Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/1173 E. 2023/1230 K.

T.C. BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

BURSA

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2022/1173 Esas

KARAR NO : 2023/1230

HAKİM : ... ...

KATİP : ... ...

DAVACI : ... - ...

VEKİLİ :Av. ... - [16939-39747-...] UETS

DAVALI : ... - ... [25949-94804-....] UETS

VEKİLİ : Av. ... - ...

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 26/10/2022

KARAR TARİHİ : 30/11/2023

KARAR YAZIM TARİHİ : 01/12/2023

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesi ile; Müvekkili şirket ile davalı şirket arasında yapılan anlaşma uyarınca uygulanması gereken "Akaryakıt bedelinin KDV hariç toplamından %7,00 tutarında fatura üzerinden iskonto yapılacaktır" maddesine borçlu şirket

tarafından uyulmamış ve eksik indirim yapıldığını, müvekkili şirket ile davalı şirket arasında imzalanmış olan 15/07/2020 tarihli "Müşteri Taşıt

Tanıma sözleşmesi 7. Maddesi uyarınca müvekkili şirket tarafından Aliağa 1. Noterliğinin 11/04/2022 tarihli 3283 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile feshedildiğini Ancak şirket 2022 yılında imzalanan sözleşmenin 2. Maddesindeki "Akaryakıt bedelinin KDV hariç toplamından %7,00 tutarında fatura üzerinden iskonto yapılacaktır" hükmüne uymadan fatura kesmiş ve müvekkilden sözleşmeye aykırı şekilde kazanç elde ettiğini, Bursa 5. İcra Dairesinin 2022/... E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını davalı tarafça söz konusu takibe itiraz edilerek ve takip durdurulduğunu, bu sebeple tarafımızca TTK m.5/A gereğince arabuluculuk yoluna başvurulduğunu, ancak görüşmeler sonunda anlaşılamamış olup 05/10/2022 tarihli anlaşamama son tutanağı düzenlendiğini, öncelikle ihtiyati haciz talebinin kabulünü, borçlunun icra takibine yaptığı itirazının iptali ile takibin devamını, borçlunun takip konusu alacağın %20’sinden az olmamak üzere tazminata mahkûm edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:

