Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/1326 E. 2024/403 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

BURSA

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2022/

KARAR NO : 2024/

HAKİM : ... ...

KATİP : ... ...

DAVACI : ... -

VEKİLİ : Av.

DAVALI : ...

VEKİLİ : Av.

DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 05/12/2022

KARAR TARİHİ : 25/04/2024

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

İDDİA VE SAVUNMA:

Davacı vekili dilekçesinde özetle: Davacı müvekkil tekstil işiyle uğraşmakta olup, davalı şirketten 2020 yılında tekstil ürünü almak üzere anlaşma yapıldığını, davacı müvekkil, dava şirketten alacağı tekstil ürünlerine karşılık olarak, teslimde ödenmek üzere fotokopileri ekte sunulu olan 3 adet sıralı kambiyo senedini, davalı şirkete teslim ettiğini, davacı müvekkil tarafından hazırlanan ve imzalanan, 30.12.2020 ödeme tarihli, 8.350,00 TL bedelli ve 1 sıra numaralı, 30.01.2021 ödeme tarihli, 8.350,00 TL bedelli ve 2 sıra numaralı, 28.02.2020 ödeme tarihli, 8.350,00 TL bedelli ve 3 sıra numaralı, 3 adet senet davalı şirkete teslim edilmesine rağmen, davalı tarafından davacı müvekkile teslim edilmesi gereken tekstil ürünleri teslim edilmediği gibi söz konusu senetlerde iade edilmediğini, davacı müvekkil, davalı şirket ile harici olarak bir çok kez teslim edilmesi gereken tekstil ürünlerinin teslim edilmesi konusunda ve/veyahut dava konusu senetlerin iade edilmesi konusunda görüşmüş olsa da bu zamana kadar ürünler ve senetler teslim edilmeyerek, kötü niyetli olarak oyalatıldığını, taraflar arasından anlaşma gereği davalının teslim etmesi gerektiği tekstil ürünleri teslim edilmediği gibi, mal karşılığı teslimde ödenmek üzere verilen dava konusu senetlerde iade edilmediğinden haksız ve kötüniyetli olarak haciz korkusu içerisinde mağdur edildiğini, dava konusu haksız durum sebebiyle, müvekkilimizin telafisi imkansız maddi ve manevi zararlara uğrayacağı oldukça açık olduğundan; davaya konu kambiyo senetlerinin ödenmesini engeller mahiyette ve olası bir icra takibi neticesinde müvekkilin uğrayacağı muhtemel zararların engellenmesi için İhtiyat-i Tedbir Kararı verilmesini talep etmiştir.

Davalı Vekili cevap dilekçesini özetle: davacı tarafça 02/10/2020 düzenleme tarihli 30/12/2020 vade tarihli 8.350,00 TL bedelli, 30/01/2022 vade tarihli 8.350,00 TL bedelli, 28/02/2021 vade tarihli 8.350,00 TL bedelli olmak üzere 3 adet bono imzalandığını söz konusu bonolar vade tarihi geldiği halde ödenmediğini bunun üzerine 15/12/2022 tarihinde 3 adet bonoya dayalı olarak 19. İcra Müdürlüğü'nün 2022/... E. Sayılı icra takibi başlatıldığını bono hukuki ilişkiden mücerret olup, bağımsız borç ikrarını içeren bir belgedir. Dava konusu bonolarda bedel kaydı bulunmadığını bu nedenle ispat külfeti bononun bedelsizliğini ileri süren borçluya ait olduğunu ancak davacı borçlu tarafından dosyaya hiçbir delil sunulmadığını ... İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu’nun 12.4.1933 gün ve sayılı kararına göre borç senedinde borcunun sebebi gösterilmemişse, borçlu senetteki borç ikrarının bir sebebine dayandığını, bu sebebin gerçekleşmediğini ispat etmesi gerektiğini borçlu bononun bedelsizliğini HMK'nun 201. maddesine göre ispat ettiğiri ... da bedel kaydı bulunmayan bonolarda bononun bedelsizliğini ispat yükünün borçluda olduğunu, borçlunun iddiasını usulüne uygun delillerle kanıtlaması gerektiğini kabul ettiğini öncelikle verilen tedbir kararının kaldırılmasına, haksız ve yersiz davanın reddi ile %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatının davacıdan tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER:Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ:

