme ve teknik şartnamede belirtilen tüm yükümlülüklerin giderleri sözleşme bedeline dahildir.” denilmekte olduğu, dava konusu ihale nedeniyle Kuruluşa verilen teminat mektuplarının iadesi için taahhüdün sözleşme ve ihale dökümanına uygun ifası gerektiği, İş kanunu ile davacı ve işçilerine ilişkin hususlar düzenlenmişse de dava konusu sözleşme ile de davacı ile Kuruluş arasındaki rücu ilişkisi düzenlendiğini, davacı Kuruluşa ve kendi işçilerine karşı yükümlülüğünü ihlal ederek kendi dönemine ilişkin tazminatlardan kurtulmaya çalışmaktadır ki bunun kabul edilemeyeceğini, yukarıda verilen sözleşme hükümlerince davacı teminatının iadesi için üzerine düşen görevleri yerine getirmediği, davacı işçilerinin kıdem ve ihbar tazminatlarını dahi ödemediği, açıklanan tüm bu nedenlerle teminatın iadesine ilişkin sözleşme hükümleri gereğince kıdem tazminatlarını ödemeyen davacının teminat mektubunun iadesi mümkün olmadığını, doğal olarak yukarıda da belirtilen sözleşme hükümleri gereği bu bedelin davacı şirketten tahsili, tahsil edilemediği takdirde bahsi geçen işe ait teminatının paraya çevrilmesi gerektiği, bu nedenle mahkemece verilen tedbir kararının kaldırılması gerektiği, davacının davaya konu olan TMİ/12-2.1 grubuna ait 709542 seri nolu 147.200,00 TL., seri nolu 10.000,00 TL., seri nolu 10.000,00 TL. VE seri nolu 25.000,00 TL.'lik 4 adet kesin teminat mektubu teşekkül ... 2. Bölge Müdürlüğü muhasebe servisinde bulunmakta olduğu, davacı tarafın iddiasının aksine, icraya konu ilam kesinleşmeden icra takibine konu edilemeyecek ilamlardan olmadığı gibi, teşekkül tehiri icra kararı almak zorunda olmadığı, zira tehiri icra kararı alabilmek için dosyaya teminat mektubu sunarak alacağın garanti edilmesi gerektiği, oysaki borç esasen, çok açık sözleşme hükümleri gereğince davacı ... Enerji Şirketinin borcu olup, ayrıca karar kesinleşip teşekkülce tehiri icraya esas olarak sunulmuş olan teminat mektubu bozularak dosya borcu ödendiğinde teşekkül alacağının davacı şirketten tahsilinin kabil olup olmayacağı meçhul olduğu, dolayısıyla davacı tarafın, talep tarihi itibariyle teşekkülün bu bedeli kendilerinden talep etme hakkı olmadığı yönündeki iddiasının da herhangi bir dayanağı olmadığını, davacı taraf dava dilekçesinin 2 ve 4 no'lu bentlerinde, ... 6. İş Mahkemesinin 2017/... E. - 2022/... K. sayılı kararı ile teşekkülümüzün borçlu kılındığını iddia etmiş olup, bu husus kesinlikle gerçeği yansıtmadığı, ... 6. İş Mahkemesinin 2017/... E. - 2022/... K. sayılı kararından ve karara eklenen tashih şerhinden, tüm alacak kalemlerinden diğer davalı olan ... enerji şirketinin de müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulduğu açıkça görüleceği, kaldı ki Mahkemece bu yönde karar verilmese idi dahi, teşekkülün yine davacı şirketten sözleşmeden kaynaklanan alacak hakkı olacağı, davacı taraf, ... 6. İş Mahkemesinin kararının istinaf mahkemesince kaldırılması ihtimalinde, ödenmiş olan bedelin dosya alacaklısından iade alınmasında güçlük olacağını ve Teşekkülümüzün kendilerine kasıtlı olarak mükerrer ödeme yaptırdığını iddia ettiği, bu iddialar da gerçeği yansıtmadığı, kararın kaldırılması halinde iadede güçlük yaşanabileceği doğru olmadığı, diğer yandan, dosya borçlusu olan teşekkülün dosya borcunu ödeyip açık sözleşme hükümleri gereği rücu etmesinden daha doğal bir şey olmadığı, bunun nasıl bir mükerrer tahsilata yol açmış olabileceği anlaşılamadığı, ayrıca teşekkülce yapılan ödemeden davacı şirketin haberdar edilmediği iddiası yasal dayanaktan yoksun olup, davacı şirket, hem İş Mahkemesi dosyasında diğer davalı, hem de icra takibinde diğer borçlu sıfatlarıyla yer aldığı, davacı taraf tacir olup, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 18. maddesinin 2. fıkrasında geçtiği üzere her tacirin ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir işadamı gibi hareket etmesi gerektiği, bu anlamda basiretli bir tacirden sözleşmeyi ve eki şartnameleri incelememesi, aleyhine sözleşme maddeleri bulunması durumunda söz konusu maddeleri tartışmaya açmaması beklenemeyeceği, sözleşmeyi imzalayan ve içeriğine bütünüyle hakim olan davacının sözleşmenin hitamında sözleşme şartlarını yerine getirmemesine rağmen karşı yandan edimini ifa etmesini beklemesi ahde vefa ilkesine aykırılık teşkil ettiği, açıklanan nedenlerle; ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına, teşekküle karşı yersiz, haksız, hukuka aykırı ve yasal dayanaktan yoksun açılan davanın reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER:... 6. İş Mahkemesi'nin 2017/... E. - 2022/... K. Sayılı dosyası, ... 6. İcra Dairesi'nin 2022/... E. Sayılı dosyası, ... 02/11/2022 tarihli ve 1512085 sayılı yazısı, taraflar arasında imzalanan 04/07/2011 tarihli Sözleşme ve Hizmet İşleri Genel Şartnamesi, davacı şirket ile dava dışı işçi arasında imzalanan iş sözleşmesi ve Şahsi Sicil Dosyası ve tüm dosya kapsamı,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;

