Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/1397 E. 2024/87 K.

T.C. BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/1397 Esas - 2024/87

T.C.

BURSA

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2022/1397 Esas

KARAR NO : 2024/87

HAKİM :......

KATİP : .....

DAVACI : ... TEKSTİL KONFEKSİYON HAYVANCILIK SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - ....

VEKİLLERİ : Av. ..... -

Av. ..-

DAVALI : 1- ... A.Ş. - Sabancı Center 4. Levent 34330 Şişli/ İSTANBUL

VEKİLLERİ : Av. .... - Gülbahçe Mah. Dr.Sadık Ahmet Cad. Ulubatlı Hasan Bulvarı No:17-19 Evke Trade Tower K:14 D:57-58-59 Osmangazi/ BURSA

Av. .....-

DAVALI : 2- ... TEKSTİL TİCARET VE SANAYİ LİMİTED ŞİRKETİ - ... Altınova Mahallesi İstanbul Caddesi Buttim İş Merkezi Sitesi No:424/5/2126 Osmangazi/Bursa 16090 Osmangazi/ BURSA

DAVA : Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Menfi Tespit)

DAVA TARİHİ : 27/09/2018

KARAR TARİHİ : 29/01/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 14/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Menfi Tespit) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davaya konu Bursa İş Bankası Bursa şubesinden verilen 31/12/2017 keşide tarihli, 71.000,00 TL bedelli, 2018771 nolu çek, keşideci ... Ltd. Şti tarafından müvekkil ... Tekstil Konf. Hayv. San. Ve Tic. Şti'ne verildiğini, müvekkil şirket aldığı bu çeki cirolayarak ticaret yaptığı ...Tekstil Gıda M. Day Tük. Mal. Hır. İnş san. Tic. Ltd. Şti'nin yetkilisi ...'ye verdiğini, müvekkil şirketin ...'ye bu çekle beraber toplamda 566.531,00 TL başkaca 39 adet müşteri çeki daha verdiğini, ... vadesi gelen dava konusu çeki süresinde bankaya ibraz ettiğini ancak çekin karşılıksız olduğunu öğrendiğini, bunun üzerine müvekkil şirketin arayarak verdği müşteri çekinin karşılıksız çıktığını bildirdiğini, müvekkil şirketin ... Ltd. Şti ile uzun süreden beri devam eden ticari ilişkileri nedeniyle kendilerinin araya girmelerinin doğru olmayacağını belirtüerek, ilgili telefon numaralını verdiğini ve borçlu ile kendilerinin görüşmelerini istediğini, daha sonra ..., ... Tekstil ile görüşerek çeki haricen tahsil ettiğini ve ödemesi yapılan çeki ... Tekstil Ltd. Şti'ye iade ettiğini, ... Tekstil Ltd. Şti'nin haricen ödeme sebebiyle tekrar kendisine geçen bu çeki yeniden ciro etmeksizin kullandığını ve ... Teks. Konf. Mak. San. Tic. Ve pazarlama Ltd şti'ye verdiğini, ancak müvekkilin bu çekten borcu bulunmadığı halde ... Ltd. Şti'nin bu çeki, müvekkilin cirosunu iptal etmeden tekrar kullandığını, müvekkil şirketin ... Tekstil Ltd. Şti arasında ticari ya da başka hiçbir ilişki bulunmadığını, müvekkilin bu şirkete herhangi bir borcunun da olmadığını, her iki tarafın ticari defterleri incelendiğinde de bu durumun görüleceğini, çeki alan ... Teks. Ltd. Şti alacağını davalı ... A.ş'ye temlik ettiğini, ... A.ş'de çeki Bursa 8. İcra müdürlüğünün 2018/... E. Sayılı dosyası ile icra takibine konu ettiğini ve takip kapsamında müvekkil ve diğer davalıya ödeme emri gönderdiğini, ancak anlatıldığı gibi müvekkilin borcunun bulunmadığını, bu nedenlerle dava takip konusu çekin kambiyo senedi vasfını yitirdiği, bu çek ve Bursa 8. İcra Müdürlüğü'nün 2018/... e. Sayılı dosyasından dolayı müvekkil şirketin borçlu olmadığının tespiti ile takibin müvekkil şirket yönünden iptaline, haksız ve kötü niyetli takip nedeni ile müvekkil lehine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı banka vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın davalı banka yönünden husumet nedeniyle reddinin gerektiğini, iyiniyetli meşru hamil olan müvekkil bankanın davacının idiasını bilecek durumda olmadığı gibi, doğruluğunu araştırma ve bilme yükümlülüğü altında olmadığını, çeklerin ciro ile müvekkile verildiğini ve iyiniyetli meşru hamil olarak süresinde tahsil edilemeyen çeklerin Bursa 8. İcra Müdürlüğü 2018/... E. Sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibine konulduğunu, davacı ile müvekkil bankanın herhangi bir ticari ilişkisinin olmadığını, müvekkil bankanın hiçbir şekilde söz konusu davanın açılmasına sebebiyet vermemiş bulunduğundan ve hiçbir şekilde kötüniyetli bulunmadığından %20 kötüniyet tazminatı, %10 para cezası ve yargılama giderleri ve vekalet ücretinin sorumlu tutulamayacağını, bu nedenlerle haksız ve mesnetsiz açılan davanın reddi, aleyhe tedbirin kaldırılmasını davacı taraf aleyhine %20 kötüniyet tazminatnı ve %10 para cezasına hükmedilmesini, muhakeme masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

