Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/576 E. 2024/97 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

...

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2022/

KARAR NO : 2024/

HAKİM :

KATİP :

DAVACI : ..................... HİZMETLERİ LİMİTED ŞİRKETİ -

VEKİLİ : Av.

DAVALI : ... ......................... SANAYİ TİCARET ANONİM ŞİRKETİ -

VEKİLİ : Av.

DAVA : Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 09/05/2022

KARAR TARİHİ : 30/01/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 03/04/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ... Okulları Ltd . Şti. ile davalı ... Yemek Gıda A.Ş. Arasında 14/09/2021 tarihinde sürekli yemek alımına ilişkin bir catering sözleşmesi akdedildiğini, sözleşme uyarınca eğitim kurumu olan müvekkili ... Okulları Eğitim Öğretim Hizmetleri Ltd. Şti. hizmet alan, ... Yemek Gıda A.Ş. ise hizmet veren sıfatını haiz olduğunu, sözleşme gereğince kararlaştırılan tutar ve diğer şartlar üzerinden hizmet alan ve hizmet veren taraflar 1 yıllık eğitim öğretim dönemi boyunca üzerlerine düşen yükümlülükleri eksiksiz bir şekilde yerine getirmeyi kabul ve taahhüt ettiklerini, sözleşmenin akdedildiği tarihten, 07.01.2022 tarihine kadar hizmet veren ... A.Ş. ve hizmet alan. ... Okulları Ltd. Şti. Sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirdiğini, 2021/2022 eğitim öğretim döneminin ara tatili olan sömestr tatiline iki hafta kala hizmet veren ... A.Ş. tarafından sözleşmede anlaşılan öğrenci birim yemek ücreti olan 14,5 TL'lik ücretin, ülke piyasalarında faiş fiyat artışının yaşanmasından ötürü düşük kalmasından sebeple müvekkil şirkete ücrette artırıma gidilmesi talebinde bulunduğunu, bir eğitim kurumu olan müvekkili şirket, diğer tüm eğitim kurumlarında da olduğu gibi eğitim yılı başlangıcında öğrencilere bir ücret tarifesi belirlediğini ve o tarife üzerinden 1 yıllık kayıt alımı yaptığını ve bu ücret tarifesinin belirlenmesinde yapılan yemek sözleşmesindeki 14,5 TL'lik ücret baz alındığını ve yıllık finansman planı bu fiyat üstüne yapıldığını, bu sebeple müvekkili şirket, ... A.Ş.'nin ücret revize talebini, sözleşme yükümlülüklerinin bir sene süreyle yerine getirilmesi gerekliliği ve aksi durumda kendisinin de mağduriyet yaşaması sonucunun ortaya çıkacağından dolayı reddettiğini, bunun üzerine hizmet veren ... A.Ş. ara tatilden önceki son iki hafta boyunca yemek gramajları küçülttüğünü, eksik ve geç teslimatlar yapılmaya başladığını, 07/01/2022 tarihinde sözleşmenin 5. Maddesi uyarınca "her ay düzenli olarak bir gün işletmenize ızgara, döner ve Dünya Mutfağının'nın eşsiz sunumlarından oluşan yöresel lezzet günü etkinlikleri yapılacaktır" şeklinde taraflarca anlaşılmasına ve 07/01/2022 tarihinin ocak ayı açısından "yöresel lezzet günü" olarak taraf yetkililerince ay içerisinde belirlenmesine ve yemek programına bu şekilde işlenmesine rağmen hizmet veren tarafından taahhüt edilen ve yemek programında belirtilen yemek getirilmediğini, bu sebeple müvekkili ve öğrenciler nezdinde mağduriyet yaşandığını, 12/01/2022 tarihinde ise öğrenci sayısının hizmet veren şirkete düzenli şekilde bildirilmesine rağmen kahvaltı öğünü öğrenci sayısının yarısı kadar getirildiğini ve porsiyonlarda gözle görülen küçülmeye gidildiğini, davalı şirketin, 14/01/2022 tarihli ... Yevmiye Numaralı, ... 17. Noterliği tarafından düzenlenen bir ihtar gönderdiğini, davalı bu ihtarında özetle TBK 138/1 Aşırı İfa Güçlüğü durumunu ileri sürerek yemek birim (kişi başı) fiyatının 14,5 TL'den 22 TL çıkartılmasını aksi halde sözleşmeyi haklı sebeple feshedeceğini beyan ettiğini, davalının ihtarına ve istemine cevaben 24.01.2022 tarihli 01387 Yevmiye Numaralı, ... 35. Noterliği tarafından düzenlenen ihtar davalı şirkete gönderildiğini, işbu fesih sonrası davalı şirketi tarafından yükümlülüklerinin sözleşme kapsamında yerine getirilmemesi sebebiyle sözleşmenin sona ermesinin ardından, müvekkili şirketin başka bir yemek şirketiyle yeni bir sözleşme akdettiğini, bu sözleşmede kararlaştırılan öğrenci başı yemek ücreti 22 TL+KDV' olduğunu, davalı şirket tarafından sözleşme kapsamındaki yükümlülüklerine aykırı davranması nedeniyle ortaya çıkan zararın müvekkili davacıya ait kurumda yemek hizmeti alan öğrenci ve personel olmak üzere günlük toplam 110 kişilik yemek ücreti üzerinden hesaplanması gerektiğini, hizmet veren davalı tarafından sözleşmeye aykırılığından kaynaklandığı için bu ortaya çıkan zararın tazmini yine Hizmet Veren davalı tarafından karşılanması gerektiğini, davalı şirket tarafından sözleşme feshedilinceye kadar olan süre boyunca yemek hizmet verilmemiş olup işbu sürede yemek hizmeti müvekkili davacı şirket tarafından karşılanmak durumunda kalındığını, bu durumda davalı şirketin sözleşme kapsamındaki cezai şart maddesi uyarınca hizmet vermediği süre kadar cezai şart bedelini davacı müvekkile sözleşme kapsamında ödemesi gerektiğini, izah olunan nedenlerle ; fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla ( HMK 109. Kapsamında ) şimdilik 900 TL sözleşmeye aykırılıktan doğan tazminatın sözleşme fesih tarihinden bankalara uygulanacak en yüksek mevduat faizi ile ödenmesini, fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla ( HMK 109. Kapsamında ) şimdilik 100 TL cezai şart tazminatının sözleşme fesih tarihinden bankalara uygulanacak en yüksek mevduat faizi ile ödenmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin de davalı üzerine bırakılmasını talep etmiştir.

