Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/851 E. 2024/465 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

BURSA

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2023/ Esas

KARAR NO : 2024/ Karar

HAKİM :

KATİP :

DAVACI : ... GENEL MÜDÜRLÜĞÜ -

VEKİLİ : Av.

DAVALI : 1- ... OTOMOTİV TİCARET VE SANAYİ ANONİM ŞİRKETİ -

VEKİLİ : Av.

DAVALI : 2- ... SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ -

VEKİLİ : Av.

DAVA İHBAR OLUNAN : ... -... /... ... ... ...

DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : 28/08/2023

KARAR TARİHİ : 06/05/2024

KARAR YAZIM T. :15/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

İDDİA VE SAVUNMA:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle:dava dışı ... sürücüsü ve davalı ... maliki ... plakalı aracın kusurlu hareket etmesi neticesinde, 03.05.2022 tarihinde ... - ... yolunda 30+650 kilometresinde meydana gelen kaza neticesinde müvekkiline ait oto korkuluk vb. malzemelere zarar verildiği, yapılan keşif ve hesaplamalar neticesinde 24.05.2022 tarili keşif yazısına binaen hasarlı malzemelerin eski haline getirilmesi için gerekli olan 4.773,00.-TL nin tahsili amacıyla davalılardan, gerekli evraklar eklenerek, ödeme yapılması talep edildiği, yapılan tebligatlara rağmen gerekli ödemeler yapılmadığı gibi malzemeler de eski haline getirilmediği, hasar bedeli olan bakiye 4.773,00.-TL ve işlemiş faiziyle ... 18. İcra Müdürlüğü'nün 2022/E sayılı dosyasında yapılan ilamszı takip ile talep edildiği, davalı taraflarca; hiçbir geçerli sebep bulunmamasına rağmen kötü niyetli olarak takip konusu alacağa ve ferilerine itiraz edilmiş bu nedenle takip durdurulduğu, müşterek ve müteselsil sorumluluk esaslarına dayanarak, fazlaya ilişkin dava, hak ve alacakları saklı kalmak kaydıyla; olay tarihinden(Sigorta şirketleri açısından yasal temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte alacağının tahsili gerektiği,KTK 85'inci maddesi gereğince davalıların müştereken ve müteselsilen sorumluluklarına karar verilerek, ... 18. İcra Müdürlüğünün 2022/E- sayılı dosyasındaki vaki itirazın iptali ile 9620 den az olmamak üzere icra inkar tazminatının talep edilmesi için iş bu davayı açma zorunluluğu hasıl olduğu, davanın kabulüne, ... 18. İcra Müdürlüğü'nün 2022/... Esas sayılı dosyasına vaki itirazın iptali ile takibin 4.773,00 TL ve işlemiş faiz yönünden devamına, %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine , yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkisiz mahkemede açıldığı, müvekkili yönünden arabuluculuk başvurusu yapılmadığı, müvekkil şirketin kusuru bulunmadığından taleplerin reddi gerektiği,şirketin söz konusu olayda bir kusuru bulunmadığı, davalı ... Otomotiv Tic. ve San. A.Ş.'nin maliki olduğu ... plaka sayılı araç davalı şirketin kiralama firmalarından biri olan Budget' tan 02/05/2022 tarihinde 53788118450 T.C. Kimlik numaralı ...' a kiralandığı, araç kiralayan ...' un sevk ve idaresinde olan araç ile 03/05/2022 tarihinde ... - ... yolunun 30+650 km sinde kaza meydana geldiği, söz konusu olayda trafik tespit tutanağı tutulmuş ise de, olayla ilgili kesin kusur tespiti yapılmadığı, davacının müvekkili şirkete kesin kusur tespit edilmeden talepte bulunması ve icra takibine geçilmesi hukuki dayanaktan yoksun ve hatalı olduğu, müvekkili şirket ile kaza yapan sürücü arasında 02/05/2022 tarihinde araç kira sözleşmesi düzenlenmiş olup, işbu sözleşme gereği ruhsat sahibi olan ve kazanın oluşumunda herhangi bir ihmal veya kusuru bulunmayan müvekkile karşı icra takibi veya dava yönetilmesi mümkü olmadığını, davacı tarafından ... 18. İcra Müdürlüğü'nün 2022/... Esas sayılı icra takibinde borçlu olarak gösterilen ...' a dava yöneltilmediği gibi, sadece müvekkilinin taraf gösterilmesi hukuken taraf teşkilinin tamamı ile sağlanmadığının göstergesi olduğunu, bu nedenle ...' a davanın ihbarını talep ettiklerini, dava konusu araç, diğer davalı ... Sigorta A.Ş. sigorta şirketinden sigortalı bulunduğundan, öncelikle bedelin sigorta şirketin talep edilmesi gerektiğini, davacının sigorta şirketinden hasarını tahsil edip etmediğinin sorulması, tahsili halinde müvekkili şirkete sorumluluk yüklenemeyeceği açık olduğunu, dosyada bu yönde bir talepte bulunulup bulunulmadığının da tespitini talep ettiklerini, karşı dava ve diğer dava hakları saklı kalmak kaydı ile, davanın 53788118450 T.C. Kimlik numaralı ...' a ihbarını, davaya konu ... 