Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/928 E. 2023/1111 K.

T.C. BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

BURSA

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2021/928 Esas

KARAR NO : 2023/1111

HAKİM : ... ...

KATİP : ... ...

DAVACI : ... - ...

VEKİLİ : Av. ... - [16455-54484-...] UETS

DAVALILAR : 1- ... - T.C.N. ... Kıran Işıklar Mah. Kıran Işıklar Bulunamayan Adresler Sk.No:137 Keles/ BURSA

2- ... - T.C.N. ... ...

  3.  ... .  ... Makşempınarı  Köse  No:6/1/1 Nilüfer/ BURSA

DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 22/10/2021

KARAR TARİHİ : 30/10/2023

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

İDDİA VE SAVUNMA:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkil ile davalı firma arasında davalı ... ve ...'nin şahsi kefaletini ortaya koyduğu bir eser sözleşmesi akdedilmiş olup, davalıların müvekkilinin vermiş olduğu proje hizmet bedelini ödemediğini, ticari ahlaktan, hukuki dayanaklardan ve vicdani kanaatten yoksun bu durum sonucu işbu alacak davasını açma gereği hâsıl olduğunu, müvekkil şirketin zirai teknik yetkilisi ve danışmanı ile davalı şirket yetkilisi ve öncü temsilcileri ... ve ... arasında telefon, mail, whatsapp vb. araçlar aracılığıyla ve yüz yüze yapılan görüşmeler neticesinde anlaşmaya varıldığını, bu bağlamda sözleşme sözleşmenin 3. maddesi gereği yazılı veya zımmi fiillerle geçerli hâle gelmekte olup “davalı tarafın işbirliğinden çekildiğini yazılı şekilde bildirmesi” ya da “istisna hükümlerin gerçekleşmesi”ne kadar geçerli olduğunu, bugüne kadar müvekkilinin sorumluluğunu yerine getirmemesi veya 19. maddede yer alan istisna nedene dayalı olarak sözleşmenin feshi için hiçbir talepte bulunmadığını, sözleşmenin 4. maddesi gereği sözleşmenin zımmen imzalanmasıyla ve ayrıca ek talep ve izahların yazılı metin, e-mail, SMS, faks vb. yöntemiyle iletilmesiyle işin karşılıklı olarak teslim alındığı ve teslim edildiği ve karşılıklı taahhütler ve sorumlulukların cari hâle geldiğini, sözleşmenin 5. maddesi gereği davalı tarafın sorumlulukları bulunduğunu, bu kapsamda davalı tarafın dosyanın tamamlanabilmesi için gerekli bilgi ve belge akışını gerçekleştirdiğini ve müvekkilinin dosyayı amaca uygun şekilde hazırladığını, ancak müvekkilinin finansör taraf (banka) huzurunda tam söz sahibi olabilmesi, davalı tarafın hak ve menfaatlerini oluşturabilmesi ve koruyabilmesi için gerekli vekaleti vermediğini ve müvekkilini finansör taraf önünde zayıf ve yetkisiz duruma düşürdüğünü, ayrıca, sözleşme gereği geliş gidiş masrafını davalı tarafın karşılaması gerekirken; Bursa'ya geliş gidiş masrafının müvekkili tarafından karşılandığını, davalı tarafın bu konudaki sorumluluğunu da yerine getirmediğini, müvekkilinin davalı tarafı her konuda bilgilendirdiğini, bilgi vermekle kalmayıp yazılı belge ile de konuyu anlamasını sağlayarak davalı tarafı işin amaca uygun şekilde olup bitmesi için gereken şekilde yönlendirdiğini, davalı taraf kredi, hibe ve teşvik kullanabilmek için gereken her türlü temel niteliği taşıdığını beyan etmiştir. Ancak finansör bankalarla yapılan görüşmelerde, 52-53 gündür ödenmemiş 500.000-650.000 TL borcunun bulunduğunun, davalı tarafın kredi kullanamayacak nitelikte olduğunun ve bankacılıkta takibe düştüğünün, “borçlanma itibarının olmadığı” ve “yeterli öz sermayesinin bulunmadığının” beyan edilmesi nedeniyle kredi talebinin reddedildiğini, bu şekliyle işin olup bitmesinin tek sebebinin davalı taraf olduğunu, davalı tarafın sahip olduğu ekonomik güç ve piyasa itibarını başka birine destek unsuru olarak kullanmaya ve yoluna bu şekilde devam etmeye karar verdiğini, ancak daha sonra, müvekkilinin bu konuda da ücretsiz hizmet vereceğini belirtmesine rağmen davalı tarafın kredi kullanma ve yatırım