Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/1156 E. 2024/25 K.

T.C. BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2021/1156 Esas - 2024/25

T.C.

BURSA

3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2021/1156

KARAR NO : 2024/25

HAKİM : ....

KATİP : ....

DAVACI : ... NAKLİYAT TAŞIMACILIK TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - ...

VEKİLLERİ : Av. ... - [16125-21845-...] UETS

Av. A.... - [16331-33858-..] UETS

DAVALI :BURSA AĞIR VASITA SANAYİ TİCARET ANONİM ŞİRKETİ BALIKESİR ŞUBESİ - ..... [25949-80893-..] UETS

VEKİLİ :Av. .... - [16958-59763-...] UETS

DAVA : Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 29/12/2021

KARAR TARİHİ : 11/01/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 30/01/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA; davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirketin, davalı şirketten 23.09.2020 tarihinde yapılan araç satış sözleşmesi ile DAF marka, 2011 Model, XLRTE85MC0E878617 Şase ve A30295 motor numaralı, 934.383 KM'de ... (satış sonrası plakası:...) plakalı çekici satın aldığını, dava konusu çekicinin gizli ayıplı olduğunu, davalı şirketin satış sözleşmesinden doğan borcunu TBK 112 maddesine aykırı olarak gereği gibi ifa etmediğini, bu durumun delil tespiti davasında alınan bilirkişi raporu ile de ispatlandığını, TBK 112 maddesinde; "Borç hiç veya gereği gibi ifa edilmezse borçlu, kendisine hiçbir kusurun yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe, alacaklının bundan doğan zararını gidermekle yükümlüdür." hükmünün amir olduğunu, ancak davalı şirketin, ağır kusuru ile çekicinin motorundaki gizli ayıbın müvekkili şirketten gizlediğini ve müvekkili şirketin zarara uğramasına neden olduğunu, davalı şirket tarafından müvekkili şirkete dava konusu çekicinin motoru hakkında aldatıcı bilgi verildiğini, davalı şirket tarafından müvekkili şirkete satış işleminden önce, çekicinin km'sinin yüksek olduğunu, ancak motorunun yenilendiği (rektifiye edildiği) ve ilk günkü gibi çalışır hale getirildiği bilgisi verildiğini, akabinde davalı şirket tarafından çekicide ve rektifiye edilen motorda kullanılan malzemeleri gösterir liste ile işbu malzemelerin konu edildiği ETTN numarası 9284222d-c457-47ca-a738-e46751970b78 nolu fatura örneğini, müvekkili şirketin yetkilisi olan ...'nun kullandığı 05363950239 numaralı cep telefonuna Whatsapp üzerinden gönderildiğini, bunun üzerine müvekkili şirket tarafından dava konusu çekici satın alınarak, şirketin merkezinin bulunduğu Artvin ili, Hopa ilçesine getirildiğini ve şirketin ticari faaliyeti doğrultusunda kullanılmaya başlandığını, ancak satış sözleşmesinin üzerinden yaklaşık 3 ay gibi kısa bir süre geçmesinin ardından çekicinin 945.513 km'de iken motorunun arızalandığını ve çalışamaz hale geldiğini, bunun üzerine çekicinin, atıl vaziyette ... Motorlu Araçlar İnşaat Taahhüt İthalat İhracat Makina Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne ait yetkili servise götürüldüğünü, yetkili serviste, dava konusu çekicinin motorunun açılarak, motordaki arızanın nedeni araştırıldığını, yetkili servis tarafından yapılan inceleme sonucunda, motordaki arızanın daha önce yapılan revizyon işleminde hatalı olan bloğun değişim yapılmadan toplanması olduğunun tespit edildiğini, bu durumunda, davalı şirketin motorda rektifiye işlemini yapmadığını ve motordaki ayıbı müvekkil şirketten sakladığını açıkça gösterdiğini, davalı şirketin TBK 112 maddesindeki yükümlülüğüne aykırı olarak kendi ağır kusuru ile satış sözleşmenin gereğini yerine getirmediğini ve gizli ayıplı olduğunu bildiği halde müvekkili şirkete dava konusu çekiciyi sattığını, dava konusu çekicideki ayıptan haberdar olunması üzerine müvekkili şirket tarafından davalı şirkete ihtar gönderildiğini, ancak davalı şirket tarafından işbu ihtara olumsuz yanıt verildiğini, müvekkili şirket tarafından dava konusu arızanın nedeninin öğrenilmesi üzerine Ankara 32. Noterliği'nin 25.01.2021 tarih, 01199 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalı şirkete dava konusu çekicideki gizli ayıbı bildiren ihtarname gönderildiğini, söz konusu ihtarnamenin, davalı şirkete 26.01.2021 tarihinde tebliğ edildiğini, ancak davalı şirket tarafından işbu ihtarnameye karşı olumsuz yanıt verilerek, çekicideki ayıbı kabul etmediklerini bildirdiklerini, müvekkili şirket tarafından dava konusu çekicideki ayıbın tespiti için delil tespiti davası açıldığını, işbu tespit dosyası ile dava konusu çekicinin gizli ayıplı olduğu ve bu ayıbın davalı şirket tarafından kötüniyetli olarak saklandığının ispatlandığını, müvekkili