Davalı vekili cevap dilekçesi ile; Taraflar arasında akdedilen Taşıt Tanıma Sözleşmesine göre, müvekkili şirketin ıskonto oranında tek taraflı indirim yapma hakkı olduğunu, müvekkili şirket ile davacı arasında karma nitelikli olan Taşıt Tanıma Sözleşmesi düzenlendiğini, taşıt tanıma sisteminde şirket araçlarına plaka tanıma sistemi ile entegre ekipman takılmakta ve bu araçların otomatik yakıt alınması sağlandığını, Böylelikle, TTS ile müşterilere araçtan inmeden, hızlıca yakıt alma imkanı sunulduğunu, Davaya konu edilen bedel, müvekkili şirket tarafından tanzim edilen faturalarda, sözleşmede belirlenmiş olan iskonto oranının uygulanmadığı iddiası ile talep edilen bedel olduğunu. Sözleşmenin Müşterinin Hak ve Yükümlülükleri başlıklı 3.12. Maddesi, "Bayi, söz konusu indirim tutarının belirlenmesine olanak sağlayan beher litre için yukarıda belirtilen indirim oranını veya sözleşme ile kararlaştırılan vade şartlarını işbu anlaşmanın akdi tarihi esas alınmak üzere güncel tavsiye edilen akaryakıt ortalama pompa satış fiyatlarının %20 artması durumunda veya ABD Doları kurunun Türk Lirası karşısındaki yüzdesel değişiminin %25 farkın üzerinde (artı veya eksi) değişmesi ve orandaki değişimin bir aydan uzun bir süre seyretmesi ve EPDK tarafından akaryakıt piyasasında satılmakta olan ürünler ile kar marjının azalmasından dolayı düzenlemeler Resmi Gazete'de yürürlüğe girdiği tarihten itibaren tek taraflı olarak iskontoyu değiştirme hakkına sahiptir. İşbu sözleşme süresi boyunca mücbir sebepler veya sair öngörülemeyen ekonomik olumsuz gelişmeler ya da kamusal uygulamalar nedeniyle ... Petrol A.Ş. Veya Bayii'nin karlılık oranlarının düşmesi durumunda işbu sözleşme kapsamındaki ticari şartlar, azalan karlılık oranı nispetince ... Petrol A.Ş. tarafından veya bayisi tarafından re'sen tek taraflı olarak revize edilecektir." şeklinde düzenlendiğini, ilgili maddede açıkça görüldüğü üzere, bahsi geçen hallerin varlığı halinde, müvekkili şirketin iskonto oranı üzerinde tek taraflı değişiklik yapma hakkı olduğu konusunda her iki taraf da mutabık kalmış ve bu şartlarla sözleşmeyi imzalandığını, davalıya müvekkili şirketin, sözleşmenin tanzim tarihi olan 15.07.2020 tarihinden 15.01.2022 tarihine kadar, taraflarca sözleşmede kararlaştırılan oranda ıskonto uygulandığını, ancak, müvekkilinin maddede bahsi geçen " .. akaryakıt ortalama pompa satış fiyatlarının %20 artması durumunda veya ABD Doları kurunun Türk Lirası karşısındaki yüzdesel değişiminin %25 farkın üzerinde değişmesi..." hallerinin varlığı nedeniyle ıskonto oranında revizeye gitmek durumunda kaldığını, işbu durum davacı yana derhal bildirildiğini, Gerek döviz kurlarındaki dalgalanmalar gerekse akaryakıt pompa satış fiyatlarındaki artış, maliyet ve kar marjı dengesini değiştirdiğini, bu nedenle müvekkili şirketin sözleşme ile kendisine tanınan, ıskonto oranlarındaki tek taraflı değişim yapma hakkını kullanmak zorunda kaldığını, sözleşmenin 3.12. Maddesinde düzenlenmiş olduğu, akdin imzalanma tarihi olan 15.07.2020 yılında dolar kuru 6.85-TL olduğunu, ıskonto oranlarında değişikliğe 01.01.2022 tarihi ile gidildiğini, yeni ıskonto oranı davacı yanın 15.01.2022 tarihli faturasına yansıtıldığını, değişikliğin yapıldığı 01.01.2022 yılında ise dolar kuru 13.44-TL olduğunu, (15 Temmuz ve 1 Ocak tarihlerinin

resmi tatil olması nedeniyle takip eden ilk iş günleri esas alınmıştır.) kur oranlarında %97'den fazla bir artış meydana geldiğini, keza aynı durum akaryakıt fiyatları için de geçerli olduğunu, akdin imza tarihinde akaryakıt bedeli ortalama 5.95 TL/LT iken 01.01.2022 tarihi itibariyle 12.76 TL/LT olduğunu, akaryakıt fiyatlarında %100 oranından fazla artış yaşandığını, bu nedenlerle müvekkilinin kendisine tanınan hakkını kullandığını ve ıskonto oranlarında indirime gittiğini, izah olunan nedenlerle, haksız davanın reddini, huzurdaki dava ve davaya dayanak icra takibi, davacı tarafından haksız ve hukuki dayanaktan yoksun tesis edildiğinden %20 den aşağı olmamak üzere davacı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesi ile tüm yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

KANITLAR:

İcra dosyası, sözleşme, ticari defter ve bağlı kayıtlar, bilirkişi raporu, vs.

KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME :

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine alacağın tahsili talebi ile Bursa 5. İcra Dairesinin 2022/... Esas sayılı dosyasında, 2.529,37-TL toplam alacak talebi ile ilamsız icra takibi başlatılmış, davalı borçlunun itirazı üzerin takip durmuştur. Takibe itirazın iptali ile devamını sağlamak amacıyla eldeki dava açılmıştır.

