Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/708 E. 2023/1114 K.

T.C. BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

BURSA

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2022/708 Esas

KARAR NO : 2023/1114

HAKİM : ... ...

KATİP : ... ...

DAVACI : ... - T.C.N. ... ...

VEKİLİ : Av. ... - [16347-43988-...] UETS

DAVALI : ... - ... ...

VEKİLİ : Av. ... - [16699-96682-...] UETS

DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 16/06/2022

KARAR TARİHİ : 30/10/2023

KARAR YAZIM TARİHİ : 29/11/2023

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

İDDİA VE SAVUNMA:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Taraflar arasında 22/03/2021 tarihli taşeron sözleşmesi imzalandığını, yapılacak işin KDV'li toplam bedeli 1.126,900,00-TL olarak belirlenmiş olduğunu ve ödemelerin hak ediş usulü ile yapılmasına karar verildiğini, müvekkilinin sözleşmenin imzalanmasının akabinde işlerin yapımına başlamış olduğunu ve delil tespiti dosyasında bilirkişi tarafından yerinde tespit edilen işleri tamamlamış olduğunu, ancak davalı tarafından ne hak ediş işlemleri ne de herhangi bir ödeme yapılmamış olduğunu, müvekkilinin bugüne kadar yapmış olduğu işleri sözleşmeye uygun olarak hatasız tamamlamış olduğunu, davalı şirketin, kötü niyetle hak edişleri düzenlememesi ve hak edişleri zamanında ödememesi nedeniyle malzemeler zamanında tedarik edilememiş ve müvekkilinin artan kur fiyatları nedeniyle fahiş malzeme fiyatları karşısında ciddi bir zarara uğramış olduğunu, bu nedenlerle davanın kabulüne karar verilerek, dava aşamasında bilirkişi raporuyla zararlarının tam ve net tespit edilmesinin akabinde değer belirleme dilekçesini dosyaya sunma hakları saklı ve baki kalmak kaydıyla şimdilik 200.000,00TL' nin ve Gemlik Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2022/11 D. İş sayılı dosyasında yapılan yargılama giderlerinin davalı şirketten faizi ile birlikte tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Huzurdaki davanın belirsiz alacak davası olarak ikame edilemeyeceğini, taraflar arasında imzalanan sözleşme akabinde davacı tarafça fiyatların arttığı ve sözleşmenin bu haliyle yerine getirilmesinin mümkün olmadığı sözleşmenin feshedildiğini müvekkiline 12/03/2021 tarihli ihtarname ile bildirmiş olduğunu, davacı tarafından müvekkiline sözleşmenin feshedildiğinin bildirilmesine rağmen yapılan ikili görüşmeler neticesinde müvekkili tarafından iyi niyet gösterilerek 22/03/2021 tarihli yeni bir taşeron sözleşmesi imzalanarak şartların iyileştirilmiş olduğunu, yeni sözleşme imzalanmasına rağmen davacı tarafından yine aynı sebeplerle sözleşme koşullarının uyarlanması talep edilerek fahiş fiyatlar istendiğini, davacı tarafından yapılan işlerin hatasız olduğu iddiasının yerinde olmadığını, davacı tarafından yapılan işlerin bir kısmı eksik ve ayıplı olarak yapılmış olduğunu, bu nedenlerle davanın reddine karar verilerek, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine talep etmiştir.

DELİLLER:

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, tarafların karşılıklı beyan dilekçeleri, Gemlik Sulh Hukuk Mahkemesinin 2022/11D.iş sayılı dosyası, keşif, bilirkişi raporları, Gökdere Vergi Dairesi’ne, BTSO’ya, Bursa Esnaf ve Sanatkarlar Odası’na, Bursa SGK İl Müdürlüğünü'ne yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ:

Dava, dava dilekçesinde gösterilen ve taraflarca akdedilen 22/03/2021 tarihli taşeronluk sözleşmesine istinaden alacağın davalıdan tahsili istemine ilişkindir.

Mahkememiz dosyasının yargılaması sırasında refakate bir mali müşavir, bir inşaat mühendisi, bir makine mühendisi, bir nitelikli hesap uzmanı, bir gayrimenkul değerleme uzmanı alınarak mahallinde keşif yapılarak rapor düzenlenmesine karar verilmiştir.