11/06/2019 tarihli bilirkişi raporunda özetle;Davalının Davacıya çeki verdiği ilk hali : tespiti T.İş Bankası , Hesap No: 3919081 , Çek No:2018771, Keşide yeri:Bursa, Keşide Tarihi: 31.12.2017, Çek Tutarı :71.000,00-TL,Keşideci:...Teks.Ltd.Şti, Alacaklısı ... Teks.Konf.Hayv. San.Tİc. Ltd.Şti olduğu tespiti, davacının İbraz Ettiği Ticari Defterlerden! Yevmiye Defteri ,Defter-i Kebir ile Yardımcı Defer olan Muavin defterinde de yapılan inceleme sonuç urıdjı, Davacı ... Teks.Konf.Hayv.San.Tic.Ltd.Şti ile Davalı ... Teks.Ltd.Şti arasında ticari bir ilişki olduğjı muhasebe kayıtlarından tespit edildiğini, davacının ,120.01.0007 Cari Kodu ile, Davalı ... Teks.Ltd.Şti'den aldığı ,2018771 çek giriş nosu ile 26.04.2017 tarihinde,31.12.2017 tarihli |71.000,00-TL tutarındaki Çeki 790 nolu yevmiye maddesi ile defter kayıtlarına işlediği görüldüğünü, davacının, 120.01.0007 Cari Kodu ilf, Davalı ... Teks.Ltd.Şti'den aldığı ,2018771 çek giriş nosu ile 26.04.2017 tarihinde,31.12.2017 tarihli 71.000,00-TL tutarındaki çeki, 320.01.L003 Cari Kodu ile ...Teks.Gıd.M.Day.Tük.Mal...Ltd.Şti'ne ,2018771 çek çıkış nosu ile 11.10.2017 tarihinde,çıkış yaptığı, 1919 nolu yevmiye maddesi ile defter kayıtlarına işlediğinin görüldüğünü, ... t.a.ş.Bursa 8. İcra Müdûrlüttü 2018/... İcra Takip Talebinde ki Cek Fotokopisi İncelemesinde T.İş Bankası Hesap No: 391908İ , Çek No:2018771, Keşide yeri:Bursa, Keşide Tarihi:09.08.2018, Çek Tutan:37.375,00 ,Keşidecl:... Teks.Ltd.Şti , Alacaklısı ... Teks.Konf.Hayv.San.Tic.Ltd.Şti olan çekin keşide Tarihi ile Çek Tutarı üzerinin çizildiği aynı çek üzerine bu tarih ve tutarın yazıldığı görüldüğünü, bu haliyle Çekin ... T.A.Ş Yıldırım /BURSA Şubesi 'ne geçtiği, 09.08.2018 tarihinde İbraz edildiği,Hesap Bakiyesi'OTL' olduğunu,takas Sistemi Kapsamında ödeme yapılamamıştır ibaresi olduğunu, ... T.A.Ş Çek ve Senet Takas Merkezi yazıldığı tespit edildiğini, ayrıca davalı ... Tekstil Ltd.Şti.ile dava dışı ... Tekstil Konfeksiyon Makine Ltd.Şti. arasında bir ticari ilişki varlığının olup olmadığı Ne ilgili hususlar,davalının ticari defterinin ibrazı yapılmadığı için tespit edilemediğini bildirmiştir.