Dava, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunun 67. Maddesine göre açılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Mahkememizce, Taraflar arasındaki alacak borç ilişkisinin açıklığa kavuşturulması, EPDK verileri dikkate alınarak petrol ürünlerinin fiyatlarındaki değişiklikler göz önüne alındığında sözleşmede ön görülen oranlarda değişimin olup olmadığı, davalı tarafın indirim oranını tek taraflı olarak değiştirmesini sözleşmeye uygun olup olmadığı yönünden, taraflar arasındaki ticari ilişkinin başlangıcından sonuna kadar olan dönemi kapsayan davalı ticari defter ve bağlı kayıtlar üzerinde karar verilmiştir.

Alınan 11/07/2023 tarihli bilirkişi raporunda; davacının davalıdan (2.021,51 - 324,15) = 1.697,36 TL asıl alacak, 97,87 TL takip öncesi faiz olmak üzere toplam 1.795,23 TL alacaklı olduğu kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Taraflar arasındaki sözleşmede müşterinin hak ve yükümlülükleri başlıklı 3.12. Maddesi, "Bayi, söz konusu indirim tutarının belirlenmesine olanak sağlayan beher litre için yukarıda belirtilen indirim oranını veya sözleşme ile kararlaştırılan vade şartlarını işbu anlaşmanın akdi tarihi esas alınmak üzere güncel tavsiye edilen akaryakıt ortalama pompa satış fiyatlarının %20 artması durumunda veya ABD Doları kurunun Türk Lirası karşısındaki yüzdesel değişiminin %25 farkın üzerinde (artı veya eksi) değişmesi ve orandaki değişimin bir aydan uzun bir süre seyretmesi ve EPDK tarafından akaryakıt piyasasında satılmakta olan ürünler ile kar marjının azalmasından dolayı düzenlemeler Resmi Gazete'de yürürlüğe girdiği tarihten itibaren tek taraflı olarak iskontoyu değiştirme hakkına sahiptir. İşbu sözleşme süresin boyunca mücbir sebepler veya sair öngörülemeyen ekonomik olumsuz gelişmeler ya da kamusal uygulamalar nedeniyle ... Petrol A.Ş. Veya Bayii'nin karlılık oranlarının düşmesi durumunda işbu sözleşme kapsamındaki ticari şartlar, azalan karlılık oranı nispetince ... Petrol A.Ş. tarafından veya bayisi tarafından re'sen tek taraflı olarak revize edilecektir." şeklinde olup, davalıya belirli şartlar altında indirim oranını azaltma hakkı sözleşmede tanınmıştır.

Davalının iskontoyu indirme hakkının akdedilen sözleşmeye göre doğduğu, bu nedenle davalının sözleşmeye aykırı olarak iskontoyu düşürmediği, tarafların tacir olduğu ve sözleşme akdedilirken basiretli davranma yükümlülüklerinin olduğu, davalının indirim hakkını sözleşme hükümlerine göre kullandığı kanaatine varılmakla; davanın reddine karar vermek gerekmiştir. Davacının takibinde haksız ve kötü niyetli olduğu sübut bulmadığından davalının tazminat talebinin de reddine karar vermek gerekmiştir.

H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,

1. Davanın REDDİNE,

2. Şartları oluşmayan kötü niyet tazminat talebinin reddine,

3. Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 269,85 TL'den nispi karar ve ilam harcının peşin alınan 80,70 TL'nin düşümü ile 189,15‬ TL bakiye harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

4. 7155 sayılı Kanunun 23. Maddesi ile 6325 sayılı Kanunun 18/A. 12. 13 maddeleri uyarınca 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye ödenmesine,

5. Kararın niteliği gereği davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,

6. Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına,

7. Davalı yararına ölçümlenen 2.529,37. TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 30/11/2023

Katip ...

¸e-imzalıdır

Hakim ...

¸e-imzalıdır

Güvenli elektronik imza ile onaylanmıştır.

Aslının aynı olduğu tasdik olunur.

Katip ...

¸E-imzalıdır.