Mali müşavir ..., nitelikli hesap uzmanı Av. ...., Makine mühendisi ..., İnşaat mühendisi ... ve Gayrimenkul değerleme uzmanı ...' in 26/04/2023 tarihli raporlarını özetle: Taraflar arasında imzalanan 22.03.2021 tarihli tesisat işlerinin yapımına dair sözleşmenin eser sözleşme niteliğinde olduğu, sözleşme ile davacıya ödeme olarak verileceği kararlaştırılan A-4 numaralı dairenin keşif tarihi itibariyle piyasa rayiç değerinin 90m2x18.520,17TL/m2= 1.666.815,30-TLolduğu, dava tarihi itibariyle piyasa rayiç değerinin 90m2x15.144,15TL/m2 =1.362.973,50-TL olduğu, sözleşme tarihi itibariyle piyasa rayiç değerinin 90m2x5.634,60TL/m2 = 507.114,00TL olduğu, davacı ... firması bilirkişi heyetine vergi dairesi müdürlüğü onaylı 2022 yılına ait defter beyan sistemi kayıtlarını sunmuş olduğu, davacının firmasının 2022 yılında işletme defteri esasına tabii olduğu, gelir ve gider kayıtlarını defter beyan sistemine kayıt ettiği, 15/02/2022 tarih 61B2022000000001 no.lu e-Arşiv Faturayı 2 sıra no ile Defter Beyan sistemi kayıtlarına aktardığı, Alıcı firmanın ... vergi sicil no.lu davalı ... İnş. Müh. Mimarlık Turizm San. Ve Tic. Limited Şirketi olduğu, fatura tutarının K.D.V. Dahil 578.200,00 TL olduğu, davalı firma bilirkişi heyetine 2022 yılına ait envanter defterini ve 2022 yılı ticari defter kayıtlarına ait olduğu iddia edilen excel formatında yevmiye defteri kayıtlarını sunduğu, 2022 yılında E-defter olduğunu ifade eden firma, 2022 yılına ait Defter Beratlarını Bilirkişi Heyetine sunmadığı, E-Defter kayıtları Bilirkişi Heyeti tarafından incelenmediğinden dolayı davalı tarafın ticari defter kayıtlarından yapılan tespitlerle ilgili karar Sayın Mahkeme Hakimliğinde olmak üzere; Davalının sunmuş olduğu excel dosyasında 2022 yılında Davacı tarafa ait herhangi bir kaydın olmadığının görüldüğü, davacı tarafından keşide edilen Bursa 10.Noterliğinin 12.03.2022 tarih ve 9488 yevmiye sayılı ihtarnamesi ile malzeme fiyatlarındaki artış gerekçesi ile sözleşmenin feshedilmiş olduğu, taraflar arasındaki götürü usulü bedel ile işin yapılması konusunda anlaşıldığı dikkate alındığında davacı tarafından yapılan feshin haklı nedene dayanmadığı, sözleşme kapsamında davacı tarafından sözleşme kapsamındaki işlerin %49 oranında tamamlanmış olduğu, davacı tarafından harcanan malzeme ve yapılan işçilikler toplam bedelinin 668.736,91 TL olduğu, götürü bedel anlaşılması nedeni ile davacının yapmış olduğu imalatın götürü bedele oranlaması kapsamında davacı yüklenicinin hak edişinin 1.126.900,00 TL x 0,49=552.181,00 TL olduğu, davacının sözleşmenin feshinde kusurlu olması nedeni ile TBK.m.125/3 uyarınca menfi zarar kapsamındaki kar kaybı taleplerinin haklı olmadığı, mütalaa edilmiştir.

Mahkememiz dosyasının yargılaması sırasında mahkememiz dosyasının daha önce rapor düzenleyen makine mühendisi, inşaat mühendisi ve nitelikli hesap uzmanı bilirkişi heyetine tevdi edilerek ek rapor tanzim edilmesine karar verilmiştir.