şirket tarafından dava konusu çekicideki ayıbın tespiti için Hopa Asliye Hukuk Mahkemesi 2021/15 D. İş dosyası ile 25.01.2021 tarihinde delil tespiti davası açıldığını, işbu davada alınan 04.03.2021 tarihli bilirkişi raporunda; "... Davaya konu çekicinin motorundaki arızanın kaynağı; değiştirilmesi gereken motor bloğunun değiştirilmeyip aşınmış olan silindir yüzeyine şim parçası koyularak geçici fakat uygun olmayan bir tamir yapılması nedeniyledir. Motor arızasının kaynağı gizli bir ayıptır ve bu gizli ayıp geçici ve uygun olmayan yöntemlerle saklanmıştır. Davaya konu olan ve alıcıya whatsapp yolu ile atılan rektifiye işlemlerinin tam olarak doğru yapılmadığı anlaşılmaktadır. Çünkü araç rektifiye işleminden sadece 11.000 km sonra arızalanmıştır. Ayrıca sökülen motorda motor bloğunun aşınmış olduğu geçici ve uygun olmayan bir metot ile şim eklenerek yapıldığı tespit edilmiştir. Bu durum da gösteriyor ki rektifiye işlemi uygun yapılmamıştır. Davaya konu olan çekicide oluşan bu arıza neticesinde araçta oluşan masraf 123.000+ KDV şeklindedir" diyerek dava konusu çekicinin motorunun gizli ayıplı olduğunu, bu ayıbın davalı şirket tarafından saklandığının açıkça tespit edildiğini, dava konusu çekicinin gizli ayıplı olduğunun ispatlandığını, davalı şirketin müvekkili şirketin söz konusu ayıp nedeniyle uğradığı zararlardan sorumlu olduğunu, müvekkili şirket tarafından dava konusu çekicinin tamiri için masraf yapıldığını, müvekkili şirketin, çekicinin motorunun arızalanması üzerine çekiciyi yetkili servise götürdüğünü, yetkili serviste ayıplı olan motor bloğundaki arızanın giderilmesi için tamir yapıldığını, bu tamir sonucunda da yetkili servis tarafından müvekkili şirket adına 04.08.2021 tarihli, MAA2021000000105 numaralı ve 130.803,00TL bedelli fatura düzenlendiğini, müvekkili şirket tarafından işbu fatura bedelinin yetkili servisinin banka hesabına 23.08.2021 tarihinde ödendiğini, müvekkili şirketin, dava konusu çekicinin serviste kaldığı süre boyunca kazanç kaybına uğradığını, müvekkili şirketin, yurtiçinde ve yurtdışında her nevi kara nakil vasıtalarıyla yük ve eşya taşımacılığı, nakliye komisyonculuğu ve acenteliği yapan bir şirket olduğunu, müvekkili şirketin, Artvin ili, Hopa ilçesinde faaliyet gösterdiğini, Gürcistan'a ve Türkiye Cumhuriyetlerine taşımacılık işi yaptığını, bu taşımacılık işi karşılığında da dolar üzerinden kazanç sağladığını, müvekkili şirket tarafından faaliyet alanı olan taşımacılık işinde kullanılmak üzere Çayeli-Batum arasında çimento taşınması amacıyla dava konusu çekici satın alındığını, ancak çekicinin, satın alındığı tarihten yaklaşık 3 ay sonra motorunun arızalanması üzerine kullanılamaz hale geldiğini, dava konusu çekicinin, 15.01.2021 tarihinden 15.03.2021 tarihine kadar 2 ay boyunca yetkili serviste kaldığını, müvekkili şirketin söz konusu süre boyunca çekiciyi kullanamadığını ve çekiciden elde etmek istediği menfaati sağlayamadığını, çekicinin yetkili serviste kaldığı süre boyunca taşımacılık faaliyetinde kullanılamadığı göz önüne alındığında, müvekkili şirketin ticari kazanç kaybına uğradığını, müvekkili şirketin uğradığı ticari kazanç kaybı ticari defterleri incelendiğinde de ispatlanacağını, bu nedenle davalının müvekkili şirketin uğradığı kazanç kaybı zararından sorumlu olduğunu, müvekkili şirketin dava konusu ayıbın tespiti ve ihbarı için dava ve noter masrafı yapmak zorunda kaldığını, müvekkili şirket tarafından dava konusu çekicideki ayıbın tespiti için delil tespiti davası açıldığını, delil tespiti davası için 419,90 TL keşif harcı, 600 TL gider avansı, 59,30 TL başvurma harcı, 97,70 TL peşin harç ve 8,5 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 1.185,00 TL masraf yapıldığını, yine müvekkili şirket tarafından davalıya çekicideki gizli ayıbı bildirmek için noterden ihtar gönderildiğini, işbu ihtarname için de 239,20 TL masraf yapıldığını, davalı şirketin, borcunu gereği gibi ifa etmediği için müvekkilinin yaptığı işbu masraflardan sorumlu olduğunu, Müvekkilinin, 6102 Sayılı TTK'nın 5/A maddesi gereğince, arabulucuya başvurduğunu, ancak, arabulucu nezdinde davalı şirket ile 15.11.2021 tarihinde yapılan görüşmede anlaşmaya varılamadığını, bu nedenle işbu davanın açılması zorunluluğu hâsıl olduğunu, arabuluculuk sürecinin anlaşmama ile neticelenmesi nedeniyle 24.11.2020 tarih ve 31314 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 2021 yılı Avukatlık Asgari Ücreti Tarifesi'nin 16/2-c maddesi gereği 1.080 TL vekalet ücretinin davalı taraftan alınarak taraflarına verilmesini talep ettiklerini, arz ve izah edilen nedenlerle, taraflar arasında 