Cevap dilekçesinde özetle; davacının davasını kısmi dava olarak açmasında hukuki yararı olmadığını, davanın usulden reddi gerektiğini, davacının müvekkili şirketin eksik yemek gönderdiği yada taraflar arasındaki sözleşmeye göre üzerine düşen yükümlülükleri uymadığı noktasındaki iddia tamamen gerçek dışı olduğunu, müvekkili şirket ile davacı arasındaki yemek satış sözleşmesi gereği üzerine düşen tüm yükümlülükleri ifa etmiş ve etmeye devam ederken sözleşme davacı tarafça haksız bir şekilde feshedildiğini, müvekkil şirketin, davacı yan ile arasındaki sözleşmenin devamlılığı niyetinde olmasına rağmen dünyada ve ülkemizde aşırı derecede artan gıda fiyatları nedeniyle ticareten zarar etmemek adına davacı tarafa ... 17. Noterliği 14/01/2022 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesini keşide edildiğini ve söz konusu ihtarnamede TBK 138 maddesi gereği sözleşme bedelinin kişi başı 22 TL olarak uyarlanması talep edildiğini, Bu taleple alakalı olarak cevap beklerken, davacı tarafın ... 35. Noterliği 24/01/2022 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesini keşide ederek sözleşmeyi haksız yere feshettiğini, davacının, müvekkili şirketin basiretli bir tacir olarak fiyat artışlarını öngörmesi gerektiği iddiasına; müvekkilinin ... ve ülkemizin en önemli ayçiçek yağ ve tahıl ithal ettiği ülke olan Ukrayna arasında savaş çıkacağını öngöremeyeceği, ülkeler arasında devam eden gerilim 2021-2022 ... krizi Bu sebeple de ülkemizde özellikle gıda fiyatlarında çok ciddi artışlar meydana geldiğini, Eylül ayı ile ocak ayı arasında akaryakıt fiyatları yaklaşık olarak 3 kat arttığı gibi, kırmızı et ve beyaz et fiyatları en az iki katına çıkmış, roll ekmekler 0,27 TLden 0,70TLye; ayçiçek yağı tenekesi 283TL den 440TL'ye, koli ayran 14,35TLden 24TLye çıkarak müvekkilimin talebinin haklılığını ortaya koyduğunu, müvekkilinin niyeti sözleşmenin devamlılığı sağlamak olduğunu gerektiği takdirde TBK 138.maddesi kapsamında hakimin müdahalesi ile sözleşmedeki birim yemek fiyatlarının uyarlanması talep edilecekken davacı tarafın soyut ve daha öncesinde hiçbir şekilde dile getirilmeyen TTK23/c. maddesinde yer alan ayıp ihbar külfetlerine uymaksızın iddialarla sözleşmenin feshi haksız ve hukuka aykırı olduğunu davacının eksik ifa talebini kesinlikle kabul etmediklerini, eksik ifa da TTK 23/C maddesi açık ayıplarda 2 günlük ihbar süresi düzenlediğini, hal böyleyken, davacı tarafın bu külfete de uymayan soyut iddialarını kabul etmediklerini, davacı tarafın kendi kendisine ne zaman düzenlendiği belli olmayan ekli tutanaklarla yada tanık beyanları ile ayıp iddiasını ispatlamaya çalışması kabul edilemeyeceğini, bu tutanaklarda müvekkile ait hiçbir imza yada kayıt, bildirim vs olmadığı için delil niteliğinde olmadığını, davacının müvekkili ile olan sözleşmesini feshettikten sonra başka bir firma ile yemek başı 22TL+KDV fiyatıyla yeni bir anlaşma yaparak müvekkilimin bedel uyarlanması talebinin haklılığını açıkça ikrar ettiğini, davacının olası tazminat talebinin hesaplanması için 110 kişilik yemek ücreti üzerinden hesaplanmasını da kabul etmediklerini, zira, davacı şirketin müvekkilden kaç kişilik yemek aldığı taraflar arasındaki faturalarla sabit olduğunu, açıklanan nedenlerden ötürü; davanın usulden ve esastan reddini, yargılama gider ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine ayrı ayrı karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