Dava, dava dışı işçinin geçirmiş olduğu iş kazası neticesinde Kurumunca dava dışı işçiye bağlanan peşin sermaye değerli gelir, ödenen geçici iş göremezlik ödeneği ve tedavi gideri alacağının taraflardan rücuen tahsiline yönelik ... 6. İş Mahkemesinin 2017/... Esas 2022/... Karar sayılı karar gereği hükmedilen bedelin ... 6. İcra Müdürlüğünün 2022/... E. sayılı ilamlı icra takibine konu edilmesi sonucu davalı tarafça 26/08/2022 tarihinde icra dosyasına ödenen toplam 121.295,05 TL'nin, davacıdan rücuen tahsiline yönelik davalı tarafça gönderilen E-... sayılı ihtar yazısı gereğince davalı tarafa borçlu olmadığının tespitine yönelik menfi tespit davasıdır.

Dava dışı işçi ... ...'ın 29/06/2012 tarihinde geçirmiş olduğu iş kazası neticesinde Sosyal Güvenlik Kurumunca dava dışı işçiye bağlanan peşin sermaye değerli gelir, ödenen geçici iş göremezlik ödeneği ve tedavi gideri alacağının rücuen tahsili için işveren olan davacı ve davalı şirket aleyhine ... 6. İş Mahkemesinin 2017/... E. sayılı dosyasında açılan dava neticesinde 16/06/2022 tarihli ve 2022/... Karar sayılı karar ile 40.533,33 TL peşin sermaye değerli gelir alacağının, 3.644,92 TL geçici iş görmezlik alacağının ve 8.893,02TL tedavi gideri alacağının faizleri ile birlikte ... Enerji...Ltd.Şti. ile ... Elektrik...AŞ'den müştereken ve müteselsilen alınarak SGK'ya ödenmesine karar verildiği, verilen kararın alacaklı SGK vekilince ... 6. İcra Müdürlüğünün 2022/... E. sayılı dosyasında borçlular ... Enerji...Ltd.Şti. ile ... Elektrik...AŞ'den tahsili için ilamlı icra takibine konu edildiği, ... Elektrik...AŞ tarafından toplam dosya borcu olan 121.295,05 TL'nin 26/08/2022 tarihinde icra dairesine ödendiği anlaşılmaktadır.

... 6. İş Mahkemesi'nin 2017/... E. - 2022/... K. Sayılı karara karşı tarafların istinaf kanun yoluna başvurusu üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi'nin 17/10/2023 tarih 2022/ Esas 2023/ Karar sayılı ilamı ile tarafların istinaf başvurusunun esastan reddine kesin olarak karar verildiği görülmüştür.

