Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/1095 E. 2024/283 K.

T.C. BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/1095 Esas - 2024/283

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

BURSA

3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2023/1095

KARAR NO : 2024/283

HAKİM :..

KATİP : ...

DAVACI : ... - TC:....

VEKİLLERİ :Av. .... - [16230-32961-...] UETS

Av. ..... - [16839-38360-....] UETS

DAVALI : ... KALIP MAKİNA VE METAL SANAYİ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - .... [25939-90872-...] UETS

VEKİLİ :Av..... - [16952-59947-......] UETS

DAVA : İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 14/11/2023

KARAR TARİHİ : 07/03/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 07/03/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA; davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı müvekkili tarafından Bursa 5. İcra Müdürlüğü'nün 2023/... numaralı icra dosyası ile ... Kalıp Makina ve Metal Sanayi Ticaret Ltd. Şti. firmasına iş karşılığı olarak yapılması gereken ödemenin yapılmamasına ilişkin olarak ilamsız icra takibi başlatıldığını, müvekkili ile davalı arasında alt yüklenici-asıl işveren statüsündeki hizmet sözleşmesi sonucunda müvekkilinin kalıp ve döküm işlerini yaptığını, bu işler karşılıında davalı tarafından müvekkiline belirli aralıklarla taksitli ödemelerin yapıldığını, ödemeler devam ederken ancak alacağın tamamı ödenmemişken davalı tarafından davacıya yapılan işçiliğin beğenilmediğini, bu sebeple de 23/07/2023 tarih, FA72023000000001 fatura numaralı iade faturası düzenlendiği bilgisi verildiğini, müvekkilinin de işbu faturaya 8 günlük süre içinde itiraz ettiğini, davalı tarafa "23.07.2023 tarihli FA72023000000001 nolu faturanızı kabul etmediğimizi bildirir, iptalini arz ederiz. işyerimiz 15.07.2023 tarihi itibariyle kapanışı yapıldığından kayıtlara alınmayacaktır." şeklinde bildirimde bulunulduğunu, bu nedenle davalı aleyhine 01.08.2023 tarihinde Bursa 5. İcra Müdürlüğü'nün 2023/... E. sayılı dosyası üzerinden davalıdan kalan bakiye alacağa ilişkin olarak 168.720,00 TL'lik hizmet sözleşmesinden doğan alacağı için takip başlatıldığını, ancak davalı tarafından böyle bir borç bulunmadığı gerekçesiyle icra takibine itiraz edildiğini, müvekkili adına zorunlu arabuluculuk yoluna başvurulduğunu, 04/09/2023 tarihli arabuluculuk toplantısında anlaşamama tutanağı imzalandığını, bu nedenlerle davalının itirazının iptali ile alacağın % 20’si oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine ve yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP; Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafından müvekkili tarafından yapılan iş karşılığından ödenmediği iddia edilen alacak için Bursa 5. İcra Müdürlüğü'nün 2023/... numaralı icra dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, başlatılan bu ilamsız takibe böyle bir alacak söz konusu olmadığından taraflarınca itiraz edildiğini, müvekkili ile davacı arasında alt yüklenici-asıl işveren ilişkisinin söz konusu olduğunu, buna binaen müvekkilinin davacı taraftan kalıp teslim olarak anlaştığı firmalara teslimatın gerçekleştirdiğini, davacı tarafında müvekkiline kalıp ve döküm işlerini yaptığını, bu işler karşılığında da müvekkili tarafından davacıya teslim ettiği kalıp ve döküm işlerinin tesliminden sonra yapılan denemelerde herhangi bir eksiklik tespit edilmediği taktirde belirli aralıklarla taksitli ödemeler yapıldığını, ancak yine dava konusu faturaya ilişkin kalıpların teslim edildiği firma tarafından müvekkili şirkete "teslim edilen kalıpların gereği gibi teslim edilmediği ve eksiklikler barındırdığı, kalitesizlik" gerekçesiyle davacı tarafın yapmış olduğu işteki eksiklik kadar cezai fatura kesildiğini, bu cezai fatura sebebiyle müvekkili şirketin 400.000,00 TL ödemek zorunda kaldığını, bunun sonucunda müvekkili şirkete kesilen bu cezai fatura sonucunda gereği gibi üretilmeyen ve eksiklik barındıran kalıp ve döküm işleri sebebiyle davacı tarafa yapılan işçiliğin eksiklikler barındırdığı ve gereği gibi ifa edilmediğinden "Cas Kalitesizlik Ek Maliyet" açıklamasıyla 23/07/2023 tarih, FA72023000000001 fatura numaralı iade faturası düzenlendiğini ve kendilerine de bunun bilgisinin verildiğini, ancak davalı tarafın buna binaen faturaya itiraz ettiğini ve taraflarına "23.07.2023 tarihli FA72023000000001 nolu faturanızı kabul etmediğimizi bildirir, iptalini arz ederiz. işyerimiz 15.07.2023 tarihi itibariyle kapanışı yapıldığından kayıtlara alınmayacaktır." şeklinde anlaşılamayacak bir bildirimde bulunduğunu, taraflarında da kendi hatalı üretimlerinden kaynaklanması sebebiyle itiraz amaçlı iadesi düzenlemiş olunduğu fatura gerekçesiyle bir de 01.08.2023 tarihinde Bursa 5. İcra Müdürlüğü'nün 2023/... E. sayılı dosyası üzerinden 168.720,00 TL'lik takip başlatıldığını, iade faturasının “itiraz amaçlı" da düzenlendiğini, müvekkili şirketin, davacı tarafından imal edilen kalıp ve dökümlerin teslimini gerçekleştirdiğini, bu teslimlerden sonra firmalarca yapılan denemelerde herhangi bir ayıp çıkmaması durumunda da belirli aralıklarla ödemeyi gerçekleştirdiğini, söz konusu somut olayda da davacı tarafça üretilen kalıpların tesliminin yapıldığını, ancak bu ürünlerin ayıplı olduğunun ortaya çıktığını, davacının teslim etmesi gereken kalıp ve döküm işlerini gereği gibi ifa etmediğini, ayıplı bir şekilde ifa ettiğinin yapılan denemelerde anlaşıldığını, bu nedenle de davacı tarafından işin gereği gibi yapılmadığının, gereği gibi ifa edilmediğinin ortada olduğunu, bunun sonucu olarak müvekkili şirketin davacı tarafa "itiraz amaçlı” olmak üzere söz konusu iade faturasını düzenlediğini, faturalara bakıldığında da müvekkilinin malın ayıplı olarak çıkması sonucunda itiraz amaçlı iade faturası düzenlediğinin görüldüğünü, iade faturasının asıl faturaya itiraz edildiğine şüphe bırakmayacak biçimde tanzim edildiğini, tanzim edilmesinin nedeninin iade faturası açıklama kısmında da yazmış olduğu gibi "Cas kalitesizlik ek maliyet" sebepli davacının ayıplı mal teslim etmesi olduğunun görüleceğini, bu nedenle davacı tarafın açmış olduğu iş bu itirazın iptali ve icra inkar tazminatı talepli bu davanın reddini, davacının icra takinin konusu olan meblağın %20’sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama masrafları ile vekalet ücretinin de davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE;