Deliller;

... Vergi Dairesi'ne yazılan müzekkereye cevap verildiği cevabi yazının dosya arasında olduğu anlaşılmaktadır.

SMMM ve Hesap Uzmanı Bilirkişilerin Müşterek Raporunun Sonuç Kısmı: "1- Davalının davacıya 2021-2022 döneminde 150.622,37TL tutarında yemek sattığı ve bedelinin tamamını tahsil ettiği, 2- Davacının dava dışı ... San.Tic Ltd Şti ‘den 2022 döneminde; KDV dahil 7,00TL birim fiyatla daha fazla bedel ödeyerek yemek aldığı, davacının 2022 döneminde 9.926*7= 69.482,00TL KDV dahil daha fazla bedel ödeyerek yemek aldığı, 3-Davacı tarafından yemek teslimatının eksik yapıldığı yönünde tutanak tutulduğu, ancak durumun davalı şirkete ihbar edilmediği, bu hususta delil sunulmadığı, ayrıca davalı şirket tarafından kesilen faturaların davacı şirket defterlerine işlendiği, iade edilmediği, iade faturası kesilmediği, bu şekilde davacının ihbar yükümlülüğünü yerine getirmediği, eksik ve ayıplı ifanın tespit edilemediği, 4-Davalı şirket tarafından eksik ve ayıplı ifada bulunulduğu kabul edilirse; davalının sözleşmenin 8. maddesine göre eksik teslim edilen yemek başına 15,00 TL +KDV tutarında cezai şart ödemekle yükümlü olduğu, buna göre tutanaklarda belirtilen eksik yemek miktarı üzerinden yapılan hesaplamada toplam cezai şart tutarının 2.511,00 TL tutarında olduğu, yönündeki tespit ve değerlendirmelerimiz nihai takdiri sayın mahkemeye ait olmak üzere saygıyla arz olunur." şeklindedir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ, HUKUKİ KABUL VE GEREKÇE

Dava, satış sözleşmesinden kaynaklı tazminat ve cezai şartın tahsili talebine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davalı satıcının eksik ve ayıplı yemek satıp satmadığı, davalının sözleşmenin uyarlanması ihtarı sonrasında, davacının sözleşmeyi feshetmesinin haklı nedene dayanıp dayanmadığı ve haklı nedenin ispatı halinde davacının tazminat ve cezai şart talep edip edemeyeceği noktalarında toplanmaktadır.