18. İcra Müdürlüğü'nün 2022/... Esas sayılı icra takibinin iptaline, dava şartı yokluğundan davanın öncelikle usulden reddine, hukuki dayanaktan yoksun ve mesnetsiz davanın reddine, tüm yargılama giderleri ile ücreti vekaletin de karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; usul eksikliğine ilişkin beyanlar saklı kalmak ve davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla ; sigorta poliçesi hazırlanış tarihi itibari ile sigortalının maddi araç başına sigorta limiti 50.000,00 TL ile sınırlı olduğunu,kabul anlamına gelmemek kaydıyla müvekkil şirket bu teminat ile sorumlu olduğunu, kesinlikle başvuruyu kabul anlamına gelmemek kaydıyla,Sigortacı şirketten istenen hasar tazminatlarında temerrüt tarihine ilişkin olarak; 26.04.2016 tarihinde Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren 6704 Sayılı (Torba) Kanun ile 2918 sayılı ... Trafik Kanunu’nun 97. maddesinde yapılan değişiklik ile hasar tazminat talebine ilişkin olarak sigorta şirketine başvuru ve 15 günlük bekleme süresi dava şartı haline getirildiği, ilgili yasal düzenlemeye göre; ZMMS belirtilen belgeler ile birlikte sigortacıya yazılı olarak başvuru yapılması ve 15 günlük bekleme süresi öngörülmüş olup ancak ve ancak söz konusu sürenin sigortacı tarafından faydasız geçirilmesi halinde yasal işlemlere başvurulabileceği düzenlendiği, usulüne uygun olarak (eksik evrak vb) başvuru yapılmadan ve/veya bekleme süresi geçirilmeden yasal yollara başvurulması halinde başvurunun usulden reddine karar verilmesi gerektiği ilgili yasal düzenleme gereğince açık olduğu,kaza Tespit Tutanağında dava konusu kazanın sürücünün yol ortasında bulunan domuz türü hayvana çarpmamak için yolun sağ kenarına yöneldiği esnada direksiyon hakimiyetini kaybederek sola tehlikeli viraj yön levhasına çarparak levhayı devirmesi ve aracı ile durması neticesinde tek taraflı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği ifade edildiği,... Genel Müdürlüğü karayollarının güvenliğini sağlamakla görevli olduğunu,... güvenliğinin sağlanamaması nedeniyle bir hasar meydana gelmesi halinde ... Genel Müdürlüğü'nün hizmet kusuru gündeme geldiğini, somut olayda yolun ortasında bulunan domuz türü hayvana çarpmamak için manevra yapmak mecburiyetinde kalan sigortalının meydana getirdiği hasarın yine sigortalıdan hasar tazminatı talep eden ... Genel Müdürlüğü tarafından karşılanması gerektiğini, hasar talebinde bulunan davacı ... Genel Müdürlüğü oluşan zarardan hizmet kusuru nedeniyle sorumlu olduğunu, Türk Borçlar Kanunu madde 135 uyarınca "Alacaklı ve borçlu sıfatlarının aynı kişide birleşmesiyle borç sona erer. " somut olayda hizmet kusuru nedeniyle alacaklı ve borçlu sıfatları birleşmiş olacağını ,bu nedenle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, Sayın mahkemenin aksi kanaatte olması halinde ise davacı ... Genel Müdürlüğü'ne müterafık kusur atfedilmesi gerektiğini, beyanları saklı kalmak ve davayı kabul anlamına gelmemek kaldıyla ; müvekkili şirketin sorumluluğu, sigortalı araç sürücüsünün kusur oranında ve zarar nispetinde olduğunu, Zorunlu trafik sigortası sorumluluk sigortası olup, bu nedenle bu sigorta ile sigorta ettiren kişinin işleteni olduğu motorlu araçların üçüncü kişilere verdikleri zararların karşılanması amaçlandığını,Sigortacı ise,KTK ve Genel Şartlar mucibince poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı ... Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu,zorunlu sigorta limitlerine kadar temin ettiğini, böyle bir halde zorunlu trafik sigortasında sigortacının karşılamakla yükümlü olduğu zararlar, işletme halinde motorlu aracın neden olduğu kazalarda üçüncü kişilerin zararına neden olacak bir kazanın meydana gelmesi ve bu kazada araç işletenin sorumlu bulunması gerektiğini,davacı tarafça talep edilen icra inkar tazminatı hukuka aykırılık teşkil ettiğini, İİK md. 67/2 uyarınca borçlunun icra inkar tazminatına mahkum edilebilmesi, ödeme emrine itirazda haksız olunması şartına bağlı olduğunu, alacağın likit olmadığını, itiraz sebepleri baki kalmak ve kesinlikle kabul anlamına gelmemek kaydı ilebir an için müvekkili şirket bakımından yer verilen nedenlerle davanın reddi cihetine gidilmeyecek olması halinde esasa ilişkin olarak da tüm haksız istemlerin ve davanın reddini talep ettiklerini, davanın reddini, tüm haksız istemler ile, haksız ve yasal dayanağı bulunmayan davanın reddine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER:

