Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/1035 E. 2024/180 K.

T.C. BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

T.C.

BURSA

3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2023/1035

KARAR NO : 2024/180

HAKİM : ... ...

KATİP : ... ...

DAVACI : ... - ...

VEKİLİ : Av. ... - [15623-26964-....] UETS

DAVALI : ... - ... ...

DAVA :İtirazın İptali

DAVA TARİHİ : 01/11/2023

KARAR TARİHİ :15/02/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 23/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA; davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı müvekkili ...'in davalı ...'e borç verdiğini, davalı ...'in ödeyeceği güvenine dayalı olarak verdiği borcu geri alamadığını, müvekkili ile davalı arasında geçmişten gelen bir ticari ilişki bulunduğunu, tarafların yıllardır elif-etgen aracılığıyla ticari ilişki içerisinde olduklarını, müvekkilinin bu ticari ilişki sebebiyle davalı ...'e borç verdiğini, müvekkili ...'in, ilk başta elif et-gen restoranları için birlikte çalışmışsa da son dönemde sadece bu firmayla kasap - et işine girdiğini, son dönemdeki ticaret de bu kasap et işine ilişkin olduğunu, müvekkili ...le farklı ticari ilişkilere girdiğini, müvekkilinin et alım-satım işine girebilmek için tırlarını sattığını, müvekkili ile ...'in ilk başta elif et-gen restoranı için ortaklık yapacaksa da sonrasında aralarındaki ticaret kasaptan et alım ve satım işine dönüştüğünü, müvekkilinin verdiği borcun iş bu dosyaya konu 70.000 TL ile sınırlı olmadığını, parça parça başkaca ödemeler de yapıldığını, bunun karşılığında ise karşı taraf kar etmesine rağmen müvekkiline bu borçlarını ödemediğini, iş bu olay neticesinde taraflarınca Bursa 5. İcra Müdürlüğünün 2023/... E. Sayılı dosyasıyla alacağın tahsil edilmesi için icra takibi başlatıldığını, davalı borçlu tarafından borca,faize,yetkiye ve tüm ferilere itiraz edildiğini belirterek fazlaya ilişkin dava hakları saklı kalmak kaydıyla; davanın kabulüne, Bursa 5. İcra Müdürlüğünün 2023/... E. numaralı dosyasına davalı tarafından yapılan itirazın iptaline ve takibin devamına, borçlunun bu itiraz başvurusu bakımından kötü niyeti sabit olduğundan yasa gereği takip konusu alacağın %40’ınden az olmamak üzere hakkında icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, vekâlet ücreti ve sâir yargılama giderlerinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP; Davalı tarafa usulüne uygun tebligata rağmen cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.

GEREKÇE;

Dava; davalı aleyhine 14/07/2020 tarihli 90.026,25-TL bedelli ödeme dekontundan kaynaklı Bursa 5. İcra Müdürlüğü'nün 2023/... Esas sayılı icra takibine itirazın iptali davası olup, yasal süresi içerisinde açılmıştır.

Mahkememizce öncelikli olarak görev hususu değerlendirilmiştir.

HMK'nın 114/1-c maddesine göre “mahkemenin görevli olması” dava şartıdır. Aynı Kanun'un 115/1 maddesine göre mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Aynı maddenin 2 nolu bendine göre ise mahkeme dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Diğer taraftan Asliye Ticaret Mahkemeleri ile diğer Hukuk Mahkemeleri arasındaki ilişki, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/3. maddesi uyarınca iş bölümü ilişkisi değil, görev ilişkisidir. Göreve ilişkin düzenlemeler, 6100 sayılı Hukuk Muhakemesi Kanunu'nun 1. maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemelerce re'sen incelenir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde ticari davalar sayılmış, 5. maddesinde de ticari davalara Asliye Ticaret Mahkemesinde bakılacağı belirtilmiştir. 4. madde hükmüne göre bir davanın ticari dava sayılması için her iki tarafın tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması (nispi ticari dava) ya da tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın maddede 6 bent halinde sayılan davalardan olması (mutlak ticari dava) gerekir. Yine, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/II. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira, Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

Somut olayda, celp edilen ticaret sicil ve vergi kayıtlarından, davacı ve davalı adına gerçek kişi ticari işletme kaydına rastlanılmamış olup, davacının İşletme Hesabı Esasına göre