yapma talebinden vazgeçtiğini, davalı tarafın "kendisinde hiçbir sorun bulunmasa dahi” ve “dosya mükemmel şekilde hazırlansa dahi” kurum prensipleri gereği yatırımcıya kredi-hibe-teşvik verilmeyeceğini bildiğini ve bu riski üstlendiğini kabul etmekte olduğunu, dolayısıyla davalı tarafın kredi-hibe-teşvik çıkmaması nedeniyle müvekkiline hiçbir maddi ve manevi husumet yöneltemeyecekken ve müvekkil firma ile alt danışmanı ... her türlü sorumluluğunu yerine getirdiği ve her türlü sorunda esas muhatabının davacı müvekkil olduğu hâlde; müvekkile yapılan ödemeyi ödeme yapmadığı müvekkilin alt danışmanı ...’den talep ettiğini ve kamuya şikâyet ederek “kamuyu kandırmak-yanıltmak suretiyle” alt danışman ...’in ceza almasına neden olduğunu, yatırım planlaması ve dosyanın muhtevası, davalı tarafın beyan ettiği bilgiler, teslim ettiği belgeler, sahip olduğu ekonomik vb. hususları dikkate almak suretiyle hazırladığını, ayrıca yatırımcının yatırım konusu ve kapasitesi, yatırım perspektifi, öz sermaye ve teminatlar, talep konusu ve miktarı, gider ve gelir konu ve miktarı, ...vb. her türlü bilgi ve belgelerin kendi beyanı olduğunu kabul etmekte olduğunu, dolayısıyla dosyada yer alan bilgiler ve yatırım perspektifinin kendi izah ve beklentilerine aykırı olduğunu ileri süremeyeceğini, bu kapsamda sorumluluklarından imtina edemeyeceğini, maddi ve manevi hak ve husumet ileri süremeyeceğini, davalı tarafın bu konuda hiçbir sorumluluğunu yerine getirmediğini ve müvekkil ve alt danışmana verilecek her türlü maddi ve manevi zararı verdiğini, bu hükümlere göre; davalı tarafın sorumluluğunu ifadan kaçınması için hiçbir haklı sebep gerçekleşmemiş olup her türlü edimini eksiksiz ifa etmesi gerekmekte olduğunu, davalının talebi kapsamında müvekkil şirket emek ve çaba vererek Bursa ili Nilüfer ilçesinde besi sığırı yetiştiriciliği için öncelikle kredi kullanılması amacıyla gerekli dosyanın hazırlanması ve sürecin yönetilmesi hakkında çalışma hazırladığını, davalı yanlarca konunun danışmanlık hizmeti gerektiren ticari bir iş olması nedeni ile davalı ... ve ... aracılığıyla müvekkil firma ile iletişime geçildiğini, müvekkili firma tarafından çalışma öncesi sözlü olarak ve kendilerine sunulan sözleşmede riskler, beyan ve taahhütlerin anlatıldığını ve bu hususların davalılar tarafından kabul edildiğini, davalıların talepleri üzerine ...'nin mevcut besi sığırı yatırımının finansman ihtiyacı, kapasite artışı ve teknoloji yenileme ihtiyacının karşılanması için “Besi Sığırı Tesisi” projesi hazırlanması hususunda mutabakata varıldığını, başvuru öncesi ve sonrası süreç yönetimi kapsamında sunulacak danışmanlık hizmetine bağlı olarak davalı yanlar ile müvekkili arasında kurulması gereken yazılı metne dayalı sözleşme ilişkisinin, tarafların birbirine uzak şehirlerde bulunması ve zamanın çok kısıtlı olması nedenleriyle, davalı firmanın ortağı olduğunu bildiren ve şahsi kefaletini ortaya koyan ... ve ... ile kurulduğunu, sözleşme ilişkisinin ... ve ... ile müvekkil firma arasında güven ilişkisine ve iyi niyete dayalı olarak büyük bir hassasiyet ve titizlik içinde gerçekleştirildiğini, davalı firmanın finansal taleplerinden müvekkil firmaya bahsetmediği, müvekkil firmadan gizlediği ve bu nedenlerle, “finansman kaynakları nezdinde gerekli yeterlilikleri taşımamaları / sicillerinin bozuk olması” sonucu muhatap bankalarca kabul edilmediğini, ancak takdir edileceği üzere müvekkil firmanın ücret alacağına hak kazanmasının davalı yanın finansman taleplerinin kabulüne bağlı olmadığını, kefil ve vekil sıfatıyla davalı ... ve diğer davalı ... ile müvekkil arasında zımnen varılan mutabakata göre; hizmet bedelinden bağımsız olarak “mal ve hizmet yükleniciliği”nin en az üç tanesinin kredi-hibe-teşvik programının elverdiği ölçüde müvekkiline