Dava; davalı aleyhine fatura alacağından kaynaklı Bursa 5. İcra Müdürlüğü'nün 2023/... Esas sayılı icra takibine itirazın iptali davası olup, yasal süresi içerisinde açılmıştır.

Mahkememizce öncelikli olarak görev hususu değerlendirilmiştir.

HMK'nın 114/1-c maddesine göre “mahkemenin görevli olması” dava şartıdır. Aynı Kanun'un 115/1 maddesine göre mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Aynı maddenin 2 nolu bendine göre ise mahkeme dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Diğer taraftan Asliye Ticaret Mahkemeleri ile diğer Hukuk Mahkemeleri arasındaki ilişki, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/3. maddesi uyarınca iş bölümü ilişkisi değil, görev ilişkisidir. Göreve ilişkin düzenlemeler, 6100 sayılı Hukuk Muhakemesi Kanunu'nun 1. maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemelerce re'sen incelenir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde ticari davalar sayılmış, 5. maddesinde de ticari davalara Asliye Ticaret Mahkemesinde bakılacağı belirtilmiştir. 4. madde hükmüne göre bir davanın ticari dava sayılması için her iki tarafın tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması (nispi ticari dava) ya da tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın maddede 6 bent halinde sayılan davalardan olması (mutlak ticari dava) gerekir. Yine, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/II. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira, Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

