Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/984 E. 2023/1154 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

BURSA

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2021/

KARAR NO : 2023/

HAKİM : ... ...

KATİP : ... ...

DAVACI : ...

VEKİLİ : Av.

DAVALI : ...

VEKİLİ : Av.

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 06/12/2017

KARAR TARİHİ : 09/11/2023

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

İDDİA VE SAVUNMA:

Davacı dava dilekçesinde özetle; Müvekkil firmanın davalı ile olan ticari ilişkisi nedeni ile 23/10/2017 tarih seri sıra nolu kdv dahil 20.635,30 TL bedelli vade farkı faturası ve 1.338,67 TL cari hesap bakiyesi olmak üzere toplam 21.973,97 TL tutarında davalı firmadan alackalı olduğunu, bu alacağın ödenmesi için ... 4. İcra müdürlüğünün 2017/... esas sayılı icra dosyası ile davalı aleyhine icra takibi başlatttığını, davalılın bu takibe haksız bir şekilde itiraz ederek takibi durdurduğunu, davalı şirketin itirazında haksız olduğunu, bu nedenle itirazın iptali ile takibin kaldığı yerden devamına, alacağın ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, alacak miktarı fatura ile sabit olduğundan davalı tarafın %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafça açılan davayı kabul etmediklerini, söz konusu davanın haksız ve kötüniyetli olduğunu, davacı tarafın müvekkilden vade farkı talep etmesinin mümkün olmadığını, davacı tarafça iş bu davaya dayanak kılınan icra takibinde vade farkı alacağına ilişkin bi takip yapıldığı hususunun belirtilmemiş olduğunu, iş bu davada bu konuda talepde bulunulmasının iddianın genişletilmesi yasağı kapsamında olduğunu, bu durumun kabul etmediklerini ve muvafakatlarinin bulunmadığını, bu nedenle davacı tarafça açılan haksız ve dayanaksız davanın reddi ile davacı taraf aleyhine asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava konusu uyuşmazlık ... 4. İcra Müdürlüğünün 2017/... Esas sayılı icra dosyasınıa yapılan itirazın yerinde olup olmadığı, davacının davalıdan alacaklı olup olmadığının alacaklı ise miktarının ne kadar olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Mahkememizce yargılama yapılmış, ... 4. İcra Müdürlüğünün 2017/... E. Sayılı dosyası celp edilmiş, dosya mahkememizce mali müşavir bilirkişiye tevdi edilmek suretiyle bilirkişi raporu temin edilmiştir.03/10/2018 tarihli bilirkişi raporunda özetle; taraflar arasında yapılmış yazılı bir sözleşme bulunmamakla birlikte ticari bir ilişkinin bulunduğunun görüldüğünü, davacı tarafından dosyaya bir adet sipariş formu ibraz edildiğini, 15/03/2017 tarihli fiyatın her iki tarafça da imzalandığını, bu fiyat teklifine göre 140.000 adet ürünün 0.0058 eurodan fatura edilecek olup vadenin 90 gün olduğunu, vadesinde ödenmeyen faturalara %4 vade farkı uygulanacağının yazılı olduğunu, vade farkı istenebilmesi için taraflar arasında bu yönde yazılı bir sözleşmenin ya da bu doğrultuda oluşmuş bir teamilün bulunmasının şart olduğu konusunda ...'ın ilgili daireleri arasında, tam görüş birliği bulunduğunu, taraflar arasında herhangi bir sözleşme bulunmadığı gibi teamül de oluşmadığını, rapor içeriğinde yer verilen ... kararlarına göre sipariş formu ile fatura karşılaştırmalı faturanın sipariş formundaki mallara ilişkin olup olmadığının araştırılması gerektiğini, ve fiyat farkının da o sipariş formuna bağlı faturaya uygulanabileceğini, dosyadaki sipariş formu ve faturalar karşılaştarıldığında 30/03/2017 tarihli ... nolu 3.236,14 TL tutarındaki faturanın sipariş formuna uyduğunun tespit edildiğini, fatura için hesaplanan vade farkının 802.56 TL olduğunu, sonuç olarak davacı başka sipariş formunun ibraz etmediği takdirda 802,56 TL vade farkı alacağının 1.338,67 TL cari hesap bakiyesi alacağı olmak üzere toplam 2.141,23 TL davalıdan alacaklı olduğunu bildirmiştir. Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; icra dosyası incelendiğinde davalı aleyhine 21.973,97 T.L miktarındaki cari hesap alacağının tahsili için ilamsız icra takibi başlatıldığı anlaşılmıştır. Taraflar arasındaki alacak borç ilişkinin açıklığa kavuşturulması yönünden, taraflar arasındaki ticari ilişkinin başlangıcından sonuna kadar olan dönemi kapsayan tarafların ticari defter ve bağlı kayıtları üzerinde SMM bilirkişisi tarafından inceleme kararı alınmış mahkememizce de yeterli bulunan bilimsel denetlenebilir ve gerekçeli bilirkişi raporuna göre, taraf defterlerinin usul ve yasaya uygun tutulduğu, davalının davacı tarafından kesilen tüm faturaları cari hesaba işlediği ve defterlerine işlendiği, işlenmeyen tek faturanın vade farkı faturası olduğu, davalı defterlerine göre davacının alacağının 1.338,67 T.L olduğu bildirilmiştir.Taraflar arasında yazılı bir sözleşme bulunmamakla birlikte ticari bir ilişkinin mevcut olduğu bellidir.15.03.2017 tarihli fiyat teklifi her iki tarafça imzalanmış, fiyat teklifinde vadesinde ödenmeyen faturalara %4 vade farkı uygulanacağı yazılmıştır.Vade farkı faturasının talep edilebilmesi için yazılı bir sözleşmede vade farkı istenebileceğinin düzenlenmesi ya da bu doğrultuda oluşmuş bir ticari teamülün bulunması gerekir.