Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/1230 E. 2023/1132 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

BURSA

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2021/

KARAR NO : 2023/

HAKİM :

KATİP :

DAVACI : ...

VEKİLİ : Av.

DAVALILAR:1-

2-

VEKİLİ : Av.

DAVA : Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç))

DAVA TARİHİ : 19/12/2021

KARAR TARİHİ : 02/11/2023

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirket davalının akrabası olduğunu da gözeterek, maddi destek anlamında davalıyı işe aldığını, belirli bir zaman dilimi için 2020 yılı 10. Aaya kadar fatura dahilinde üretim yapan davalının 2020 yılının 10. Ayından sonra bazı haklarını suistimal etmesinden dolayı müvekkil şirket artık ürünlerini üretmesine izni olmadığını davalı tarafa bildirdiği halde davalının inatla 2020 10. Ayından sonra da müvekkili şirketin hak sahipliğinde şirketin kontrolü dışında satıp üstelik müvekkili şirketin iş çevresindeki kişilere satışına da devam ettiğini, tüketicinin ne yazık ki bu ürünüleri müvekkili şirkettten aldığını ve müvekkili şirket markası güvencesiyle aldığını sandığını, davalının sanki müvekkili şirket firmanın yetkilisi gibi davranarak bir de müvekkili şirketin markası ARG markasıyla satışlarını devam ettirdiğini, oysa ki müvekkili şirketin bu üretim ve satışlarla izni ve bilgisi olmadığını, davalının haksız rekabet teşkil eden fillerin önlenmesi ve durdurulması, müvekkiline ait ilk kez piyasaya sunulmuş dal parçalama makinesi ürününe tecavüz edilerek üretilen veya ithal edilen tecavüze konu ürünlere, bunların üretiminde mühnasıran kullanılan vasıtalara ya da usulün icrasında kullanılan vasıtalara, ... sınırları içinde veya gümrük ve serbest liman veya bölge gibi alanlar dahil, bulundukları her yerde el konulması ve bunların saklanması, yine davalı internet sitesine erişimin engellenmesi, ihale sebebiyet veren alan adı nedeniyle siteye erişimin durdurulması ile alan adını kullanmasının yasaklanması şeklinde ihtiyati tedbir kararlarının verilmesi , davalıya ait eylemlerin TTK 54, 55, 56, ... sayılı haksız rekabete ilişkin maddeler hükümlerine aykırılık, taklit, tecavüz ve iltibas durumlarının tespiti ile haksız rekabetin tespiti, meni refi taleplerinin kabulü ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine talep ve dava etmiştir.

CEVAP:

Davalı vekili cevap dilekçesi ile; müvekkilinin ticari hayatına ...-ARG Tarım Makineleri ünvanı ile başlarken, davacı iş yerinin demirbaş malzemelerini (sütunlu matkap, vinç, kaynak makinesi vb.) fatura karşılığında müvekkiline sattığını, demirbaş malzemelerini dahi davacı tarafın müvekkiline satmış iken bu davayı taraflarına açmış olmasının dinlenilebilirliği bulunmadığını, davacı tarafın delil olarak sunmuş olduğu faturalar incelendiğinde faturada yazan e posta adresinin müvekkiline ait olduğunu, davacı tarafça yaptıkları anlaşma gereğince ... Ltd. Şti'nin ARG Tarım Makineleri ve tarım makineleri üretim hakkının müvekkiline bırakıldığını, tüm bunları bilen ve faturayı bizzat kesen davacı tarafın, müvekkilinin haksız rekabet yarattığının kötü niyetli olduğunu, müvekkili ... Tarım Makineleri ltd. Şti'nin ise gerek ticari unvanı ve markası gerekse ürettiği makineler yönünden davacı şirket ile iltibas ve haksız rekabet yaratmasının mümkün olmayacağından bahisle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

KANITLAR:Tasarım belgesi, ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/... D. İş Sayılı dosyası, faturalar, tescil belgeleri, ticari defter ve bağlı kayıtlar, bilirkişi raporu, vs.

KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME :

Dava; davalının eylemlerinin TTK anlamında haksız rekabet teşkil edip etmediğinin tespitini sağlamak ve haksız rekabetin olması halinde önlemek amacıyla eldeki dava açılmıştır. Mahkememizce taraf tanıklarının dinlenilmesine karar verilmiş ve tanıklar dinlenilmiştir. Mahkememizce tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi yönünden dosyanın 1 makine mühendisi (tarım makineleri konusunda uzman) ve 1 marka patent uzmanı bilirkişiler tarafından inceleme yapılmasına karar verilmiştir. Alınan 28/11/2022 tarihli bilirkişi raporunda; davaya konu dal parçalama makinesi bakımından davalı tarafa ait eylemlerinin haksız rekabet teşkil etmeyeceği bildirilmiştir. Mahkememizce bilirkişi raporuna karşı itiraz dilekçeleri ayrıntılı ve tek tek irdelenmek suretiyle ek rapor alınmasına karar verilmiştir. Alınan 10/03/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda; kök rapordaki görüş ve değerlendirmelerinde bir değişiklik olmadığı, bununla birlikte ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/... D. İş sayılı dosyası için hazırlanan bilirkişi raporunda yer alan bir adet faturaya ilişkin fotoğrafın ve tanık beyanlarında yer alan tarihlere ilişkin beyanların ve bu beyanların davaya konu "Dal Parçalama Makinesi" ne ilişkin olduğunun kabulü halinde haksız rekabetin mevcut olabileceği kanaatine varıldığı bildirilmiştir. Haksız rekabet, TTK'nın 54 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Haksız rekabetin amacı TTK'nın 54/1. maddesinde, "bütün katılanların menfaatine, dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanması" olarak ifade edilmiş, 2. fıkrada ise haksız rekabet tarif edilerek "rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır" şeklinde belirtilmiş; haksız rekabet sayılan bazı durumlar TTK'nın 55. maddesinde sayılmıştır. Mülga Türk Ticaret Kanunu’nun 56. maddesi uyarınca haksız rekabet, aldatıcı hareket veya hüsnüniyet kaidelerine aykırı sair suretlerle iktisadi rekabetin her türlü suistimali olarak tanımlanmıştır. (TTK md. 56). Haksız rekabeti tanımlayan bu hüküm, TMK md. 2'de yer alan doğruluk ve güven ilkesinin rekabet hakkının kullanılmasında da dikkate alınması gerektiğini teyit etmektedir.Buna göre rekabet hakkı objektif iyi niyet kuralları çerçevesinde kullanılmalıdır. Rekabetin oyun ve meslek kaidelerine uygun olarak centilmence yapılması esastır. İktisadi, ilmi, siyasi hayatta dürüst, ahlak kurallarına uygun bir rekabet topluma canlılık getirir, fert ve toplum hayatında seviye ve verimin yükselmesine neden olur.6102 s. Ticaret Kanunu md.54 (2) ise haksız rekabete ilişkin olarak ''Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır'' şeklinde bir düzenleme getirerek uygulama alanını eskisine nazaran oldukça genişletmiş ve rakipler arasındaki iktisadi rekabetin önlenmesi amacıyla getirilen bir hüküm olmaktan çıkarmıştır. eni düzenlemenin amacı hukuka uygun ve bozulmamış rekabetin sağlanmasıdır. (Bkz. 6102 s. TTK md. 54 Gerekçe)Hukukumuzda da(mülga TTK döneminde de), esasen haksız rekabet düzenlemelerinin sadece rakiplerin değil, kamunun menfaatlerini de gözettiği yönündeki sosyal yaklaşım benimsenmiş; haksız rekabet eylemini yapan ile bu eylemden menfaatleri zarar gören ya da görme tehlikesine maruz kalan kimse arasında rekabet ilişkisi aranmamıştır.6102 s. TTK’nın haksız rekabete ilişkin hükümleri esas itibarıyla bütün katilardan yani rakipleri, müşterileri ve diğer piyasa katılımcılarını ve toplumun menfaatlerini korumaya yöneliktir.Serbest rekabet hakkı gibi bu hakkın kötüye kullanımının önlenmesi de yine kanunla korunmaktadır.TTK'nın 55. maddesinde, dürüstlük kurallarına aykırı davranışlar, ticari uygulamalar başlığı altında yapılan düzenlemede haksız rekabete ilişkin haller başlıca olarak sayılmış olup, maddenin "1-a dürüstlük kurallarına aykırı reklamlar ve satış yöntemleri ile diğer hukuka aykırı davranışlar özellikle başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işlerine karıştırılmaya yol açan önlemler almak, malların iş ürünlerinin veya faaliyetlerinin özelliklerini, miktarını, kullanma amaçlarını, yararlarını veya tehlikelerini gizlemek ve bu şekilde müşteriyi yanıltmak" hükmü getirilmiştir.

