Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/845 E. 2024/909 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

BURSA

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2024/

KARAR NO : 2024/

HAKİM : ... ...

KATİP : ... ...

DAVACI : ...

VEKİLİ : Av.

DAVALI : ...

DAVA : Tapu İptali Ve Tescil (Satın Almaya Dayalı)

DAVA TARİHİ : 27/08/2024

KARAR TARİHİ : 10/09/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 21/09/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tapu İptali Ve Tescil (Satın Almaya Dayalı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Dava dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki adi ortaklık sözleşmesi ve bunu esas alan inançlı işlemler gereğince, ... İli, ... İlçesi, ... numaralı taşınmazda davalı adına kayıtlı bulunan ... numaralı dairenin tapu kaydının iptali ile müvekkili adına tescili ile esasen %70 oranında müvekkiline ait olup davalı tarafından 2020 yılı Haziran ayında vekaleten satılmış bulunan aynı taşınmazdaki ... numaralı bağımsız bölümün müvekkilinin hissesine isabet eden payının denkleştirici adalet ilkesi gereğince davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ, HUKUKİ KABUL VE GEREKÇE

Dava, tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir. Dava dilekçesinde; sıralı bir çok vakıa ortaya konularak, tapu iptal ve tescil asıl talep olarak yer almıştır. Ticari davaların hangi davalar olduğu TTK m.4'te tanımlanmış ve belirlenmiştir. Bu maddeye göre ticari davalar; mutlak ticari davalar, nispi ticari davalar ve yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç gruba ayrılır.Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK.nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. TTK.nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi hem de iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. Ticari iş karinesinin düzenlendiği TTK’nın 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmez. TTK, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; tapu iptal ve tescil davası Türk Ticaret Kanununda düzenlenmediğinden davanın mutlak ticari dava olduğu söylenemez. Davanın nisbi ticari dava olabilmesi için ise her iki tarafın tacir ve işin ticari işletmeleri ile ilgili olması gerekmektedir. Her iki tarafın da ...'tan vergi sorgulamaları yapılmıştır. Davacının vergi mükellefiyetine bakıldığında bir işletmesi olmadığı ve davacının esnaf ve tacir olmadığı anlaşılmıştır. Davacının vergi mükellefiyeti kira gelirlerinden kaynaklanmaktadır. Davalının vergi kayıtlarına bakıldığında ise işletmesini 30/11/2022 tarihinde kapattığı anlaşılmaktadır. Dava tarihi itibariyle davalının da tacir olmadığı anlaşılmıştır. Bu durumda gerek davacı ve gerekse davalının açıkça tacir olmadıkları anlaşıldığından davanın da nisbi ticari dava olmadığı kanaatiyle davanın usulden reddi ile ... Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli mahkeme olduğunun tespitine karar vermek gerekmiştir.

KARAR: Ayrıntısı gerekçeli kararda açıklanmak üzere;

1. Hukuk Muhakemeleri Kanununun 114/1. c maddesi gereğince, davanın görevli mahkemede açılmadığı ve mahkemelerin görevinin dava şartı olduğu anlaşılmakla; dava şartı noksanlığı nedeniyle, HMK m.115 uyarınca, DAVANIN USULDEN REDDİNE,

2. ... Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli mahkeme olduğunun tespitine,

3. HMK m.20 gereğince; taraflardan birinin, kararın kesinleştiği tarihten itibaren iki hafta içerisinde, mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde; dosyanın ... Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, kararın kesinleştiği tarihten itibaren iki hafta içerisinde, dava dosyanın görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesinin talep edilmemesi halinde, davanın açılmamış sayılacağına karar verileceğinin taraflara ihtarına, (ihtar edildi)

4. Harç ve yargılama giderlerinin HMK 331/2 maddesi gereğince yetkili ve görevli mahkemece hüküm altına alınmasına,

5. Davanın yazılı yargılama usulüne göre yürütülmesi ihtimali gözetilerek; mahkememizce usul ekonomisi gereğince tensiben görev dava şartı gözetildiğinden dilekçeler teatisinin görevli ... Asliye Hukuk Mahkemesince tamamlatılmasına,

6. Gerekçeli kararın talep halinde taraflara tebliği ile tebliğ giderinin eksik olması halinde giderin talepte bulunandan alınmasına,

Dair; kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 09/09/2024

Katip ...

¸e-imzalıdır

Hakim ...

¸e-imzalıdır