Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/1207 E. 2024/551 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

...

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2023/ Esas

KARAR NO : 2024/

HAKİM : ... ...

KATİP : ... ...

DAVACI : ... - ... ...

VEKİLLERİ : Av. ... -

Av. ... -

DAVALI :... - ... ...

VEKİLİ : Av. ... -

DAVA : Menfi Tespit (Alım Satım)

DAVA TARİHİ : 17/07/2019

KARAR TARİHİ : 03/06/2024

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Alım Satım) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: ... İlçesi, ... numaralı bağımsız bölümün İbrahim Şimşek adına kayıtlı olsa da gerçekte müvekkile ait olduğunu, davacının taşınmazı ...'a sattığını, ... adına sözleşmeyi imzalayan ve tapu devrini yapan ... olduğunu, Taşınmazın tapu devri aynı gün ... adına yapıldığını, ancak devir tarihi itibari ile dairenin iç kısmında henüz inşaat çalışmaları bitmediğinden dolayı taraflar kendi aralarında adi yazılı bir sözleşme düzenlemiş olup işbu sözleşmede müvekkilin daireyi sözleşmede belirtilen tarihte eksiksiz olarak teslim etmediği takdirde daireyi geri satın alacağı veya masrafları karşılayacağı taahhüt altına alınmış sözleşmeye istinaden de müvekkil tarafından ... adına 30.000,00 TL miktarlı teminat senedi verildiğini, bu husus senedin arkasında "Bu senet ...'a satılan daire karşılığında içerisi bitmediği için teminat olarak teslim edildiğini, senette yazılı tarihe kadar daire bittiği takdirde senet ve bu senete istinaden yazılan sözleşme geçersiz olup geri senet sahiplerine iade edilecektir." şeklinde şerh düşüldüğünü ve davalı ve ... tarafından imza altına alındığını, daire senette ve sözleşmede belirtilen tarihte eksiksiz olarak davalı tarafa teslim edildiğini, sözleşmede belirtilen hususlar yerine getirildiği için teminat senedi olarak düzenlenen senedin bir hükmü kalmadığını, ... ve ... türlü gerekçeler ile senedi bir türlü davacıya teslim etmediğini, Kambiyo senedinin zamanaşımına uğramasına günler kala yakını olan ve kötü niyetli hareket eden davalı ...'a ciro edilmiş ve müvekkil hakkında ... 2. İcra Müdürlüğü'nün 2019/... E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, takibin kötü niyetli olduğunu, bu nedenlerle ... 2. İcra Müdürlüğü'nün 2019/... E. Sayılı dosyasında sürdürülen icra takibinin teminatsız olarak takibin durdurulmasına, dosyaya ödenen paraların davalıya ödenmesine, davaya konu icra takibinden dolayı borçlu olmadıklarının tespiti ile takibin iptaline, dava süresince müvekkil tarafından ödeme yapılmak zorunda kalınması halinde davanın istirdat davası olarak devamına, davalının açık kötü niyeti ile müvekkil icra marifeti ile zarara uğramasına sebep olması karşısında takipte bildirilen asıl alacağın %20'si oranında kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; senedin davacı tarafın iddia etmiş olduğu gibi teminat senedi şartlarını taşımamakta açık bir borç ikrarını içerdiğini, teminat senetlerinde senedin teminat senedi olduğu açıkça belirtilmeli, senede atıf yapılmalı, ayrıca teminat senedine konu olan iş sözleşmesi de hazırlanıp her nüshalarının da taraflarda olması sağlanması gerektiğini, Senedin vade kısmına "Teminat Senedidir" ibaresi yazılması gerektiği, senedin ön yüzüne "hangi sözleşmeye konu olarak hazırlandığına " denilmesi gerektiğini, senedin arka yüzüne (Ciro edilen bölüme) Hangi konu için teminat senedinin hazırlandığı özetlenmesi gerektiği, Senet üzerinde özet kısmında "-şu,şu anlaşma üzerine bu teminat sözleşmesi hazırlanmıştır, sözleşme konusu tamamlandığında teminat senedinin hükümleri geçersizdir, ciro edilemez" notu borçlunun güvenliği açısından önemli olduğunu, Söz konusu bu hususları içermeyen senetler ya bono hükmünde olduğunu, ya da geçersiz olduğunu, müvekkilim davacı tarafın iddia ettiği gibi kötü niyetli olarak değil bilakis iyi niyetli olarak davacının borcunun ifa etmesini beklemiş ve hiçbir karşılık alamayacağını anladığında yasal süresi içerisinde icra takibine başladığını, açıklanan nedenlerle müvekkilim hakkında açılmış bulunan işbu mesnetsiz davanın reddi ile yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

Dava,... 2. İcra müd. 2019/... E. Sayılı kambiyo senetlerine özgü icra takibine konu senet sebebiyle borçlu olmadığının tespiti, istirdat davası ve kötü niyet tazminat istemine ilişkindir.

