Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/693 E. 2023/985 K.

T.C. BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

BURSA

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2021/693 Esas

KARAR NO : 2023/985

HAKİM : ... ...

KATİP : ... ...

DAVACI : ... - ... ...

VEKİLİ : Av. ... - [16887-88180-....] UETS

DAVALI : ... - ... ...

VEKİLİ : Av. ... - [16757-57586-..] UETS

DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 30/08/2021

KARAR TARİHİ : 28/09/2023

KARAR YAZIM TARİHİ : 16/10/2023

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesi ile; davalı şirket ile müvekkili arasında, 2014 - 2020 yılları arasında ticari ilişki kurulduğunu, bu kapsamda, davalı şirketin üstlenmiş olduğu ihalelere ilişkin olarak, yapılması gereken bir kısım iş ve işlemlere ilişkin olarak, müvekkilinin alt yüklenici olarak ticari faaliyet gösterdiğini, her bir alt yüklenici işlemine ilişkin olarak, o işe münhasır alt yüklenici sözleşmeleri imzalandığını, ancak tüm bu sözleşmeler, davalı şirket tarafından uhdesinde tutulmuş ve müvekkiline bir örnek verilmediğini, müvekkilinin üstlendiği tüm bu iş ve işlemlere ilişkin olarak tüm edimleri gereği gibi yerine getirdiğini, müvekkilinin edimlerini yerine getirmemiş olsa idi, davalı şirket üstlendiği ihalelerde hak edişlerini alamayacağını, ancak davalı şirketin asıl yüklenici, müvekkilinin ise alt yüklenici olduğu tüm işlerde kesin kabuller yapıldığını, davalı şirket tarafından da, basiretli bir tacir gibi, bugüne kadar müvekkilimin yapmış olduğu iş ve işlemlere ilişkin bir eksiklik ya da yanlışlık, mahkeme kanalı ile tespit edilmemiş, bu bağlamda bir hukuki yola başvurulmadığını, 2016 yılına gelindiğinde, müvekkili ile yapılan alt yüklenici işlerinden memnun kalan davalı şirket, müvekkili ile olan işbirliğini arttırmak istediğini, bu kapsamda müvekkiline daha fazla alt yüklenicilik işi teklif ettiğini, Müvekkilinin de kendi bünyesinde makine ekipman ve personel sayısı bakımından, yetersiz kalabileceğini belirtmesi üzerine, davalı şirket ekipman konusunda müvekkiline destek verebileceğini belirttiğini, bu sebeple, işlerin büyümesi, müvekkiline verilmiş olan ekipmanlar ve ileride doğabilecek zararlara teminat teşkil etmek üzere, davalı şirket tarafından müvekkilinden, icra takibine konu olan 300.000,00 TL bono alındığını, bononun tanzim tarihinin 07/09/2016 olduğunu, bono verildiğinde, vade tarihi kısmı boş bırakıldığını, 2020 yılına gelindiğinde, müvekkilim, davalı şirketin kamu ihalelerinde ki bir takım usulsüzlük ve yolsuzluklarına tanık olduğu için, davalı şirket ile olan iş ilişkisini sona erdirdiğini, müvekkili ile olan iş ilişkisinin sona ermesinin akabinde, müvekkilinin söz konusu teminat senedinin kendisine verilmesini sözlü olarak defalarca talep etmesine rağmen, davalı şirket bu talepleri yanıtsız bıraktığını, müvekkili tarafından, 25.11.2020 tarihinde, Afyonkarahisar 2.Noterliği'nin 7178 Yevmiye numaralı ihtarnamesi ile teminat amaçlı verilmiş olan senedin kendisine iadesini talep ettiğini, davalı şirket vekili tarafından Ankara Noterliği'nin 1.12.2020 tarihli ihtarnamesi ile cevap verilerek, icra takibine konu edilen 300.000,00 TL'lik senedin, teminat olarak değil, müvekkiline yapılmış olan avans ödemelerine ilişkin olarak alındığını ve müvekkilimin kendisine yapılan avansları ödemediğini iddia ettiğini, davalı şirketin kamu kurumlarından almış olduğu ihalelerde ki usulsüzlükler sebebi ile müvekkilinin sorumlu bir vatandaş olarak, ilgili kamu kuruluşlarına şikayet ve bildirimlerde bulunduğunu, müvekkili ile davalı şirket arasında ki ticari ilişkinin sona ermesi ve müvekkilinin davalı şirket hakkında şikayet ve bildirimlerde bulunmasının hemen akabinde, müvekkilinin teminat olarak vermiş olduğu bono, 13.01.2021 tarihinde icra takibine konu edildiğini, müvekkilinin hiç bir şekilde davalı şirkete avans ödemesi altında borcu bulunmadığını, Anonim Şirket vasfında bir tüzel kişiliğe haiz olan davalı şirketin hem ticari kayıtlarında hem de banka hareketlerinde müvekkiline yapılmış olan avans ödemesinin ve müvekkilinin bu avans ödemesi karşılığında halen borçlu olduğunun ispat külfeti davalı şirkete ait olduğunu, taraflar arasında ki iş bu uyuşmazlığın çözümlenmesi amacı ile dava şartı zorunlu arabuluculuk başvurusu yapılmış ve görüşmeler uzlaşma sağlanmadan sonuçlandığını, Bursa 1. İcra Müdürlüğü'nün 2021/... Esas sayılı icra dosyasında, takibe dayanak teşkil eden 300.000,00 TL bedelli, 07/09/2016 tanzim tarihli 24/07/2020 vade tarihli davalı şirketin lehdar olduğu, bono sebebi ile müvekkilimin davalı şirkete borçlu olmadığının tespitine, yargılama aşamasında, müvekkilinden tahsilat yapılması durumunda, tahsilat yapılan kısım bakımından davanın istirdat davası olarak devamına, davalı kötüniyetli olması sebebi ile, %20'den aşağı olmamak üzere, tazminata mahkumiyetine, davalının yargılama giderleri ve avukatlık ücreti ödemeye mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:

