Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/1131 E. 2024/506 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

BURSA

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2023/

KARAR NO : 2024/

BAŞKAN :

ÜYE :

ÜYE :

KATİP :

DAVACI :... ELEKTRİK SİSTEMLERİ SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ -

VEKİLİ : Av.

DAVALI :... OTOMOTİV SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ - .../ ...

VEKİLİ : Av.

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 13/07/2020

KARAR TARİHİ : 15/05/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 29/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesi ile;taraflar arasında 2013 yılından beri ticari ilişki olduğunu,davalının siparişi üzerine ürün imal ettiklerini, 2019 yılı siparişlerinde düşüş olması nedeniyle müvekkilinin 2019 yılı Mayıs ayında davalı tarafa göndermiş olduğu maile davalı tarafın ürünleri hazırlayıp stok tutabilirsiniz, cevabı üzerine ürünleri hazırlayıp stoğa alındığını, ancak davalının bu ürünleri almadığı gibi bu ürünlerin üretimi için gerekli mamül ve yarı mamul ham maddelerin ödemesini yapmamaları üzerine ... 14.İcra Müd.nün 2020/... esas sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını, davalıların itirazı üzerine takibin durdurulmasına karar verildiğini, belirterek itirazın iptalini talep etmiştir.

CEVAP:

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan davayı kabul etmediklerini,davacının iddia ettiği 30/09/2013 tarihli Çerçeve Tedarik Sözleşmesinin tarafının müvekkili olmadığını,sözleşmenin müvekkili ile aynı grup bünyesinde faaliyet gösteren ... ... ... şirketiyle imzalandığını bu nedenle müvekkilinin sözleşme tarafı olmadığını, müvekkilinin davacıya herhangi bir satın alma taahhüdünün olmadığını ve sözleşme geçerli sayılacaksa ... Hukukunun uygulanması gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

KANITLAR:

İcra dosyası, keşif ve bilirkişi incelemesi , bilirkişi raporu

KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME :

Dava ; ürün ve ham madde bedelinin tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali davasıdır.

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine ... 14. İcra Müd.nün 2020/... esas sayılı dosyasında, 41.167,11 EURO alacağın tahsili amacıyla icra takibi başlatılmış, davalı borçlunun itirazı üzerine takip durmuştur. Takibe itirazın iptali ile devamını sağlamak amacıyla eldeki dava açılmıştır.

Taraflarca sunulan tüm deliller toplanmış, icra dosyası getirtilerek incelenmiş, taraflar arasındaki alacak borç ilişkisinin açıklığa kavuşturulması yönünden mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapılarak konusunda uzman 1 Makine mühendisi, 1 SMMM ve 1 hukukçu bilirkişiden rapor aldırılmıştır.

Alınan 28/04/2021 tarihli bilirkişi kurulu raporunda; dava dosyası içeriğindeki tüm bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucu; uyuşmazlıkla ilgili taraflar arasındaki mail yazışmalarından 2019 yılı Mayıs ayı itibariyle davacı tarafından üretimi yapılan siparişlerde azalmanın başladığı, davalı tarafın rutine bağlanmış sipariş miktarlarında azaltma yoluna gittiği, davacı tarafın bu sipariş azalmasının stoklarda artışa sebebiyet vereceği konusunda uyarılar yaptığı, davalı tarafça genel ortalamaya göre stok tutulabilineceğini bildirdiği, nihai olarak 25.10.2019 tarihinde davalı tarafça tedarikçi değişikliği yapılacağının davacı tarafa bildirildiği, davalı tarafın 2019 yılı Mayıs -Ekim ayları arasındaki periyotta sürekli sipariş azaltması ve davacı tarafa net bir şekilde bildirimde bulunmaması ile ortalama sipariş miktarına göre stok tutulabilineceğini davacı tarafa bildirilmesi nedeniyle Ekim 2019 sonu itibariyle davacı şirket elinde kalan ve başka bir ana üreticiye satılması imkanı bulunmayan hammaddenin davacı firmada bırakıldığı, bedelinin ödenmediği, davacı tarafça yapılan mamul imalatı için satın alınan hammaddelerin piyasadan satın alınmasında ... (Minimum ...) minimum sipariş miktarına tabi malzemeler olduğu, bu durumun doğal olarak stok birikimine sebep olacağı, çerçeve sözleşmeleri yaygın uygulamaların bu malzemelerin proje bitiminde ana üretici tarafından satın alınması şeklinde olduğu, tedarikçi değişikliği nedeniyle davacı firma elinde kalan sevke hazır toplam mamul bedelinin 1.063,27 Euro olarak hesaplandığı, dava tarihi merkez bankası döviz kuru dikkate alındığında =1.063,27* 7,76=8.250,97 TL olacağı, tedarikçi değişikliği nedeniyle davacı firma elinde kalan hammadde bedelinin 38.514,54 Euro olarak hesaplandığı, dava tarihi merkez bankası döviz kuru dikkate alındığında =38.514,54* 7,76=298.872,83 TL olacağının bildirildiği görülmüştür.