ve çalışanlarına verileceğine dair taahhütte bulunulduğunu, kredi-hibe-teşvik programının bu kapsamda herhangi bir yasağı bulunmayıp müvekkilinin kredi-hibe-teşvik çıkan bütün programların yükleniciliğini üstlenmesi ve buradan ekonomik fayda elde edilmesinin kesin olduğunu, dolayısıyla buradaki vaadin de müvekkilinin işi üstlenmesinin temel gerekçesi olduğunu, söz konusu mutabakat ve taahhüt dikkate alınmak suretiyle müvekkilince hazırlanacak projelerin teknik ve idari açıdan üst düzeyde olacağına ve bütçe kısıtlaması olmadığı takdirde bütün projelerin kredi-hibe-teşvik kazanacağına dair müvekkilinde oluşan inanç nedeniyle, müvekkilinin elde edeceği ekonomik faydanın “kredi-hibe-teşvik alma dönemi” verilecek hizmetten ve “mal ve hizmet yükleniciliği”nden elde edileceği beklentisiyle, davalıların katlanacağı mali yükün azaltılması amacıyla, müvekkilince büyük bir fedakârlık gösterilerek “başvuru dönemi”ne ait hizmet bedeli “kredi-hibe-teşvik alma dönemi” hizmet bedelinden daha düşük olarak belirlendiğini, böyle bir taahhüt olmaması halinde alınacak hizmet bedelinin daha yüksek belirlenmiş olacağının açık olduğunu, mutabakat kapsamında davalılarca tamamlanması ve onaylanması gereken her türlü bilgi ve belge akışı, piyasa araştırması, proforma toplanmasının da müvekkil tarafından sağlandığını, davalılarca kanun, vicdan ve ahlâk kurallarına aykırı bir şekilde büyük bir art niyet gösterilmek ve kendilerince hukuki boşluklardan yararlanmak suretiyle, hiçbir yasal, ekonomik ve teknik gerekçe gösterilmeden, müvekkilinin yaptığı bütün uyarı, izah ve ricalara rağmen; müvekkili ile yapılması gereken sözleşmeyi fiilen imzalamaktan imtina edildiği gibi proje yapmaktan vazgeçildiğinden bahisle yapılan ödemenin de sözleşmede taraf olmayan kişiden talep edildiğini, müvekkilince yapılan çalışma sonucu, davalıların amaç ve beklentisine uygun şekilde en üst kalitede başarılı bir hizmet verilmiş olup bu hususun bilirkişi tarafından da beyan edileceğini, istisnai nedenler haricinde hangi nedenle kredi kullanmaktan vazgeçilmiş olunursa olunsun, kredi kullanılmasının müvekkile ödeme yapılmamasının bir nedeni olarak ileri sürülemeyeceğini, bunun yanında, kefil olan kişiler de kefil olunan kişinin ödeme yapmamasını ileri sürerek kefalet yükümlülüğünden kaçınamayacağını, müvekkilince ilgili hizmet bedeli hak edilmiş olup kanun, iyi niyet ve ahlak kurallarına aykırı tutum ve davranıştan vazgeçilerek söz konusu hizmet bedelinin en kısa sürede müvekkiline ödenmesinin yasanın gereği olduğunu, müvekkili ile davalılar vekili arasında yapılan anlaşmaya göre davalıların müvekkiline projelerinden alacağı bedellerin kararlaştırılan oranlardaki kısmını ödemeyi zımnen kabul ettiğini, zira taraflar arasındaki görüşmeleri, TBK 1. Maddede belirtildiği üzere “Sözleşme, tarafların iradelerini karşılıklı ve birbirine uygun olarak açıklamalarıyla kurulur. İrade açıklaması, açık veya örtülü olabilir.” dolayısıyla tarafların bir araya gelerek konu üzerinde anlaşmaya varmaları ve müvekkilin birkaç kez işbu dava konusu proje için davalılar ile görüşmesi, banka ile görüşmelere katılması ve dosyanın davalı yana teslim edilmesi, projenin muhteviyatına yönelik yazışmalarla sabit olduğu üzere tarafların iradesinin örtülü olarak karşılıklı ve birbirine uygun olduğunu, ayrıca davalı tarafından, müvekkiline teslim edilmek üzere müvekkil firma sahibi Zeynep ERDEM hesabına banka aracılığıyla 3.000 TL yatırıldığını, davalı tarafın Tarım ve Orman Bakanlığına yaptığı şikâyette iddia ve kabulleri incelendiğinde sabit hale geleceği üzere, taraflar arasında bir eser sözleşmesi imzalandığının ortada olduğunu, hayatın olağan akışında herhangi bir kimsenin hesabına gerekçesiz şekilde para yatırılması, sehven yatırılmışsa paranın iade edilmemesi