Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/1185 E. 2024/716 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

BURSA

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2021/

KARAR NO : 2024/

HAKİM : ... ...

KATİP : ... ...

MAHKEMEMİZE AİT 2021/ ESAS SAYILI ASIL DAVA:

DAVACI :...

VEKİLİ :Av.

DAVALI :

VEKİLİ : Av.

DAVA : Alacak

DAVA TARİHİ : 11/10/2012

BİRLEŞEN (KAPATILAN) 6.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2013/... ESAS, 2014/...

KARAR SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN:

DAVACILAR:1-

2-

VEKİLİ :Av.

DAVALILAR:1-

VEKİLİ :Av.

:2-

VEKİLİ : Av.

DAVA : Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 11/10/2012

KARAR TARİHİ : 11/07/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

İDDİA VE SAVUNMA:

Davacı vekili asıl davaya ilişkin olarak verdiği dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin davalı şirketten 22/03/2012 tarihinde 600 kg fasulye tohumu satın aldığını, ...'de tarlası bulunan üretici dava dışı ... ile bu fasulyelerin bu kişinin tarlalarında ekilmesi ve fasulye olarak yetiştirilerek fasulyelerin davacıya teslimi (bedelinin de davacı tarafından bu kişiye ödenilmesini) konu edinen bir sözleşmenin akdedildiğini, fasulyelerin yetiştirilmesi sürecinin davacı tarafın da kontrol edildiğini, fasulyeler yetişmeye başladıktan sonra yapılan kontrol neticesinde, davalının davacıya, ... Cinsi (kılçıksız) fasulye tohumları yanında, başka cins (kılçıklı) fasulye tohumları da teslim ettiğinin anlaşıldığını, yaptırılan delil tespiti sonucunda, davalının %20 oranında kılçıklı fasulye tohumu teslim ettiğinin tespit edildiğini, bu durum nedeniyle 100.000,00 TL'lık kazançtan (kardan) mahrum kaldığını ve bu suretle zarara uğradığını ve 100.000,00 TL.tutarındaki zararının, ihtarnamenin tebliği tarihinden itibaren işletilecek ticari temerrüt faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Tohumculuk...AŞ vekilinin 27/11/2012 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından ... 17.Noterliğinin 22/08/2012 tarih ve yevmiye numarası ile gönderilen ihtarnameye ... 6.Noterliğinin 31/08/2012 tarih ve yevmiye ihtarnamesi ile gerekli cevaplarının ve itirazlarını bildirdiklerini, müvekkili şirketin ...'nin en modern tohum üretim tesislerinde son teknoloji ile yine Tarım Bakanlığının kontrolü altındaki laboratuvarlarda gerekli testlerden olumlu sonuç almak suretiyle üretimini sağladığı diğer tohumlar gibi titiz bir üretim sonucu çiftçilere iletildiğini, iddiaları kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacının sözünü ettiği zarar ve tazminat sorumluluğunun ne zaman doğacağı ve hangi şartlarla kullanılacağının mevzuatta düzenlendiğini ve ortaya çıktığı iddia edilen zarar nedeniyle müvekkili firmanın mevzuat hükümlerine göre sorumluluğunun söz konusu olmayacağını, müvekkili şirketin hiçbir sorumluluğu olmamasına rağmen aralarında ticari ilişki bulunan davacının karşı karşıya kaldığı tüm sorunlarında müvekkilinin yardım ettiğini, davacı ile dava dilekçesinde belirtilen ... ... isimli üretcii arasında bir üretim sözleşmesi olup olmadığının bilinmediğini, bu konuda dava dilekçesi ekinde ve delil listesinde böyle bir sözleşmeden de bahsedildiğinin görülemeyeceğini, aynı şekilde müvekkili şirketin tüm bu anlatılanlara rağmen, ne şekilde ekildiği bilinmeyen tıp dışı ürün ile ilgili (müvekkili şirketin ... ... isimli kişinin tarlasında yaptığı harici incelemede tarlada %10'a yakın bir tıp dışı ürün bulunduğu görülmektedir) üreticiye davacı şirketin de bilgisi dahilinde yardım ederek tüm tarladaki bu tıp dışı ürünün temizlenmesi ile ilgili masrafları karşıladığının bilindiğini, bu noktada temizlikten sonra tarlada TİP DIŞI HİÇBİR ÜRÜN KALMADIĞINI, ayrıca müvekkili şirketin sattığı tohumluk dışında bu tip dışı tohumlukların ne şekilde ekildiğinin müvekkili şirketçe bilinmediğini, müvekkilinin sattığı tohumluğun karışık olduğu iddiasının kabulünün mümkün olmadığını, söz konusu kılçıklı fasulyenin ayrılamayacağını iddia etmenin son derece ciddiyetten uzak bir yaklaşım olduğunu, bahsi geçen tip dışılık hasattan önce tarla üzerinde yapılan temizlikle bertarafa edilmiş olacağını, ayrımını yapılmayacağına ilişkin beyanın hiçbir dayanağının bulunmadığını beyanla, haksız, mesnetsiz ve hukuka aykırı olarak açılan davanın reddine, tarafları ve konusu aynı ... 2.Asliye Hukuk Mah'nin 2012/... esas sayılı dosyası ile Mahkememizin işbu dosyası ile birleştirilmesine, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

BİRLEŞEN 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2016/... ESAS, 2016/... KARAR SAYILI DAVADA;

İDDİA VE SAVUNMA:

Birleşen davanın davacıları ... ve ... vekilinin 08/10/2012 havale tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... üretici, ... ise Necibe'nin ürettiği fasulyeler için davalı ... şirketi ile sözleşme yapan olduğunu, müvekkili ... üretici ...'ın ... ili, ... İlçesi, ... Sokağı, ada ve ve parsel sayılı taşınmazlarda üreteceği ... cinsi fasulye sebzesi için kilosu 0,90 TL'den tarlada teslim edilmek üzere üretim alım satım sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşmeye istinaden davalı ... firması diğer davalı ... firmasında 22/03/2012 tarihinde 0073812 seri fatura ile almış olduğu ... cinsi fasulye tohumlarını 09/04/2012 tarihli nolu fatura ile müvekkili ...'a fatura ettiğini, müvekkilleri Necibe ve ... üretime başladığını, 12.730 kg ürünün davalı ... firmasına teslim edildiğini, 2. Parti ....410 kg ürün fabrika tarafından anlaşma şartlarına uygun olmadığından bahisle geri çevrildiğini, nakliye ücreti olan 1.300,00 TL'yi müvekkilinin ödemek zorunda kaldığını, ürünü fabrika tarafından kabul edilmeyen müvekkilinin ... Kaymakamlığı Gıda Tarım ve Hayvancılık İlçe Müdürlüğü'ne ve ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'ne müracaatı 2012/... D.İş. Sayılı dosyası ile tespit yaptırdığını, davalı ... firmasının da ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesine müracaatla 2012/... D.İş. Sayılı dosyası ile tespit yaptırdığını, alınan raporlarda arazilerdeki fasulyelerin tamamının ... cinsi olmadığını, karışık olduğu ve fasulye tohumlarının paketleme sırasında karışmış olabileceğinin bildirildiğini, taraflarından yaptırılan ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2012/... D.İş. Sayılı tespit dosyasında hazırlanan raporda taze fasulyenin dekara ortalama verimi hesaplandığını ancak ... cinsi fasulyenin dekara ortalama veriminin hesaplanmadığını, bu nedenle anılan raporun sağlıklı bir rapor olmadığını, bu nedenle müvekkillerinin zararları hali hazırda belirlenebilir zarar kapsamında olmadığını, tüm bu nedenlerle haklı davalarının kabulüne, yargılama safhasında kesin zararlarının tespit edildiğinde arttırmak üzere şimdilik 30.000,00 TL zararları ile 1.300,00 TL nakliye ücreti olmak üzere toplam 31.300,00 TL alacaklarının müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak davacı müvekkillerine verilmesine, masraf ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Vekilinin 23/11/2012 havale tarihli cevap dilekçesi ile özetle : Davacı vekilinin açmış olduğu davanın haksız olup reddinin gerektiğini, müvekkili şirketin diğer davalı ... A.Ş.'den 22/03/2012 tarihinde 1200 kg ... cinsi fasulye tohumu satın aldığını, müvekkili şirketin ... ...'da tarlaları bulunan ... ile anlaşarak ... cinsi fasulye tohumlarını kendi fabrikasında konserve üretiminde kullanmak üzere ektiğini, 22/03/2012 tarihli fasulye alım sözleşmesi ... a vekaleten ... ile müvekkili şirket tarafından şartlar ve müeyyideleri görüşülerek karşılıklı teati sonucu imza altına alındığını, ancak müvekkilinin diğer davacı ... ile imzaladığı her hangi bir sözleşme olmadığı gibi ...'ın müvekkili ile imzalanan dava konusu sözleşmede de taraf olmadığını, bu nedenle ... aleyhine husumet itirazlarında bulunduklarını, müvekkili şirket üretici ile diğer davalıdan aldığı 600 kg tohuma karşılık 200 ton mahsul alacağı konusunda anlaşma ve üretici ile sözleşme imzalayarak ödeme yaptığını, yapılan sözleşme ile de toplanması beklenen mahsul miktarının belirlendiğini, üretici davacı ...'ın hasat döneminde müvekkili şirkete fasulyelerin beklendiği gibi kılçıksız olmadığını söylediğini, bunun üzerine ekilen ürünlerin ... cinsi fasulye olup olmadığının belirlenmesi için ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2012/... D.İş. Dosyası ile tespit yaptırıldığını, bilirkişilerin raporlarında müvekkiline satılan tohumların tamamının %20'si oranında tip dışı yani kılçıklı sırık fasulye olduğunun tespit edildiğini, bu ürünün %20 kılçıklı olmasının dahi 200 tonluk ürünün tamamını işlenemez ve kullanılmaz kılmaya yeterli olduğunu, ürünün tamamının toplanması ile kılçıklı-kılçıksız olarak tek tek ayıklanmasının mümkün olmadığını, dolayısıyla ekili alanın %20'sinin dahi tip dışı fasulye olmasının kalan %80 oranındaki kısmın da kullanılmaması için yeterli olduğunu, müvekkilinin bu nedenlerle yapmaya planladığı ticareti yapamadığını, müvekkilinin de zarara uğradığını, yine davacı yanının hasat zamanı fasulyeleri toplayarak dava konusu fasulyelerin taraflar arasında imzalanan fasulye satım alım sözleşmesi hilafına çıkmasına rağmen tarladan topladığın ve müvekkilinin ... ...'deki fabrikasına gönderdiğini, asıl kusurlunun müvekkilini ve davacı tarafı zarara uğratan diğer davalı ... olduğunu, bu durumun ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/... D.İş. Dosyası ile yapılan keşif sonucu düzenlenen bilirkişi raporu ile de sabit olduğunu, kılçıklı fasulyelerin ... tohumculuk tarafından paketleme yapılırken ... cinsi fasulye tohumları arasına kılçıklı fasulye tohumlarının karıştığını kusurlu yanın ... Tohumculuk olduğunu, açıklanan nedenlerle davacılardan ...'ın aleyhine Husumet itirazının kabulü ile müvekkili aleyhine açılan bu haksız ve mesnetsiz davanın reddine ve yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ettiğini beyan etmiştir.

... Tohumculuk Sanayi Ticaret A.Ş. Vekilinin 08/11/2012 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle;Müvekkili şirketin ticari bir şirket olduğunu, dava konusu olayın ticari bir satıştan kaynaklanması sebebiyle müvekkili aleyhinde açılacak davada görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi ya da Ticaret Mahkemesi sıfatıyla Asliye Hukuk Mahkemesi olacağının açık olduğunu, ortada ticari bir satım bulunduğunu, davanın görev yönünden reddinin gerektiğini, müvekkili şirketin merkezi ve ticari ikametgahının .../... olduğundan yetki itirazında bulunduklarını, yetkili ve görevli mahkemenin ... Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu davadaki diğer davalının adresinin de ... olmadığını, yapılan tespitlerin bilirkişi raporlarının müvekkili şirkete bugüne kadar bir tebligat gelmediğini, rapora karşı itirazlarını saklı tuttuklarını, kazanç peşindeki bazı çiftçilerin gerekli teknik destek almadan bilgisizce ektikleri tohumlardan gerek iklim şartları gerekse sulama ve bakım hataları nedeniyle iyi ürün alamadıkları zaman tohum çeşidinin sahibi firmaya karşı dava açtıkları görünen bir durum olduğunu, bu davalar ile gerek müvekkilinin gerekse diğer büyük tohum şirketlerinin muhatap olduğunu, yerel mahkemeler ve ... aynı tohumu eken başka çiftçilerin aynı tohumdan iyi ürün alırken bu dava açan kişilerin iyi ürün almamalarında asıl sorumluluğun tohum şirketinden olamayacağını, kabul ettiklerini, bu konuda verilmiş kararlar bulunduğunu, davacıların sözünü ettiği zarar ve tazminat sorumluluğun ne zaman doğacağı ve hangi şartlarla kullanılacağı mevzuatta düzenlendiğini, ortaya çıktığı iddia edilen zarar nedeniyle müvekkili firmanın mevzuat hükümlerine göre sorumluluğunun söz konusu olmadığını, haksız ve hukuka aykırı taleplerin müvekkili firma yönünden reddi gerektiğini, diğer davalı firma ile davacılar arasında yapıldığı belirtilen sözleşme gereği davacıların ürettikleri bir kısım ürünün diğer davalı firma tarafından teslim alınmaması nedeniyle ortay çıktığı iddia edilen zarardan davacılarla herhangi bir ticari ilişkisi bulunmayan müvekkili firmanın da sorumluymuş gibi gösterilmesinin davacıların kötü niyetli olarak haksız kazanç peşinde olduklarının açık bir göstergesi olduğunu, açıklanan nedenlerle öncelikle yetki itirazlarının dikkate alınarak müvekkili açısından mahkemenin yetkisizliğine ve davanın görevli ve yetkili ... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesini, uyuşmazlık ticari iş olduğundan Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu dikkate alınarak görev itarazlarının kabulüne, davacı ile müvekkili şirket arasında hiçbir ticari ilişki bulunmadığından davanın husumet nedeniyle reddine, yetki, iş bölümü ve husumet itirazlarının yerinde görülmeyerek davanın esasına girildiği taktirde haksız, mesnetsiz ve hukuka aykırı olarak açılan davanın reddine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep ettiğini beyan etmiştir.