İtirazın iptali davalarında icra takibine dayanak teşkil eden belgelere göre değerlendirme yapılır.Bu belge ve ya da fatura dışına çıkılarak alacak-borç hesabına girilemez.İcra takibine konu cari hesap ekstresi incelendiğinde 20.635,30 T.L miktarlı vade farkı faturasından açık ve net bir şekilde bahsedilmemiştir.Dolayısıyla bu davada vade farkı alacağı hakkında değerlendirmesi yapılmamış, davacının davalıdan cari 1.338,67 T.L cari hesap alacağı bulunduğu anlaşılmakla bu miktar üzerinden davanın kısmen kabulüne dair karar verilerek hüküm oluşturulmuştur. Mahkememiz bu kararına karşı davacı vekili istinaf talebinde bulunmuştur. ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi 2029/ E. 2021/ k.sayılı ilamı ile incelenen mahkememiz dosyası, "Somut olayda, davacı takipte cari hesap ekstresine dayanmış, cari hesap ekstresi içinde de vade farkından kaynaklanan fatura bedellerini de göstermiştir, vade farkı faturaları cari hesap içerisinde yer aldığından bununla ilgili itirazın iptali davası açabilir. (... 19.Hukuk Dairesinin 2014/-) Ayrıca bilirkişi raporunda diğer siparişlere ait formların ibrazı halinde değerlendirileceğinin belirtilmiş olmasına ve davacı tarafça bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinin ekinde, diğer sipariş formlarının eklenmiş olmasına rağmen itiraz değerlendirilmemiştir, dosyaya sunulan sipariş formlarında vade farkı ve koşulları düzenlenmiştir, bu durumda mahkemece uyuşmazlığa konu faturalar ve tarafların imzalarını taşıyan sipariş formları içerikleri karşılaştırılmak suretiyle incelenerek söz konusu fatura alacaklarının sipariş formlarındaki mallara ilişkin olduğunun saptanması halinde ve sipariş formlarında ön görülen koşulların da gerçekleşmesi durumunda vade farkı talep edilebileceği gözetilmek, uygulanması gereken vade farkı miktarı da denetlenmek suretiyle karar verilmesi gerekir. " gerekçesi ile kaldırılmıştır. Mahkememiz esasına yeniden kaydedilen dava dosyasında yargılamaya devam edilmiş, dosyamız bilirkişilere tevdi edilmek ve ayrıca talimat yazılmak suretiyle konusunda uzman 1 Smmm ve 1 Nitelikli hesap uzmanına tevdi edilerek bilirkişi raporu temin edilmiştir.12/05/2022 tarihli bilirkişi ... tarafından hazırlanan raporda özetle; Siparişlerin önce fiyat teklifi ile ve vade belirtilerek satıldığı bir fiyat teklifindeki ürünlerin birkaç fatura ile yüklendiği verilen fiyat tekliflerinden görüldüğünü, tüm fiyat tekliflerinde satılacak ürünün miktarı fiyatı ve 90 gün vade ile satıldığının belirtildiğini, aynı şekilde faturalarda da vade tarihi yazılı olup faiz oranı fiyat tekliflerinde aylık % 4 olarak belirtildiği bildirilmiştir. Taraf vekillerinin rapora itirazları üzerine taraflar arasındaki alacak borç ilişkisinin açıklığa kavuşturulması yönünden ve BAM ilamında belirtilen hangi fiyat teklifi ile hangi faturanın uyuştuğu fiyat teklifindeki şartların değerlendirilerek uyuşan faturanın açıkça işaret edilerek vade farkından kaynaklanan davacının alacağı ile ilgili ve davacı ve davalı vekillerinin itiraz ve beyanlarını irdeler şekilde bağlı kayıtlar üzerinde taraflar arasındaki ticari ilişkinin başlangıcından sonuna kadar olan dönemi kapsayan ticari defter ve belgeler üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş;Bilirkişiler ... ve ... tarafından düzenlenen 16/01/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle ; Taraflar arasında vade farkı anlaşmasının ya da sözleşme içerisinde vade farkı şartını düzenleyen bir kararın bulunmadığı, her ne kadar davacı tarafından davalı adına düzenlenen fiyat tekliflerinin tamamında genel şartlar bölümünde; “vadesinde ödenmeyen faturalar için aylık 964 vade farkı faturası kesilecektir ” “Ssiparişinizi onaylamanız, genel şartları kabul etmeniz ve sipariş verdiğiniz ürünleri almayı taahhüt etmeniz anlamına gelir” ibarelerinin ve fiyat tekliflerinin altında onay anlamına gelen davalı kaşesi yer alsa dahi, bu tür ibare ve eklemelerin vade farkı sözleşmesi sayılamayacağı, bunun yanı sıra taraf yetkililerinin mail görüşmelerinde fark faturalarını kabul eden beyanları bulunduğu, bu sayede taraflar arasında vade farkı ödenmesine ilişkin teamül oluştuğu, davalı yanın faturalarını 90 günlük ödeme süresinde ödemediği, bu nedenle davacının %4 vade farkı uygulamasında sözleşmeye ve yasaya aykırılık bulunmadığı, davacı tarafından kesilen 19 faturaya ilişkin aylık % 4 oranla tek fatura olarak Vade farkı faturası düzenlendiği İş bu fatura uyarınca davacının davalıdan 20.635,17 TL vade farkı alacağının bulunduğu hususu mütalaa edilmiştir.