23.09.2020 tarihinde imzalanan araç satış sözleşmesine konu çekicinin gizli ayıplı olması nedeniyle müvekkili şirketin uğradığı zararların giderilebilmesi için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla (HMK 109. maddesine göre) temerrüt tarihi olan 26.01.2021 tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faizi ile beraber şimdilik 2.000,00 TL onarım bedeli, 2.000,00 TL ticari kazanç kaybı ile 239,20 TL noter masrafı ve delil tespiti davası için yapılan 1.185,00 TL dava masrafı olmak üzere toplam 5.424,20 TL'nin davalıdan tahsili ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP; Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı ... Nakliyat Taş. Tic. Ltd. Şti.'nin, gerçeği yansıtmayan iddialarla yaptırdığı delil tespitinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 400 / 2 maddesi uyarınca; delil tespiti yapılması için öncelikle hukuki yararın varlığı gerektiğini, Hopa Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2021 / 15 D. İş sayılı dosyası ile tespitten önce davacı ... Nakliyat Taş. Tic. Ltd. Şti. vekili müvekkili şirkete Ankara 32. Noterliğinden 25.01.2021 tarihli ve 1199 yevmiye numaralı ihtarnameyi keşide ettiğini, ayıp iddiasına karşı yanıtlarının Bursa 10. Noterliğinden gönderilen 05.02.2021 tarihli ve 5062 yevmiye numaralı ihtarname ile bildirildiğini, iddiaların kabulünün mümkün olmadığı gerekçeleri ile birlikte izah edildiğini, Hopa Asliye Hukuk Mahkemesi vasıtasıyla gerçekleştirilen tespit işlemlerinin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 403 ile belirlenen usule aykırı bir şekilde yürütüldüğünü, müvekkiline hiçbir suretle tebligat yapılmadığını, yokluklarında düzenlenen raporun müvekkiline tebliğ edildiğini, yapılan tespit işlemi ve neticesinde düzenlenen raporun bu yönü ile de usul ve yasaya aykırı olduğundan, taraflarınca kabul edilmediğini, nitekim tüm itirazlarının Hopa Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2021 / 15 D. İş sayılı dosyasına yasal süresi içerisinde sunulmuş olduğundan, davacı vekilinin delil olarak dayandığı 04.03.2021 tarihli bilirkişi raporunun Mahkemece tahkikat aşamasında dikkate alınmasının mümkün olmadığını, ayrıca Hopa Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2021 / 15 D. İş sayılı dosyasındaki delil tespiti işleminin, yetkisiz ve görevsiz mahkemede yapılmış olması sebebi ile de geçersiz olduğunu, müvekkili şirket tarafından davacıya satılan araçta herhangi bir gizli ayıp bulunmadığı gibi, araca müvekkili şirketin hatalı bir müdahalesinin de olmadığını, müvekkili şirketin davacı yana satılan araçta motor revizyonu yapmasının ise söz konusu olmadığını, mahkemece de takdir edileceği üzere satıma konu aracın ticari araç olduğunu, 2011 model ve ikinci el olduğunu, bununla birlikte aracın ... Nakliyat Taş. Tic. Ltd. Şti. tarafından satın alınmadan önce muayene edildiğini, herhangi bir ayıbın mevcut olmadığının tespit edilerek satışın gerçekleştirildiğini, ayıp ya da arıza iddiasını kesinlikle kabul anlamına gelmemek kaydı ile aracın satış tarihinden sonra hangi koşullarda ve hangi kalitede yakıtlarla kullanıldığının, iddia edilen arızanın meydana gelmesinde etkili olabileceğini, böyle bir durumda müvekkili şirketin sorumluluğunun doğmasının beklenemeyeceğini, 2011 model ve ikinci el bir aracın garanti kapsamında olmadığını ve olamayacağı da gözetildiğinde, müvekkili şirketin karşı tarafça ileri sürülen zarar ve ayıp iddiasını kabul etmesinin olanaksız olduğunu, davacının haksız ve asılsız iddialarının aksine müvekkili şirket tarafından davacıya satılan araçta motor revizyonu yapılmasının söz konusu olmadığını, nitekim dosyada bu şekilde bir revizyonun yapıldığına ilişkin herhangi bir fatura ya da delil mevcut olmadığı gibi, bu iddianın hangi sebep ve suretle ortaya atıldığının dahi müvekkili şirketçe anlaşılamadığını, davacının bu iddialarına mesnet gösterdiğinin hiçbir belgenin, yazışmanın müvekkili şirketçe kabul edilmediğini, Mahkemece de takdir edileceği üzere dava konusu aracın 2011 model olduğunu, arızaya uğradığı iddia edilen tarih itibariyle davacının beyanına göre 945.513 km olduğunu, 945.513 km'deki bir aracın gizli ayıp iddiasına konu edilmesinin, ağır vasıta olan aracın satış bedeli ( 138.000,00 TL ) dikkate alındığında abesle iştigal teşkil ettiğinin açık olduğunu, araç satış bedelinin aracın piyasa koşullarına göre son derece düşük olduğunu, davacının aracın bu koşullarda yaşını, yıpranma payını ve km'sini bilerek satın aldığını, dolayısı ile mahkeme huzurunda ikame edilen davanın bu sebeple de hukuki dayanaktan yoksun ve kötü niyetli olduğunu, ayıp