DELİLLER:Dava dilekçesi, cevap dilekçeleri, tarafların yazılı beyan dilekçeleri, tanık beyanı, ... 6.ATM'nin 2013/... esas sayılı dosyası ve içerisinde yer alan ... 1.Asliye Hukuk Mah'nin 2012/... d.iş sayılı dosyası, ... 1.AHM'nin 2012/... d.iş sayılı dosyası, ticari defterler, faturalar, bilirkişi raporu.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ:

Dava, ticari alım satımdan kaynaklanan ürünlerin ayıplı olması sebebiyle mahrum kalınan kar istemine ilişkindir.Birleşen dosyada dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan davacı yüklenicilerin mahrum kaldıkları kar mahrumiyetine ilişkindir.

Davacı tarafça 20/06/2012 tarihinde ... 1.Asliye Hukuk Mahkemesi Hakimliğine verilen dilekçe ile tespit davası açıldığı ve bu davaya istinaden 21/06/2012 tarihnide yapılan keşif üzerine verilen 11/07/2012 tarihli bilirkişi raporuna göre;..., Merkez, ... taşınmaz 12.250 m²; 53 ada 51 parsel nolu taşınmaz 21.000 m², ada parsel noul taşınmaz 21.000 m², ... taşınmaz 21.000 m²'nin toplamı olan 75.250 m²'lik alan ile ... taşınmaz 23.800 m², parsel nolu taşınmaz 7.200 m², parsel nolu taşınmaz 10.000 m², parsel nolu taşınmaz 4.000 m²'nin toplamından ibaret 45.000 m²'lik alan toplamı olan 120.250 m² alanda %20 oranında (24.050 m²) ... firmasından satın alınan ... çeşidi kılçıksız fasulye tohumu özelliklerini taşımayan kılçıklı sırık fasulye çeşidi bulunduğu ve fasülyelerin hasat olgunluğuna gelmiş olduğunun tespit edildiği, ayrıca fasülye tohumlarının paketleme sırasında karışmış olabileceği kanaatine varıldığını, bu rapor üzerine davacı vekili tarafından 100.000,00 TL değerinde davacı şirketin mahrum kaldığı karın tazmini talebiyle ... 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2012/... esas sayılı dosya nezdinde 11/10/2012 tarihinde dava açılmıştır.Davacı tarafın iddialarının ve bunların dayanaklarının özetle;müvekkili şirketin davalı şirketten,1200 kg ... cinsi fasulye tohumu satın aldığını,ancak bu fasulyenin istenilen verimde ve kalitede olmadığını ve fasulyelerin karışık ve kılçıklı çıktığını,bu nedenle müvekkilinin zarara uğradığını belirterek 100.000,00.-TL'nin 24/08/2012 tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsili istemine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.Davalı tarafın savunmalarının ve bunların dayanaklarının özetle;... Asliye Hukuk Mahkemesinde yapılan tespiti kabul etmediklerini, davacının fasulyeleri ne şekilde ektiğinin bilinmediğini, fasulyenin İstenilen verimi vermemesinde davacının da kusurlu olabileceğini belirterek davanın reddine karar verilmesi istemine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.Dava konusu 06/07/2012 tarihli tespit bilirkişi raporundaki tespitlere göre; davalı tarafından davacıya satılıp teslim edilmiş olan tohumların %20'sinin ayıplı olduğu, davalı tarafından teslim edilmesi taahhüt edilenden farklı cinstedir.Mahkememizin 02/10/2013 tarihinde tanık ifadelerine başvurulmuş ve davacı tanığı ...'nın huzurda alınan ifadesinde;"Ben davacı şirkette Zirai Satım alma bölümünde Ziraat Mühendisi olarak çalışmaktayım,ben 18 Haziranda davacı şirkette işe başladım,22 Haziran da fasulyelerin ayıplı olduğunun ihbar edilmesi üzerine,... ... ilçesine gittim,burada baktığımda fasulyeler fabrikamız isteklerine uygun olmayacak şekilde tip dışı fasulyeler olduğunu gördüm,bunun için şirket yetkilileri davalı firmaya bildirim yapmışlardı,onlarda bu tohumları kendilerinin işçi tutarak ayıklatıcaklarını söylediler,davalı firma,işçilerini gönderip,ürünleri ayıklatmaya çalıştı ama tohumlar çok karışık olduğu için ayıklama gerçekleştirilemedi ve diğer ürünlerde bu ayıklama sırasında zarar gördü,daha sonra ürünler fabrikaya gönderilerek fabrikada noter tespiti yaptırıldı,ürünler speklerimize uygun olmadığı için kullanılamadı,benim bilgim bundan ibarettir" şeklinde beyanda bulunduğu;Davacı tanığı ... ifadesinde, "Ben 7 yıldır davacı şirkette üretim ve kalite kontrol sorumlusu olarak çalışmaktayım,benim görevim fasulye fabrikaya geldikten sonra bunun değerlendirilmesi ve karar verilmesidir,dava konusu fasulyeler bizim ham madde standartlarına aykırıydı,yani halk değişiyle fasulye kılçıklı fasulyeydi,dondurulmuş gıda kodeksine uygun değildi,bazı ayıplar giderilebileceği halde,fasulyenin kılçıklı olması giderilebilecek bir ayıp değildir,2 Kamyon ürünü deneme maksadıyla işledik,ancak standartlarımıza uymadığı için satamadık,3.kamyon ürünü ise hiç işlemeden reddettik,hatta bu durumu noterde tespit ettirdik,üretilen ilk 2 kamondaki ürünler halen daha stoklarımızda mevcuttur,ayrıca davalının Torbalıdaki tarlaya işçi göndererek ayıklama yaptırdığını da biliyorum,ancak bu ayıklamaya rağmen ayıp giderilememiştir" şeklinde beyanda bulunduğu;Davacı tanığı ... ifadesinde, "Davacı şirkette şirket ortağı olduğunu söyler,tanıklıktan çekilme hakkı olduğu antıldı,şahitlik yapacağını beyan etmekle,takdiren yeminsiz olarak soruldu;dava konusu fasulye tohumlarını orjinal tohum olarak davalı şirketten kg mı 15,00.-TL'den satın aldık,bu tohumları ... Bölgesinde 2 çiftçiye üretim yapmaları için sözleşme ile verdik,biz tohumları alırken bize davalı taraf kılçık çıkmayacağı garantisi vermişti,hasat zamanı geldiğine ürünlerde %20'nin üzerinde kılçık tespit ettik,bu ürünleri bu şekilde alıp işleyemeyeceğimizi belirttik,davalı firma bu tip dışı olan kılçıklı fasulyeleri ayıklatmak için işçi gönderdi,işçiler bu fasulyeleri ayıkladılar,ancak buna rağmen gelen fasulyelerdeki kılçık oranı kendi ürün speklerimizin fazlasıyla üzerinde olduğu için işleyemedik,bu ürünleri notere tespit ettirdik,ürünler halen depolarımızda durmaktadır,normal tohum fiyatları piyasada 5,00.