Karar Detayı

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

BURSA

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2023/

KARAR NO : 2024/

HAKİM : ... ...

KATİP : ... ...

DAVACI : ...

VEKİLİ : Av.

DAVALI : ...

VEKİLİ : Av.

DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 24/11/2022

KARAR TARİHİ : 26/09/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 27/09/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Dava dilekçesinde özetle; davacı, davalı şirkete ait olan aracı ... ilanında görerek Wolksvagen Marka Otobüs-CA Tek Katlı, 2012 Model, Dizel, 2EKE2 Tipli ... plakalı aracı satın aldığını,dönüş yolunda aracın arıza yaptığını, davacının durumunu umursamadığını, davacı işlerini yürütebilmek için aracı kendi imkanları ile tamir ettirdiğini, araç tamir edilmek için bırakıldıktan 8 gün sonra tamir edilerek davacıya teslim edildiğini, dava konusu araç 8 gün boyunca tamirhanede kaldığını,aracın tamirden alındıktan bir kaç gün sonra yine arıza verdiğini, davacının aracı işlerinde kullanmak için almasına rağmen aracı sanayiden çıkartamadığını, açıklanan nedenlerle araçtaki ayıp oranında bedelde indirim talebinin kabulüne, aracın onarımı sebebiyle uğramış olduğumuz zararların ve 499,71TL noter masrafının, masrafların ve bedelde indirim talebinin şirketin temerrüt tarihi olan dava tarihinden itibaren ticari temerrüt faizi ile tahsiline, mümkün olmayacak ise "Aracın Ayıpsız Misli İle Değiştirilmesinin" ülkemizde yaşanan ağır enflasyon artışı karşısında paranın gün geçtikçe değer kaybetmesi ve azalması ve pandemi sebebiyle işlerin durma aşamasına gelmiş olması sebebiyle daha hakkaniyetli olacağını düşünmemiz gerekçesiyle; dava konusu aracın ayıpsız misli ile değiştirilerek, aracın onarımı sebebiyle uğramış olduğumuz zararların temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile beraber, 499,71TL noter masrafının, masrafları tazmin talebimizin şirketin temerrüt tarihi olan dava tarihinden itibaren ticari temerrüt faizi ile tahsiline, Mahkemece uygun görülmez ise "sözleşmeden dönerek" sunmuş olduğumuz dekontlardan ve satış sırasındaki rayiç emsal araç bedellerinden de anlaşılacağı üzere aracı iade etmeye hazır olduğumuzu bildirerek ödenen gerçek bedelin tarafımıza iadesine, aracın onarımı sebebiyle uğramış olduğumuz zararların temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile beraber , 499,71TL noter masrafının, söz konusu masrafların ve talebimizin şirketin temerrüt tarihi olan dava tarihinden itibaren ticari temerrüt faizi ile tahsiline, Terditli taleplerinden birisi kabul edilerek diğerleri kabul edilmediği taktirde aşağıdaki Yargıtay'ın müstakar içtihatları uyarınca kısmen red verilemeyeceği için reddedilen talep için karşı vekalet ücretine hükmedilmemesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı şirket üzerine bırakılmasına karar verilmesi talep ve dava etmiştir.

