Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2019/669 E. 2024/18 K.

T.C. BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2019/669 Esas - 2024/18

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

BURSA

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2019/669

KARAR NO : 2024/18

BAŞKAN : ......

ÜYE :....

ÜYE :...

KATİP : ...

DAVACI :... PROJE MÜHENDİSLİK İNŞAAT TAAHHÜT SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - ...

VEKİLİ : Av. ... - [16211-12189-....] UETS

DAVALI :... İNŞAAT SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ - ..... [25959-57329-......] UETS

VEKİLİ :Av. ....... - [16663-66478-....] UETS

DAVA :İtirazın İptali (Cari Hesap Veya Ticari Kredi Sözleşmesi Kaynaklı)

DAVA TARİHİ : 17/07/2019

KARAR TARİHİ : 10/01/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 24/01/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Cari Hesap Veya Ticari Kredi Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirketin taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamında

yükümlülüklerini yerine getirdiğini, şantiye alanında tamamladığı işlere ilişkin düzenlenen faturaları düzenli olarak davalı şirkete gönderdiğini, kesinleşen faturalar ile ilgili olarak BA ve BS formları ile ilgili tarafların mutabık oldukları ve ancak 671.379,11 TL cari bakiyenin ödenmediğini, davacı tarafından düzenlenen 13.09.2017 ve 19.02.2018 tarihine kadar verilen hizmetlere dair hak ediş raporunun onaylanmadığını, davalı tarafından davacı tarafa faturalar düzenlediklerini davacı tarafın borçlu çıkarılmaya çalışıldığını, davalı tarafın icra takibine itirazında belirttiği kendilerinin yanıltılarak yüklü miktarlarda avans ödemesinin peşinen alındığı iddiasının doğru olmadığını, 15.12.2017 tarihinde davalı tarafından 342.000,00 TL gelen paranın aslında davacı ve davalı taraf arasındaki ticari ilişkiden kaynaklı bir ödeme olmadığını, ...’in yetkilisi olduğu ... İnşaat Ltd. Şti. ile ... Mühendislik Şirketi arasındaki ticari ilişkiyle ilgili gelen bir para olduğunu ve gelen paranın ... hesabına gönderildiğini, müvekkili şirket tarafından, davalı şirketten olan alacağını tahsil edememesi üzerine TCDD Genel Müdürlüğü'ne başvurarak mağduriyetinin giderilmesini talep ettiğini, davalının, borçlarını ödemekten imtina eden bir tavır içinde olduğu göz önünde bulundurulduğunda müvekkilinin alacağına halel gelmemesi, ileride telafisi güç veya imkansız zararların doğmaması için davalının TCDD Genel Müdürlüğü nezdinde yapılan işe dair sunduğu teminat mektuplarına tedbir konulmasına, Bursa 17. İcra Dairesi'nin 2018/... esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile alacaklarının kabulüne ve takibin devamına, asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan alınıp davacıya verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davacı şirket arasında imzalanan sözleşme kapsamında davacı tarafın yapması gereken işlerin ifa edilmediğini, eksik imalatlar nedeniyle müvekkili şirketin imalatları ve işleri kendisinin yapmak zorunda kaldığını, davacının dava dilekçesinin 8 no.lu ekinde sunmuş olduğu malzeme alış faturaları incelendiğinde, faturaların toplamının yaklaşık 1.050.000 TL civarında olduğunu, davacının 1.000.000 TL'lik malzeme ile 4.781.789,56 TL'lik imalat yaptığını iddia ettiğini, ancak, bu durumun hayatın olağan akışına uygun olmadığı gibi müvekkilinin, davacının miktar itibariyle 1.628.467,03 TL tutarında imalat yaptığı iddiasını da desteklediğini, bu hali ile dava dilekçesi ve ekindeki faturalar ile davanın aslında mesnetsiz ve kötüniyetli olduğunun anlaşıldığını, davacı tarafın sadece ticari kayıtlara dayanarak alacağın varlığını iddia etmekte ise de ticari kayıtların da davacının iddiasını ispat etmemekte, tersine müvekkilinin iddia ve savunmalarını teyit etmekte olduğunu, ilk kez işbu huzurdaki dava dosyası kapsamında sunulmuş ve görülmüş olan davacı tarafça hazırlanan imzasız hakediş raporu incelendiğinde, dava dosyasının ekleri ve delilleri arasında yer alan faturalar ile hakediş raporunda belirtilen imalatların birbirleri ile örtüşmediğini, mesnetsiz ve kötüniyetli davanın reddine, tüm yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

KANITLAR:

İcra dosyası, fatura, ticari defter ve bağlı kayıtlar, bilirkişi raporu, vs.

KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME :

Dava, taraflar arasındaki 13/09/2017 tarihli Alt Yüklenici Sözleşmesi uyarınca davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı hususuna ilişkindir.

Bursa 17.İcra Müdürlüğünün 2018/... esas sayılı dosyasında alacaklı ......Ltd Şti tarafından, borçlu ... İnşaat ..A.Ş aleyhine 671.379,11 TL alacağın tahsili için icra takibi başlatıldığı, borçlunun itirazı üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce, taraf tanıklarının dinlenilmesine karar verilerek bulundukları yer mahkemesine talimat yazılmıştır.

Davacı tanığı... talimat mahkemesi duruşmasında; "Ben TCDD'de çalışmaktayım, davaya konu alt geçit yapım işinde de kontrol mühendisi olarak çalışmaktayım, olayla ilgili bilgim ... Ltd. Şirketinin alt yüklenici, ... A.Ş'nin ise yüklenici olduğu yönündedir, benim görevim işlerin doğru bir şekilde yapılıp yapılmadığı ve ilerlemenin takvime uygun bir şekilde gidip gitmediği noktasındaydı, hangi şirketin ne kadarlık iş yaptığını aralarındaki faturaların nasıl kesildiğini, kimin kimden ne kadar alacaklı olduğunu bilmiyorum, ben her iki şirketin yaptığı genel işlerin takibini yapıyordum, hangi şirket hangi kısmı ne kadar yaptı buna ilişkin bilgim yoktur, inşaat sahasında ben daha fazla ... A.Ş'in iş makinesi ve ekipmanlarını görüyordum, ancak dışardan da makine kiralanıyordu, bu makineleri ... mi kiralıyordu yoksa ... mi kiralıyordu bilmiyorum, bu sebeple net bilgi veremeyeceğim, bir milyonluk maliyet faturası ile 4 milyon liralık bir iş yapılabilir çünkü ilk imalatlarda mütehaitler genelde yüksek iş bedeli gösteriyor bunun sebebi de hakedişlerini ilk başlarda çok almak içindir, daha sonra yapılan işte ise birim fiyat düşük gösteriliyor, boru sıtrat işinin ben kimin yaptığını ve hangi şirketin yaptığını bilmiyorum, benim görgüm bilgim bundan ibarettir" şeklinde tanıklık beyanında bulunmuştur.

Davalı tanığı ... talimat mahkemesi duruşmasında; "Ben TCDD'de demir yolu bakım müdürüyüm, biz ana yüklenici ...'ye hakedişleri yapıyorduk, Afyon Bölge Müdürlüğünden bize yazı geldikten sonra ...'nin alt yüklenici olduğundan haberdar olduk, sahada hangi şirketin ne kadarlık iş yaptığını ben bilmiyorum, genelde büyük çaplı iş makineleri üzerinde ... yazıyordu, ben ... adı yazan bir iş makinesi de görmedim, ancak kiralık iş makineleri de vardı, ben bunların kim tarafından kiralandığını bilmiyorum, biz genel işlerin takibini yapıp, proje uygunluğuna bakıyorduk ve bu doğrultuda hakedişler kesiliyordu, bir milyonluk maliyet faturası ile 4 milyon liralık bir iş yapılıp yapılmayacağını net olarak bilemem ancak şunu söyleyebilirim, %25 mütehattiklik karı konulsa bile bu durum bana pek olağan gelmiyor, boru sıtrat işinin ben kimin yaptığını bilmiyorum benim görgüm bilgim bundan ibarettir" şeklinde tanıklık beyanında bulunmuştur.