ihbarının karşı tarafça 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümleri uyarınca yasal süresi içerisinde yapılmadığı gibi, bu iddialara ilişkin hiçbir servis kaydınında mevcut olmadığını, Hopa Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2021 / 15 D. İş sayılı dosyasına sunulan 04.03.2021 tarihli bilirkişi raporundan keşiften önce aracın parçalarına ayrıldığının sabit olduğunu, raporda motorun ... Motorlu Araçlar İnşaat Taahhüt firması tarafından söküldüğünün belirtildiğini, bu firmanın DAF marka araçlar bakımından yetkili servis sıfatını haiz olup olmadığının dahi irdelenmediğini, ihtilaf konusu araca yetkili servis dışında üçüncü kişilerin müdahale etmiş olması durumunda müvekkili şirketin sorumluluğuna gidilemeyeceğinin aşikar olduğunu, motor sökülmeden önce delil tespiti yaptırılması gerekirken söküm işleminden sonra bu tespitin gerçekleştirilmiş olmasının da gizli ayıplı olduğu iddia edilen motorun müvekkili şirket aracından çıkartılıp çıkartılmadığı hususunun dahi şüpheli kıldığını, arızalı olan başka bir motorun incelemeye tabi tutulmuş olmasının dahi muhtemel olduğunu, diğer bir deyişle motor blokunun hasarlı olduğunun ileri sürülmekte ise de; bu motorun aracı müvekkili şirketten satın alındığında araçta bulunan motor olup olmadığının dahi belirli olmadığını, motor blokunun kullanıma uygun olmadığı iddiasının bu anlamda da taraflarınca kabul edilmediğini, bilirkişi raporunda aracın tekrar çalışabilir hale gelebilmesi için yenilenmesi gereken yedek parçaların bedelinin 123.000,00 TL olarak ileri sürülmüş ise de; bu tespitin de hiçbir yasal ve haklı dayanağının olmadığını, taraflarınca hem yenilenmesi gerektiği ileri sürülen parçaların, hem de parça bedellerinin kabul edilmediğini, dava konusu aracın davacıya satışına ilişkin Bursa 17. Noterliğinin 23.09.2020 tarihli ve 50711 yevmiye numaralı araç satış sözleşmesinden de görüleceği üzere araç davacıya 138.000,00 TL'ye satılmış olduğunu, bilirkişi tarafından motor arızası ile ilgili olarak tespit edilen 123.000,00 TL tutarındaki zarar miktarının somut duruma uygun düşmediğini, müvekkili şirketin araçtaki motoru satıştan önce yenilenmiş olsa idi, aracın davacıya 138.000,00 TL'ye satılmasının mümkün olamayacağını, en az 2 katı fiyata satılmasının gerekeceğinin aşikar olduğunu, özetle; karşı tarafın aracın 2011 model olduğunu ve kilometre değerlerini bilerek, bu koşullara uygun bir bedel ile aracı satın aldığını, aracın olağan kullanımı neticesinde parçalarında meydana gelmiş olabilecek yıpranmalardan karşı tarafın sorumlu olduğunu, bu yenileme masrafından müvekkili şirketin sorumlu tutulmasının mümkün olamayacağı gibi, bu değerlerin davaya dayanak gösterilen bilirkişi raporunda "0" ürün bedelleri üzerinden belirlenmesinin de aracın 10 yıllık bir araç olduğu dikkate alındığında son derece hakkaniyetsiz olduğunu, davacının 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümleri uyarınca basiretli bir tacir gibi davranma yükümlüğü altında olduğunu, hiçbir suretle davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte bilirkişi raporunda inceleme konusu araçta tespit edildiği iddia edilen ayıbın gizli ayıp niteliğinde olmadığını, olağan gözden geçirme neticesinde görülebilecek nitelikte olduğunun ortada olduğunu, bu halde gizli ayıptan bahsedilemeyeceği gibi 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nda yer alan muayene ve ayıp ihbar sürelerine itibar edilmediğinin de gözetildiğinde, gerçek dışı iddiaların hak düşürücü süre de geçmiş olduğundan ileri sürülemeyeceğini, dava konusu taleplerin haksız olduğunu, ayrıca zamanaşımına uğradığını, huzurdaki davanın kısmi dava olarak açılmasında hukuki yarar bulunmadığını belirterek davanın reddi ile tüm yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER: Bursa 17. Noterliği 23.09.2020 tarih ve 50711 yevmiye numaralı Araç Satış sözleşmesi, trafik tescil kayıtları, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi kayıtları, Ankara 32 Noterliği'nin 25.01.2021 tarih, 01199 yevmiye numaralı ihtarnamesi, Bursa 10 Noterliği, 05.02.2021 tarih, 005062 yevmiye nolu ihtarnamesi, Hopa Asliye Hukuk Mahkemesi 2021/15 D.İş sayılı dosyası, 04.08.2021 tarihli, MAA2021000000105 numaralı ve 130.803,00TL bedelli fatura, banka dekontu,... Motorlu Araçlar İnşaat Taahhüt İthalat İhracat Makina Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi servis kayıtları, 28.08.2020 tarih 1BA2020030000385 nolu e arşiv fatura, Gümrük Müdürlüğü yazı cevabı, Gelir İdaresi Başkanlığı yazı cevabı, ticari defter kayıtları, keşif, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;