-TL civarında olduğu halde,biz davalının ürününün kılçıksız olduğunu beyan etmesi nedeniyle kg mını 15,00.-TL verip satın aldık" şeklinde beyanda bulunduğu; Davacı tanığı ... ifadesinde, "Ben davacı şirkette fabrika müdürü olarak çalışmaktayım,donmuş gıda sektöründe,en büyük risk fasulyenin kılçıklı olmasıdır,biz bunu önlemek için davalı firmanın taahhüdünde güvenerek davalıdan fasulye tohuımu aldık ve bu tohumları ... ilçesinde 2 çiftçiye ekmesi için verdik,ancak hasat zamanı fasulyelerin kılçıklı olduğu görüldü,hatta fabrikaya gelen 2 kamyon fasulyenin de denemek amacıyla işlenmesine rağmen,dondurulmuş gıda ya uygun olmadığı için paketleyemedik,fasulyeler halen daha depomuzda durmaktadır,daha sonra davalı şirket tarlaya işçilerini göndererek,kılçıklı fasulyeleri ayıklatmaya çalıştıysa da,gelen 3.kamyondaki fasulyelerden ayıklama işleminin başarılamadığını gördük,3.kamyonu noter huzurunda tespit edilerek,fasulyeleri iade ettik,benim bilgim bundan ibarettir" şeklinde beyanda bulunduğu, Davacı tanığı ... Demir ifadesinde, "Davalı şirkette bölge satış müdürü olarak çalışmaktayım,2012 yılı Haziran ayında,davacı şirketin şikayeti üzerine,... ve ... ilçesindeki tarlalara gittiğimizde fasulyelerin yaklaşık %10-15 inde kılçık olduğunu tespit ettik ve bu sorunu gidermek üzere,çalıştığım şirket yetkilileri ile birlikte tarladaki tip dışı fasulyeleri temizlemeler için işçi tuttuk,bu işçiler gerekli temizliği yaptılar,ancak daha sonra duyduğumuza göre davacı taraf toplanan tüm fasulyeleri kabul etmediğini bildirmiş,buna benzer sorun ... daki bir firmada yaşanmış ancak ... firmasıyla da aynı şekilde işlem yapıldığı halde bu firma ürünleri kabul etmiştir,fasulyede kılçık tohumdan,topraktan,iklimden ve gübrelemeden meydana gelebilir,sözleşmede fasulyenin kılçıklık olacağının taahhüt edilip edilmediğini bilmiyorum,...'daki az önce bahsettiğim firmaya yapılan temilikle ilgili olarak bir miktar ödeme yapıldı,ancak miktarını bilmiyorum,fasulyeler tarladan temizlendikten sonra genelde başarı oranı %80-85 civarındadır,ürünleri davacı şirkete götürdüğümüzde fasulye fiyatları düşmüştü,davacı tarafın fasulyeleri teslim almamasının bir sebebi de bu olabilir" şeklinde beyanda bulunduğu, Davacı tanığı ... ifadesinde, "Davalı şirkette satış mühendisi olarak görev yapmaktaydım. Haziran 2012 tarihinde davacı şirket yetkiillerinin araması üzerine,... ilçesindeki tarlaya gittiğimde,fasulyelerin içerisinde tip dışı ürünler bulunduğunu gördüm,bu yaklaşık %10 civarındaydı,bu tip dışı ürünlerin temizlenmesi için işçi tutarak çalıştırdık,temizlendikten sonra davacı şirkete gönderilen ürünlerin de davacı tarafça teslim alınmadığını öğrendim,tahminime göre fasulye fiyatlarının sözleşmede fiyatlanan fiyatın altına düşmüş olması nedeniyle de,ürünler kabul edilmemiş olabilir,tip dışı ürünlerin meydana gelmesinde tohum kalitesinin haricinde iklimsel faktörlerde etkilidir" şeklinde beyanda bulunduğu anlaşılmıştır.Mahkememizin 03/10/2013 tarihli oturumunda verilen karar ile davacı şirketin 2011-2012 yıllarına ait ticari defter kayıt ve belgeler üzerinde iddia ve savunmalar doğrultusunda inceleme yapılması talep edilmiş olup, 32.Asliye Tic.Mahkemesince bu doğrultuda aldırılan 18/02/2014 havale tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle ve sonuç olarak; bilirkişi tespit raporundaki tespitler ile tanık beyanları karşısında davalı tarafından davacıya satılmış olan fasulye tohumlarının %20'lik kısmının taahhüt edilenden farklı nitelikte olduğunun ve dolayısıyla ayıplı olduğunun davacı tarafından ispat edildiği, davacıya satılmış olan tohumlardaki ayıbın hukuki niteliği itibari ile gizli ayıp olduğu, zira söz konusu ayıbın tohumların ekilip fasulye olarak yetişmeye (olgunlaşmaya) başlamasından sonra ortaya çıktığı, davacının (alıcının), tohumları ayıplı olduğunun ortaya çıkmasından sonra makul bir süre içerisinde bu durumu davalıya bildirdiği, dolayısıyla da yasal süresi içinde ayıp ihbarını yaptığının anlaşıldığı, zira davalının çalışanlarının fasulyelerin ekili bulunduğu tarlalara gelerek, ayıplı fasulyeleri ayıklama işlemi yaptıkları, bu durumun ayıp ihbarının yapıldığının gösterdiğini, bu durumlar nedeniyle sonuç olarak davacının davalıdan, dava tarihi itibari ile 51.106,25 TL.tutarında tazminat alacağının bulunduğu, alacağın, davacının talebi gibi davacının 22/08/2012 tarihli ihtarının davalıya tebliğ edildiği tarihten itibaren 10 gün sonraki tarihten (ihtarnamedeki mehilin dolmasından) itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte tahsili gerektiği, ihtarnamenin davalıya hangi tarihte tebliğ edildiği anlaşılmadığından, davalının cevabi ihtarnamesinin keşide edildiği 31/08/2012 tarihi itibari ile davacı ihtarnamesinin davalıya tebliği tarihi olarak kabul edilmek suretiyle, bu tarihten 10 gün sonraki tarihten itibaren işletilecek ticari faizi ile birlikte tahsili gerektiği, alacağın ticari bir işten doğmuş olması needniyle avans faizi oranı üzerinden temerrüt faizi işletilmesini isteme hakkına sahip olduğu ve davacının ticari faiz talebinin avans faizi olarak anlaşılması gerektiği kanaat ve görüşü açıklanmıştır.Mahkememizin 31/10/2014 tarihli oturumu ile Mahkememiz dosyası ile birleşen ... 6.Asl.Tic.Mah'nin 2013/... sayşılı dosya yönünden aldırılan rapor ve taraf vekillerinin önckei rapora itirazları doğrultusunda aldırılan 15/12/2014 havale tarihli bilirkişi ek raporunda özetle ve sonuç olarak; kök rapora yönelik yapılan hesaplamayı değiştirecek bir husus bulunmadığı, hesaplamanın doğru olduğu ve davacının talebine göre yapılan hesaplama koınusunda ise olması gereken kar kaybının 51.106,25 TL.olacağı görüş ve kanaati açıklanmıştır.