Nitelikli hesap uzmanı Av. ..., Makine mühendisi ..., İnşaat mühendisi ...' ün 30/07/2023 tarihli ek raporlarını özetle: Kök raporda sözleşmenin davacı tarafından keşide edilen Bursa 10.Noterliğinin 12.03.2022 tarih ve 9488 yevmiye sayılı ihtarnamesi ile malzeme fiyatlarındaki artış gerekçesi ile sözleşmenin feshedilmiş olduğu, tespitine yer verilmiş ise de sehven yapılan maddi hata nedeni ile hatalı değerlendirme yapıldığı; davacı tarafından keşide edilen fesih ihbarının Bursa 10.Noterliğinin 12.03.2021 tarih ve 9488 yevmiye sayılı ihtarnamesi olduğu, işbu dava konusu sözleşmeden evvel 28.01.2021 tarihli sözleşmenin feshi hakkında olduğu, taraflar arasında anılan ihtarname sonrası işbu dava konusu olan 22.03.2021 tarihli Sözleşmenin imzalanmış olduğu, anılan ihtarnamenin konusunun işbu davda konusu olan sözleşme olmadığı anlaşıldığından yeniden değerlendirme yapılması gerektiği, davacının iş bıraktığı tarihte davalı tarafından düzenlenen ihtarname ile hakkedişe ilişkin fatura düzenlenmesinin talep edildiği bu şekilde davacının hakkedişinin yapılması da davalı iş sahibinin kabulünde olduğu, davacının iş bıraktığı tarihte yapılan işe nazaran sözleşme bedelin yapılan işin oranının 552.181,00TL olduğu, taraflar arasındaki sözleşme uyarınca hakkediş bedelinin %65' i daire bedelinden mahsup edileceği geri kalan %35 bedelin ise nakit ya da vadeli olarak ödeneceğinin düzenlenmiş olması nedeni ile yüklenicinin iş bıraktığı tarihte muaccel olan alacağının 193.263,35 TL olduğu, davalı iş sahibi tarafından hiçbir ödeme yapılmadığı ancak SGK'ya davacı yüklenici adına 23.09.2021 tarihinde 2.767,42 TL ödeme yapıldığı görülmekle anılan bedelin mahsubu ile davacının 190.495,93 TL muaccel olan hakkedişinin ödenmemesi nedeni ile sözleşme feshinin (iş bırakmasının) haklı nedene dayandığı, sözleşme kapsamında davacı tarafından sözleşme kapsamındaki işlerin %49 oranında tamamlanmış olduğu, davacı tarafından harcanan malzeme ve yapılan işçilikler toplam bedelinin 678.736,91 TL olduğu, götürü bedel anlaşılması nedeni ile davacının yapmış olduğu imalatın götürü bedele oranlaması kapsamında davacı yüklenicinin hak edişi; 126.900,00 TL x 0,49 = 552.181,00 TL olduğu, davalı iş sahibi tarafından süresinde ayıp ihbarında bulunulmamış olması nedeni ile ayıp iddiasına ilişkin dekontun dikkate alınmadığı, davacının yapmış olduğu işler kapsamındaki hak edişinden davacı yüklenici adına iş sahibi tarafından yapılan SGK ödemelerinin mahsubu ile (552.181,00-13.366,02) 538.814,98 TL davacı yüklenicinin davalı iş sahibinden alacağının bulunduğu, davacının sözleşmenin sona ermesinde kusursuz olması nedeni ile yapılan hakkedişin%65'inin daire olarak ödeneceğinin kararlaştırılmış olduğu dikkate alınarak dairenin sözleşme tarihi ile dava tarihi arasındaki toplam değer artışına olan oranı uyarınca davacının talep edebileceği zararının 241.371,06 TL olduğu, mütalaa edilmiştir.

Davacı vekilinin 24/09/2023 tarihli ıslah dilekçesi ile dava değerini davacının yapmış olduğu işten kaynaklı zararı için 538.814,98TL' ye, fazlaya ilişkin talep ve dava açma hakları saklı kalmak kaydı ile davacının taşınmazın değer artışından kaynaklı zararı olarak şimdilik 241.371,06TL' ye, fazlaya ilişkin talep ve dava açma hakları saklı kalmak kaydıyla davacının sözleşmeyi haksız feshinden kaynaklı olarak oluşan kar kaybı yönünden 100,00TL olarak arttırmış olduğu anlaşılmıştır.