Cevap dilekçesinde özetle; zaman aşımı itirazlarının olduğunu, müvekkili firmanın elindeki araçlarının düzenli bir şekilde gerekli olan tüm bakımlarını yaptırdığını, aracın tüm bilgilerinin ... sitesinden yayınladıklarını, aracın satış öncesi ticari iş amacıyla müvekkili tarafından sorunsuz bir şekilde kullanıldığını, açıklanan nedenle davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Deliller; ... Ticaret ve Sanayi Odası'na, ... Vergi Dairesi'ne, ... Esnaf ve Sanatkarlar Odası'na, ... Sulh Hukuk Mahkemesi'ne, ... internet sitesine, ... Bankası'na yazılan müzekkereye cevap verildiği cevabi yazının dosya arasında olduğu anlaşılmaktadır. Makine mühendisi bilirkişi ve hesap bilirkişisinin müşterek raporlarının sonuç kısmı: “1- ... plakalı aracın hatasız, kazasız ve değişensiz halinin satıldığı gün itibariyle piyasa değerinin 264.500,00 TL olacağı, 2- Davaya konu araç motorunun revizyon olduğu belirlenmiş olup; motorun ayıplı olduğu, ayıpların dışarıdan bir sürücünün kontrolü ile tespit edilemeyeceği, ancak kompresyon testi ile belirlenebileceğinden gizli ayıp niteliğinde olduğu, 3- 39.500.00 TL ( otuz dokuz bin beş lira ) ayıp oranında indirim hesap edildiği kanaatimizdir.” şeklindedir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ, HUKUKİ KABUL VE GEREKÇE