Dosya kapsamı uyarınca, taraflar arasında, 04/07/2011 tarihli, 154 kv. İletim Trafo Merkezlerinin (Bakım ve Güvenlik Hizmetleri Hariç) işletilmesinin hizmet alım yoluyla yapılmasına yönelik götürü bedel sözleşmesi akdedildiği, sözleşmenin Genel Yükümlülükler başlıklı 38.1.3 bendinde;"Yüklenici personelinin işe başlamasını müteakip, teşekkülün emniyet ve kaza önleme talimatlarına harfiyen uyacaktır. Yüklenici elemanlarının sebep olacağı her türlü kazadan doğacak zarar ve teşekkülün uğrayacağı bütün hasar ve ziyan ile bunlardan doğacak mali, hukuki, idari ve cezai sorumluluk yükleniciye ait olacaktır. Bu maksatla yüklenici her türlü kaza önleyici tedbirleri almaya, teşekkülün iş emniyeti kurallarına uymaya, yetkili personelin ikaz ve tavsiyelerine riayet etmeye mecburdur. İş kazası sonucunda yaralanma, iş göremezlik veya ölüm olduğu takdirde her türlü sorumluluk ve tazminat yükleniciye ait olacaktır." hükmünün düzenlendiği, devamla sözleşmenin 38.1.4 maddesinde; "İş bu sözleşme kapsamında yüklenicinin istihdam ettiği işçinin muhatabı ve sorumlusu yüklenicidir. bu konuda teşekkül kesinlikle muhatap değildir." denildiği, yine sözleşmenin 38.1.5 maddesinde; "Yüklenicinin istihdam ettiği işçinin muhatabı teşekkül olmayacaktır." denilmekte olduğu, sözleşmenin 38.1.7 maddesinde; "Yüklenici firmaya ihale edilecek iş bütünüyle verilecek olup, işçilerin sevk idaresi yüklenici firmaya aittir. Yüklenici firma ile işçiler arasında asıl işveren işçi ilişkisi söz konusu olmakla işçilerin iş kanunu ve sair mevzuattan doğacak tüm haklarının tek muhatabı yüklenici firmadır. Bu nedenle işçiler asıl işveren sıfatıyla yüklenici firmaya bağlı olup sözleşme bitimi işçiler asıl işveren olan yüklenici firmaya tabi olacaklardır." denildiği, yine Sözleşmenin 38.2.8. maddesinde "Yüklenici çalıştırdığı personelin uğradığı iş kazaları veya bu personelin üçüncü şahıslara verdiği zarar ziyandan sorumludur. Bu konuda idarenin hiçbir sorumluluğu yoktur." hükmü gereğince şayet bir zarar söz konusu olursa sorumluluğun davacı ... Enerji şirketine ait olduğu açıkça hükme bağlandığını, yine Sözleşmenin 38.2.9 maddesinde; "Yüklenici'nin çalıştırdığı personel ve kendi firması ile ilgili; İş Kanunu, İş Kanunu mevzuatı, Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, Hıfsısıhha Kanunu ile bu konudaki diğer yasa, tüzük ve yönetmeliklerde emredilen sosyal sigortalar ve genel sağlık sigortası primleri, işsizlik sigortası, kıdem ve ihbar tazminatları ile ikramiye ve fazla mesai ödemeleri, vergi vb. diğer bütün yasal yükümlülükler yükleniciye aittir." denilmekte olduğu, sözleşmenin 38.4 maddesinde; "Yüklenici burada zikredilmemiş olsa bile şartnamelerde belirtilen tüm sorumluluklarını yerine getirmekle mükelleftir." denildiği, sözleşmenin eki niteliğinde olan ve davacı şirketçe imzalanan şartnamelerden Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin "Çalışanların Kazaya Uğramaları" başlıklı 40. maddesinde; "Yüklenicinin önlemler almasına rağmen olabilecek kazalarda, yüklenicinin işçi ve personelinden kazaya uğrayanların tedavilerine ilişkin giderlerle kendilerine ödenecek tazminat yükleniciye aittir." denildiği, görüleceği üzere davacı tacir olup, sözleşme ve eki şartnamelerin son derece açık taraflar arsındaki ilişkiyi düzenleyen hükümlerine göre, dava dışı işçinin geçirmiş olduğu iş kazası neticesinde Sosyal Güvenlik Kurumunca dava dışı işçiye bağlanan peşin sermaye değerli gelir, ödenen geçici iş göremezlik ödeneği ve tedavi gideri alacağının taraflardan rücuen tahsiline yönelik kesinleşen ... 6. İş Mahkemesinin 2017/... Esas 2022/... Karar sayılı karar gereği hükmedilen bedelden davacının sorumlu olduğu anlaşılmakla, Mahkememizce davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davanın REDDİNE ,

2. Harçlar yasası gereği alınması gereken 427,60. TL karar ve ilam harcından, peşin yatırılan 85,39. TL harcın mahsubu ile, bakiye 342,21. TL harcın davacıdan alınarak, HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

3. Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca belirlenen 19.407,21. TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,

4. Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,

5. Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa İADESİNE,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık kesin süre içerisinde İstinaf Kanun Yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 02/05/2024

Katip

e-imza

Hakim

e-imza