defter tutmakla yükümlü olduğu anlaşılmış olup, 2007/12362 sayılı Esnaf ve Sanatkar ile Tacir ve Sanayicinin Ayırımına İlişkin Bakanlar Kurulu Kararı 1/a maddesinde "Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulunun tespit edeceği ve Resmî Gazete’de yayımlanacak esnaf ve sanatkâr meslek kollarına dahil olup, ekonomik faaliyetini sermayesi ile birlikte bedeni çalışmasına dayandıran ve kazancı tacir veya sanayici niteliğini kazandırmayacak miktarda olan, basit usulde vergilendirilenler ve işletme hesabına göre deftere tabi olanlar ile vergiden muaf bulunanlardan 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 177 nci maddesinin birinci fıkrasının (1) ve (3) numaralı bentlerinde yer alan nakdi limitlerin yarısını, (2) numaralı bendinde yazılı nakdi limitin tamamını aşmayanların esnaf ve sanatkâr sayılmaları ile esnaf ve sanatkâr siciline ve dolayısıyla esnaf ve sanatkarlar odalarına kaydedilmeleri," şeklinde düzenlemenin bulunduğu, bu düzenleme gereği VUK 177 inci maddesindeki vergi beyannamesinin verildiği yılın yeniden değerleme oranına göre tahlil edilmesinin gerektiği, 213 sayılı Vergi Usul Kanununa istinaden birinci sınıf tacir sayılan ve bilanço esasına göre defter tutanlar ile işletme hesabına göre defter tutan ve bu Kararın (a) bendinde belirtilenlerin dışında kalanların tacir ve sanayici sayılmaları ile ticaret siciline ve dolayısıyla Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğinin bünyesindeki odalara kaydedilmeleri kararlaştırıldığı, 213 Sayılı vuk 177. maddesi parasal hadlerin, 2020 yılında; VUK 177/1'e göre yıllık alış 280.000; VUK 177/1'e göre yıllık satış 390.000; VUK 177/2'e göre yıllık gayrisafi iş hasılatı 140.000; VUK 177/3'e göre yıllık iş hasılatının beş katı ile yıllık satış tutarının toplamı (1 ve 2 birlikte yapılması halinde) 280.000 olduğu, 2021 yılında; VUK 177/1'e göre yıllık alış 300.000; VUK 177/1'e göre yıllık satış 420.000; VUK 177/2'e göre yıllık gayrisafi iş hasılatı 150.000; VUK 177/3'e göre yıllık iş hasılatının beş katı ile yıllık satış tutarının toplamı (1 ve 2 birlikte yapılması halinde) 300.000 olduğu, 2022 yılında; VUK 177/1'e göre yıllık alış 400.000; VUK 177/1'e göre yıllık satış 570.000; VUK 177/2'e göre yıllık gayrisafi iş hasılatı 200.000; VUK 177/3'e göre yıllık iş hasılatının beş katı ile yıllık satış tutarının toplamı (1 ve 2 birlikte yapılması halinde) 400.000 olduğu, 2023 yılında; VUK 177/1'e göre yıllık alış 890.000; VUK 177/1'e göre yıllık satış 1.270.000; VUK 177/2'e göre yıllık gayrisafi iş hasılatı 440.000; VUK 177/3'e göre yıllık iş hasılatının beş katı ile yıllık satış tutarının toplamı (1 ve 2 birlikte yapılması halinde) 890.000 olduğu, celp edilen Vergi Dairesi kayıtlarından; davacıya ait 2020 yılı gelir vergisi beyannamelerinde dönem içinde satın alınan emtia "0" olup, dönem içinde elde edilen hasılatın "0" olduğu, davacıya ait 2021 yılı gelir vergisi beyannamelerinde dönem içinde satın alınan emtia " 0 " olup, dönem içinde elde edilen hasılatın "18.011,05" olduğu, davacıya ait 2022 yılı gelir vergisi beyannamelerinde dönem içinde satın alınan emtia " 0 " olup, dönem içinde elde edilen hasılatın "207.701,20" olduğu, davacıya ait 2023 yılı geçici vergi beyannamesinde dönem içinde satın alınan emtia "0" olup, dönem içinde elde edilen hasılatın "291.130,17" olduğu, davacının parasal hadlerin altında beyanının olduğu, davacının faaliyetinin esnaf faaliyeti olduğu anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, Mahkememizce celp edilen kayıtlarına göre, her ne kadar davalı taraf tacir olsa da davacı tacir olmayıp faaliyetinin esnaf faaliyeti olduğunun tespit edildiği, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan bir dava olmadığı gibi taraflar arasındaki ihtilafın Ticaret Mahkemeleri'nin görevini belirleyen TTK'nın 4. Maddesinde sayılan hususları kapsamadığı anlaşıldığından bu hususla ilgili yargılama yapma görevi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne ait olup mahkememizin görevsiz olduğu sonuç ve kanaatine varılmakla; dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;

1. Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,

Davanın Görev Dava Şartı Yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,

Davanın konusu itibariyle davaya bakmaya görevli mahkeme ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ olduğundan HMK 20. Maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden itibaren 2 haftalık süre içinde talep edilmesi halinde dosyanın görevli BURSA NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,

Harç, masraf, avans ve vekalet ücreti hususlarının görevli mahkemece karara bağlanmasına, herhangi bir sebeple görevli mahkemede yargılamaya devam olunmaması halinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile yargılama giderlerine hükmedilebileceğine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstinaf Kanun Yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.15/02/2024

Katip ...

e-imza

Hakim ...

e-imza