Toplanan tüm deliller ve dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde açılan dava; taraflarca 22/03/2021 tarihli taşeronluk sözleşmesi akdedildiği, yapılacak işin KDV'li toplam bedeli 1.126,900,00-TL olarak belirlendiği, ödemelerin hak ediş usulü ile yapılmasına karar verilmesine rağmen davacı tarafa hak ediş bedellerinin ödenmediği iddiasına dayalı alacak davasına(davacı tarafın 24/09/2023 tarihli ıslah dilekçesinde belirttiği davacının yapmış olduğu işten kaynaklı alacağı 195.000,00-TL, sözleşme kapsamında davacıya tescil edileceği kararlaştırılan taşınmaz değerindeki artıştan kaynaklı alacağı 4.900,00-TL, işin feshinden kaynaklı oluşan kar kaybı alacağının 100,00 TL olmak üzere toplam 200.000,00-TL talep edildiği tespit edilerek) ilişkindir.Tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi amacıyla mahallinde keşif icra edilmiş, tnaıklar dinlenilmiş, bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen 30/07/2023 tarihli ek raporda özetle; kök raporda sözleşmenin davacı tarafından keşide edilen Bursa 10.Noterliğinin 12.03.2022 tarih ve 9488 yevmiye sayılı ihtarnamesi ile malzeme fiyatlarındaki artış gerekçesi ile sözleşmenin feshedilmiş olduğu tespitine yer verilmiş ise de sehven yapılan maddi hata nedeni ile hatalı değerlendirme yapıldığı; davacı tarafından keşide edilen fesih ihbarının Bursa 10.Noterliğinin 12.03.2021 tarih ve 9488 yevmiye sayılı ihtarnamesi olduğu, işbu dava konusu sözleşmeden evvel 28.01.2021 tarihli sözleşmenin feshi hakkında olduğu, taraflar arasında anılan ihtarname sonrası işbu dava konusu olan 22.03.2021 tarihli Sözleşmenin imzalanmış olduğu, anılan ihtarnamenin konusunun işbu davda konusu olan sözleşme olmadığı anlaşıldığından yeniden değerlendirme yapılması gerektiği, davacının iş bıraktığı tarihte davalı tarafından düzenlenen ihtarname ile hakkedişe ilişkin fatura düzenlenmesinin talep edildiği bu şekilde davacının hakkedişinin yapılması da davalı iş sahibinin kabulünde olduğu, davacının iş bıraktığı tarihte yapılan işe nazaran sözleşme bedelin yapılan işin oranının 552.181,00 TL olduğu, taraflar arasındaki sözleşme uyarınca hakkediş bedelinin %65' i daire bedelinden mahsup edileceği geri kalan %35 bedelin ise nakit ya da vadeli olarak ödeneceğinin düzenlenmiş olması nedeni ile yüklenicinin iş bıraktığı tarihte muaccel olan alacağının 193.263,35 TL olduğu, davalı iş sahibi tarafından hiçbir ödeme yapılmadığı,SGK'ya davacı yüklenici adına 23.09.2021 tarihinde 2.767,42 TL ödeme yapıldığı görülmekle anılan bedelin mahsubu ile davacının 190.495,93 TL muaccel olan hakkedişinin ödenmemesi nedeni ile sözleşme feshinin(iş bırakmasının) haklı nedene dayandığı, sözleşme kapsamında davacı tarafından sözleşme kapsamındaki işlerin %49 oranında tamamlanmış olduğu, davacı tarafından harcanan malzeme ve yapılan işçilikler toplam bedelinin 678.736,91 TL olduğu, götürü bedel anlaşılması nedeni ile davacının yapmış olduğu imalatın götürü bedele oranlaması kapsamında davacı yüklenicinin hak edişi; 126.900,00 TL x 0,49 = 552.181,00 TL olduğu, davalı iş sahibi tarafından süresinde ayıp ihbarında bulunulmamış olması nedeni ile ayıp iddiasına ilişkin dekontun dikkate alınmadığı, davacının yapmış olduğu işler kapsamındaki hak edişinden davacı yüklenici adına iş sahibi tarafından yapılan SGK ödemelerinin mahsubu ile (552.181,00-13.366,02) 538.814,98 TL davacı yüklenicinin davalı iş sahibinden alacağının bulunduğu, davacının sözleşmenin sona ermesinde kusursuz olması nedeni ile yapılan hakkedişin%65'inin daire olarak ödeneceğinin kararlaştırılmış olduğu dikkate alınarak dairenin sözleşme tarihi ile dava tarihi arasındaki toplam değer artışına olan oranı uyarınca davacının talep edebileceği zararının 241.371,06 TL olduğunun bildirildiği, bilirkişiler tarafından tanzim edilen ek raporda davaya konu edilen hususlar gerekçeli, ayrıntılı olarak açıklanmış, ek raporun mahkememizce hükme esas alınmaya yeterli olduğu kanaatine varılarak, davacının yapmış olduğu işten kaynaklı zararı olan 538.814,98-TL'nin davalının temerrüde düşürülme tarihi olan 26/02/2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının taşınmazının değer artışından kaynaklı zararı olan) 241.371,06-TL'nin dava tarihi olan 16/06/2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının kâr kaybı talebinin ispatlanamaması nedeniyle reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.(Temerrüde düşürülme tarihi olarak davacı tarafça davalı tarafa gönderilen Bursa 17. Noterliği'ne ait 23/02/2022 tarihli ihtarnamenin davalı şirkete 25/02/2023 tarihinde tebliğ edildiği, ihtarname içeriğinde ücretin ödenmesi yönünde davalı tarafa süre verilmediği hususu gözetilerek, tebliğden bir sonraki gün olan 26/02/2022 tarihinden itibaren davalı şirketin temerrüde düşürüldüğü tespit edilmiştir.)

