Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/1086 E. 2024/815 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

BURSA

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2022/

KARAR NO : 2024/

HAKİM :

KATİP :

DAVACI : ...

VEKİLİ : Av.

DAVALI : ...

VEKİLİ : Av.

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 05/07/2022

KARAR TARİHİ : 16/07/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 22/09/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Dava dilekçesinde özetle; 07/07/2020 tarihinde ... İli ... İlçesi ... Mahallesinde trafik-iş kazası geçirdiğini, işveren ...'ya ait ... plakalı çekici ve ... plakalı dorsede şoför olarak çalışmakta olan müvekkilinin ihtiyaç molası verdiği esnada araç park halindeyken plakası tespit edilemeyen Mercedes marka tırın yanından hareket ederek geçtiği esnada sol kapıyla birlikte sol eline çarpması sonucu yaralanmalı trafik kazasının meydana geldiğini, bu trafik kazası sebebi ile davacının yaralandığını ve sol elinde maluliyet meydana geldiğini, kazaya karışan aracın davacıya vurup kaçtığını ve akabinde aracın tespit edilemediğini, 5684 sayılı Sigortacılık Kanununun 14 üncü maddesi çerçevesinde davalı sigorta şirketine davacının yaralanması sebebi ile oluşan maddi tazminat konusunda başvuru yapıldığını, başvuru taleplerinin yanıt bulmadığını ve davalı kurum tarafından ödeme yapılmadığını, bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla maddi tazminat açısından bilirkişi incelemesinde belirlenecek olan bedellere artırılmak üzere şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 07/07/2020 tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini vekaleten talep ve dava etmiştir.

Cevap dilekçesinde özetle; davacının dava konusu olaya kendi kusuru ile sebebiyet verdiğini, plakası tespit edilemeyen aracın kazanın oluşumunda hiçbir kusurunun bulunmadığının açık olduğunu, haksız fiile dayanan tazminat talebinin kusur unsuru gerçekleşmediğini, bu nedenle de müvekkili kurumun tazmin yükümlülüğünün mevcut olmadığını, yukarıda açıklanan nedenlerle davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Deliller; ... ... İl Müdürlüğü'ne, ... CBS'ye, ... İl Müdürlüğü'ne, ... İl Sağlık Müdürlüğü'ne yazılan müzekkereye cevap verildiği cevabi yazının dosya arasında olduğu anlaşılmaktadır.

Makine Mühendisi ve Adli Trafik Bilirkişilerinin Raporunun Sonuç Kısmı: "-... Plakalı Çekici Sürücüsü ...: Dava konusu trafik kazasının oluşumunda % 25 (Yüzde Yirmi Beş) nispetinde kusurlu sayılabileceği; - Plakası Tespit Edilemeyen Faili Meçhul Çekici Sürücüsü: Dava konusu trafik kazasının oluşumunda %75 (Yüzde Yetmiş Beş) nispetinde kusurlu sayılabileceği; -... Plakalı Çekici araç sahibi ...: Dava konusu trafik kazasının oluşumunda kusursuz sayılabileceği kanaatine varılmıştır." şeklindedir.Aktüerya Bilirkişisinin Raporunun Sonuç Kısmı: "1-Davacının 07.07.2020 tarihinde geçirmiş olduğu trafik kazasında; a-Davacının %25 oranında kusurunun bulunduğu, b-Sürekli iş göremezlik oranının %5,2 olarak tespit edildiği, c-... kayıtlarında kendisine 08.07.2020-17.09.2020 dönemi için geçici iş göremezlik ödemesi yapılması sebebiyle bu dönem için geçici iş göremezlik zarar hesabı yapılarak ... tarafından yapılan ödemenin mahsup edildiği, d-Sürekli iş göremezlik zararı pasif dönemi için yukarıda izah edildiği üzere vergi istisnalı ve vergi istinasız olarak iki şekilde hesaplama yapıldığı, e-Hesaplama da TRH-2010 yaşam tablosunun ve 2024 yılı son verilerinin kullanıldığı, f-Dava öncesi ve dava devam ettiği dönemde davalı ... tarafından bir ödeme yapılmadığının bu yönde mahsup işlemi yapılmadığı, 2- Davacının, geçici iş göremezlik zararı (tedavi gideri kapsamında) ve sürekli iş göremezlik zararı yönünden ayrı ayrı 410.000,00 TL yönünden teminat kapsamında bulunduğu, davalının limit dahilinde geçici iş göremezlik ile sürekli iş göremezlik zararından sorumlu olduğuna, 3-Davacının zararının pasif dönemde her iki gelire göre (vergi istinalı/istinasız) tablo halinde gösterildiğine dair rapordur." şeklindedir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ, HUKUKİ KABUL VE GEREKÇE