Mahkememizin 03/06/2015 tarihli oturumunda, "Bilirkişi kurulundan birleştirilen ... 1.Asl.Hukuk Mah'nin 2012/... d.iş sayılı, ... 1.AHM'nin 2012/... esas sayılı ve ... 6.Asl.Tic.Mah'nin 2013/... esas sayılı dosya yönünden rapor ve taraf vekillerinin önceki rapora itirazları doğrultusunda ek rapor alınmasına karar verilmiş olup ve bu doğrultuda İst.8.ATM dosyası üzerinden aldırılan 07/07/2015 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle ve sonuç olarak; dosya incelemesi ve birleşen dosyaların incelenmesi neticesinde bilirkişi deneyim ve tecrübeleri ışığında hazırladıkları kök raporda, gerek davalı ve gerekse davacı vekillerinin rapora itirazları cevaplanmış olup, teknik yönden yapılan inceleme neticesinde kök rapora yapmış oldukları hesaplamayı değiştirecek bir husus bulunmadığı ve 51.106,25 TL.kar payı olacağı yönünde kanaat açıklanmıştır.Mahkememizin 10/12/2015 günlü ara kararı ile, davacının ticari defterleri incelenerek tarafların bilirkişi raporları ve ek raporlara itirazları da dikkate alınarak iddia ve savunmaların doğrultusunda gerekçeli bir rapor hazırlanmasının talep edildiği ve .8.ATM' dosyası ile aldırılan 23/06/2017 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle ve sonuç olarak, asıl davaya konu zarar ile ilgili malen yapılan hesaplama neticesinde 62.735,85 TL.ve birleşen davaya konu çiftçinin zararına ilişkin 26.578,19 TL.hesaplama yapıldığı anlaşılmıştır. Taraf vekillerinin 23/06/2017 havale tarihli kök raporuna itirazları üzerine aldırılan 04/12/2018 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle ve sonuç olarak, ... itirazları kapsamında ... için hesaplanan tazminat alacağına ilişkin fazla ödemesi mahsup edildiğinde 26.758,19 TL.tutar tazminattan 16.807,34 TL.kalan ... alacağı söz konusu olacağı, ... firmasının ... firmasından talep ettiği tazminata ilişkin bildirdiği bir diğer itirazının 12.960 kg ürünün alınan ürün olarak düşürüldüğü, ancak ürünün kullanılamamasından kaynaklı zarar hesabında bu miktar için de hesaplama yapılması gerektiği itirazı değerlendirildiğinde, itirazın yerinde olduğu, kullanılmamasının kök raporda değerlendirilmeye alınmadığı bu nedenle davacının itirazları kapsamında bu defa 204.425,00 TL.ürüne ilişkin toplam 66.773,10 TL.mahrum kalınan kar hesaplandığı, diğer itirazlar davacı tarafından alınan birim brüt karın düşük olduğu, davalı tarafından ise davacının ürünleri piyasadaki fiyat değişiminden kaynaklı daha düşük fiyata temin etmesi sebebiyle daha az ya da hiç hesaplanmaması gerektiği ve diğer hususlarda olduğu görülmüş olup, kök raporda alınan mali tabloların verileri içeriği somut tutarlardan hareket edilmiş olmakla her iki tarafın bu yöndeki itirazları yeniden hesaplamaya mahal bir husus içermediği değerlendirilmiştir.O halde toplanan delillerden somut olayda, asıl dava yönünden, davacı ile davalı arasında taze fasulye alım satım sözleşmesi kapsamında davalı tarafından davacıya 600 kg fasulye tohum satın alındığı ve davacının alınan fasulye tohumunu, birleşen dosya davacısı ...' ın tarlalarında ekiminin yapıldığını, fasulyelerin yetişmeye başladıktan sonra anlaşmaya göre ... cinsi kılçıksız tohumlar yanında kılçıklı tohumlarda satılması sebebiyle fasulyelerin işlenip fabrikada konserve yapıp satamadığından mahrum kalınana karın talep edilmiş olup fasulyeler üzerinde yapılan delil tespiti incelemesi sonucunda ... 1.Asliye Hukuk Mah'nin 2012/... d.iş sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporu, yargılama sırasında dinlenen tanık beyanları üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda talimat yoluyla düzenlenen bilirkişi heyetinin 25/01/2019 havale tarihli ek raporunun olaya ve dosya kapsamına uygun olduğundan itibar edilerek satın alınan fasulye tohumlarının gizli ayıplı olduğu ve ürünün kullanılmaması sebebiyle 204.425 kg ürüne yönelik mahrum kalınan karın 66.773,10 TL olduğu kanaatine varılarak bu miktar yönünden davalının noter ihtarı ile temerrüde düşüldüğü 31/08/2012 tarihinden itibaren faiz işletilerek davanın kısmen kabulune karar vermek gerekmiştir.Mahkememizin işbu dosyası ile birleşen kapatılan ... 6.ATM'nin 2013/... esas ve 2014/... karar sayılı dosyası yönünden, asıl davanın davacısı ile davalısı arasında taze fasulye alım satım sözleşmesi kapsamında davalı tarafından davacıya 600 kg fasulye tohum satın alındığı ve davacının alınan fasulye tohumunu, birleşen dosya davacısı ...' ın tarlalarında ekiminin yapıldığını, fasulyelerin yetişmeye başladıktan sonra anlaşmaya göre ... cinsi kılçıksız tohumlar yanında kılçıklı tohumlarda satılması sebebiyle fasulyelerin ayıplı olduğundan bahisle davalı ... Tarafından fasulyeleri almadığını iade etmesi sebebiyle sözleşmeden kaynaklanan zarar ve nakliye ücreti talep edilmiştir.Diğer yandan davacı ... ile davalı ... Gıda Sanayi ve Tic A.Ş arasında 22/03/2012 tarihli taze fasulye alım sözleşmesinin düzenlendiği, sözleşmenin konusu, ürünün nitelikleri ve teslimine ilişkin koşullar itibariyle eser sözleşmesi olduğu, sözleşmenin tarafları bağladığı davacı ...'a teslim edilen tohumların ayıplı olması sebebiyle yargılama sırasında dinlenen tanık beyanları üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda talimat yoluyla düzenlenen bilirkişi heyetinin 25/01/2019 havale tarihli ek raporunun olaya ve dosya kapsamına uygun olduğundan itibar edilerek davalının ödemesi ile davacı ...' ın 16.807,34 zararının olduğundan bu miktar yönünden talebin kabulune, nakliye ücretinin sözleşme kapsamında davacının edimi olup zarar içerisinde olduğundan reddi ile davacı ...' ın davalı ... Gıda Sanayi ve Tic A.Ş' ye yönelik açılan davanın kısmen kabulune, davacı ... ile davalılar arasında kurulmuş ticari ilişki diğer bir değişle akti ilişkinin olmadığı, davacı ...' ın davacı ... arasında iç ilişkide ticari ilişkinin kurulduğu, düzenlenen 22/03/2012 tarihli sözleşmede de ...' ın , ...' ı temsil ettiğine dair bir ibarenin de bulunmadığından davacı ...' ın dava açma hakkının bulunmadığı anlaşılmakla aktif husumet sebebiyle reddine, davacı ... ile davalı ... Tohumculuk Sanayi Ticaret A.Ş. arasında kurulmuş yazılı ya da sözlü sözleşmenin bulunmadığı, davalı ... Tohumculuk Sanayi Ticaret A.Ş ile asıl dosyada davacı ... Gıda Sanayi ve Tic A.Ş ile tohum alım satımına ilişkin bağımsız bir akti ilişki kurulduğundan davacı ...' ın davalı ... Tohumculuk Sanayi Ticaret A.Ş' ye yönelik açılan davanın pasif husumet ehliyeti yokluğu sebebiyle reddine karar verilerek hüküm kurulmuştur. Mahkememiz bu kararına karşı davacı karşı davalı vekili ve davalı ... Tohumculuk San. Tic. Ltd. Şti vekili tarafından istinaf talebinde bulunulmuştur. Mahkememiz dosyası ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesinin 2019/... E. 2021/... K. Sayılı 24/11/2021 tarihli kararı ile kaldırılmıştır. Mahkememiz esasına yeniden kaydedilen dava dosyasında yargılamaya devam edilmiş, dosyamız bilirkişi heyetine tevdi edilerek bilirkişi raporu temin edilmiştir. 