Davalı tarafın ticari defterlerini mahkememiz yargı çevresi dışında olduğu anlaşıldığından davalı tarafın ticari defterlerinin bulunduğu yerin yargı çevresi içindeki ilgili Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak BAM ilamı doğrultusunda vade farkı alacağı ile ilgili olarak ve davacı tarafın ticari defterlerini inceleyen bilirkişi raporunu da irdeleyerek taraflar arasındaki alacak borç ilişkisinin açıklığa kavuşturulması yönünden, taraflar arasındaki ticari ilişkinin başlangıcından sonuna kadar olan dönemi kapsayan ticari defter ve bağlı kayıtlar üzerinde 1 SMMM 1 nitelikli hesap uzmanı bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş;Talimat yazılmak suretiyle bilirkişiler ... ve ... tarafından hazırlanan 31/05/2023 tarihl bilirkişi raporunda özetle; Davalının incelenen 2016-2022 yılları arası ticari defterlerinin kendi adına delil niteliğine haiz olduğu, davalının, adına düzenlenen faturaları 90 günlük ödeme sürelerinde ödemediği, davacının, süresinde ödenmeyen faturalara fiyat teklifleri ve düzenlenen faturalarda belirtildiği üzere aylık 94 4 oranında vade farkı faturası düzenlediği, fiyat teklifi sözleşmelerinde ödemelerin 90 gün vadesinin olduğu , gecikme halinde aylık %4 faizi kararlaştırıldığı, bu anlamda ihtilafsız ve İikit bir alacak kapsamında olduğu, icra takibinden sonra 11.01.2018 tarihinde 1.340,49 TL davacıya ödemede bulunduğu ve bakiye borç olarak vade farkı kapsamında davalının 20.635,17 TL borçlu olduğu, davacının tazminat taleplerinin Sayın Mahkemenizin takdirinde bir husus olduğu mütalaa edilmiştir .Somut olayda; Bam ilamı doğrultusunda uyuşmazlığa konu faturalar ve tarafların imzalarını taşıyan sipariş formları içerikleri karşılaştırılmak suretiyle incelenmiş, tarafların fiyat teklifi sözleşmelerinde ödemelerin 90 gün vadede olduğu, gecikme halinde aylık %4 faiz kararlaştırdığı görülmüş, bilirkişilerce karar ilamı doğrultusunda 16/01/2023 ve 31/05/2023 tarihli bilirkişi raporlarında yapılan değerlendirmeler de incelendiğinde, vade farkı kapsamında davalının 20.635,17 TL borçlu olduğu anlaşılmış, davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle,

1. Davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine,

Davalının ... 4. İcra müdürlüğünün 2017/... E. Sayılı dosyasında yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin 20.635,17 TL asıl alacak ve asıl alacağa takip tarihinden tahsil gününe kadar yürütülecek değişen oranlarda avans faizi, icra masrafları ve vekalet ücreti ile birlikte devamına, fazlaya dair istemin reddine,

2. Alacak likit olmakla asıl alacak miktarı olan 4.127,03 TL üzerinden hesaplanan %20 oranında icra inkar tazminatının davalından alınarak davacıya verilmesine,

3. Reddedilen kısım yönünden davacı alacaklının takibin yapılmasında haksız ve kötü niyetli olduğu hususu ispat edilemediğinden davalının kötü niyet isteminin reddine,

4. Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 1.409,59 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 265,40 TL'nin mahsubu ile bakiye 1.144,19 TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,

5. Davacı tarafından yapılan bilirkişi gideri , posta, talimat ve tebligat gideri olmak üzere toplam 3.264,15 TL yargılama giderinden kabul ve red oranlarına göre hesaplanan 3.065,28 TL yargılama gideri ve 265,40 TL peşin harç olmak üzere toplam 3.330,68 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6. Davalı tarafından yapılan 5.840,00 TL'lik yargılama gideri davanın kabul red oranına göre hesaplanan 355,81 TL'lik kısmının davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,

7. Davacı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

8. Davalı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 1.338,80 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

9. HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,

Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.09/11/2023

Katip ...

¸E-imzalıdır.

Hakim ...

¸E-imzalıdır.