Davalı vekili cevap dilekçesi ile; davacı ile müvekkili arasında akdedilen sözleşmenin incelenmesi ile müvekkiline verildiği iddia edilen senedin -davacı iddialarına göre- düzenlenme tarihinin 09.09.2016 olması gerektiğini, dava ve takip konusu senedin düzenlenme tarihi ise 07.09.2016 olduğunu, yani dava konusu senetle davacının bahsettiği ihtarnamede yazılı senetin farklı olduğunu, davacı tarafın 300.000,00 TL'lik borcu doğuran hukuki ilişkinin, ekipmanlar ve ileride doğabilecek zararlara teminat olduğu iddiasının mesnetsiz olduğu kendi belgeleri ile ortada olduğunu, davacı tarafın itiraz ettiği 07.09.2016 düzenleme tarihli, 300.000,00-TL bedelli senet ile teminat amacıyla verdiğinden bahisle kastettiği 09.09.2016 düzenleme tarihli -ihtarnamede bedeli belirtilmemiş olan- senedin farklı oluşunun menfi tespit davasını konusuz bıraktığını, davacının belirtmiş olduğu gibi davacı ile müvekkili arasında 2014-2020 yılları arasında ticari ilişki kurulmuş olup bu kapsamda davacı ile müvekkili arasında birden çok alt yüklenici sözleşmesi akdedildiğini, söz konusu sözleşmeler kapsamında müvekkili tarafından ödenmiş/ödenecek olan avans bedelleri sebebiyle davacıdan senet alındığı olmuş, bu avans bedelleri müvekkilinin ticari defter ve kayıtlarında gösterilmiş, konusuz kalan tüm senetlerin davacıya iade edildiğini, müvekkili adına keşide edilerek davacıya gönderilen ihtarnamede de bu hususa açıkça yer verildiğini, ayrıca taraflar arasındaki ticari ilişki sürecinde davacı tarafça, müvekkili ve müvekkili şirket yetkilisinden, zor durumda olduğu belirtilerek yüksek miktarlarda borçlar alındığını, bununla birlikte süreç içerisinde müvekkil/müvekkil şirket yetkilisine ait BMW 5.25 x-drive ve Volkswagen Amarok gibi E-F segmenti araçlar, davacı tarafça kiralanmak suretiyle kullanılmış ve ilerleyen süreçte satın alınmak istendiğini, süreç içerisinde söz konusu kira-alım satım ilişkisi sebebiyle oluşan davacı borçları da mevcut olduğunu, dava konusu senet ise; müvekkil/müvekkil şirket yetkilisi tarafından davacıya verilen borçlar ile diğer borç ilişkileri sebebiyle birlikte taraflar arasındaki, daha evvelki alt yüklenici sözleşmeleri gereğince davacı tarafça yükümlenilen, davacı tarafından yarım bırakılan, müvekkili tarafından 3. kişilere tamamlattırılan işler sebebiyle müvekkilinin uğramış olduğu zararların ödenmesi amacıyla davacı tarafça verilmiş olan senet olduğunu, müvekkilin, alacak ve zararlarını davacı tarafından verilen senetle karşılanmış, ödememe halinde ise senet tahsili ile karşılanacağı düşüncesiyle davacı ile olan ticari ilişkilerine devam etmiş, daha sonraki tarihlerde de davacı ile alt yüklenici sözleşmeleri akdettiğini, bu durum çerçevesinde davacı taraf açık bononun anlaşmaya aykırı doldurulduğunu herhangi bir belgeyle ispat etmediğinden iddiası soyut ve mesnetsiz olduğunu, söz konusu iddiasının senedin teminat senedi olduğu iddiası için bir gerekçe oluşturması da mümkün olmadığını, senet üzerinde davacı tarafın iddia ettiği iş için teminat olarak verildiğine dair bir teminat kaydı bulunmadığını, davacının dava dilekçesinde yer alan tüm iddialarının da söz konusu borçtan kurtulmak adına öne sürmüş olduğu, idari kurumlar nezdinde yapmış olduğu mesnetsiz diğer iddialarının devamı olduğunu, haksız ve hukuka aykırı davanın öncelikle usulden reddine, mahkemenizde aksi kanaat hasıl olması halinde ise tüm istemler bakımından davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya tahmiline, karar verilmesini talep etmiştir.