Dava, trafik iş kazasından kaynaklı maddi tazminat istemine ilişkindir.Davacı sürücü, işçi olarak kullanmakta olduğu aracı mola vermek için park ettiği esnada araç park halindeyken plakası tespit edilemeyen Mercedes marka tırın yanından hareket ederek geçtiği ve sol kapıyla birlikte sol eline çarptığı anlaşılmaktadır. İddianın ileri sürülüş biçiminden eldeki davaya konu kazanın bir trafik iş kazası olduğu anlaşılmış ve tensiple birlikte soruşturma dosyası ile ... İl Müdürlüğünden ilgili belgeler dosyaya getirilmiştir. Davaya konu trafik iş kazasında; kazaya karışan davacı-işçi, olay yerinden kaçan sürücü ve işverenin kusurlu hareketleri ve kusur oranlarının tespiti için dosyanın iki adli trafik bilirkişisi ve bir iş güvenliği uzmanından oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmesine karar verilmiştir. Sunulan raporda; olay yerinden firar eden dava dışı üçüncü kişinin KTK m.67'de yer alan kuralı ihlal ettiği ve park eden aracı tehlikeye atacak şekilde aracını sürdüğü, bu sebeple % 75 oranında kusurlu olduğu, davacının ise durakladıktan sonra gerekli kontrolü yapmadan aracının kapısını açtığı ve % 25 oranında kusurlu olduğu, dava dışı işverenin ise kusurunun olmadığı belirtilmiştir. Mahkememizce alınan kusur raporu, kazanın oluş şekline, soruşturma dosyasında kaza ile ilgili tutulan belgelere ve verilen ifadelere uygun olduğundan mahkememize hükme esas alınmıştır. Davacının söz konusu trafik iş kazasından kaynaklı maluliyetinin tespiti için ... ... İl Müdürlüğüne birden çok müzekkere yazılmış ve davacıya yapılan ödemeler dökümü ile davacı ile ilgili aldırılan rapor dosyamıza kazandırılmıştır. Söz konusu bu rapor davalı tarafa tebliğ edilmiştir. Mahkememize her ne kadar kazanın bir iş kazası olduğuna dair Denetmen Raporu sunulmamış ise de ... ... İl Müdürlüğünün 06/12/2023 tarihli yazı cevabından kazanın ... tarafından da bir iş kazası olarak kabul edildiği ve davacının maluliyetinin tespiti için ... Üniversitesi Kurum Sağlık Kurulundan rapor aldırıldığı ve akabinde ... Kurumu Başkanlığı ... Kurum Sağlık Kurulu Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespitine İlişkin Kurum Sağlık Kurulu Kararına göre davacının % 5,2 oranında sürekli iş göremezliğinin olduğu anlaşılmaktadır.Davanın bir trafik iş kazası olması sebebiyle mahkememizce kazanın olduğu tarihteki Yönetmelik hükümlerine göre iş göremezlik belirlenmemiş, ...'nın belirlediği iş göremezlik raporu hükme esas alınmıştır. Eldeki davada, sadece olay yerinden firar eden üçüncü kişinin sorumluluğunu Kanunen üstlenen ... karşı dava açılmış, işverene karşı dava açılmamıştır. Davacının söz konusu trafik iş kazasından kaynaklı iş verenine karşı da dava açmış olması halinde dava İş Mahkemelerinde görülüp karara bağlanacaktı. İş Mahkemelerinde görülen iş kazasından kaynaklı davalarda, kazazede işçinin iş göremezliği ile ilgili ... tarafından aldırılan Kurum Sağlık Kurulu raporuna göre kazazedenin maluliyeti belirlenmekte eğer bu rapora itiraz edilir ise 5510 sayılı Kanunun 95/2 maddesi gereğince itirazı ... Yüksek Sağlık Kurulu karara bağlamaktadır. Bu rapora da itiraz edilmesi halinde ...'dan rapor alınmakta, ... Raporu ile ... Yüksek Sağlık Kurulu raporu arasında çelişki olması halinde son olarak çelişkiyi gidermek üzere ... Üst Kurulundan rapor alınmaktadır.Davalı ..., iş verene de dava açılmış olması halinde İş Mahkemelerinde görülen davada yukarıda belirtilen silsileye göre alınacak maluliyet raporuna göre tazminat ödemek yükümlülüğü altında olacaktı. Ancak eldeki davada işverene karşı dava açılmamış olması ve davanın bu sebeple Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi, söz konusu kazanın bir trafik iş kazası ve sonuç olarak bir iş kazası olduğu gerçeğini değiştirmez. Aynı iş kazasından kaynaklı, iş verenin dava edilmesi veya edilmemesi durumuna göre İş Mahkemelerinde ve Asliye Ticaret Mahkemelerinde farklı yöntemlerle iş göremezliğin belirlenmesi hukuki güvenlik ilkesi ile adil yargılanma hakkının ihlali anlamına gelecektir. Bu sebeple eldeki davaya konu kazanın bir iş kazası olduğu gözden kaçırılmamış ve iş kazalarında belirlenen yönteme göre iş göremezlik belirlenmiştir. ... 4. Hukuk Dairesi 2021/ Esas ve 2022/ Karar sayılı ilamında aynen,