Davacı taraf, davalının gönderdiği yemeklerin eksik ve ayıplı olduğunu iddia etmiş, buna binaen davacı çalışanlarınca tutanak tutulduğunu beyan etmiş ve tutanakları mahkememize sunmuştur. Söz konusu tutanaklara bakıldığında davalının çalışanlarının tutanakta imzalarının olmadığı ve tutanakların sadece davacı çalışanlarınca tutulduğu görülmektedir.

Tutanak tarihlerine bakıldığında; 07/01/2022, 13/01/2022 ve 14/01/2022 tarihinde tutanak tutulduğu, ancak davacının bu eksik ifayı davalıya ihtara cevabında bildirdiği görülmektedir.

Davacının defter kayıtlarına bakıldığında davalı tarafından keşide edilen faturaların davacının defterinde kayıtlı olduğu görülmektedir. Davacı, eğer ki eksik yemek aldığı iddiasında ise öncelikle faturayı defterine kaydetmemeli ve faturaya süresinde itiraz etmelidir. Ancak, davacının kendi çalışanlarınca tuttuğu tutanak haricinde eksik ifa yapıldığını belgeleyen ve ticari defterlerin aksini ispata yarar yazılı delil sunmadığı görülmektedir.

Davacı çalışanlarının tuttuğu 07/01/2022 tarihli tutanakta davalının her ay 1 gün sunması gereken yemeği sunmadığı belirtilmiş, ancak bu husus da davalı tarafa süresinde ihbar edilmemiştir. Söz konusu husus bir ayıplı ifa olarak kabul edildiğinde davacının bu durumu 2 gün içerisinde davalıya bildirmesi gerekirken; durum 24/01/2022 tarihli fesih ihtarı ile davalıya bildirildiğinden ve ayıp ihbar sürelerine uyulmamış olduğu anlaşıldığından davacının ayıplı ifa iddialarının ispatlanamadığı kanaatine varılmıştır.

Davalının davacıya gönderilen ihtarında sözleşme davalı tarafından feshedilmemiş, sadece sözleşmenin uyarlanması talep edilmiş iken davacı ihtarnameye cevabında sözleşmeyi feshetmiştir.

Taraflar arasında akdedilen sözleşme bir yemek satım sözleşmesidir ve davacı alıcı teslim aldığı yemeklere dair faturayı kendi defterine kaydettiğinden; davalı tarafından eksik teslim yapılmadığı kanaatine varılmıştır. Keza, davacı taraf da kesilen fatura miktarı kadar ödeme yapmıştır. Tüm bu açıklamalar ışığında; davacı alıcının sözleşmeyi haklı sebeplerle feshettiği ispatlanamadığından davanın reddine karar vermek gerekmiş, fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak dava ikame edildiğinden karar istinafı kabil olarak verilmiştir.

HÜKÜM: Ayrıntısı ve yasal gerekçesi izah edildiği üzere;

1. Davanın reddine,

2. Hüküm tarihi itibariyle alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcından 80,70 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 346,90 TL karar ve ilam harcının davacıdan alınarak, hazineye irat kaydına,

3. Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4. Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığın,

5. Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 hükümlerine göre hesaplanan 1.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

6. 6325 sayılı Kanunun 18/A maddesinin 12 ve 13. Fıkralarına göre; suç üstü ödeneğinden zorunlu arabulucuya ödenen 1.560,00 TL'nin davacıdan alınarak, hazineye irat kaydına,

7. HMK m.333 gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,

8. Gerekçeli kararın talep halinde taraflara tebliği ile tebliğ giderinin eksik olması halinde giderin talepte bulunandan alınmasına,

Dair; kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 30/01/2024

Katip

¸e-imzalıdır

Hakim

¸e-imzalıdır