01/08/2019 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davacının davalı ... Teks.Ud.StPden, T,iş Bankası 3919081-Nolu Hesabına alt, 2018771 Nolu, Keşide yeri BURSA, Keşidedsİ ... Teks.Ltd.Şti r Keşide Tarihi 31.12,2017 olan 71.000.00-TL tutarındaki ceki 26.04.2017 tarihinde aldığı. Bu çeki Alıcı Cari Kodu: 120.01.0007 -Davalı ... Teks.Ltd Şti olarak 790 nolu maddesi ile defter kayıtlarına işiediği görüldüğünü, Çek Alacaklısı davacının 120.01.0007 -Davalı ... Teks.Ltd şti'den aldığı 201B771 Notu ,3112.2017 Tarihli 71.000,00-TL Tutarındaki Çeki, Satıcısı olan Satıcı Cari Kodu 320-01.LOO3 -...Teks.Gıd.M .Day.TÜ k.Mal—Ltd.şt'ne 11.10.2017 tariHlnde,cıkıs vaptıiı. 1919 nolu vevmfre maddesi İle defter kayıtlarına işlediği görüldüğünü, çek Tarihi ile Çek tutarı üzerteri tek cini cekildfll T.iş Bankası Hesap No: 3919081 , Çek No:2018771, Keşide yeri: Bursa, Keşide Tarihi: 09.08.2018. Cefc Tutan:37.375.00 .Kesideci Konyalı Teks.Ltd.şti, Alacaklısı ... Teks.Konf.Hayv.San.Tlc.Ltd.Ştd olduğu ... T.a.ş Bursa 8. Müdürlüğü 2018/... icra takip takebinde ki çek fotokopisinden görüldüğünü, Bu haliyle çekin ... T.a.ş Yıldırım/BURSA şubesite geçtiği, 09/08/2018 tarihinde ibraz edildiği, hesap bakiyesinin 0 TL olduğu, takas sistemi kapsamında ödeme yapılamadığı ibaresi olduğunu, ... T.A.Ş çek ve senet merkezi yazıldığı, bursa 8. İcra Müdürlüğü 2018/... icra takip talebindeki çek fotokopisinden görüldüğünü bildirmiştir.

Mahkememizce yapılan yargılama neticesinde' 'icra dosyası incelendiğinde, alacaklı banka tarafından ... Tekstil Ltd.Şti ve ... Tekstil Ltd.Şti aleyhine 09.08.2018 keşide tarihli 37.375 T.L bedelli çek sebebi ile kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlatıldığı takibin kesinleştiği görülmüştür.Taraflar arasındaki alacak borç ilişkinin açıklığa kavuşturulması davacı ile kendisinden sonra gelen cirantalar arasında çek sebebiyle alacak borç ilişkisi bulunup bulunmadığı, ticari bir alışveriş olup olmadığı ayrıca davalı ... Tekstil Ltd. Şti. İle dava dışı ... Tekstil Konfeksiyon Makine Ltd. Şti. Arasında bir ticari ilişki olup olmadığı, dava konusu çek sebebiyle alacak borç ilişkinin olup olmadıığı, çek bedelinin ödenip ödemediği, yönünden, taraflar arasındaki ticari ilişkinin başlangıcından sonuna kadar olan dönemi kapsayan taraflara ait ticari defter ve bağlı kayıtları üzerinde SMM bilirkişisi tarafından inceleme kararı alınmış, meşruhatlı davetiye tebliğine rağmen davalı ... Tekstil defterlerini sunmamış, mahkememizce de yeterli bulunan bilimsel denetlenebilir ve gerekçeli bilirkişi raporuna göre; davacı defterlerinin usul ve yasaya uygun tutulduğu, çekin defterlerde kayıtlı olduğu, çek giriş bordosu incelendiğinde çek bedelinin 71.000 T.L olduğu keşide tarihinin 31.12.2017 olduğu, bu hali ile davacı tarafından ...Tekstil Gıda Ltd.Şti'ne 11.10.2017 tarihinde çıkış yaptığı, ... ile ... arasında ticari ilişkinin mevcut olduğu bildirilmiştir.Çek incelendiğinde keşidecisi ... tekstil lehtarı ... Tekstil olduğu, çekin arka tarafında lehtarın lehtardan sonra ... Tekstil Konf.Mak.San.Tic.Ltd.Şti cirosu ve bankanın imzasının bulunduğu tek çizgi ile keşide tarihinin 09.08.2018 olarak düzeltildiği bedelin 37.375 olarak düzeltildiği kenarlara paraf atıldığı görülmüştür.Çek ... firması tarafından bankaya temlik edilmiştir.Çek sebebi ile davacı davalı ... Tekstil'e ve ... firmasına borcu bulunmadığı gibi ... firması ile ticari ilişkisi dahi yoktur.Çekin değiştirilmiş keşide tarihli ve bedel ile davacı defterlerinde de kayıtlı değildir.Çek keşide tarihinden önce ...Teksil Ltd.Şti'ne teslim edilmiştir.Tüm bu nedenlerle davacı davasında haklı olduğu çek sebebi ile borçlu olmadığı kanaatine varılmış, davacı kötüniyet tazminat talebinde bulunmuş ise de davalı banka takibin yapılmasına kötüniyetli olduğu hususu ispat edilemediğinden bu istemin reddine dair '' karar verildiği anlaşılmıştır.