yönünde hareket edilmemesinin hayatın olağan akışına açıkça aykırı olduğunu, işbu dava konusu olayda da anlaşılacağı üzere müvekkile karşı iş ilişkisinde son derece ciddi yaklaşan ve yapılacak işe yönelik güven veren davalılar ve vekillerinin söz konusu sözleşmenin taraflar arasında kurulduğunun açık olduğunu, zira sözleşmenin kurulmasını sağlayan beyanını ise kabul beyanı olduğunu, kabulün, icapta hazırlanan dosyalar, herkese karşı tek tip üretilen tek tip mal veya hizmet olmayıp tamamen davalı yanın mevcut ekonomik ve fiziksel varlıkları ile geleceğe yönelik niyet ve projeksiyonuna göre özel olarak üretilmiş olup başka bir yatırımcıya satılarak emeğin bedelinin telafi edilmesinin mümkün olmadığını, bu nedenle davalıların, hizmet bedelini ödememesi için hiçbir hukuki, teknik, ekonomik, sosyal ve ahlaki neden bulunmadığını, müdahil olduğu her kademede edimini en iyi ve amaca uygun şekilde yerine getiren müvekkiline sözleşme ile belirlenen bedelin ya hiç ödenmediğini ya da kısmen ödendiğini, davalıların müvekkilinin hazırladığı eser karşılığında kendisine sağlamış olduğu faydanın miktarı şu aşamada taraflarınca tespit edilemediğinden ve belirlenemediğinden davayı şu aşamada belirsiz alacak davası olarak açmak durumunda olduklarını, bu kapsamda bilirkişi marifetiyle müvekkilinin alacak miktarının belirlenmesini ve bu miktarın davalıdan tahsilini talep etme gereği hasıl olduğunu belirterek davanın kabulü ile, yapılacak yargılama sonucunda müvekkilin eser sözleşmesinden kaynaklı alacağının bilirkişi incelemesiyle tespit edildiğinde talep hakkımız ve fazlaya ilişkin her türlü dava hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100 TL'nin ihtarnamenin davalı yana tebliği tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı müvekkile verilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... cevap dilekçesinde özetle: Davacı taraf dava dilekçesinde davacı ve davalılar arasında eser sözleşmesi akdedildiğini şahsi kefil olduğunu ve bu proje bedelinin ödenmediğini bu sebeple şahsını davalı göstererek iş bu davanın açıldığını, ... isimli kişinin kendisinin arkadaşı olduğunu, arkadaşı ...’nin kendisine ait çiftlik için bankadan kredi çekmek istediğini, kendisinin de Ankara İl Tarım Müdürlüğü’nde çalışan ... isimli kişiye kredi çekme konusunda çiftliğin eksiklerinin olup olmadığını varsa da kendilerine bilgi vermesi için çiftliğin resimlerini gönderdiğini, kendilerinin kesinlikle davalı taraftan proje çizilmesi hususunda bir konuşma veya anlaşma yapmadıklarını, kendisine 3.000 TL para gönderdiğini, ancak kesinlikle proje için göndermediğini, gönderdiği para dekontunun açıklamasına BORÇ olarak yazdığını, davacının bahsettiği gibi ... Besicilik Hayvancılık Gıda Tarım İthalat İhracat ve Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketinin temsilcisi olmadığını, davacı ...'e borç olarak gönderdiği parayı almak istediğinde kendisini sürekli oyaladığını ve kendisinin de en sonunda CİMER’e şikayet ettiğini, ...'in bu şikayetten dolayı kendisine karşı böyle bir dava açtığını, Davacı tarafın dava dilekçesinde belirttiği hususların tamamen gerçek dışı olduğunu, kendisinin Adana’da ikamet ettiğini, dilekçesinde belirttiği gibi ... isimli arkadaşına yardımcı olmak için ... ile iletişime geçtiğini, ... isimli kişi ile Ankara Tarım İl Müdürlüğü'nde buluşup konuştuğunu, kendisinin ...nin kime ait olduğunu bilmediğini, bu şirkete hiç gitmediğini, proje çizme konusunda bir görüşmesi olmadığını belirterek haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davası reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar ... ve ... Besicilik Hay. Gıda Tar. İth. İhr. San. Ve Tic. Ltd. şti.' ne usulüne uygun dava dilekçesi tebliğ edilmiş ancak davalılar tarafından savunmada bulunulmamıştır.