Dava dilekçesi, cevap dilekçeleri, beyan dilekçeleri,davalı sigorta şirketine, ... 18. İcra Dairesi'ne yazılan müzekkere cevapları, bilirkişi raporu ve sair evraklar.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ:

Mahkememiz dosyasının yargılanması sırasında bir makine mühendisi bilirkişi/ trafik uzmanı bilirkişisine verilmesine karar verilmiş, dosya bilirkişiye tevdi edilmiştir.Makine mühendisi/adli trafik bilirkişi ... tarafından tanzim edilen raporda özetle; yapılan tespitler doğrultusunda,... Genel Müdürlüğünün kaza nedeniyle zarar gören sola keskin viraj levhasının imalat, montaj, demontaj bedeli olarak 4.754,05 TL kaybının olduğu, ... plakalı araç sürücüsü ...'un, kazanın oluşumunda, KTK 47/e” Trafik işaret levhaları, cihazları ve yer işaretlemeleri ile belirtilen veya gösterilen hususlara,” ve 52/a” Kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken,dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına girerken, hızlarını azaltmak,” maddelerini ihlal ederek, trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan hallerden 84/j, “Manevraları düzenleyen genel şartlara uymama,” asli (%100)kusurlu olduğu, kazanın oluşumunda karayolu ve başka herhangi bir kişi ve kurumun kusurunun bulunmadığı bildirilmiştir. O halde toplanan delillerden somut olayda,davalıların maliki ve zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olduğu ... plakalı aracın davacıya ait oto korkuluklara çarparak zarar vermesi sebebiyle davacı tarafından hasar tazminatı talep edilmiştir.Davalıların hasar tazminatından sorumlu olup olmadığının belirlenmesi gerekmekle birlikte kural olarak haksız fiil sebebiyle meydana gelen zarardan ancak davalılar kusurları kadar sorumludur. TBK 61. Maddesinde “Birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır.” demekle birden çok kişi aynı zarardan aynı sebeple yada çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu olabileceği vurgulanmıştır. Bu durum iki veya daha çok kişinin şahsında sorumluluğun ya da herhangi bir tazminat yükümlülüğün şartlarının gerçekleşmesi halinde söz konusu olur. İşte bu tür durumlarda sorumlular hakkında müteselsil sorumluluk hükümleri uygulanacaktır.TBK 61. Maddesine göre müteselsil sorumluluk ya aynı sebebe ya da değişik sebeplere dayanabilir.

1. Birden çok kişinin aynı zarara birlikte sebep olmalarından doğan müteselsil sorumluluk:Birden  çok kişinin aynı zarara birlikte sebep olmalarından doğan zarar aynı sebebe dayanan zarardır. Müteselsil  sorumluluğu doğuran “aynı sebep” veya “birlikte sebep” kusur  olabileceği gibi sözleşme veya kanundan olabilir.