Davacı tanığı ... talimat mahkemesi duruşmasında; " ben 2015 yılından bu yana ... İnşaat bünyesinde kalfa olarak çalıyorum, 2016 yılında ... İnşaatın yüklenicisi olduğu Kütahya ili Sanayi Sitesi alt geçit yapım işini ... İnşaat taşeron olarak üstlendi, bende ... İnşaatın kalfası olarak işin başında duruyordum, alt geçidin tüm kalıp, demir, beton, fayans vb. işlerini ... İnşaat yaptı, iş Mart ayında tamamlanıp yüklenici ... inşaata teslim edildi, işin başında ben orada değildim, ancak fore kazıklar çıkılmaya başlandıktan sonra işin başına geçtim, işin bitiminden 1 ay öncede oradan ayrıldım, ... inşaatın yapmış olduğu imalatın ne kadar tuttuğunu bilmiyorum, ... isimli kişiyi tanırım, bize talimatları veren ...'ti, ...'in kimin çalışanı olduğunu bilmiyorum, ... ile ... İnşaatın sahibi kardeştir, ... inşaatta bizimle muhatap olan ve işe alımlarda söz sahibi olan ...'tir, ama kardeşi ...'in sözü geçerdi, ... aynı zamanda iş yapımı sırasında ... İnşaatın tek yetkilisi konumundaydı, boru sıtrat denilen iş fore kazıkların eşit mesafede durması için kazıkları tutmak için kullanılan çelik borudur, bu işi ... ve ... isimli iki kişi yaptı, bunların kimin çalışanı olduğunu bilmiyorum, boruları kimin temin ettiğini bilmiyorum, ancak montajında başında ben vardım, montaj işini de az önce ismini verdiğim ... ve ... isimli kişiler yaptı, boru strat işini ... inşaat yaptı dedi. Yaptığım tanıklık için ücret talebim yoktur" şeklinde tanıklık beyanında bulunmuştur.

Mahkememizce duruşmada dinlenilen tanık ... beyanında ; " ben 2011 yılından beri davalı şirkette kaynakçı olarak çalışmaktayım, ben dava konusu karayolu alt geçiti projesinde korkuluğunu yaptım, davalı şirketin grup şirketi olan ... şirketinden maaşımı almaktayım, ben davacının hangi işleri yapacağını bilmiyorum, davacının yaptığı işlerde bir ayıp eksiklik kusur yoktur, ben davacının hangi işleri yaptığını tam olarak da bilmiyorum, boru strat işini davalı şirket yapmıştır, bu işin hem malzemelerini hem işçiliğini davalı şirket yapmıştır, boru strat işini şu şekilde tarif edeyim, bize on iki metre olarak gelen boruları I demirleri ile ve semer dediğimiz saclarla güçlendirip perde beton ile boruyu koymak için konsollar yapıp betona montajını yapıyoruz, bu şekilde alt çalışması bittikten sonra bu malzemeyi alıp harita mühendislerinin gösterdiği yere montajını yapıyoruz, bu bahsettiğim işlerin tamamını ... yapmıştır, bana talimatları davalı şirket vermekteydi" şeklinde tanıklık beyanında bulunmuştur.

Tanık İhsan Sucar duruşmada; " ben davalı şirkette teknik ofis müdürü olarak çalışmaktayım, aynı zamanda saha kontrol mühendisi olarak davacının yaptığı işleri 15 günde bir ayda bir kontrole giderdim, davacı yaptığı işlere ilişkin faturalar düzenleyip davalı şirkete göndermekteydi, ancak en son iş bitiminde davacının hak edişini düzenlerken davacının hak ediş bedelinin çok üzerinde fatura düzenlediğini muhasebe bölümü fark edince bu faturaları davacıya iade ettiler, iş bitirilip tesliminde davacı bütün eksikliği tamamlayarak teslim etti, davacı tarafın davalı şirkette göndermiş olduğu herhangi bir hak ediş yoktur, ancak şirket yetkililerinin ikili ilişkileri nedeniyle davalı şirket tarafından davacı şirkete avans ödemeleri yapılmıştır, ... isimli şahıs davalı şirketin şantiye şefi ve proje müdürüdür, taraflar arasında imzalanan sözleşmeyi ... bey bize gönderdi ben sözleşmeyi kontrol ettikten sonra sözleşmeyi imzaladık, davacıya sözleşmedeki işler parça parça yaptırılmıştır, ancak davacının yapması gereken işlere davalı da zaman zaman işçi veya malzeme vererek veya kendisi yaparak katılmıştır, bu şekilde sözleşme konusu işler hakediş hesaplanırken tam olarak yapıldığı görülmüştür, bu konuya ilişkin yukarıda ki beyanımı bu şekilde düzeltiyorum, şantiyedeki boru strat işini davalı ... İnş.yapmıştır, ... usta davalı şirketin bütün boru kaynak işlerini yapan kişidir" şeklinde tanıklık beyanında bulunmuştur.