Dava, taraflar arasındaki Bursa 17. Noterliği 23.09.2020 tarih ve 50711 yevmiye numaralı satış sözleşmesine konu 16AIT 359 plaka sayılı çekicide ayıp iddiasından kaynaklı zararın tazmini istemine ilişkindir.

Hopa Asliye Hukuk Mahkemesi 2021/15 D.İş sayılı dosyasında alınan 04/03/2021 tarihli bilirkişi raporuna göre, davaya konu olan çekicinin motorundaki arızanın kaynağı; değiştirilmesi gereken mator bloğunun değiştirilmeyip aşınmış olan silindir yüzeyine şim parçası koyularak geçici fakat uygun olmayan bir tamir yapılması nedeniyle olduğu, motor arızasının kaynağı gizli bir ayıp olduğu ve bu gizli ayıp geçici ve uygun olmayan yöntemlerle saklandığı, davaya konu olan ve alıcıya whatsapp yolu ile atılan rektifiye işlemlerinin tam olarak doğru yapılmadığının anlaşılmakta olduğu, çünkü araç rektifiye işleminden sadece11.000 km sonra arızalandığı, ayrıca sökülen molorda motor bloğunun aşınmış olduğu geçici ve uygun olmayan bir metot ile şim eklenerek yapıldığı tespit edildiği, bu durumda gösteriyor ki rektifiye işlemi uygun yapılmadığı, davaya konu olan çekicide oluşan bu arıza neticesinde araçta oluşan masraf 123.000 1 KDV şeklinde olduğu yönünde rapor tanzim edilmiştir.

Mahkememizce taraflarca dayanılan deliller toplandıktan sonra, ayıplı olduğu iddia edilen davaya konu ... (satış sonrası plakası:...) plakalı çekici üzerinde mahkemece resen seçilecek bir Makine Mühendisi bilirkişi aracılığı ile keşif ve bilirkişi incelemesi yapılarak, aynı zamanda taraflara ait ticari defter ve dayanağı kayıtlar üzerinde de bir SMMM bilirkişi aracılığı ile inceleme yapılarak, dava dosyası ,ibraz ve celp edilen delillere göre, davalı tarafından çekicide ve rektifiye edilen motorda kullanılan malzemeleri gösterir liste ile işbu malzemelerin konu edildiği ETTN numarası 9284222d-c457-47ca-a738-e46751970b78 nolu fatura örneği, dava dışı ... Motorlu Araçlar İnşaat Taahhüt İthalat İhracat Nakliyat Sanayi Ticaret Ltd. Şti tamir nedeniyle kesilen fatura içeriği, tramer kayıtları ile Hopa Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2021/15 D. İş sayılı dosyası da birlikte irdelenerek, davaya konu çekicide motordan kaynaklı ayıplı olup olmadığı, varsa ayıbın niteliği, ayıbın tutar ve değeri ile netice itibariyle davacının varsa ayıp nedeniyle onarım bedeli ile ticari kazanç kaybına ilişkin zararın tespiti yönünden rapor tanzim edilmesine karar verilmiş, bu kapsamda, davaya konu çekici ve davacı tarafın ticari defterlerinin incelenmesi yönünden Hopa Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) talimat yazılmasına karar verildiği, Hopa Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2022/87 Talimat sayılı dosyasında talimat yazımız doğrulusunda davaya konu araç üzerinde keşif ara kararı kurulmadan ve davacı tarafa ticari defterlerinin incelenmesi yönünden gün verilmeden dosyanın bilirkişiye tevdi edilerek 23/08/2022 tarihli raporun düzenlendiği görülmüştür.