2. Birden çok kişinin aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu olması

Birden çok kişinin aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumluluğu söz konusu olabilir. Aynı zararı doğuran çeşitli sebepler kusur sorumluluğu (haksız fiil), sözleşme veya kusursuz sorumluluk (kanun) olabilir. Bu suretle birden çok zarar verenden biri aynı zararı haksız fiil diğeri sözleşme bir başkası da özen veya tehlike sorumluluğuna göre tazmin zorundadır. Örneğin bir işletmenin şoförü tarafından kullanılan motorlu araç yolculardan birine zarar vermişse aracın işleteni ... Trafik Kanunu madde 85 gereğince tehlike sorumluluğuna(kusursuz sorumluluk) göre, aracı kullanan şoför Türk Borçlar Kanunu madde 49 uyarınca kusur sorumluluğuna (haksız fiile), sigortacı ise sözleşmeye (poliçe) ilişkisine göre gerçekleşen zararı tazmin etmek zorundadır.

Davacı kuruma ait oto korkulukların uğradığı zarar tek bir olaydan kaynaklanmakta olup, 2918 sayılı KTK.’nun 88. ve TBK’nın 50., 61. maddesi uyarınca haksız fiile karışanların her biri zarardan müteselsilen sorumludurlar.Davacı, zararlarını müştereken ve müteselsilen talep edebileceği gibi yasanın verdiği müteselsilen talep hakkından açıkça vazgeçerek her bir failin kusuru oranında da talepte bulunabilir.(Benzer açılan davada ... 17. Hukuk Dairesinin 2016/ Esas ve 2019/ Kararında vurgulandığı üzere)Bilirkişi tarafından tanzim edilen raporda ... plaka sayılı araç sürücüsü ihbar olunan ...'un meydana gelen kaza oluşumunda %100 kusurlu olduğu, korkuluklarda meydana gelen maddi zararın bilirkişi tarafından tanzim edilen raporda 4.754,05 TL olduğu belirtildiğinden davalılar bu miktardan sorumludur.Dava değerinin-harca esas değerin asıl alacak olarak gösterildiği hususu gözetilerek davanın kısmen kabulüne, buna göre davalının ... 18. İcra Dairesi’nin 2022/... Esas sayılı icra takip dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptaline, takibin 4.754,05 TL asıl alacak üzerinden,asıl alacağa takip tarihinden ödeme tarihine kadar itibaren işleyecek yıllık %9 oranında ve değişen oranlarda işleyecek adi kanuni faizi, icra gideri,vekalet ücreti ile birlikte,TBK’nın 100. maddesine göre yapılacak kısmi ödemelerin öncelikle varsa işlemiş faiz, masraf ve fer’ilerine mahsubunun sağlanarak devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, alacak yargılamayı gerektirdiğinden davacı tarafın icra inkar tazminat talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. (Davanın kabul-red oranı dikkate alınarak[ % 99,60 kabul % 0,40 red]yargılama giderlerinin tamamından davalılar sorumlu tutulmuştur.)

HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlere,

1. Davanın KISMEN KABULÜNE, buna göre davalının ... 18. İcra Dairesi’nin 2022/... Esas sayılı icra takip dosyasına yapmış olduğu itirazın KISMEN İPTALİNE, takibin 4.754,05 TL asıl alacak  üzerinden,asıl alacağa takip tarihinden ödeme tarihine kadar itibaren işleyecek yıllık %9 oranında ve değişen oranlarda işleyecek adi kanuni faizi, icra gideri,vekalet ücreti ile birlikte,TBK’nın 100. maddesine göre yapılacak kısmi ödemelerin öncelikle varsa işlemiş faiz, masraf ve fer’ilerine mahsubunun sağlanarak DEVAMINA, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,    

2. Alacak yargılamayı gerektirdiğinden davacı tarafın icra inkar tazminat talebinin REDDİNE,

3. Kabul edilen miktar üzerinden belirlenen 324,74 TL karar ve ilam harcı, dava açılırken alınması gerekli 179,90 TL başvuru harcı toplamı 504,64‬ TL nin davalılardan alınarak hazineye irat kaydına,

4. Arabuluculuk Ücret Tarifesi kapsamında Maliye Hazinesinden karşılanan arabuluculuk ücreti olan 3.120,00 TL'nin davalı ... Sigort A.Ş.'den alınarak hazineye ÖDENMESİNE,

5. Davacı tarafından yargılama dolayısıyla yapılan 2.294,00 TL nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

6. Davacı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 4.754,05 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 

7. Davalılar vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 18,95 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,

8. HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,  

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda, dava değeri, HMK’nın 341/2. Maddesi dikkate alınarak kesin olmak üzere karar verildi. 06/05/2024

Katip

e-imza

Hakim

e-imza