KANITLAR:

İcra dosyası, sözleşme, ticari defter ve bağlı kayıtlar, bilirkişi raporu, vs.

KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME :

Dava, Bursa 1. İcra Müdürlüğünün 2021/... E. Sayılı takip dosyasına dayanak 300.000,00 TL bedelli, 07/09/2016 tanzim, 24/07/2020 vade tarihli bono nedeniyle davacının davalıya borçlu olup olmadığının tespitine ilişkindir.

Mahkememizce; davacının ticari defterlerinin incelenmesi için Afyonkarahisar NAHM'ne talimat yazılmasına karar verilmiştir.

Alınan 06/09/2022 tarihli bilirkişi raporunda; Davacıya ait 2014 - 2015 - 2016 - 2017 yılları yasal defterlerin, Vergi Usul Kanunu'nun 220. maddesinde sayılan tasdik ettirilmesi zorunlu defterlerden olduğu, Türk Ticaret Kanunu ve Vergi Usul Kanunu kapsamında geçerli kanuni defter olarak kabul edilme şartlarına haiz olduğu, 26.12.1992 tarihli mükerrer 21447 sayılı Resmi Gazete ile yayımlanarak yürürlüğe giren 1 Seri No' Ju Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği hükümlerine uygun olarak tutulduğu, 2018 - 2019 - 2020 Yılları yasal defterlerinin açılış onaylarının zamanında yapıldığı ancak kapanış tasdiklerinin yapılmamış olduğu, İş bu davaya konu bono, davacıya ait incelenen 2014 - 2020 yılları ve arasındaki yıllara ait yasal defterlerde kayıtlı olmadığı, icra takibine konu bonodan dolayı davacının davalı şirkete borcunun bulunmadığı, davacıya ait yasal defterlerde davalı şirketin cari hesabın kayıtlı olduğu 320.0097 ve 120.001 nolu alt hesaplara ilişkin yasal defter kayıtlarına göre; davacı ...'un, davalı Kıraç Galveniz Telekominikasyon Metal Mak. İnş. San. ve Tic. A.Ş.'den 31.12.2020 tarihli cari hesaptan kaynaklanan 100.985,89 TL tutarında alacağının olduğu bildirilmiştir. Mahkememizce taraflar arasındaki alacak borç ilişkinin açıklığa kavuşturulması yönünden, davalıya ait ticari defter ve bağlı kayıtları üzerinde SMM bilirkişi tarafından bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir. Alınan 10/01/2023 tarihli bilirkişi raporunda; Davalının ticari defter kayıtlarına göre, 13.01.2021 takip tarihi itibarı ile davalının davacıdan 46.514,11 TL alacaklı göründüğü, dava konusu 24.07.2020 tarihli 300.000,00 TL tutarlı senedin davalı kayıtlarında olmadığı bildirilmiştir. Mahkememizce; Afyon NAHM'ye talimat yazılarak dosyanın önceki raporu sunan bilirkişi Mehmet Fidan'a tevdi ile rapora cari hesap hareketlerinin eklenmesi istenerek ayrıntılı bilirkişi raporu düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiştir.Alınan 14/06/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda; davacıya ait yasal defterler üzerinden davaya konu iş ve işlemler için ayrıntılı bilirkişi raporu mahkemeye 06.09.2022 tarihinde sunulduğu, Bu defa kök rapor ekinde ve rapor içeriğinde sunulmayan cari hesap dökümleri (120.001 Nolu alt hesap ve 320.0097 Nolu Alt hesaba ait muavin defter dökümleri) iş bu ek rapor ekinde sunulduğu, kök rapor üzerinde tespite muhtaç başkaca bir husus bulunmadığı kanaatine varıldığı bildirilmiştir.Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davalı şirket tarafından, Bursa 1.İcra Müdürlüğü'nün 2021/... Esas sayılı icra dosyası ile, 300.000,00 TL bedelli, 07/09/2016 tanzim tarihli 24/07/2020 vade tarihli bono ile icra takibi başlatıldığı, Davacıya ait ticari defterlerde davacının davalıdan 100.985,89 TL alacaklı, davalının ticari defter kayıtlarına göre, davalının davacıdan 46.514,11 TL alacaklı göründüğü, dava konusu 24.07.2020 tarihli 300.000,00 TL tutarlı senedin davalı kayıtlarında olmadığı, her iki tarafın kendi ticari defter kayıtlarına göre alacaklı gözüktüğü, dava konusu icra takibinin dayanağının bono olduğu, cari hesap alacağı olmadığı, davalı taraf cevap dilekçesinde "davacıya verilen borçlar ile diğer borç ilişkileri sebebiyle birlikte taraflar arasındaki, daha evvelki alt yüklenici sözleşmeleri gereğince davacı tarafça yükümlenilen, davacı tarafından yarım bırakılan, müvekkil tarafından 3. Kişilere tamamlattırılan işler sebebiyle müvekkilin uğramış olduğu zararların ödenmesi amacıyla davacı tarafça verilmiş olan senettir." diyerek bononun veriliş amacını talil ettiği, ispat yükünün davalıda olduğu, davalının 3. Kişilere tamamlattırılan işler sebebiyle uğramış olduğu zararların ödenmesi amacıyla davacı tarafça bononun verildiği hususunu ispat edemediği anlaşılmakla davanın kabulü ile davacının Bursa 1. İcra Müdürlüğünün 2021/... Esas sayılı dosyasına konu 24/07/2020 vade tarihli 300.000,00-TL bedelli bono nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine, davalının icra takibini yapmada açıkça kötüniyetli olduğu ispat edilemediğinden tazminat talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.

H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,

1. Davanın kabulü ile davacının Bursa 1. İcra Müdürlüğünün 2021/... Esas sayılı dosyasına konu 24/07/2020 vade tarihli 300.000,00. TL bedelli bono nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine,

2. Şartları oluşmayan kötü niyet tazminatı talebinin reddine,

3. Harçlar yasası gereği alınması gereken 20.493,00. TL harçtan peşin alınan 59,30. TL harcın mahsubu ile bakiye 20.433,70. TL harcın davalıdan tahsiline,

4. 7155 sayılı Kanunun 23. Maddesi ile 6325 sayılı Kanunun 18/A. 12. 13 maddeleri uyarınca 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye ödenmesine,

5. Davacı tarafından yapılan aşağıda dökümü yazılı 2.149,50. TL yargılama gideri ile peşin alınan 59,30. TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6. Davacı yararına ölçümlenen 49.873,84. TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

7. Karar kesinleştiğinde taraflarca yatıralan avansın kullanılmayan kısmının HMK 333.md.uyarınca yatıranlarına iadesine,

Dair Taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.28/09/2023

Katip ...

¸e-imzalıdır

Hakim ...

¸e-imzalıdır

Davacı gideri ;

1.800,00 TL bilirkişi gideri,

349,50 TL tebligat posta gideri

2.149,50 TL toplam gider

Güvenli elektronik imza ile onaylanmıştır.

Aslının aynı olduğu tasdik olunur.

Katip ...

¸E-imzalıdır.