DELİLLER:

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, tarafların karşılıklı beyan dilekçeleri, bilirkişi raporu, Türkiye Mühendis ve Mimar Odaları Birliği’ne, Tarım ve Orman Bakanlığı Bursa İl Müdürlüğü’ne, BTSO’ya yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ:

Dava, dava dilekçesinde gösterilen ve eser sözleşmesine dayalı proje hizmet bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkememiz dosyasının yargılaması sırasında dosyanın akademisyen ziraat mühendisi bilirkişi Serdar Duru' ya tevdi edilerek rapor düzenlenmesine karar verilmiştir.

Doç. Dr. Ziraat Yüksek Mühendisi Serdar Duru' nun 16/01/2023 tarihli raporunda özetle: Tüm dosya içeriği birlikte değerlendirildiğinde; hazırlanan projenin bedeli TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası Serbest Ziraat Mühendisliği Hizmetleri 2017 Yılı Asgari Ücret Tarifesinin 19. Maddesine uygun olarak belirlendiği, davacı danışman şirkete ödenecek ücret, ilgili sözleşmenin 13. Maddesine göre; kredi, hibe (Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Projesi, KKYDP ile Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu tarafından verilen IPARD), teşvik ve inşaat başlıklarında toplam 175.000,00 TL’dir. Buna ek olarak finans miktarının kredi ve hibe için finansman onaylanmasının bildirilmesinde 1/2'si, ara ödemede 1/4'ü ve nihai raporda 1/4'ünün ödeneceği yer almaktadır. Ancak kredi başvurusunun dışında hibe, teşvik ve inşaatın başladığına ilişkin bilgi ve belge yoktur. Bu nedenle danışmanlık ücretinin sadece bankaya kredi başvurusu için teknik proje hazırlanmasıyla sınırlı olduğu, davacı tarafından fizibilitenin hazırlandığı ve dosyanın kuruma teslim edildiği anlaşılmıştır. Bu nedenle davacıya iş tesliminde 10.000,00 TL ve kuruma dosya tesliminde 20.000,00 TL ve olmak üzere toplam 30.000,00 TL ödenmesi gerektiği, bunun 3.000,00 TL’sinin davacı firma sahibine ödendiği, davacının kalan alacağının 27.000,00 TL olduğu, mütalaa edilmiştir.

Mahkememiz dosyasının yargılaması sırasında dosyanın önceki bilirkişiye tevdi edilerek ek rapor düzenlenmesine karar verilmiştir.