Dava, Kambiyo Senetlerinden Kaynaklana Menfi Tespit istemine ilişkindir.Taraflara usulune uygun davetiye tebliğ edilerek taraf teşkili sağlanmıştır.Bütün mücerret alacaklarda olduğu gibi kambiyo senedi alacağı da kural olarak uygun bir asıl borç ilişkisine, bir illi ilişkiye dayanır. Bir kambiyo senedi düzenleyip veren ve bu senedi alan herkes, bütün hukuki işlemlerin yapılmasına temel teşkil eden bir gayeye ulaşmak istemektedir. İşte bu gaye bir kambiyo senedinde mündemiç hakkın doğumu ve devri açısından hukuki sebebi teşkil eder. Kambiyo senedi düzenlenmesi dolayısıyla ortaya çıkan ilişki “kambiyo ilişkisi” ismiyle anılmaktadır. Kambiyo senedi vermek suretiyle borç altına giren borçlu “kambiyo taahhüdü”nde bulunmuş olur. Kambiyo ilişkisinin altında esas itibariyle bir asıl /temel borç ilişkisi vardır. Kambiyo senedinden kaynaklanan talebin geçerliliği, temel ilişkiden kaynaklanan temel talebin ve bununla ilgili olarak taraflar arasında varılmış amaca ilişkin mutabakatın geçerliliğinden tamamen bağımsızdır. Kambiyo senedinden doğan talep hakkına kambiyo hukuku, temel talebe ise bu talebin ait olduğu hukuk kuralları uygulanır.

Bonoda şekil şartları TTK’nın 688. maddesinde sayılmıştır. Bunlar; “Bono” ya da “Emre Muharrer Senet” ibaresi, kayıtsız şartsız bir bedel ödeme vaadi, vade, ödeme yeri, lehtar, keşide yeri ve tarihi, keşidecinin imzasıdır. Zorunlu şartlardan biri eksik olduğu takdirde, senedin bono niteliği kaybolur. Bunlardan vade ve ödeme yeri esaslı şekil şartlarından değildir.

Sayılan zorunlu şekil şartlarının yanında seçimlik şartlar da vardır. Bonoya isteğe bağlı olarak, faiz, bedelin nakden yada malen alındığı veya yetkili mahkeme kayıtları da konabilir .Bonolar kayıtsız şartsız borç ikrarını içermektedir.

Bononun tanzim edilerek alacaklıya verilmesi mevcut bir borcun ödemesi olarak kabul edilmektedir. Bunun aksini yani bononun teminat amacıyla veya avans mahiyetinde yani ilerde oluşacak borcun ödemesi olarak verildiğini iddia eden bu iddiasını ispat edecektir. Senede karşılık senet ile ispat kuralı gereğince; ispatın yazılı olarak yapılması gerekir. Buna göre, bu iddiada bulunan borçlunun iddiasını yazılı olarak ispat etmesi gerekir.

Kambiyo senetlerinden olan bono, sebep yönünden illi'dir (mücerret).Bonolarda ihdas sebebinin gösterilmesi zorunlu değildir. Ancak ihdas sebebi gösterildikten sonra bunun aksini iddia eden senedi talil etmiş olur ve ispat yükünü üzerine alır. Bonolardan dolayı açılan menfi tespit davalarında; ispat yükü borçlu olan davacıdadır.

O halde somut olayda uyuşmazlık; ... 19. İcra Müdürlüğünün 2022/... esas sayılı icra takip dosyasına konu bonoların bedelsiz kalıp kalmadığı, davacının davalıya borçlu olup olmadığı hususlarına ilişkin olup, mahkememizce ilgili icra dosyası celp edilmiş, senedin bedelsiz olduğunu senede karşı senetle ispat zorunluluğu kuralı çerçevesinde (HMK. madde 200), yazılı delil ile ispatı gerekmekte olup, davacının borçlu olmadığı yönündeki iddiasının senetle ve yazılı belge ile ispatı gerektiğinden davacının bu şekilde ispata yarar delil sunamaması, mahkememizin 21/12/2023 tarihli celsesinde taraflar arasındaki alacak ve borç ilişkisinin açıklığa kavuşturulması yönünden taraflar arasındaki ticari ilişkinin başlangıcından sonuna kadar olan dönemi kapsayan ticari defter ve bağlı kayıtlar üzerinde SMMM bilirkişi incelemesi yapılmasına yönelik ara karara ilişkin kesin süreye rağmen bilirkişi ücretinin yatırılmadığı görülmüş, yemin deliline de dayanılmadığı anlaşılmakla, tüm bu hususlar karşısında ispatlanamayan davanın reddine, koşulları oluşmadığından davalının kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.

H Ü K Ü M:Yukarıda açıklanan nedenlere,

1. Davanın REDDİNE;

2. Davalını kötü niyet tazminat talebinin reddine,

3. Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL nispi karar ve ilam harcı peşin alındığından başkaca alınmasına yer olmadığına,

4. Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kararın niteliği gereği kendi üzerinde bırakılmasına,

5. Davalının vekil ile temsil edildiğinden A.A.Ü.T göre 17.900 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine

6. HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden itibaren ilgilisine iadesine,

Dair, davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 25/04/2024

Katip ...

¸e-imzalıdır.

Hakim ...

¸e-imzalıdır.