Mahkememizce dinlenilen tanık ... beyanında ; " ben 2015-2019 yılları arasında ... İnşaat şirketinde proje koordinatörü olarak çalıştım, davacı şirket ... inşaatın sözleşmeli taşeronu olarak çalıştı, davacı şirket altgeçitlerin kazık demiri imal işlerini yaptı, betanarme imalatlarını kısmi olarak yaptı, ... proje ile aramızda yaklaşık 6-7 milyonluk bir iş için anlaşma yapmıştık, ancak bize gönderdiği fatura ve yaptığı işleri karşılaştırdığımız 1.600.000 TL veya 1.500.000 TL civarında bir iş yaptığını tespit ettik, ancak hatırladığım kadarıyla davacının talebi bu miktardan daha fazla idi, ayrıca bizim şirketin patronu Yaşar beyle davacı şirketin patronu olan ... beyin aralarında arkadaşlık ilişkisi olduğu için Yaşar bey tarafından ... beye fazladan avans ödemeleri yapıldı, bu ödemenin sebebi hak ediş olmamasına rağmen davacının malzeme almasına imkan sağlamaktı, ... , o dönemde bizim şirketin şantiye şefi olarak çalışmakta idi, aynı zamanda ...'nin sahibi aynı zamanda ... Beyin kızkardeşi idi, strat işini bizim şirketimizin kiraladığı araçlarla yine şirketim çalışanı ... isimli kişi işi yapmıştır, bu işin davacı ... ile bir ilgisi yoktur, ... ve ... şirketi ortak ihalelere girerlerdi" şeklinde beyanda bulunmuştur.

Mahkememizce davacı ticari defterleri üzerinde 1 SMMM bilirkişi marifeti ile inceleme yaptırılması için Ankara NATM ye talimat yazılmasına karar verilmiş olup, aldırılan 08/06/2021 tarihli bilirkişi raporunda; Davacı şirket yasal defter ve belgelerinin verilen görevlerle sınırlı olmak üzere incelenmesi sonucunda; Davacı şirket yasal defterlerinin noter açılış ve kapanış tasdiklerinin usulüne uygun olarak yasal sürelerinde onaylatıldığı görülmüş olup, 6102 sayılı TTK. nun 64. maddesinde belirtilen kanuni şartları tam olarak taşıdığından, sahibi lehine delil niteliği taşıdığı hususunun mahkemenin takdirinde olduğu, yasal defterlerin TTK hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğu, yasal defter kayıtlarının Tek Düzen Muhasebe Sistemi Uygulama Usul ve Esaslarına uygun şekilde kayıt edildiği ve defter kayıtlarının birbirini doğruladığı, davacı şirket tarafından davalı şirket adına 3/10 KDV tevkifat sonrası 4.694 896,23 TL tutarında fatura tanzim edildiği, bahse konu tutara ilişkin davalı tarafından toplam 4.023.517,12 TL tutarında ödeme yapıldığı, yapılan ödemelerin mahsubu sonrasında davacı şirket yasal defter kayıt ve belgelerine göre “ davacı şirketin dava tarihi itibariyle davalı şirketten 4.694.896,23 — 4.023.517,12 = 671.379,11 TFL alacaklı olduğu kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Mahkememizce dosyanın 1 inşaat mühendisi bilirkişiye tevdii ile bilirkişiden tarafların iddia ve savunmaları, dosyaya sunulan uzman görüşü, aldırılan SMMM raporları, tanık beyanları dikkate alınarak özellikle davacı defterlerinde kayıtlı olmayan 30/06/2018 tarih 029030 seri numaralı fatura içeriği de değerlendirilmek suretiyle tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda rapor aldırılmasına karar verilmiş olup, aldırılan 27/05/2022 tarihli bilirkişi raporunda; Alanyunt Balıkesir Hattı KM 13+278’de Karayolu Altgeçidi Yapılması İkmal (Kütahya