Mahkememiz kararının istinaf edilmesi üzerine Bursa BAM 5. HD'nin 2020/939 Esas 2022/1553 Karar sayılı ilamında '' Davacı, çekin keşideciye iade edildiği, sonradan keşide ve bedel hanesi değiştirilerek yeniden tedavüle sokulduğu, keşide ve bedel hanesindeki parafın keşideciye ait olmadığı, sahte olduğu iddia edilmekle; çekin üzerindeki davacı lehtar cirosunun yukarıda belirtilen banka ibrazından önce gerçekleştiğinden kendi cirosunu iptal etmeyen davacının, çekteki ciro silsilesine uygun olarak çeki iktisap etmiş olan iyiniyetli üçüncü kişilere karşı sorumluluğu devam ettiğinin kabulü gerekir. Ne var ki; dava konusu çekte tahrifat iddiası yönünden herhangi bir inceleme yapılmamıştır. Zira senet metninden anlaşılabilen bütün defiler mutlak defi olup herkese karşı ileri sürülebilir. Şayet çekteki parafın keşideciye ait olmadığının tespiti halinde, keşide tarihi değişikliği sonrası çekte yeni bir imzası bulunmayan davacı TTK m.748 gereği, "Değişiklikten önceki metinden sorumlu" olacağından; ilk keşide tarihi olan 31.12.2017 tarihine göre çekin yasal süresi içinde bankaya ibraz edilip edilmediğinin araştırılması gerekir. Çekin davacı yönünden süresinde ibraz edilmemiş olması durumunda, TTK m.796 ve 808 gereği, davalı banka kambiyo hukukuna dayalı olarak davacıya müracaat hakkını kaybettiği gibi davacı ile davalı banka arasında temel ilişki de bulunmadığından çeke dayalı talep hakkının olmadığının kabulü gerekir.Hal böyle olunca, ilk derece mahkemesince dava konusu çekin keşide tarihi olan 09.08.2018 tarihi itibariyle davalı keşideci şirket yetkilisi tespit edilerek atılan bu tarihteki paraf ya da imzanın da kendisine ait olup olmadığı hususlarının sorulması gerektiğinde bu kişinin belirtilen tarihlere yakın tarihli imzalarının bulunabileceği yerlerden imza incelemesine esas mukayese imzalarının toplanarak paraf ya da imzaların bu kişiye ait olup olmadığı hususunun tespit edilerek ve yapılacak bu tespite göre dava konusu çekin süresinde ibraz edilip edilmediği hususları üzerinde de durularak tüm deliller birlikte değerlendirildikten sonra varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi usule aykırıdır.'' gerekçeleriyle Mahkememiz kararı kaldırılmıştır.

Yeniden esasa kaydedilen işbu davada ilgili BAM ilamı dikkate alınarak, keşideci davalı şirket yetkilisi ... Mahkememiz dava dosyasına ilgili olarak eklenilmiş, ilgili ...'ın imza örneklerinin alınması amacıyla kendisine meşruhatlı davetiye çıkarılmış ancak kendisi duruşmada hazır olmamış, davacı tarafa, ilgili ...'a ait imza örneklerinin bulunduğu kurum ve kuruluşların bildirilmesi amacıyla süre verilmiş, davacı tarafça bildirilen kurumlardan imza örnekleri celbedilmiş, dosya grafoloji bilirkişiye tevdi edilmiş, grafoloji bilirkişi tarafından tanzim edilen 03/01/2024 tarihli raporda özetle; inceleme konusu; 37.375.00 TL bedelli çek üzerindeki keşideci imzasının üzerinde başka bir kalem ile geçilmek suretiyle imzanın tahrif edildiği, tahrif neticesinde imza hatlarının seçilir ve takip edilebilir olmaması sebebiyle aidiyet tespiti yapılamadığı, keşideci imzası dışında kalan bedel hanelerine atılı bulunan imzaların küçük ve dar yapıda karalama suretiyle oluşturulan paraf suretindeki imzalardan oldukları, imzaların taklit suretiyle oluşturuldukları tespit edilmiş olup bahse konu imzalar ...'a ait dosyadaki mevcut mukayese imzalar ile kıyaslandığında; imzaların göstermiş oldukları, işleklik dereceleri, alışkanlıkları, tersim, istif, meyil, seyir, ürat, istikamet ve tazyik gibi grafolojik ve grafometrik özellikler ile refleks yapılanmaları ve karakteristik özellikleri bakımından farklı yapı ve görünümde imzalar olmaları sebebiyle imzaların ...'ın eli ürünü olmadığı, diğer bir ifadeyle çek aslı üzerinde keşideci imzası dışında kalan bedel hanelerine atılı bulunan imzaların ... tarafından atılmadığı/imzalanmadığı bildirilmiştir.