11/08/2022 tarihli bilirkişiler ..., ... ve Av. ... tarafından hazırlanan bilirkişi raporunda özetle; Kar mahrumiyeti hesaplamasına ilişkin olarak toplam mahsullerin depoda bulunmadığına dair davacı tarafın 19.04.2022 tarihli beyanı dikkate alınarak davacı uhdesinde bulunan ürünlerin kullanılamadığı, ekonomik değerinin kalmadığı kabul edilerek toplam 204.425 kg ürünün 9620'sinin kılçıklı/ayıplı olduğunun tespit edildi; dikkate alındığında ayıklanmasının olanaklı olmadığı, tüm ürünlerin kullanılamaz hale geldiğinin kabul edilmesi gerektiği dosyaya 18.02.2014 tarihinde sunulan Bilirkişi Heyet Raporu ile davacı tarafından üretimi yapılacak fasulye ürünün 2,50 TL/kg satılabileceği değerlendirmelerine yer verilmiş olduğu, davacı tarafından 2012 yılında yapılan satış rakamları bilgisi bulunmadığı, bu kapsamda 18.02.2014 tarihli Bilirkişi Heyet Raporu ile yer verilen 2,50 TL/kg satış rakamı esas alınarak hesaplama yapıldığı, dosyaya 23.06.2017 tarihinde sunulan Bilirkişi Heyet Raporu ile yer verilen detaylı mali incelemeler kapsamında davacının ticari defterlerine göre Satışlarının Maliyetinin Satışlara oranı %83, Brüt Satış Karı %17 ve Pazarlama, Satış, Dağıtım Giderlerinin %12 olarak tespit edildiği, davacı tarafından yapılan alımların 2012 yılı piyasa rayiçlerine uygun olduğu, raporda detaylı açıklamalarına yer vermiş olduğumuz hesaplamalar kapsamında davacının, 208.488,78 TL Ürünlerin ayıplı çıkması nedeni ile uğranılan kar mahrumiyeti olduğu, davacının yurt dışından temin ettiği mamullerin satışına ilişkin dosya içerisinde herhangi bir bilgi veya belge olmaması nedeni ile bu satışlardan elde edilen karın hesaplanamadığı, BAM kararı ile benimsenen ilkeler kapsamında davacının talepleri uyarınca tam ve doğru hesaplama yapılabilmesi için davacı taraftan; 2012 yılının 2.yarısında yapılan satışlara ilişkin birim fiyatları gösterir satış faturalarının excel tablosunda liste halinde, 2012 yılı Ağustos — 2013 yılı Mart ayı arasında raporumuzda liste halinde verilen alım yapılan fasulyelerin (listedekilerle sınırlı olarak) satışına ilişkin faturaların ve bunlara ilişkin excel tablosunda liste halinde temin edilmesi ile dosyanın tekrar heyete tevdi edilmesinin uygun olacağı bildirilmiştir. Aynı bilirkişi heyetine ve SMMM bilirkişi ...'a tevdi edilen dosyamızda hazırlanan 12/12/2022 tarihli ek bilirkişi raporunda özetle; tarafların itirazları doğrultusunda Kök Raporumuzda değişiklik yapılmasına gerek görülmediği, raporda detaylı açıklamalarına yer vermiş olduğumuz hesaplamalar kapsamında davacının, 206.812,59 TL Ürünlerin ayıplı çıkması nedeni ile uğranılan kar mahrumiyeti olduğu, davacının yurt dışından temin ettiği toplam 204.425 kg ürünlerin satışına ilişkin olarak toplam 414.120,80 TL maliyet ile alım yapıldığı ve bu maliyete karşın anılan ürünlerin toplam 417.394,97 TL'ye satılmış olduğu, bu itibarla davacının davalıdan temin ödemelerden temin yolu ile yapmış olduğu ticaretten 3.274,16TL kar elde etmiş olduğu, bu itibarla davacının kar mahrumiyetinin toplam 203.538,43 TL olduğu bildirilmiştir. İtiraz üzerine dosyamız farklı bir bilirkişi heyetine tevdi edilerek bilirkişi raporu temin edilmiştir. 30/03/2023 tarihli bilirkişiler Doç. Dr. ..., ... ve ... tarafından hazırlanan bilirkişi raporunda özetle; dava konusu ürünlerde meydana gelen verin kaybı sonucunda asıl davada davacı/birleşen davada davalı ... Gıda AŞ'nin kâr mahrumiyetinin 38.992,74 TL olduğu, 11.09.2012 tarihinden itibaren 917,75 oranında ticari faizinin 682,64 TL olduğu, davalı ...'ni toplam 39.675,38 TL maddi zararın tamamından sorumlu olduğunun değerlendirildiği bildirilmiştir. Aynı bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan 25/07/2023 tarihli ek bilirkişi raporunda özetle: Asıl davada davacı/birleşen davada davalı ... Gıda AŞ'nin üreticiler ile yaptığı sözleşmeye uygun olarak ürünlerin zamanında hasat ettirilmesinden sorumlu olduğu, fabrikaya ilk getirilen ürünlerin ayrılma imkânının bulunduğu, bu ürünlerin ayrılmamasından veya tarlada kalan ürünlerin alınmamasından asıl ve birleşen davada davalı ... Tohumculuk San. Ve Tic, A.Ş.'nin sorumlu tutulamayacağı, tarladaki ürünün *480'inin alınıp işlenebileceği ve satılarak 169.067,65 TL kâr elde edilebileceği, başka firmalardan ürün temin etmesinin kendi tercihi olduğu ve bu ürünlerin satışından elde edeceği net kârın 3.274,17 TL olacağı, buna karşın davalı ... Tohumculuk San. ve Tic. A.Ş.'nin 9620 ürün kaybına karşılık gelen 42.266,91 TL'den sorumlu olduğu, bu nedenle asıl davada davacı/birleşen davada davalı ... Gıda AŞ'nin kâr mahrumiyetinin 42.266,91 - 3.274,17 - 38.992,75 TL olduğu, 11.09.2012 tarihinden itibaren 917,75 oranında ticari faizinin 682,64 TL olduğu, 24.08.2012 tarihinden itibaren 9617,75 oranında ticari faizinin 909,83 TL olduğu, davalı ... Tohumculuk San. Ve Tic. A.Ş.'nin A-1 seçeneğine göre, toplam 39.675,38 TL, A-2 seçeneğine göre toplam 39.902,58 TL maddi zararın tamamından sorumlu olduğu değerlendirilmediğini, buna karşın heyetimizin ürünlerin tarlada ayrılabileceği kanaati muhafaza edilmekle birlikte takdir mahkemenin olmak üzere; ürünlerin tarlada ayrılamayacağı varsayılırsa bu durumda asıl davada davacı/birleşen davada davalı ... Gıda AŞ'nin kâr mahrumiyetinin 211.334,57 - 3.274,17 - 208.060,40 TL olduğu, B-1)1 1.09.2012 tarihinden itibaren 9617,75 oranında ticari faizinin 3.034,21 TL olduğu, B-2) 24.08.2012 tarihinden itibaren 9617,75 oranında ticari faizinin 4.854,74 TL olduğu, davalı ... Tohumculuk San. Ve Tic. A.Ş.'nin B-1 seçeneğine göre, toplam 211.094,61 TL, B-2 seçeneğine göre toplam 212.915,... TL maddi zararın tamamından sorumlu olduğu hususu değerlendirildiği hususu bildirilmiştir. Dosyamız ayrıca farlı bir bilirkişi heyetine daha tevdi edilerek yeniden bilirkişi raporu temin edilmiştir. 09/03/2024 tarihli bilirkişiler ..., ..., ... tarafından hazırlanan bilirkişi raporunda özetle; Dava konusu ürünlerde meydana gelen verim ve üretim kaybı sonucunda asıl davada davacı/birleşen davada davalı ... Gıda AŞ'nin kâr mahrumiyetinin 112.956,96TL olduğu, 11.09.2012 tarihinden itibaren dava tarihine kadar ilgili tarihte yürürlükte olan ticari faiz oranı dikkate alınarak (9616,5) ticari faizinin 1.863,79 TL. Olduğu, 9.090,00TL. Tohumluk bedelinin asıl davada davacı/birleşen davada davalı ... Gıda A.Ş. tarafından davalıya ödendiği, Asıl/Bileşen davada davalı ...'nin ... Gıda AŞ'nin toplam 219.014,19 TL. maddi zararının tamamından sorumlu olduğu sözleşmeli üretim yapan Davacı ...'ın toplam kâr mahrumiyetinin 95.103,44TL. olduğu, asıl davada davacı/birleşen davada davalı ... Gıda A.Ş.'nin maddi zararın tamamından sorumlu olduğu 2018/... Talimat Numaralı dosyada görevli bilirkişilerce ... Gıda A.Ş.'ne ait mali kayıt ve defterlerin incelenmesi sonucunda tanzim edilen ve dosyaya sunulmuş olan 25.01.2019 Tarihli Bilirkişi Ek Raporunda, ... Gıda A.Ş. ile Sözleşmeli üretim yapan ...'ın, davalı ... Gıda A.Ş..'ne 2012 yılı sonu itibariyle 18.860,85TL borçlu olduğu tespit edildiğinden, eğer sonrasında ödenmemiş ise talep edebileceği alacak miktarının 76.242,59TL. olacağı kanaatine varıldığı hususu bildirilmiştir.