Sanayi Bölgesi) işi ile ilgili olarak ... Proje Müh. İnş.Taah. San.ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan

imalatların sözleşme yılı fiyatları ile tutarı KDV dahil 2.923.476,92 TL olduğu görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Mahkememizce dosyanın önceki bilirkişiler haricinde resen seçilecek 1 SMMM, 1 İnşaat Mühendisi ve 1 nitelikli hesap uzmanı hukukçu bilirkişiden oluşturulacak bilirkişi heyetine tevdii ile, bilirkişi heyetinden tarafların iddia ve savunmaları, önceki rapora beyan ve itirazları ve ibraz edilen uzman görüşleri de değerlendirilmek suretiyle dosyadaki tanık beyanları, hakedişlere ilişkin tüm belgeler ve özellikle 30/06/2018 tarih, 029030 seri nolu fatura içeriği de değerlendirilmek suretiyle rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiş olup, aldırılan 27/12/2022 tarihli bilirkişi heyet raporunda; Davacı ... Proje Müh.İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. sunmuş olduğu 2017,2018,2019 ve 2020 yılları ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal süreler içinde yaptırılmış olduğu, davalı ... İnş. San. ve Tic. A.Ş. firmasının sunmuş olduğu 2017 yılına ait ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal süresi içerisinde yaptırılmış olduğu, 2018 ve 2019 yılarında E-Defter mükellefi olduğu, 2018 ve 2019 defter beratlarının yasal süresinde yaptırılmış olduğu, davacı firmanın defter kayıtlarına göre dava tarihi itibariyle; davacının davalıdan 671.379,11 TL alacaklı olduğunun tespit edildiği, davalı firmanın defter kayıtlarına göre; 05.07.2018 icra takip tarihi itibariyle davalının davacıdan 2.189.583,18 TL alacaklı olduğunun tespit edildiği, 17.07.2019 dava tarihi itibariyla ise davalının davacıya 671.651,54 TL borçlu olduğunun tespit edildiği, icra takip tarihi ve dava tarihi itibariyle borç/alacak bakiyesi farklılığının davalı firma tarafından düzenlenen 30.06.2018 tarih ve 029030 nolu 2.861.244,72 TL'lik faturanın, davacı tarafından kabul edilmeyip noter aracılığıyla geri göndermesinden dolayı davalının 01.12.2018 tarihinde ters kayıt ile iadesini yapmasından kaynaklandığının tespit edildiği, sonuç itibariyle dava tarihi itibari ile davacı ve davalı defter kayıtları arasındaki fark (671.379,11-671.661,14=)283,03 TL'nin davalının defterlerindeki virman kaydından kaynakladığı tespit edilmiş olup davacı aleyhine bir durum olmadığından davalının defterlerindeki kayıtlar dikkate alınarak, ticari defterler üzerinde davacının davalıdan 671.661,54 TL alacağının olduğu, dava dosyasına gelen davacı ve davalı tarafa ait BA BS formlarının karşılaştırılması sonucunda; davacı ... Proje Müh. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti firması tarafından düzenlenen satış faturasının taraf beyanlarının birebir örtüştüğü ancak davalı tarafından düzenlenen faturaların davacı BA formunda olmadığının tespit edildiği, daha önceki değerlendirmede alt yüklenicinin KDV dahil yaptığı imalatın 3.130.080,41 TL olduğu, kazıdan 121.027,75 TL ve temel malzemelerinden 299.271,39 TL olmak üzere toplam 420.299,14 TL olmak üzere toplam 3.550.379,55 TL alt yüklenicinin dosya değerlendirmesine göre alacaklı olduğu, davalı firmanın 30/06/2018 tarih ve 209029 sıra nolu fatura uyarınca konaklama, yemek ve iş güvenliği malzemeleri için 39.646,80 TL olduğu, davalının 2017 yılı defter kayıtlarından davacıya 2.277.459,69 TL ödeme yaptığı, 2018 yılı defter kayıtlarından davacıya 1.746.057,43 TL ödeme kaydının olduğu, bu surette davalının toplam 4.023.517,12 TL ödeme yaptığı, davalının davacıdan (3.550.379,55 - 39.646,80 - 4.023.517,12 =) 512.784,37 TL alacaklı olduğu görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Mahkememizce dosyanın önceki bilirkişi heyetine tevdii ile bilirkişi heyetinden davacı vekilinin itirazları doğrultusunda ek rapor aldırılmasına karar verilmiş olup, aldırılan 06/04/2023 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda; Kök raporlarında detaylı açıklamalar yaptıkları, tekrar değişiklik yapılmasına gerek görülmediği bildirilmiştir.