O halde yapılan yargılama ve toplanan delillerden, davacı tarafından Hidromotor Entegre Edilmiş Sap ve Dal Parçalama Makinesinin Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde 2012/... sayılı ''incelemeli patent'' belgesine ve yine aynı ürünün tasarımı da 2013/... sayılı tasarım belgesine sahip olduğu, davalının önceleri davacıya bağlı olarak çalıştığı, davacının hak sahipliğinde bulunan ürünlerin bazılarını davacı şirketin iznine tabi olarak üretmesi noktasında anlaşmaya vardıkları, davacının daha sonra bu iznini kaldırdığını davalıya bildirdiği, davacının ayrıca 12.11.2020 tarihihde davalı işyerinde ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/... D. İş sayılı ve ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/.... D. İş Sayılı dosyalarıyla delil tespiti yaptırdığı, davalı işyerinde yapılan ikinci tespitte ele geçirilen faturadan , davalının iş ilişkisinin sona erme tarihinden itibaren davacıya ait dava konusu edilen dal kırma makinesinin aynısını kendi işyerinde üretip satışını yaptığının ortaya çıktığı, davacı tarafından patenti alınmış olan "Dal Kırma Makinesi" nin davalı ... tarafından üretimi ve satışının haksız rekabet teşkil ettiği bu suretle davacının davasının davalı ... yönünden kabulü ile, davalı tarafça üretilen ... 10 dal parçalama makinesinin davacı şirket adına tescilli 2012/... nolu Hidromotor Entegre Edilmiş Sap ve Dal Parçalama Makinesi ile haksız rekabet yaptığının tespitine, haksız rekabetin önlenmesine, davalı ... Tarım Makineleri San. Ve Tic. Ltd. Şti. yönünden ispatlanamayan davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan nedenlere,

1. Davacının davasının davalı ... yönünden KABULÜ ile, davalı tarafça üretilen ... 10 dal parçalama makinesinin davacı şirket adına tescilli 2012/... nolu Hidromotor Entegre Edilmiş Sap ve Dal Parçalama Makinesi ile haksız rekabet yaptığının tespitine, haksız rekabetin önlenmesine,

2. Davalı ... Tarım Makineleri San. Ve Tic. Ltd. Şti. yönünden açılan davanın REDDİNE,

3. Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 269,85. TL nispi karar ve ilam harcının peşin alınan 59,30. TL'den mahsubu ile eksik kalan 210,55. TL harcın davalı ...'den tahsiline,

4. Davacı tarafından yapılan aşağıda dökümü yazılı 2.282,00. TL yargılama gideri ile peşin alınan 59,30. TL harcın davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,

5. Davacı yararına ölçümlenen 17.900,00. TL vekalet ücretinin davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,

6. Davalı ... Tarım Makineleri San. Ve Tic. Ltd. Şti. yararına ölçümlenen 17.900,00. TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Tarım Makineleri San. Ve Tic. Ltd. Şti.'ne verilmesine,

7. Karar kesinleştiğinde taraflarca yatıralan avansın kullanılmayan kısmının HMK 333.md.uyarınca yatıranlarına iadesine,

Taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.02/11/2023

Katip

¸e-imzalıdır

Hakim

¸e-imzalıdır