Somut olayda uyuşmazlık; asıl davada ayıplı fasulye tohumu satımından kaynaklanan kar mahrumiyeti, birleşen davada ayıplı fasulye satımından kaynaklanan tazminat istemine ilişkin olup, mahkememizin 2012/... E. - 2019/... K. Sayılı kararı, ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. HD'sinin 2019/... E. - 2021/... K. Sayılı ilamında "...asıl davada davacının kar mahrumiyetinin, üreticiler ile 0,90 TL üzerinden yaptığı anlaşma ile elde edeceği net kar ile tohumların kılçıklı çıkması nedeniyle, ürünleri başka firmalardan alması nedeniyle elde edeceği net kar arasındaki fark kadar olduğu, davacının başka firmalardan temin ettiği ürünlerin de alım tarihleri itibariyle piyasa rayiç fiyatına uygun olup olmadığının incelenmesi için bilirkişilerden ek rapor veya yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınması gerektiği, diğer taraftan bir kısım fasulyelerin üreticiye iade edildiği, bir kısmının ise davacı ... AŞ. tarafından işlendiği, dondurucu gıda standartlarına uygun olmadığından halen depoda bekletildiğinin, bir kısım fasulyelerin de üreticiye iade edildiğinin açıklandığı, bu durumda kalan fasulyelerin akıbetinin araştırılarak, bunların kullanılıp kullanılmayacağı, piyasa değerinin bulunup bulunmadığı incelenerek, gerektiğinde davacı deposunda bulunan ürünler üzerinde keşif yapılarak, elde kalan ürünlerin ekonomik değeri varsa, kar mahrumiyetinden bu tutar düşülerek, istinafa gelen ve gelmeyen taraflara göre usulü kazanılmış hak durumu da dikkate alınıp, neticesine göre bir karar vermek gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmadığından, asıl davada davacı/birleşen davada davalı ... Gıda AŞ. ve asıl ve birleşen davada davalı ... Tohumculuk AŞ. vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkemenin kararının kaldırılmasına," belirtilmekle kaldırılmış, mahkememizce ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. HD'sinin 2019/... E. - 2021/... K. Sayılı ilamında belirtildiği üzere üretilen iade edilen depoda bekletilen ve üreticiye iade edilen fasulyelerle ilgili bilirkişi incelemesine esas olarak yerlerinin bildirilmesi ve muhafaza edilip edilmediği saklanıp saklanmadığı konularında beyanda bulunmaları için 4 haftalık kesin süre verilmesine karar verilmiş, ... Gıda vekili tarafından 19/04/2022 tarihli dilekçe ile dava konusu olay 2012 yılında gerçekleştiğinden üzerinden geçen 10 yıllık geçen sürede ilgili ürünlerin imha edildiği beyan edilmiş, karar ilamında belirtildiği üzere bilirkişi raporu aldırılmış, son olarak ... Nöbetçi ATM'ye talimat yazılarak dosyanın önceki bilirkişiler dışında 1 gıda mühendisi, 1 ziraat mühendisi, 1 nitelikli hesap uzmanı bilirkişiye tevdii edilerek Bam ilamı dikkate alınarak raporlar arasındaki çelişkiyi giderir şekilde rapor aldırılmasına karar verilmiş, 09/03/2024 tarihli bilirkişiler ..., ..., ... tarafından hazırlanan bilirkişi raporunda özetle; Dava konusu ürünlerde meydana gelen verim ve üretim kaybı sonucunda asıl davada davacı/birleşen davada davalı ... Gıda AŞ'nin kâr mahrumiyetinin 112.956,96TL olduğu, 11.09.2012 tarihinden itibaren dava tarihine kadar ilgili tarihte yürürlükte olan ticari faiz oranı dikkate alınarak (%16,5) ticari faizinin 1.863,79 TL. Olduğu, 9.090,00TL. Tohumluk bedelinin asıl davada davacı/birleşen davada davalı ... Gıda A.Ş. tarafından davalıya ödendiği, Asıl/Bileşen davada davalı ...'nin ... Gıda AŞ'nin toplam 219.014,19 TL. maddi zararının tamamından sorumlu olduğu sözleşmeli üretim yapan Davacı ...'ın toplam kâr mahrumiyetinin 95.103,44TL. olduğu, asıl davada davacı/birleşen davada davalı ... Gıda A.Ş.'nin maddi zararın tamamından sorumlu olduğu 2018/... Talimat Numaralı dosyada görevli bilirkişilerce ... Gıda A.Ş.'ne ait mali kayıt ve defterlerin incelenmesi sonucunda tanzim edilen ve dosyaya sunulmuş olan 25.01.2019 Tarihli Bilirkişi Ek Raporunda, ... Gıda A.Ş. ile Sözleşmeli üretim yapan ...'ın, davalı ... Gıda A.Ş..'ne 2012 yılı sonu itibariyle 18.860,85TL borçlu olduğu tespit edildiğinden, eğer sonrasında ödenmemiş ise talep edebileceği alacak miktarının 76.242,59TL. olacağı kanaatine varıldığı hususu bildirilmiş, ilgili raporda davaya konu hususlar ayrıntılı ve gerekçeli olarak açıklanmış olmakla raporun hüküm kurmaya elverişli olduğu kanaatine varılmış, asıl davada davacının talep sonucu da nazara alınarak ve davalının noter ihtarı ile temerrüde düşürüldüğü 31/08/2012 tarihinden itibaren faiz işletilerek, davanın kabulü ile; 100.000,00 TL. mahrum kalınan kar alacağının 31/08/2012 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş, birleşen dosya yönünden bilirkişi raporu doğrultusunda her ne kadar ıslah ile dava değeri arttırılmış ise de dava mahkememizin bir önceki kararı için asıl davada davacı/birleşen davada ... Gıda A.Ş. İle asıl /birleşen davada davalı ... Tohumculuk A.Ş. tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu , davacılar ... ve ... tarafından istanaf yoluna başvurulmadığı hususu ve işbu davalılar bakımından usulü kazanılmış hak oluştuğu göz önünde bulundurularak, Davacı ... tarafından davalı ... Gıda San. Tic. AŞ aleyhine açılan davanın KISMEN KABUL-KISMEN REDDİ ile, 16.807,34 TL.alacağın davalı ... Gıda San ve Tic. AŞ'nden alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, davacı ...' ın davalı ... Gıda Sanayi ve Tic A.Ş' ye yönelik açılan davanın kısmen kabulune, davacı ... ile davalılar arasında kurulmuş ticari ilişki diğer bir değişle akti ilişkinin olmadığı, davacı ...' ın davacı ... arasında iç ilişkide ticari ilişkinin kurulduğu, düzenlenen 22/03/2012 tarihli sözleşmede de ...' ın , ...' ı temsil ettiğine dair bir ibarenin de bulunmadığından davacı ...' ın dava açma hakkının bulunmadığı anlaşılmakla aktif husumet sebebiyle reddine, davacı ... ile davalı ... Tohumculuk Sanayi Ticaret A.Ş. arasında kurulmuş yazılı ya da sözlü sözleşmenin bulunmadığı, davalı ... Tohumculuk Sanayi Ticaret A.Ş ile asıl dosyada davacı ... Gıda Sanayi ve Tic A.Ş ile tohum alım satımına ilişkin bağımsız bir akti ilişki kurulduğundan davacı ...' ın davalı ... Tohumculuk Sanayi Ticaret A.Ş' ye yönelik açılan davanın pasif husumet ehliyeti yokluğu sebebiyle reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle,