Mahkememizce davacı vekili tarafından ibraz edilen faturalar doğrultusunda ve davacı vekilinin itirazları doğrultusunda ek rapor düzenlenmesi için dosyanın önceki bilirkişi heyetine tevdiine karar verilmiş olup, aldırılan 30/08/2023 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda; Dosyaya sunulan Yurdagül firmasına ait seramik faturası bulunmadığı, sadece 21/12/2017 ve 04/01/2018 tarihli tahsilat makbuzlarının bulunduğu, çek olarak ödemesinin yapıldığı ve değerlerinin 54.241,40 ve 54.240,00.-TL olmak üzere toplam 108.481,40.-TL olduğu, tahsilat makbuzlarının hangi şantiye ve hangi malzeme için kullanıldığının bilinmediği için değerlendirme yapılamayacağı, faturanın ispat gücü hakkında kök raporlarında detaylı açıklamalar kapsamında ticari defter ve kayıtlarda yer verilen faturaların; bilirkişi heyetlerince de tespit edilen davacı tarafından fatura bedelleri kadar iş yapmamış olması, taraflar arasından yazılı sözleşme kapsamında birim fiyat, hakediş ve ödeme zamanının düzenlenmiş olması nedenleri ile kök ve ek raporlarında açıkladıkları gibi kesin alacak olarak kabul edilmediği, taraflar arasındaki sözleşme ile ödemenin tüm yapılan işlere ilişkin hesabın yapılması ve idare tarafından yükleniciye ödemenin gerçekleştirilmesi şartlarına bağlı olarak düzenlenmiş olduğunun görüldüğü, idare tarafından ödeme yapılması şartı da gerçekleştikten 15 gün sonra davacının alacağının muaccel olacağı, anılan açıklamalar kapsamında davacının alacağının yapmış olduğu imalatlar çerçevesinde yapılacak hak ediş raporu ile tespit edileceğinin görülmekte olduğu, bu nedenle de davacı tarafından önceden yapılan faturanın tarafların ticari defter ve kayıtlarına işlenmesi davacının edimlerini yerine getirmiş olduğu sonucunu doğurmayacağı, nitekim fatura düzenlendiği tarihte henüz daha sözleşme kapsamında hak ediş raporunun düzenlenmemiş olduğu, kök ve ek raporlarında yer vermiş oldukları açıklamalar kapsamında davacı tarafından alacak iddiasına dayanmış olduğu faturaların sözleşme ile düzenlenen sürede ve zamanda düzenlenmemiş olduğu dikkate alındığında davalı ticari defterlerinde faturanın itiraz edilmeksizin kaydedilmesinin faturanın kesinleşmesi sonucunu doğurmayacağı kanaatine ulaşılmakta olduğu, açıklanan nedenlerle davalı tarafın ticari defter ve kayıtlarına işlediği ve daha sonra iade faturası ile çıkardığı faturanın kesinleştiği kabul edilemeyerek davacı tarafın sözleşme kapsamında yapmış olduğu işlerin bedelleri ile hesaplanan alacağının davalı tarafından yapılan ödemelerden mahsubu ile hesaplama yapılması yoluna gidildiği, sonuç olarak kök raporlarında yapmış oldukları detaylı açıklamalar kapsamında değişiklik yapılmasına gerek görülmediği kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Davalı tarafından sunulan İnşaat Mühendisi ... tarafından düzenlenen uzman görüşünde; ... şirketi tarafından sunulan belgelerin incelenmesi sonucunda, ... şirketinin yapmış olduğu imalatların 1.628.467,03 TL tutarında olduğu, dosyaya ... şirketi tarafından sunulan malzeme faturaları toplamının 1.050.000 TL olduğu ,işçilik bildirim ve ödemeleri ile ilgili belge görülmediği bildirilmiştir.