Mahkememizce yargılama yapılarak, tahkikat aşamasına geçilmiş, ... 2. İcra Müdürlüğü'nün 2019/... sayılı takip dosyası, ... Cbs'nin 2020/... sayılı dosyası, ... Tapu Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak tapu kayıt bilgileri celp edilerek dosyamız arasına alınmış, taraf tanıkları dinlenilmiştir.

Mahkememizce '' Mahkememizce icra takibine konu senet suretinin arka yüzü incelendiğinde 'Bu senet ...'a satılan daire karşılığında içerisi bitmediği için teminat olarak teslim edilmiştir.Senette yazılı tarihe kadar daire bittiği takdirde senet ve bu senede istinaden yazılan sözleşme geçersiz olup geri senet sahiplerine iade edilecektir. ' ibaresinin yazıldığı ve ... tarafından imzalandığı anlaşılmaktadır. İşbu senede ilişkin 16/10/2019 tarihli sözleşmenin tanzim edildiği, sözleşmenin açıkça icra takibine konu senede istinaden tanzim edildiği anlaşılmakla birlikte, aracı ..., mahkememiz dosya davacısı ..., daireyi satın alan ...'a vekaleten ...'ın imzaladığı tespit edilmiştir.

Her ne kadar cevap dilekçesinde, davacı tarafça yapılması gereken işlerin tamamlanmadığı, eksikliklerin giderilmediği iddia edilmiş ise de bu iddiaların somutlaştırılamadığı, (davanın mahiyeti, dava değeri dikkate alınarak tanık beyanları hükme esas alınmayarak) davalı tarafça ispatlanamadığı kanaatine varılmakla birlikte icra takibine konu senedin teminat senedi olduğu, davacı tarafça bu hususun İİK 169/a maddesi uyarınca yazılı olarak ispatlandığı anlaşılarak teminat senedinin kambiyo senedi vasfını yitirdiği,kambiyo senedi vasfını yitirmesi nedeniyle icra takibine konu edilemeyeceği dikkate alınarak davanın kabulüne, davacı tarafın , ... 2. İcra Müdürlüğü’nün 2019/... Esas sayılı icra dosyasına konu 16/10/2015 tanzim tarihli , 30.000,00 TL bedelli, 30/04/2016 vade tarihli senede dayalı olarak davalıya borçlu olmadığının tespitine, yasal şartları oluşmadığından davacı tarafın kötüniyet tazminat talebinin reddine dair '' karar verildiği tespit edilmiştir.

Kararın davalı tarafça istinaf edilmesi üzerine ... BAM 7. HD'nin 2021/ Esas 2023/ Karar sayılı ilamı ile '' Dosyadaki sözleşme kapsamı ve diğer belgelere göre, ... ilçesi, ... numaralı bağımsız bölümün tedavüllü tapu kaydının getirilmesi, davacının hangi hakka dayanarak bağımsız bölümün sahibi olduğunu iddia ettiğinin belirlenmesi, söz konusu dairenin bulunduğu binanın müteahhidinin kim olduğunun araştırılması, dairedeki eksikliklerin tamamlanması hususunun eser sözleşmesi mi yoksa satış sözleşmesi mi kapsamında olup olmadığının ortaya konularak temel ilişkinin niteliği belirlenmesi öncelikle belirlenmelidir.

Zira, 6100 sayılı HMK’nın 1. maddesine göre; göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir. Yine 6100 sayılı HMK’nın 114/1-c maddesine göre, mahkemenin görevli olması dava şartıdır ve aynı Kanun’un 115/1.maddesinde ise, mahkemenin dava şartlarının mevcut olup olmadığını kendiliğinden davanın her aşamasında araştıracağı hükme bağlanmıştır.