Doç. Dr. Ziraat Yüksek Mühendisi Serdar Duru' nun 06/04/2023 tarihli ek raporunda özetle: Davacının Bursa'ya geliş gidiş ücreti ve %18 KDV dikkate alınmıştır. Davacıya kredi başvurusu için ödenecek ücret, ilgili sözleşmenin 13. Maddesine göre; davacıya iş tesliminde 10.000,00 TL ve kuruma dosya tesliminde 20.000,00 TL olmak üzere toplam 30.000,00 TL'dir. Bu tutara %18 KDV ve Bursa'ya geliş gidiş bedeli olan 1000 TL eklendiğinde toplam 36.400,00 TL olarak belirlenmiştir. 3.000 TL ödeme yapıldığı dikkate alındığında kalan alacağın 33.400,00 TL olduğu hesaplanmıştır. Davalı tarafından yapılan 3.000 TL ödemenin ne amaçla yapıldığının takdiri sayın mahkemenindir. Ayrıca Ziraat Mühendisliği ücret tarifesine göre bu projenin en düşük hizmet bedeli, 9618 KDV ile birlikte hesaplanan bu tutara benzerdir. Bununla birlikte davacı gerek dava dilekçesinde gerek iş bu Ek raporun hazırlanmasına dayanak olan itiraz dilekçesinde davalıların kredi onaylanmasa bile istisna nedenler oluşmadan işten çekildiğinde hizmet bedelinin tamamını ödemekle yükümlü olduğunu ifade etmektedir. Sözleşmenin akdedilmiş sayılıp sayılmayacağı, kredinin tahsis edilemediği dikkate alındığında talep edilen kredi miktarı üzerinden değerlendirme yapılıp yapılamayacağı ve davalıların söz konusu yükümlülüğünün bulunup bulunmadığı hususundaki takdir sayın mahkemeye ait olmak üzere, danışmana ödenecek ücretin hesaplanmasında Sözleşmenin 13. Maddesinde verilen Çizelgeden yararlanılarak aşağıdaki şekilde ayrıca bir değerlendirme de yapılmıştır. Çizelgede kredi sütununun altında %10 ve çizelgenin altında “Not: Oranlı olarak belirlenen ücretler, tahsis edilen finans miktarının oranıdır.” Denilmektedir. Fizibilite dosyasına göre yabancı finansman kaynağının (kredi talebinin) 4.020.256,00 TL olacağı belirlenmiştir. Buna göre finans miktarının %10'u 402.025,60 TL'dir. Kredi onayında 1/2'si olan 201.012,80 TL ara ödemede 1/4'ü olan 100.506,40 TL ve nihai raporda 1/4'ü olan 100.506,40 TL'nin ödeneceği hesaplanabilir. Toplam tutara 9018 KDV olan 72.364,61 ve Bursa'ya geliş gidiş bedeli 1000'TL eklendiği ve buna karşın 3.000 TL ödeme yapıldığı dikkate alındığında kalan alacağın 481.390,21 TL olduğu, mütalaa edilmiştir.

Davacı vekilinin 05/06/2023 tarihli ıslah dilekçesi ile dava değerini 481.390,21TL olarak arttırmış olduğu anlaşılmıştır.