Taraflar arasında 13/09/2017 tarihli Alt Yüklenici Sözleşmesi imzalanmış olup, bu sözleşme uyarınca davalının TCDD Genel Müdürlüğünden ihale ile aldığı Alanyurt Balıkesir Hattı KM 13+278 de Karayolu Alt Geçidi Yapılması İkmal İşini KDV hariç 7.150.000,00 TL bedelle davacıya devretmiştir.

Belirlenen bu bedel götürü bedeldir. Davacı yüklenici maliyet artışı gerekçesiyle artış talep edemez.

Sözleşmenin 3.maddesine göre işin bitim tarihi 30/12/2017 dir.

Sözleşme niteliği itibarıyla TBK 470 maddesinde düzenlenen eser sözleşmesi olup, işin yapılıp teslim edildiğini, bedele hak kazanıldığını ispat yüklenici davacıya, bedeli ödediğini ispat yükü ise iş sahibi davalıya aittir.

Davacı tarafından tek taraflı olarak düzenlenen geçici hakedişler davalı tarafça imzalanıp kabul edilmediğinden geçerli değildir.

Davacının ticari defterleri usulüne uygun tutulmuş ve bu defterlere göre davalıdan 671.379,11 TL alacaklıdır.

Davalının ticari defterleri de usulüne uygun tutulmuş ve kayıtlara göre takip tarihi itibarıyla davacıdan 2.189.583,18 TL alacaklı, dava tarihi itibarıyla ise davacıya 671.661,54 TL borçludur. İcra takip tarihi ile dava tarihi arasındaki farklılığın sebebi ise davalı tarafından ters kayıt ile davacıya gönderilen 2.861.244,72 TL tutarındaki faturadan kaynaklandığı bilirkişi tarafından tesbit edilmiştir.

Davalı defterlerindeki kaydı, işin bedelinin 7.150.000 TL olması nedeniyle davacının işi bitireceği inancıyla, işi yapmadan gönderdiği faturaları defterine kaydetmesinden kaynaklandığı şeklinde açıklamıştır.

Taraflar arasındaki sözleşme hükümleri uyarınca, yapılan iş tespit edilip, idare tarafından davalı yükleniciye ödeme gerçekleştirilmeden davacının alacağı muaccel olmayacağından ve taraflar arasında geçici/kesin hakedişler düzenlenmeden davacının düzenlediği fatura bedeli kadar iş yapıldığı anlamına gelmeyeceği gibi ,nitelik olarak avans niteliğindedir.

Taraflar arasında geçici/kesin hakedişler düzenlenmediğine göre yapılan işin bedeli ve karşılığında yapılan ödemeler bulunmak suretiyle tarafların alacak/borç durumları tespit edilebilecektir.

Bilirkişi heyeti tarafından yapılan incelemelerde, davacının 3.510.732,75 TL tutarında iş yaptığı ve davalının 4.023.517,12 TL ödeme aldığı dolayısıyla davalının davacıya borcunun olmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiştir.

H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,

1. Davanın reddine,

2. Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL nispi karar ve ilam harcının peşin alınan 8.108,58 TL'den mahsubu ile artan 7.680,98‬ TL fazla harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,

3. 7155 sayılı Kanunun 23. Maddesi ile 6325 sayılı Kanunun 18/A. 12. 13 maddeleri uyarınca 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye ödenmesine,

4. Kararın niteliği gereği davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,

5. Davalı tarafından yapılan posta, tebligat gideri 185,20 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

6. Davalı yararına ölçümlenen 99.993,08. TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

7. Karar kesinleştiğinde taraflarca yatıralan avansın kullanılmayan kısmının HMK 333.md.uyarınca yatıranlarına iadesine,

Dair taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.10/01/2024

Başkan ...

¸e-imzalıdır.

Üye .....

¸e-imzalıdır.

Üye .....

¸e-imzalıdır.

Katip .....

¸e-imzalıdır.

Davalı gideri ; 185,20 TL