23/08/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davacı firmaya Çekicinin km. sinin yüksek olmasından dolayı yenilendiği( rektifiye edildiği ) bilgisi yanlış ve yanıltıcı bilgi olarak verildiğinden, rektifiye edilen hiçbir motor bu kadar kısa bir süre ve 11.130 km. de arızalanmasının mümkün olamayacağından, aşınan motor blok yüzeyinin ( 6. Piston yüzeyi ) diğer piston yüzeyleri ile aynı seviyeye getirmek için rektifiye (yenileme) yerine geçici bir çözüm &. Piston gömlek aftına conta şim parçası ( motor gömlek contası, rayner, layner, yükseklik ayar malzemesi çelik ) konularak uygun olmayan metotla uzun ömürlü olmayan geçici bir tamirat uygulandığından, yukarıda belirtilen uygunsuz tamirat neticesinde kısa zamanda daha büyük ve masraflı bir arızanın oluşmasına sebebiyet veriliğinden, dava konusu ... (Satış sonrası ...) plakalı çekicinin, davalı tarafından, davacı şirkete, 23/09/2020 tarihinde Bursa 17. Noterliği'nin 50711Yevmiye sayısı ile 934.383 km de iken, 138.000 TL bedelle satıldığı, aracın ise değişik iş raporuna göre, aracın satılmasının üzerinden 5 ay geçmeden ve 945.513 km de iken (11.130 km sonrasında) arıza verdiği anlaşıldığından, aracın gizli ayıplı surette satıldığı, ayıbın giderilmesi için, davacı tarafından, dava dışı 3. Kişi olan ... Ltd. Şti'ne resmi surette130.803,00 TL ödendiği tespit edildiğinden, davacının, davalıdan130.803,00TL onarım bedelini, ternerrüt tarihinden itibaren faizi ile birlikte talep edebileceği değerlendirildiği, ayrıca davacı tarafça ticari kazanç kaybı talep edilmiş ise da, bu hususta inceleme ve hesaplama yapılması için yeterli açıklamada bulunulmadığından ve delil ibraz edilmediğinden, afaki surette sadece defter incelenmesi talep edilerek bu delile dayanıldığından (incelenen defterlerde de dava konusu araç plakasına has kesilmiş bir faturaya rastlanmadığından, sırf gümrük geçiş kaydı ve cmr belgeleri ile kazanç hesabı yapılması mümkün olmadığından, bu kalem yönünden hesaplama yapılamadığı, aracın ayda kaç sefer yaptığı, yaptığı seferlerde araç plakasına mahsus kesilen gelir faturası ve navlun geliri, yine dava konusu araca has amortisman ve bakım gideri sunulmadığından, nat kar hesabı ilması mümkün olmadığı yönünde rapor tanzim edilmiştir.

Davalı tarafın ticari defterlerinin incelenmesi yönünden Mahkememizce dosyanın SMMM bilirkişiye tevdi edildiği, bilirkişinin 02/08/2022 tarihli raporunu dosyaya ibraz ettiği görülmüştür.

02/08/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davalı şirket 2020 yılında ticari defterlerini (yevmiye) e-defter olarak tuttuğu, yevmiye defterlerinin e-defter beratlarının kanuni sürelerde oluşturulduğu, dava konusu aracın; davalı şirket tarafından 23.09.2020 tarihinde 136.000 TL bedelle Kol Lojistik Otomotiv San. Tic. Utd. Şti.'nden alınmış olduğu, davalı şirketin 28.08,2020 tarih 18BA2020030000000385 nolu e arşiv fatura ile 24.502 TL Kol Loj. Ltd. Şti.'ne (...) servis bakım faturası düzenlemiş olduğu, dava konusu aracın 23.09.2020 tarihinde davalı şirket tarafından, davacı şirkete 138.000 TL bedelle satılmış olduğu, satış faturasının davalı şirket defterlerinde kayıtlı olduğu, araç bedelinin davalı tarafından tahsil edilmiş olduğu yönünde rapor tanzim edilmiştir.

Mahkememizce, dosyamız ekleri ile birlikte fiziki olarak gönderilmek suretiyle yeniden Hopa Asliye Hukuk Mahkemesi'ne (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) talimat yazılarak, dosyanın Mahkememizce resen seçilen daha önceki Makine Mühendisi Bilirkişi ile SMMM Bilirkişiye tevdi ile, ayıplı olduğu iddia edilen davaya konu ... (satış sonrası plakası:...) plakalı çekici üzerinde keşif ara kararı icra edildikten sonra, dosyanın SMMM bilirkişiye tevdi ile davacı tarafa ait ticari defter ve dayanağı kayıtlar üzerinde inceleme yapılarak, davacı tarafın bilirkişi raporuna itirazları da değerlendirilmek suretiyle ek rapor düzenlenmesine karar verildiği, Hopa Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2022/113 Talimat sayılı dosyasında yapılan keşif sonucu dosyanın bilirkişiye tevdi edilerek SMMM bilirkişinin 14/12/2022 tarihli ek raporu ve makine mühendisi bilirkişinin 16/11/2022 tarihli ek raporunu ayrı ayrı ibraz ettikleri görülmüştür.

16/11/2022 tarihli makine mühendisi bilirkişi ek raporunda özetle; aracın güncel km si 992979 olduğu, aracın motoru ... DAF servisi tarafından yapılmış ve halen aktif olarak kullanılmakta olduğu, aracın motorunun sökülerek tamir edilen parçaların tespitinin yapılması için 35.000 - 40.000 TL lik bir masraf gerektiği servis tarafından belirtildiği, önceki bilirkişi raporu; dosya üzerinden, 1. bilirkişi raporu ve resimlerinden, ... servisi ve davacı firmalardan faydalanılarak hazırlandığı, çekicinin km.sinin yüksek olduğundan motorun yenilendiği ( rektifiye edildiği) davacı firmanın beyanı ve iddiası olarak belirtildiği, ... servisi tarafından yapılan tamiratta, bilirkişi raporunda belirtilen Motor blokunun bakım onarım ve revizyonunu yaparak yalnızca silindir kapağını yenilemiş olduğu, bilirkişi raporunda belirtilmeyen ve hasarlı olup değiştirilmesi gereken yağ radyatörü, devridaim, enjektör tk., ve turbo parçalarınında değiştirildiği faturada görülmekte olup değiştirilen parçaların tespiti ; yukarıda belirtilen yaklaşık masrafa sebep olacağından yapılamadığı yönünde rapor tanzim edilmiştir.