Toplanan tüm deliller ve dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde açılan dava; davacı ile davalı firma arasında diğer davalıların şahsi kefaletini ortaya koyduğu bir eser sözleşmesi akdedildiği, davalıların,davacının vermiş olduğu proje hizmet bedelini ödemediği, taraflar arasında yapılan görüşmeler neticesinde anlaşmaya varıldığı, davacının sorumluluğunu yerine getirmemesi veya 19. maddede yer alan istisna nedene dayalı olarak sözleşmenin feshi için hiçbir talepte bulunulmadığı, davacının dosyayı amaca uygun şekilde hazırladığı ancak davacının finansör taraf (banka) huzurunda tam söz sahibi olabilmesi, davalı tarafın hak ve menfaatlerini oluşturabilmesi ve koruyabilmesi için gerekli vekaleti vermediği,finansör taraf önünde zayıf ve yetkisiz duruma düşürdüğü,geliş gidiş masrafının karşılanmadığı,davalı tarafın her konuda bilgilendirildiği ancak finansör bankalarla yapılan görüşmelerde, davalının borcunun bulunduğunun, davalı tarafın kredi kullanamayacak nitelikte olduğu, kredi talebinin reddedildiğini, davacının emek ve çaba vererek Bursa ili Nilüfer ilçesinde besi sığırı yetiştiriciliği için öncelikle kredi kullanılması amacıyla gerekli dosyanın hazırlanması ve sürecin yönetilmesi hakkında çalışma hazırladığını, işbu çalışmadan kaynaklı alacağının davalılardan tahsiline karar verilmesine ilişkindir. Davacı tarafça , proje kapsamında yapılan işin bedelinin tespiti amacıyla dosya ziraat mühendisi bilirkişiye tevdi edilmiş, ziraat mühendisi bilirkişi tarafından tanzim edilen kök raporda özetle; davacı hazırlanan projenin bedeli TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası Serbest Ziraat Mühendisliği Hizmetleri 2017 Yılı Asgari Ücret Tarifesinin 19. Maddesine uygun olarak belirlendiği, davacı danışman şirkete ödenecek ücretin, ilgili sözleşmenin 13. Maddesine göre; kredi, hibe (Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Projesi, KKYDP ile Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu tarafından verilen IPARD), teşvik ve inşaat başlıklarında toplam 175.000,00 TL olduğu, ek olarak finans miktarının kredi ve hibe için finansman onaylanmasının bildirilmesinde 1/2'si, ara ödemede 1/4'ü ve nihai raporda 1/4'ünün ödeneceği yer aldığını, kredi başvurusunun dışında hibe, teşvik ve inşaatın başladığına ilişkin bilgi ve belge olmadığı, bu nedenle danışmanlık ücretinin sadece bankaya kredi başvurusu için teknik proje hazırlanmasıyla sınırlı olduğu, davacı tarafından fizibilitenin hazırlandığı ve dosyanın kuruma teslim edildiği anlaşıldığı, bu nedenle davacıya iş tesliminde 10.000,00 TL ve kuruma dosya tesliminde 20.000,00 TL ve olmak üzere toplam 30.000,00 TL ödenmesi gerektiği, bunun 3.000,00 TL’sinin davacı firma sahibine ödendiği, davacının kalan alacağının 27.000,00 TL olduğunun bildirildiği, ek raporda ise davacının Bursa'ya geliş gidiş ücreti ve %18 KDV dikkate alındığı, davacıya kredi başvurusu için ödenecek ücretin, ilgili sözleşmenin 13. Maddesine göre; davacıya iş tesliminde 10.000,00 TL ve kuruma dosya tesliminde 20.000,00 TL olmak üzere toplam 30.000,00 TL olduğu, bu tutara %18 KDV ve Bursa'ya geliş gidiş bedeli olan 1000 TL eklendiğinde toplam 36.400,00 TL olarak belirlendiği, 3.000 TL ödeme yapıldığı dikkate alındığında kalan alacağın 33.400,00 TL olduğunun bildirildiği, davalı tarafından yapılan 3.000 TL ödemenin ne amaçla yapıldığının mahkemenin takdiri olduğu, ayrıca Ziraat Mühendisliği ücret tarifesine göre bu projenin en düşük hizmet bedeli, %18 KDV ile birlikte hesaplanan bu tutara benzer olduğunu, davacının gerek dava dilekçesinde gerek itiraz dilekçesinde davalıların kredi onaylanmasa bile istisna nedenler oluşmadan işten çekildiğinde hizmet bedelinin tamamını ödemekle yükümlü olduğunu ifade ettiği, sözleşmenin akdedilmiş sayılıp sayılmayacağı, kredinin tahsis edilemediği dikkate alındığında talep edilen kredi miktarı üzerinden değerlendirme yapılıp yapılamayacağı ve davalıların söz konusu yükümlülüğünün bulunup bulunmadığı hususundaki takdir mahkemeye ait olmak üzere, danışmana ödenecek ücretin hesaplanmasında Sözleşmenin 13. Maddesinde verilen çizelgeden yararlanılarak değerlendirme de yapıldığı,fizibilite dosyasına göre yabancı finansman kaynağının (kredi talebinin) 4.020.256,00 TL olacağı belirlendiği, buna göre finans miktarının %10'u 402.025,60 TL'dir. Kredi onayında 1/2'si olan 201.012,80 TL ara ödemede 1/4'ü olan 100.506,40 TL ve nihai raporda 1/4'ü olan 100.506,40 TL'nin ödeneceği hesaplanabileceği, toplam tutara %18 KDV olan 72.364,61 ve Bursa'ya geliş gidiş bedeli 1000,00 TL eklendiği ve buna karşın 3.000 TL ödeme yapıldığı dikkate alındığında kalan alacağın 481.390,21 TL olduğunun bildirildiği, bilirkişi tarafından tanzim edilen kök ve ek raporda davaya konu hususlar gerekçeli, ayrıntılı olarak açıklanmış, raporların mahkememizce hükme esas alınmaya yeterli olduğu kanaatine varılarak, bilirkişinin kök raporunun sonuç kısmında belirtmiş olduğu ''danışmanlık ücretinin sadece bankaya kredi başvurusu için teknik proje hazırlanmasıyla sınırlı olduğu tespit edildiği '' tespiti hükme esas alınarak, ek raporda belirtilen ; davacının bakiye 33.400,00 TL alacağa hak kazandığı kanaatine varılarak davanın davalı ... Besicilik Hayvancılık Gıda Tarım İthalat İhracat San. ve Tic. Ltd. Şti. yönünden kısmen kabulüne, buna göre 33.400,00 TL nin davalı şirketin temerrüde düşürülme tarihi olan 25/01/2021 tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte işbu davalı şirketten alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Her ne kadar davacı tarafça işbu dava davalı ... ve ...'e karşı yöneltilmiş ise de tanzim edilen 10/04/2018 tarihli danışmanlık sözleşmesinde yatırımcının davalı şirket olduğu, davacının danışman şirket olduğu tespit edildiğinden, proje hizmetinin davalı şirket adına tanzim edildiği hususu gözetilerek davanın davalı ... ve davalı ... yönünden pasif husumet nedeniyle reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,