Somut olayda, celp edilen ticaret sicil ve vergi kayıtlarından, davacı adına gerçek kişi ticari işletme kaydına rastlanılmamış olup, davacının İşletme Hesabı Esasına göre

defter tutmakla yükümlü olduğu anlaşılmış olup, 2007/12362 sayılı Esnaf ve Sanatkar ile Tacir ve Sanayicinin Ayırımına İlişkin Bakanlar Kurulu Kararı 1/a maddesinde "Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulunun tespit edeceği ve Resmî Gazete’de yayımlanacak esnaf ve sanatkâr meslek kollarına dahil olup, ekonomik faaliyetini sermayesi ile birlikte bedeni çalışmasına dayandıran ve kazancı tacir veya sanayici niteliğini kazandırmayacak miktarda olan, basit usulde vergilendirilenler ve işletme hesabına göre deftere tabi olanlar ile vergiden muaf bulunanlardan 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 177 nci maddesinin birinci fıkrasının (1) ve (3) numaralı bentlerinde yer alan nakdi limitlerin yarısını, (2) numaralı bendinde yazılı nakdi limitin tamamını aşmayanların esnaf ve sanatkâr sayılmaları ile esnaf ve sanatkâr siciline ve dolayısıyla esnaf ve sanatkarlar odalarına kaydedilmeleri," şeklinde düzenlemenin bulunduğu, bu düzenleme gereği VUK 177 inci maddesindeki vergi beyannamesinin verildiği yılın yeniden değerleme oranına göre tahlil edilmesinin gerektiği, 213 sayılı Vergi Usul Kanununa istinaden birinci sınıf tacir sayılan ve bilanço esasına göre defter tutanlar ile işletme hesabına göre defter tutan ve bu Kararın (a) bendinde belirtilenlerin dışında kalanların tacir ve sanayici sayılmaları ile ticaret siciline ve dolayısıyla Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğinin bünyesindeki odalara kaydedilmeleri kararlaştırıldığı, 213 Sayılı vuk 177. maddesi parasal hadlerin, 2023 yılında; VUK 177/1'e göre yıllık alış 890.000; VUK 177/1'e göre yıllık satış 1.270.000; VUK 177/2'e göre yıllık gayrisafi iş hasılatı 440.000; VUK 177/3'e göre yıllık iş hasılatının beş katı ile yıllık satış tutarının toplamı (1 ve 2 birlikte yapılması halinde) 890.000 olduğu, celp edilen Vergi Dairesi kayıtlarından; davacıya ait 2023 yılı geçici vergi beyannamesinde davacının parasal hadlerin altında beyanının olduğu, davacının faaliyetinin esnaf faaliyeti olduğu anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, Mahkememizce celp edilen kayıtlarına göre, davacı tacir olmayıp faaliyetinin esnaf faaliyeti olduğunun tespit edildiği, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan bir dava olmadığı gibi taraflar arasındaki ihtilafın Ticaret Mahkemeleri'nin görevini belirleyen TTK'nın 4. Maddesinde sayılan hususları kapsamadığı anlaşıldığından bu hususla ilgili yargılama yapma görevi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne ait olup mahkememizin görevsiz olduğu sonuç ve kanaatine varılmakla; dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;

Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,

Davanın Görev Dava Şartı Yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,

Davanın konusu itibariyle davaya bakmaya görevli mahkeme ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ olduğundan HMK 20. Maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden itibaren 2 haftalık süre içinde talep edilmesi halinde dosyanın görevli BURSA NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,

Harç, masraf, avans ve vekalet ücreti hususlarının görevli mahkemece karara bağlanmasına, herhangi bir sebeple görevli mahkemede yargılamaya devam olunmaması halinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile yargılama giderlerine hükmedilebileceğine,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstinaf Kanun Yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/03/2024

Katip ....

e-imza

Hakim ....

e-imza