14/12/2022 tarihli SMMM bilirkişinin ek raporunda özetle, Davacı şirketin, 2020 yılı ticari defter kayıtlarının usulüne uygun tutulduğu, dava dışı ... Ltd. Şti. tarafından, davacıya düzenlenen 04.08.2021 tarih ve MAA2021000000105 Sayılı, kdv dahil 130.803,00TL lik faturanın kayda alındığı ve ödendiği yönünde kayıt oluşturulduğu, davacı tarafça ticari kazanç kaybı talep edilmiş ise da, bu hususta inceleme ve hesaplama yapılması için yeterli açıklamada bulunulmadığından ve delil ibraz edilmediğinden, afaki surette sadece defter incelenmesi talep edilerek bu delile dayanıldığından (incelenen defterlerde de dava konusu araç plakasına has kesilmiş bir faturaya rastlanmadığından, sırf gümrük geçiş kaydı ve cmr belgeleri ile kazanç hesabı yapılması mümkün olmadığından, bu kalem yönünden hesaplama yapılamadığı, aracın ayda kaç sefer yaptığı, yaptığı seferlerde araç plakasına mahsus kesilen gelir faturası ve navlun geliri, yine dava konusu araca has amortisman ve bakım gideri sunulmadığından, nat kar hesabı yapılması mümkün olmadığı yönünde rapor tanzim edilmiştir.

Mahkememizce, dosyanın mahkememizce resen belirlenecek başka bir Makine mühendisi bilirkişiye tevdi ile, dava dosyası ,ibraz ve celp edilen delillere göre, dosyaya sunulan çekicide ve rektifiye edilen motorda kullanılan malzemeleri gösterir liste, dava dışı ... Motorlu Araçlar İnşaat Taahhüt İthalat İhracat Nakliyat Sanayi Ticaret Ltd. Şti tamir nedeniyle kesilen fatura içeriği ve servis giriş çıkış kayıtları, davalı şirketin ticari defter ve dayanağı kayıtlarında yer alan ve davalı şirket tarafından 28.08.2020 tarih 18BA2020030000000385 nolu e arşiv fatura ile 24.502 TL Kol Loj. Ltd. Şti.'ne (...) servis bakım faturası, tramer kayıtları, ile Hopa Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2021/15 D. İş sayılı dosyası da birlikte irdelenerek, davaya konu çekicide motordan kaynaklı ayıplı olup olmadığı, varsa ayıbın niteliği, ayıbın tutar ve değeri ile netice itibariyle davacının varsa ayıp nedeniyle onarım bedeli ile ticari kazanç kaybına ilişkin zararın tespiti yönünden rapor tanzim edilmesine karar verildiği, bu kapsamda görevlendirilen bilirkişinin 16/06/2023 tarihli raporunu dosyaya ibraz ettiği görülmüştür.

16/06/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle, davaya konu ... plakalı DAF marka , 42 E CF 85 tipi , 2011 model çekicinin motorunun motor bloğundaki silindirlerden birinde mevcut olan ölçü düşüklüğünü gidermek üzere silindir gömleği altına şim koyularak teknik dışı uygulama yapıldığı , dolayısıyla çekici motorunun ayıplı olduğu , ayıpların motor sökülmesi ve kontrol sonrası anlaşılabileceğinden gizli ayıp niteliğinde olduğu , davaya konu ... plakalı çekici ; DAF marka , 42 E CF 85 tipi , 2011 model araçta

motor revizyonu ile ilgili gerçek zarar tutarının 120.006,00 TL KDV dahil ( yüz yirmi bin altı lira ) olduğu , davaya konu ... plakalı çekici ; DAF marka , 4*2 E CF 85 tipi , 2011 model aracın gizli ayıptan kaynaklı motor revizyonun 10 günde tamamlanabileceği , ticari kazanç kaybının 10 gün üzerinden SMMM marifeti ile yapılabileceği yönünde rapor tanzim edilmiştir.Davacı vekili 15/11/2023 tarihli dilekçe ile özetle; 16.06.2023 tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda, HMK 109 maddesine göre kısmi dava olarak açtığı; onarım bedeli için 2.000 TL olan talebi, 118.006,00TL artırarak, 120.006,00 TL onarım bedeli alacağına 26.01.2021 tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faizi ve vekalet ücreti olarak ıslah ettiğini belirtmiştir.

Tüm dosya kapsamına göre yapılan yargılama sonucunda; davacının, davalıdan , Bursa 17. Noterliği 23.09.2020 tarihli Araç Satış Sözleşmesi ile dava konusu ... plaka sayılı çekiciyi 135.000 TL bedelle satın aldığı görülmüştür.