Dava, satış sözleşmesinde ayıp iddiasına dayalı bedelde indirim, noter masrafı ve delil tespiti giderinin tahsili, olmadığı takdirde aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesi, bu da olmadığı takdirde bedel iadesi talebine ilişkindir. Eldeki dava terditli olarak ikame edilmiş ve asıl talep olarak bedelde indirim talebinin dermeyan edildiği görülmüştür. Davacı taraf alıcı, davalı ise satıcıdır ve satış sözleşmesine konu olan satılan ... plakalı araçtır. Davacı taraf, söz konusu aracın kendisine ayıplı olarak 06/06/2022 tarihinde satıldığını, 07/06/2022 tarihinde aracın yolda arıza verdiğini, aracın davacı tarafından onartıldığını ve 8 gün serviste kaldığını, akabinde aracın tekrardan arıza verdiğini, davalıya noter ihtarının gönderildiğini ve ayıp ihbarında bulunulduğunu, araç ile ilgili delil tespiti yaptırıldığını ileri sürerek ayıptan kaynaklı taleplerini sıralamıştır. Davalı taraf, aracın ayıplı satılmadığını iddia edere davanın reddini talep etmiştir. ... Asliye Hukuk Mahkemesi ve Mahkememiz arasında çıkan olumsuz görev uyuşmazlığının çözülmesi sonrasında mahkememizce satış sözleşmesine konu olan araçta ayıp olup olmadığına dair tahkikat işlemleri yapılmıştır. Mahkememizce; davacı vekilinin DVD içerisinde sunduğu belge ve faturalar, ... adresinde verilen ilan ve tüm dosya kapsamı incelenmek suretiyle; ... plakalı aracın hatasız, kazasız ve değişensiz halinin satıldığı gün itibariyle piyasa değerinin ne kadar olduğu, ... plakalı araçta yapılan onarımlara ilişkin faturalar tetkik edilerek; aracın ayıplı olarak satılıp satılmadığı, ayıplı satış söz konusu ise ayıbın açık ayıp mı gizli ayıp mı olduğu, aracın ayıplı olarak satılmış olması ihtimalinde araçtaki ayıp oranının ne kadar olduğu ve aracın 264.500,00 TL'ye satın alınmış olması ihtimalinde bulunan ayıp oranına göre ne kadar bedelde indirim talep edilebileceği hususlarında rapor hazırlamak üzere dosya Makine Mühendisi Bilirkişi ile Nitelikli Hesaplamalarda Uzman bilirkişiye tevdi edilmiştir. Mahkememize sunulan raporda özetle; ... plakalı aracın satış tarihi itibariyle piyasa değerinin 264.500,00 TL olduğu, aracın motorunun revizyon olduğu, motorun ayıplı olduğu, ayıpların dışarıdan bakıldığında fark edilemeyeceği ve ancak kompresyon testi ile fark edilebileceği, bu sebeple aracın gizli ayıplı olarak satıldığı, davacının nisbi metoda göre 39.500,00 TL bedelde indirim talep edebileceği belirtilmiştir. Mahkememize sunulan bilirkişi raporu, araçta yapılan onarımlarla ilgili belge delillerinin tümü incelenerek hazırlanmış olduğundan mahkememizce ayrıntılı ve denetime elverişli kabul edilerek hükme esas alınmıştır. Davacı taraf dava dilekçesinde ayıbın davalıya noter kanalı ile ihbar edildiğini belirtmiş, ancak UYAP ortamından 24/11/2022 tarihli dava dilekçesinin ekinde ve sonrasında sunulan belgelerde noter ihtarnamesinin ve talep edilen noter giderini gösteren makbuzun sunulmadığı anlaşılmıştır. Davalı taraf, cevap dilekçesinde ayıbın olmadığını savunmuş, ayıp ihbarının yapılmadığı ya da ayıp ihbarının süresinde yapılmadığına dair bir defi ileri sürmemiştir. Bu nedenle davacının süresinde ayıp ihbarında bulunduğu mahkememizce kabul edilmiştir. ... Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi 2023/ Esas ve 2023/ Karar sayılı kararında aynen, "...Ayıp ihbarı defi niteliğinde olup, bu hususun davalı tarafından ileri sürülmesi gerekir. Davalı yan basit yargılama usulüne tabi eldeki dosyada sunduğu davaya cevap dilekçesinde açıkça davacının süresinde ayıp ihbarında bulunmadığına dair bir savunma öne sürmemiştir. Aksine cevap dilekçesinde davacının kendisine dava konusu makinede su kaçağı olduğunu haber vermesi üzerine davalının kendisinin ufak olduğunu belirttiği su kaçağının giderilmesi ve bakiye borcun kapatılması için davacıyı defalarca aradığını, davacıya ulaşamadığını ve davacının kendisini ileri tarihte araması üzerine onarım için 10.000,00 TL bedel istediğinin belirtildiği, böylelikle davacı tarafından ayıp ihbarının yapıldığının davalı tarafından kabul edilerek makinenin onarımını yapmayı kabul ettiği anlaşılmıştır. Davalı ilk kez .../10/2022 tarihli duruşmada ve bilirkişi raporuna karşı sunmuş olduğu itiraz dilekçesinde zamanında şikayet almadığını savunmuştur. Bu durum savunmanın değiştirilmesi ve genişletilmesi yasağına aykırı olduğundan ve davacı açıkça muvafakat etmediğinden ve davalı tarafından cevap dilekçesi ıslah edilmediğinden davalının ayıp ihbarının süresinde yapılmadığına dair savunmasının dinlenilmesi mümkün değildir. Mahkemece bu hususlar gözetilerek davalının ayıp ihbarının süresinde yapılmadığı savunmasına itibar edilmemesi yerinde olup, davalı vekilinin aksi yöndeki savunması ve istinaf sebebi yerinde görülmemiştir." şeklinde, ayıp ihbarı definin cevap dilekçesinde açıkça öne sürülmesi gerektiği vurgulanmıştır. Sonuç olarak, davalının ayıp ihbarının yapılmadığı veya süresinde yapılmadığına ilişkin bir defi ileri sürülmediğinden davacının süresinde ayıp ihbarında bulunduğu kanaatine varılmıştır. Mahkememizce hükme esas alınan bilirkişi raporunda; davacının 39.500,00 TL bedelde indirim talep etme hakkının olduğu tespit edilmiştir. Davacı vekili 3. celsede rapor doğrultusunda karar verilmesini talep etmiş ve aynı celse davalının rapora itirazları reddedilerek delil tespiti giderlerinin belirlenmesi için ... Sulh Hukuk Mahkemesi dosyası celp edilmiştir. Mahkememizin son celsesinde tahkikat bitirilerek taraflara son beyanları sorulmuş ve son beyanların alınmasından sonra davanın bedelde indirim yönünden kabulüne karar verilmiş, noter masrafı yönünden noter makbuzu mahkememize sunulmadığından bu talebin reddine karar verilmiştir. Delil tespiti giderlerine ilişkin olarak; delil tespiti Hukuk Muhakemeleri Kanununda Geçici Hukuki Korumalar kısmının ikinci bölümünde düzenlenmiş ve HMK m.323/1-ç bendinde geçici hukuki korumalara ilişkin yapılan giderlerin yargılama giderlerinden olduğu açıkça belirtilmiştir. Bu sebeple davacının ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 2022/... Değişik İş sayılı dosyasında yaptığı giderlerin HMK m.323/1-ç bendi gereğince yargılama giderlerinde dikkate alınmasına karar verilmiştir. Keza, HMK m.323/1-ç bendinde noter ihtarname giderlerinin de yargılama giderleri olduğu belirtilmiştir. Yargılama giderlerine ilişkin bir talep dava dilekçesinde özellikle talep edildiğinden bu talep ile ilgili hüküm fıkrasında hüküm kurulmuştur. Ancak, davacının asıl talebi olan bedelde indirim ile ilgili tam kabul kararı verildiğinden, yargılama gideri ve harçlar davalı tarafa yüklenmiştir.Eldeki dava ikame edilirken fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak dava ikame edilmiştir. Davanın belirsiz alacak davası olduğuna dair özellikle dava dilekçesinde bir belirtme olmadığından, istikrar bulmuş uygulama gereğince davanın kısmi dava olarak açıldığı mahkememizce kabul edilmiştir. Davacı taraf, bilirkişi raporunun tebliğinden sonra rapora itiraz etmemiş ve gerek 3. Celsede gerekse de 4. Celsede ıslah için açıkça süre istemediğinden ve belirsiz alacak davasından farklı olarak kısmi davada mahkemece resen ıslah için süre verilemeyeceğinden, davacının fazlaya ilişkin 38.500,00 TL'lik bedelde indirim alacağı hakkı saklı olmak üzere, aşağıdaki şekilde; davacının bedelde indirim talebinin kabulü ile; 1.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak, davacıya verilmesine, davacının noter masrafı talebinin reddine ve davacının ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 2022/... Değişik İş sayılı dosyasında yaptığı giderlerin HMK m.323/1-ç bendi gereğince yargılama giderlerinde dikkate alınmasına karar verilmiştir.