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne dair kararın istinaf edilmesi üzerine ... Bam 14.HD'nin 02/11/2023 tarih, 2022/ E. 2023/ K.sayılı ilamı ile ".. Bilirkişi heyetince sektörün özelliklerinin yanında, taraflar arasındaki bu fiili uygulamada dikkate alınarak davacının stokta tutabileceği hammadde miktarının makul olup olmadığı, hususlarının değerlendirilmesi gerekirken,bu hususta değerlendirme yapılmadan rapor düzenlenmesi doğru olmadığı gibi, raporun içeriğinin "sektör uygulamasında kabul edilen minimum sipariş miktarına uygun stok yapılıp yapılmadığı" hususunda denetlenebilir olmadığı görülmüştür.Bu durumda mahkemece yapılması gereken iş ,açıklanan hususların açıklığa kavuşturulması için bilirkişi heyetinden ek rapor alınması veya gerekli görülmesi halinde yeni bir heyetten rapor alınması ve sonucuna göre bir karar verilmesinden ibarettir. Mahkemenin kabulüne göre ise, bedeline hükmedilen ürün ve hammaddelerin davalıya iadesi şartıyla davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği gözetilmeden karar verilmesi de isabetsizdir. Açıklanan nedenlerle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK 353/1-a/6 maddesi uyarınca hükmün kaldırılması" gerekçesiyle kararımız kaldırılarak dosya mahkememize gönderilmekle yukarıda esası belirtilen sırasına kaydı yapılmıştır.

Mahkememizce Bam kararı doğrultusunda dosyanın önceki bilirkişi heyetine tevdi ile ek rapor aldırılmasına karar verilmiş olup, aldırılan 29/03/2024 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda; Davacı tarafça davalının projelerine özel olarak üretimi yapılan mamullerin üretimi için temin edilen hammadde konumunda olan malzemelerin piyasadan satın alınmasında ... (Minimum ...) minimum sipariş miktarına tabi malzemeler olduğu, davalının sipariş ettiği mamul sayısına göre temin edilme

imkanının bulunmadığı, malzemelerden minimum sipariş miktarının, kablo için ortalama 5.500 m, soket için ortalama 2000 adet, terminal için ise ortalama 10.000 adet olduğu, davalının talep ettiği mamul miktarına göre malzemelerin temin edilme

imkanının olmaması nedeniyle EDI planlarına göre minimum stok miktarına göre davacının malzeme stoklaması gibi bir durumun söz konusu olmadığı, mamul üretimi akabinde artan malzemelerin doğal olarak stok olarak davacının elinde