Her ne kadar mahkememizce 30/10/2023 tarihli duruşmada hüküm kısmında temerrüde düşürülme tarihi 26/02/2023 olarak ve dava tarihi 16/06/2023 olarak belirtilmiş ise de maddi hata yapıldığı tespit edildiğinden HMK'nın 304. Maddesi gereğince dava tarihi 16/06/2022 olarak , temerrüde düşürme tarihi ise 26/02/2022 olarak tashih yapılmıştır.

H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,

1. Davanın KISMEN KABULÜNE,

A-(Davacının yapmış olduğu işten kaynaklı zararı olan) 538.814,98-TL'nin davalının temerrüde düşürülme tarihi olan 26/02/2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

B-(Davacının taşınmazının değer artışından kaynaklı zararı olan)241.371,06-TL'nin dava tarihi olan 16/06/2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

C-Davacının kâr kaybı talebinin REDDİNE,

2. Karar tarihi itibariyle alınması gerekli 53.294,51TL harçtan peşin alınan 3.415,50TL peşin harç ve 9.915,00TL ıslah harcı olmak üzere toplam 13.330,50TL harcın mahsubu ile bakiye 39.964,01TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

3. Davacı tarafından yargılama dolayısıyla yapılan, bilirkişi ücreti 9.000,00TL, keşif harcı 571,90TL, keşif araç ücreti 765,00TL, posta, tebligat ve talimat gideri 120,00TL olmak üzere toplam 10.456,90TL' nin davanın kabul. red oranına göre belirlenen 10.455,56 TL yargılama gideri, 3.415,50TL peşin harç, 9.915,00TL ıslah harcı ve 80,70TL başvuru harcı toplamı 23.866,76TL' nin ve (Gemlik Sulh Mahkemesinin 2022/11D.iş sayılı delil tespiti dosyasında davacı tarafından yapılan; bilirkişi ücreti 3.600,00 TL, keşif harcı 571,90 TL, keşif araç ücreti 180,00TL, posta, tebligat ve talimat masrafı 70,50TL olmak üzere toplam 4.422,40TL' nin davanın kabul. red oranına göre belirlenen 4.421,83TL yargılama gideri, 133,00TL peşin harç ve 80,70TL başvuru harcı toplamı 4.635,53TL) olmak üzere toplam 28.502,29TL' nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına, davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davalı üzerine bırakılmasına,

4. Arabuluculuk Ücret Tarifesi kapsamında Maliye Hazinesinden karşılanan arabuluculuk ücreti olan 1.560,00 TL'nin davalıdan alınarak hazineye ÖDENMESİNE,

5. Davacı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 115.226,05TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6. Davalı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 100,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

7. HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.30/10/2023

Katip ...

¸E-imzalıdır.

Hakim ...

¸E-imzalıdır.

Güvenli elektronik imza ile onaylanmıştır.

Aslının aynı olduğu tasdik olunur.

Katip ...

¸E-imzalıdır.