Temel ilişkinin niteliği tespit edildikten sonra görev hususu temel ilişkiye göre belirlenmeli, mahkemenin görevli olduğu anlaşılırsa uyuşmazlığın esasına girilmeli ve temel ilişkinin niteliğine göre değerlendirme yapılmalı, mahkemenin görevli olmadığının anlaşılması halinde de, dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi gerektiğinden bu hususlar tam olarak belirlenmeden yazılı şekilde karar verilmesi kamu düzeni açısından doğru görülmemiştir.'' gerekçeleriyle Mahkememizce verilen karar kaldırılmıştır.

Mahkememiz dosyası yeniden esasa kaydedilerek, ... ... Vergi Dairesi'ne, ...'ya, ... Esnaf ve Sanatkarlar Odası'na, ... Tapu Müdürlüğü'ne, ... Vergi Dairesi'ne, ... Ticaret ve Sanayi Odası'na,... Esnaf ve Sanatkarlar Odası'na müzekkereler yazılmış ve taraflara, dava dışı ...'ın kimlik bilgileri hakkında , sözleşmeye ve senede konu dairenin bulunduğu binanın müteahhitin kim olduğu hususunda , kimlik bilgileri hususunda mahkememize bilgi verilmesi amacıyla süre verilmiş, ilgili beyan dilekçeleri de dosya içerisine alınmıştır.

Toplanan tüm deliller ve dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde açılan dava, icra takibine konu senedin teminat senedi olduğu iddiasına dayalı olarak açılan menfi tespit davasına ilişkindir.

Her ne kadar işbu dava dosyası Asliye Ticaret Mahkemesi'nde açılmış ise de ilgili icra takibine konu senedin düzenlenme amacına konu olduğu iddia edilen taşınmazın vasfının dubleks mesken olduğu, senet metnine bakıldığında senedin teminat sendi olduğunun anlaşıldığı,keza sözleşmeden de bu husus bu açıkça görülmektedir.

Yukarıda yapılan açıklama ışığında teminat senedi olduğu senet metninden anlaşılan bono ile ilgili keşideci lehtara karşı ileri sürebileceği, şahsi def'ileri senedin hamiline karşı ileri sürebilir, bu durumda görevli mahkemenin belirlenmesinde keşideci ile lehtarın tacir olup olmadıklarının belirlenmesi gerekir.

BAM Kaldırma ilamı sonrasında mahkemece yapılan araştırmalar neticesinde davacı ...'ın tacir kaydı olmadığı, esnaf kaydının da 06/11/2015-31/12/2018 yılları arasında olduğu, esnaf kaydının ise araç ticaretine yönelik olduğu, vergi kayıtlarının 04/11/2015-31/12/2018 tarihleri arasında olduğu ve işletme hesabına göre defter tuttuğunun tespit edildiği, davalı ...'un ise tacir ve esnaf kaydının olmadığı, 31/05/2016 tarihinde vergi kaydının sona erdiğinin belirlendiği,...'ın ise tacir-vergi kaydının bulunmadığı, ... Odası'ndan 14/05/1999 da, ... Odası'ndan ise 31/03/2024 te kaydının silindiğinin tespit edildiği anlaşılmıştır.Davacı ve davalının tacir olmadığı da tespit edildiğinden davanın görev dava şartı noksanlığı sebebiyle usulden reddine, mahkememizin görevsizliğine, ... Asliye Hukuk Mahkemeleri’nin görevli olduğuna,HMK’nın 20. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde talep halinde dosyanın ... Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, talep olmadığı takdirde dosya üzerinden davanın açılmamış sayılmasına dair karar verilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere,

1. Davanın görev dava şartı noksanlığı sebebiyle usulden reddine, mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, ... Asliye Hukuk Mahkemeleri’nin görevli olduğuna,

2. HMK’nın 20. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde talep halinde dosyanın ... Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, talep olmadığı takdirde dosya üzerinden davanın açılmamış sayılmasına dair karar verilmesine,

3. HMK'nın 331. Maddesine göre yargılamanın görevli mahkemede devam etmesi halinde yargılama giderlerin görevli ... Asliye Hukuk Mahkemesince takdirine, yargılamanın görevli mahkemede devam etmediği takdirde talep üzerine mahkememizce dosya üzerinden yargılama giderlerinin tespiti ve hükmedilmesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.03/06/2024

Katip ...

¸

Hakim ...

¸