kalması nedeniyle mamul siparişine bağlı minimum stok seviyesinin tespit edilme imkanının bulunmadığı, davacı tarafın sektörün çalışma şartları gereği, üretimde kullandığı malzemelerin minimum sipariş miktarına tabi malzemeler olması nedeniyle davacının elinde kalan stok maliyetini karşıladığı, bu durumun davacı üretici açısından gereksiz stok maliyetine katlanma zorunluluğunu doğurduğu, davalı tarafından talep edilen mamüllerin üretimi için davacı tarafça temin edilen

malzemelerin minimum sipariş miktarına tabi malzemeler olması nedeniyle talep edilen mamullerin üretimi akabinde artan malzemelerin stokta kalmasının malzeme satın alma şartları kaynaklı olduğu ve makul olduğunun değerlendirildiği, davacı taraf stoklarında kalan hammadde vasfındaki malzemelerin proje bazlı mamul üretiminde kullanılması ve davalı tarafından siparis edilen cihaz iç elektrik tesisatı imalatı için temin edilen değişik renk, kesit ve kodlardaki kablolar, soket ve

terminal ile yalıtım malzemesi olan hortum ve bantlardan oluştuğu, davacının elinde kalması durumunda atıl kalacağı, malzemelerin davalının yeni tedarikçisine teslim edilerek değerlendirilme imkanının bulunması ile talep edilen mamul üretiminden

arta kalan malzemeler olduğu için davalı tarafın sorumlu olduğu kanaatine varıldığı bildirilmiştir.Davacının ibraz ettiği 30/09/2013 tarihli sözleşme davacı ile ... ... isimli şirket arasında imzalanmıştır.Davalı bu sözleşmede taraf değildir.

Ancak hernekadar davacı ile davalı arasında yazılı sözleşme olmasada,taraflar arasında 2013 yılından 2019 yılına kadar süregelen bir ticari ilişki mevcut olup,taraflar arasında sözlü bir akit yapıldığı kabul edilmelidir.30/09/2013 tarihli sözleşmede davalı imzası bulunmadağından bu sözlşmeyi ve dolayısıyla sözleşmedeki ... Hukuku uygulanacağına dair 14.6.1 maddesinin uygulanması mümkün değildir.Davacı,tedarikçi sıfatıyla üretimini yaptığı cihaz/araç içi elektirk tesisatı kablo demeti oluşturulması ile bu kabloların ucunu terminal ve soket montajı,akabinde gerekli izolasyonun sağlanarak montaja hazır bir şekilde ana üreticiye teslim şeklinde olduğu ve bu üretimi ana üretici tarafından belirlenen (kablo rengi,soket ve terminal tipi ve yalıtımına göre) şartlara bağlı olarak tesliminden ibarettir.Taraflar arasındaki email yazışmalarından davacı tarafından davalıya bilgi verilerek rutin olarak imalat yapıldığı ve davalı tarafından kabul edildiği görülmüştür.

Ancak davacı tarafından gönderilen 8 Mayıs 2019 tarihli emailde davalı taraftan son duruma göre sipariş planının sorulduğu, aynı gün davalı taraftan verilen cevaplarda son gönderdiği EDİ planının geçerli olduğunu,her referans için rutin haftalık üretim miktarının genel ortalamasını stoklarda tutabileceğini, yine daha sonraki bir tarihte davacı tarafından davalıya gönderilen mailde sipariş miktarlarında düşüş olduğu ve ellerinde mamul ve hammadde kalacağı ve stoklarında artış olduğunu bildirmiş,davalı ise cevabi mailinde,davacının aldığı EDI plan adetlerinden sorumlu olduğunu bunun dışında kalan malzeme/yarı mamule istinaden maliyet konuları ancak proje bitiminde konuşulabileceğini, adetlerin düşse bile ürünlerin kullanımının devam ettiğini bildirmiştir. Davalı enson 25/10/2019 tarihli emaili ile tedarikçi değişikliğine gideceğini davacıya bildirmiştir.Davalı,2019 yılı Mayıs-Ekim ayları arasında sürekli sipariş azaltması yaptığı halde,davacıya net bir bilgi vermediği gibi ortalama sipariş miktarına göre stok tutabileceğini bildirmiştir.