1. Davanın davalı ... ve davalı ... yönünden pasif husumet nedeniyle REDDİNE,

2. Davanın davalı ... Besicilik Hayvancılık Gıda Tarım İthalat İhracat San. ve Tic. Ltd. Şti. yönünden KISMEN KABULÜNE, buna göre 33.400,00 TL nin davalı şirketin temerrüde düşürülme tarihi olan 25/01/2021 tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte işbu davalı şirketten alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,

3. Karar tarihi itibariyle alınması gerekli 2.281,55 TL harcın peşin alınan 59,30TL peşin harç ve 8.219,23‬TL ıslah harcı olmak üzere toplam 8.278,53‬TL harçtan mahsubu ile artan 5.996,98TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,

4. Davacı tarafından yargılama dolayısıyla yapılan, bilirkişi ücreti 1.000,00TL, posta . tebligat ve talimat gideri 1.260,8‬0TL olmak üzere toplam 2.260,80TL' nin davanın kabul. red oranına göre belirlenen 156,86TL yargılama gideri, 2.281,55TL peşin harç, 59,30TL başvuru harcı toplamı 2.497,71‬TL' nin davalı ... Besicilik Hayvancılık Gıda Tarım İthalat İhracat San. ve Tic. Ltd. Şti.' nden alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına, davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

5. Arabuluculuk Ücret Tarifesi kapsamında Maliye Hazinesinden karşılanan arabuluculuk ücreti olan 1.360,00 TL'nin davalı ... Besicilik Hayvancılık Gıda Tarım İthalat İhracat San. ve Tic. Ltd. Şti.' nden alınarak hazineye ÖDENMESİNE,

6. Davacı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalı ... Besicilik Hayvancılık Gıda Tarım İthalat İhracat San. ve Tic. Ltd. Şti.' nden alınarak davacıya verilmesine,

7. HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,

Dair davacı vekilinin ve davalı ...' ın yüzüne karşı , davalıların yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren HMK’nın 341. ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesi’ne İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 30/10/2023

Katip ...

¸E-imzalıdır.

Hakim ...

¸E-imzalıdır.

Güvenli elektronik imza ile onaylanmıştır.

Aslının aynı olduğu tasdik olunur.

Katip ...

¸E-imzalıdır.