Mahkememizce alınan gerekçeli ve denetime elverişli bilirkişi raporuna göre, davalı tarafından 28.08.2020 tarihinde silindir kapağının revizyon edildiği, dava dışı ... Mot. Araç. İnş. Taah. İth. İhr. Nak. San. Tic. Ltd. Şti tarafından komple silindir kapağının değişimi gözetildiğinde , davalı firma tarafından limitler dahilinde silindir kapağının revizyon & taşlandığı, dolayısıyla davaya konu çekici motorunun ayıplı olduğu, ayıpların motor sökülmesi ve kontrol sonrası anlaşılabileceğinden gizli ayıp niteliğinde olduğu kanaatine varıldığı, taraflar tacir olup davada uygulanması gereken Türk Ticaret Kanunu'nun 23/1-c maddesinde "Malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda, Türk Borçlar Kanununun 223 üncü maddesinin ikinci fıkrası uygulanır." düzenlemesinin yer aldığı, maddenin atıf yaptığı Türk Borçlar Kanunu'nun 223. maddesinde yer alan "Alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır. Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir; bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır." düzenlemesine göre aracın motorundaki ayıbın gizli ayıp niteliğinde olduğundan davacının söz konusu ayıbı teslim tarihinden itibaren 2 ve 8 günlük süreler içerisinde değil ortaya çıktığı tarihte derhal satıcıya bildirmekle yükümlü olduğu, ayıbın ortaya çıktığı tarihte davacının aracı dosya kapsamında mevcut Ankara 32 Noterliği'nin 25.01.2021 tarih, 01199 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalı tarafa bildirdiği, ayıp ihbarının süresinde yapıldığı ayrıca davaya konu aracın23.09.2020 tarihinde satın alındığı, davanın 2 yıllık zamanaşımı süresi içerisinde açıldığı anlaşılmakla davalı tarafın bu yöndeki itirazları yerinde değildir.Dava konusu ... plakalı çekici motorunun motor bloğundaki silindirlerden birinde mevcut olan ölçü düşüklüğünü gidermek üzere silindir gömleği altına şim koyularak teknik dışı uygulama yapıldığı , dolayısıyla çekici motorunun ayıplı olduğu , ayıpların motor sökülmesi ve kontrol sonrası anlaşılabileceğinden gizli ayıp niteliğinde olduğu , davaya konu çekicide motor revizyonu ile ilgili gerçek zarar tutarının 120.006,00 TL KDV dahil olduğunun tespit edildiği, her ne kadar , davaya konu aracın gizli ayıptan kaynaklı motor revizyonun 10 günde tamamlanabileceği ve ticari kazanç kaybının 10 gün

üzerinden SMMM marifeti ile tespit edileceği tespit edilmişse de davacı taraf ticari defterleri üzerinde inceleme yapan bilirkişi raporu ve dosya kapsamında mevcut delil durumuna göre, incelenen defterlerde dava konusu araç plakasına has kesilmiş bir faturaya rastlanmadığından, sırf gümrük geçiş kaydı ve cmr belgeleri ile kazanç hesabı yapılması mümkün olmadığı, aracın ayda kaç sefer yaptığı, yaptığı seferlerde araç plakasına mahsus kesilen gelir faturası ve navlun geliri, yine dava konusu araca has amortisman ve bakım gideri sunulmadığından, net kar hesabı yapılması mümkün olmadığının tespit edildiği anlaşılmakla, Mahkememizce dava ve ıslah dilekçesi dikkate alınarak davanın kısmen kabulü ile, onarım bedelinden kaynaklı 120.006,00 TL tazminat ile noter masrafı ve delil tespiti için yapılan dava masrafına ilişkin toplam 1.424,20 TL'nin (120.006,00-TL alacak yönünden 26/01/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile brlikte) davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davanın KISMEN KABULÜ ile, onarım bedelinden kaynaklı 120.006,00 TL tazminat ile noter masrafı ve delil tespiti için yapılan dava masrafına ilişkin toplam 1.424,20 TL'nin (120.006,00. TL alacak yönünden 26/01/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile brlikte) davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,

2. Harçlar yasası gereğince alınması gereken 8.294,89. TL karar ve ilam harcından peşin alınan peşin ve ıslah harcı toplamı 2.142,65. TL harcın mahsubu ile bakiye 6.152,24. TL harcın davalıdan alınarak hazineye İRAT KAYDINA,

3. Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca belirlenen 19.428,83. TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

4. Davacı tarafından yapılan 2.782,35. TL harç( vekalet harcı, başvuru harcı, peşin harç. keşif harcı ve ıslah harcı), 300,00. TL keşif araç ücreti, 3.450,00. TL bilirkişi ücreti ve 993,50. TL tebligat ve posta giderinden oluşan toplam 7.525,85. TL yargılama giderinin kabul ret oranına göre 7.403,90. TL'sinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,

5. Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca belirlenen 2.000,00. TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,

6. 6325 Sayılı Kanun 18/A. 13 maddesi uyarınca 1.320,00. TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin kabul ret oranına göre, 1.298,61. TL'sinin davalıdan; 21,39. TL'sinin davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

7. Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa İADESİNE,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstinaf Kanun Yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/01/2024

Katip ...

e-imza

Hakim ...

e-imza