Toplanan tüm deliller ve dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde açılan dava; ilgili icra dosyasına konu çeke dayalı olarak davalılara borçlu olunmadığının tespitine karar verilmesine ilişkindir.İlgili BAM ilamı dikkate alınarak çekteki tarih-bedel kısmında yer alan parafların davalı şirket yetkilisi ...'a ait olup olmadığı hususunda bilirkişi incelemesi yaptırılmış, grafoloji bilirkişisi tarafından tanzim edilen raporda keşideci imzası dışında yer alan prafların-imzaların davalı şirket yetkilisi ...'a ait olmadığının belirtildiği, bilirkişi tarafından tanzim edilen raporda davaya konu hususlar gerekçeli,ayrıntılı olarak açıklanmış, raporun mahkememizce hükme esas alınmaya yeterli olduğu kanaatine varılmakla birlikte, ilgili icra takibine konu çekte tahrifat yapıldığının tespit edildiği, çekin ilk keşide tarihinin 31/12/2017 olarak belirlendiği, tahrifatsız çek tarihi 31/12/2017 baz alındığında, davalı banka tarafından (TTK'nın 796. Maddesi uyarınca) çekin yasal ibraz süresi geçtikten sonra 09/08/2018 tarihinde ibraz edildiği tespit edilmekle birlikte , davalı bankanın kambiyo hukukuna dayalı olarak davacıya müracaat hakkını kaybettiği, davacı ile davalı banka arasında da temel ilişki bulunmadığı göz önünde bulundurularak davanın davalı ... A.Ş. yönünden kabulüne, buna göre Bursa 8. İcra Dairesi’nin 2018/... Esas sayılı icra takibine dayalı olarak davacının, davalı ... A.Ş.’ye borçlu olmadığının tespitine, yasal şartlar oluşmadığından davacının kötüniyet tazminat talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Her ne kadar işbu dava, davalı keşideci ... Tekstil Ticaret ve San. Ltd. Şti.'ye karşı açılmış ise de ilgili icra dosyası incelendiğinde alacaklının davalı banka olduğu tespit edildiğinden, diğer davalı keşideci şirketin icra dosyasında borçlu sıfatıyla yer aldığı belirlendiğinden, işbu menfi tespit davasının alacaklıya karşı açılması gerektiği dikkate alınarak davalı şirket yönünden davanın pasif husumet nedeniyle reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,

1. Davanın, davalı ... Tekstil Ticaret ve San. Ltd. Şti. yönünden pasif husumet nedeniyle REDDİNE,

2. Davanın , davalı ... A.Ş. yönünden KABULÜNE, buna göre Bursa 8. İcra Dairesi’nin 2018/... Esas sayılı icra takibine dayalı olarak davacının, davalı ... A.Ş.’ye borçlu olmadığının TESPİTİNE,

3. Yasal şartlar oluşmadığından davacının kötüniyet tazminat talebinin REDDİNE,

4. Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 2.483,76‬ TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 620,95 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.862,81 TL nin davalı bankadan alınarak hazineye irat kaydına,

5. Davacı tarafından yargılama dolayısıyla yapılan 3.666,10 TL yargılama gideri, 620,95 TL peşin harç, 35,90 TL başvuru harcı olmak üzere toplam 4.322,95 TL nin davalı bankadan alınarak davacıya verilmesine, davalı banka tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

6. Davacı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalı bankadan alınarak davacıya verilmesine,

7. HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,

Dair, davacı vekilinin, davalı banka vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.29/01/2024

Katip ......

¸¸

Hakim ......

¸¸