A-Mahkememizin işbu asıl dosyası yönünden;

1. Davanın KABULÜ ile; 100.000,00 TL. mahrum kalınan kar alacağının 31/08/2012 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

2. Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 6.831,00 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 1.485 TL'nin ve tamamlama harcı olarak alınan 1.089,61 TL'nin mahsubu ile bakiye 4.256,39 TL harcın asıl dosya davalısından alınarak maliye hazinesine gelir olarak kaydına,

3. Davacı tarafından yapılan posta, talimat, tebligat gideri ve bilirkişi ücreti gideri olmak üzere 15.072,50 TL yargılama gideri ve 1.485 TL peşin harç, 1.089,61 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 17.647,11 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4. Davacı tarafından yapılan ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/... Değişik iş sayılı delil tespiti dosyasında bilirkişi ücreti, keşif gideri 568,55 TL ve yatırılan harç 59,25 TL olmak üzere toplam 627,8 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5. Davacı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 17.900,00 TL.vekalet ücretinin asıl dosya davalısından alınarak davacıya verilmesine,

6. Davalı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,

7. HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,

B-Mahkememizin işbu dosyası ile birleşen kapatılan ... 6.ATM'nin 2013/... esas ve 2014/... karar sayılı dosyası yönünden;

1. Davacı ... tarafından açılan davanın aktif husumet ehliyeti yokluğu sebebiyle reddine,

2. Davacı ... tarafından davalı ... Tohumculuk...AŞ yönünden açılan davanın pasif husumet ehliyeti yokluğu sebebiyle reddine,

3. Davacı ... tarafından davalı ... Gıda San. Tic. AŞ aleyhine açılan davanın KISMEN KABUL. KISMEN REDDİ ile, 16.807,34 TL.alacağın davalı ... Gıda San ve Tic. AŞ'nden alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

4. Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 1.148,10 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 464,85 TL ve 1.089,61 TL tamamlama harcından mahsubu ile artan 406,36 TL nin karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacı ...'a iadesine,

5. Davacı tarafından sarf edilen yazılı 17 adet tebligat gideri 136,00 TL , bilirkişi gideri 1200 TL olmak üzere toplam 1336 TL yargılama gideri davanın kabul ve red oranı 717,40 TL yargılama gideri, 406,36 TL peşin harç toplamı olmak üzere 1.123,76‬ TL nin davalı ... Gıda San. Tic. AŞ'nden alınarak davacı ...'a verilmesine,

6. Davacı tarafından yapılan ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/... Değişik iş sayılı delil tespiti dosyasında bilirkişi ücreti, keşif gideri 568,55 TL ve yatırlan harç 59,25 TL olmak üzere toplam 627,8 TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranına göre 337,11TL yargılama giderinin davalı ... Gıda San. Tic. AŞ'nden alınarak davacılara verilmesine,

7. Davalı ....AŞ tarafından dosyaya ibraz edilen ve kullanılmayan 8,00TL posta pulunun bu davalıya iadesine,

8. Davacı ... vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 16.807,34 TL vekalet ücretinin davalı ... Gıda San ve Tic. AŞ' den alınarak bu davacıya verilmesine,

9. Davalı ... Tohumculuk A.Ş. vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacı ...'dan alınarak bu davalıya verilmesine,

10-Davalı ... Gıda San ve Tic. A.Ş. vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 17.900 TL vekalet ücretinin davacı ...'dan alınarak bu davalıya verilmesine,

11-HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.11/07/2024

Katip ...

¸E-imzalıdır.

Hakim ...

¸E-imzalıdır.