HÜKÜM: Ayrıntısı ve yasal gerekçesi izah edildiği üzere;

1. Davacının bedelde indirim talebinin kabulü ile; 1.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,

2. Davacının noter masrafı talebinin reddine,

3. Davacının ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 2022/... Değişik İş sayılı dosyasında yaptığı giderlerin HMK m.323/1. ç bendi gereğince yargılama giderlerinde dikkate alınmasına,

4. Hüküm tarihi itibariyle alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcından 80,70 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 346,90 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak, hazineye irat kaydına,

5. Davalı tarafından herhangi bir yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

6. Davacı tarafından yapılan 80,70 TL peşin harç, 80,70 TL başvurma harcı, 3.400,00 TL bilirkişi ücreti, 753,75 TL posta ve tebligat gideri, 1.350,90 TL ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 2022/ Değişik İş sayılı dosyasında yapılan delil tespiti gideri olmak üzere toplam 5.666,05 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,

7. Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 ve m.13/2 hükümlerine göre hesaplanan 1.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

8. 6325 sayılı Kanunun 18/A maddesinin 12 ve 13. Fıkralarına göre; suç üstü ödeneğinden zorunlu arabulucuya ödenen 1.560,00 TL'nin davalıdan alınarak, hazineye irat kaydına,

9. HMK m.333 gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,

10-Gerekçeli kararın talep halinde taraflara tebliği ile tebliğ giderinin eksik olması halinde giderin talepte bulunandan alınmasına,

Dair; kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 26/09/2024

Katip ...

¸e-imzalıdır

Hakim ...

¸e-imzalıdır