Dosyadaki kanıt ve belgelere alınan bilirkişi kurulu raporu ile tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasındaki ticari ilişki nedeniyle davacının hazırlayıp stoğa aldığı ancak davalı tarafından satın alınmayan , başka bir üreticiye satılması imkanı olmayan ürünlerin davacının elinde kaldığı, davacının elinde kalan ürünlerin bedelinin davalı tarafından ödenmediği, davacı tarafça yapılan mamul imalatı için satın alınan hammaddelerin piyasadan satın alınmasında ... (Minimum ...) minimum sipariş miktarına tabi malzemeler olduğu, mamul siparişine bağlı minimum stok seviyesinin tespit edilme imkanının olmadığı, bu durumun doğal olarak stok birikimine sebep olacağı ve artan malzemelerin stokta kalmasının malzeme satın alma şartları kaynaklı olduğu ve makul olduğu, davacı tarafından üretilen malzemelerin proje bazlı üretilmesi nedeniyle davacının elinde kalması halinde atıl kalacağı uygulamaların bu malzemelerin proje bitiminde ana üretici tarafından satın alınması şeklinde olduğu, tedarikçi değişikliği nedeniyle davacı firma elinde kalan sevke hazır toplam mamul bedelinin 1.063,27 Euro olarak hesaplandığı, dava tarihi merkez bankası döviz kuru dikkate alındığında =1.063,27* 7,76=8.250,97 TL olacağı, tedarikçi değişikliği nedeniyle davacı firma elinde kalan hammadde bedelinin 38.514,54 Euro olarak hesaplanmış olup, davacının davalıdan olan alacağı, 1.063,27 EURO + 38.514,54 EURO = 39.577,81 EURO olduğu, alacağının ödenmediğinden bu miktardan davalı sorumlu olup, icra takibine yaptığı itirazı yerinde görülmediğinden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Takip tarihi itibariyle alacak likit olup, davalı lehine icra inkar tazminatına hükmolunmalıdır. Açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur.

H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,

1. Davanın KISMEN KABULÜ ile; davalının ... 14. İcra Müd.nün 2020/... esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptaline, takibin 39.577,81. Euro alacak üzerinden bu alacağa takip tarihinden itibaren işletilecek kamu bankalarının euro cinsinden mevduata uyguladığı en yüksek faiz oranı ile birlikte (%10 oranı aşılmamak kaydıyla) aynen veya fiili ödeme günündeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden hesaplanacak TL karşılığı olarak devamına,

Alacak likit olduğundan alacağın %20'si olan 52.428,72-TL icra inkar tazminatını davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

2. Harçlar yasası gereği alınması gereken 94.219,07. TL harçtan peşin alınan 4.096,17. TL harcın mahsubu ile bakiye 90.122,90. TL harcın davalıdan tahsiline,

3. 7155 sayılı Kanunun 23. Maddesi ile 6325 sayılı Kanunun 18/A. 12. 13 maddeleri uyarınca 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye ödenmesine,

4. Davacı tarafından yapılan aşağıda dökümü yazılı 3.179,60. TL yargılama gideri üzerinden kabul red oranına göre hesaplanan 3.056,85. TL ile peşin alınan 4.096,17. TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye giderlerin davacı üzerinde bırakılmasına,

5. Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına,

6. Davacı yararına ölçümlenen 181.721,53. TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

7. Reddedilen kısım yönünden davalı yararına ölçümlenen 17.900,00. TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

8. Karar kesinleştiğinde taraflarca yatıralan avansın kullanılmayan kısmının HMK 333.md.uyarınca yatıranlarına iadesine

Dair; Taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 15/05/2024

Başkan

¸e-imzalıdır.

Üye

¸e-imzalıdır.

Üye

¸e-imzalıdır.

Katip

¸e-imzalıdır.