"Somut olayda; kaza neticesinde davacının maruz kaldığı yaralanmaya ilişkin olarak, ... Üniversitesi Tıp Fakültesi ADli Tıp ABD Başkanlığı tarafından düzenlenen raporda Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması Ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre %37 oranında sürekli maluliyetinin olduğu anlaşılmaktadır. Kaza tarihi itibariyle Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği hükümleri geçerlidir. Yukarıda (1) nolu bentte yapılan açıklamalara göre öncelikle davaya konu kazaya ilişkin olarak iş kazası yönünden araştırma yapılıp yapılmadığı ve olayın iş kazası olarak kabul edilip edilmediği, olayın iş kazası olarak kabulü durumunda ... tarafından düzenlenen bir maluliyet raporu varsa bu rapor dosyaya alınarak hesap raporu alınması ve sonucuna göre karar verilmesi, aksi takdirde davacının davaya konu kazadaki kalıcı maluliyeti nedeniyle kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine göre rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi (5510 sayılı Yasa hükümleri ve yukarıda (1) nolu bentte yapılan açıklamalar da dikkate alınarak)gerekirken yazılı olduğu şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi doğru olmamıştır." şeklinde, olayın iş kazası olarak kabul edilmesi durumunda ... tarafından düzenlenen maluliyet raporuna göre hesap raporu alınması gerektiği belirtilmiştir. Mahkememizce de söz konusu içtihat çerçevesinde davacı kazazede işçinin davaya konu trafik iş kazasından kaynaklı ... Kurumu Başkanlığı ... Kurum Sağlık Kurulunca belirlenen % 5,2 sürekli iş göremezlik oranına göre hesap raporu alınması cihetine gidilmiştir. Davalı ... söz konusu ... Sağlık Kurulu Raporuna itirazlarında dosyanın ... Yüksek Sağlık Kuruluna gönderilmesi açıkça talep edilmediğinden ve rapora itirazlarda belirtilenin aksine 3 kişilik heyetten değil, ... Üniversitesi Kurum Sağlık Kurulunda toplam 10 Hekimin kazalıyı görerek rapor tanzim edildiğinden maluliyet raporuna itirazlara itibar edilmemiş ve itirazların dosyanın ... Yüksek Sağlık Kuruluna gönderilecek nitelikte olmadığı kanaatine varılmıştır. Mahkememiz dosyası içerisinde bulunan kusur raporu ve davacının %5,2 sürekli iş göremezliğinin olduğu rapor dikkate alınarak; davacıya yapılan geçici iş göremezlik ödemeleri mahsup edilmek suretiyle davacının geçici iş göremezlik ve sürekli iş göremezlik tazminatının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve Prograsif Rant Yöntemi'ne göre hesaplanması için dosyanın aktüerya bilirkişisine tevdi edilmiştir. Aktüerya raporunda, davacının % 25'lik kusuru dikkate alınarak, davacıya ... tarafından ödenen geçici iş göremezlik ödemeleri de mahsup edilmek suretiyle TRH 2010 yaşam tablosu ve prograsif rant yöntemine göre davacının geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı hesaplanmıştır. Mahkememizce davacının pasif dönem zararı ile ilgili olarak; Vergi İstisnası ile AGİ'nin aynı mahiyette olduğu kanaatiyle vergi istisnasız yapılan hesaplama itibar edilmiştir. Davacının sonuç olarak; 846,37 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 354.781,52 TL sürekli iş göremezlik tazminatına hak kazandığı sonucuna varılmıştır. Davacı talebini ıslah etmiş ve ıslah dilekçesi davalıya tebliğ edilmiştir. Aktüerya raporu ve ıslah dilekçesi doğrultusunda davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir. Davacının davalıya başvuru tarihi 17/06/2021 tarihi olarak tespit edilmiş ve bu tarihten itibaren 8 iş günü sonrası olan 30/06/2021 tarihinde davalının temerrüde düştüğü kabul edilerek davacı lehine yasal faiz işletilmiştir. Kaza tarihi itibariyle davalı ... sağlık gideri yönünden limiti 410.000,00 TL ve ölüm ve sakatlık limiti 410.000,00 TL'dir. Mahkememizce hükmolunan geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatının üstlenilen limitler dahilinde olduğu kanaatine varılmıştır. Davalı ..., zorunlu trafik sigortası olmayan araçların veya zorunlu trafik sigortası tespit edilemeyen araçların sebep olduğu cismani zararları aynı zorunlu trafik sigortası gibi karşıladığından, KTK m.97'ye göre ... başvuru zorunludur. Davacı da ... başvurmuştur. Bu durumda davanın zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığının ve zorunlu arabuluculuk giderine davacının katlanması gerektiğinin kabulü gerekir. Trafik kazasından kaynaklı; sigorta şirketlerine karşı açılan davaların KTK m.97 gereğince zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığına dair; ... BAM 20. HD. 2024/ Esas ve 2024/ Kararında aynen, "6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin birinci fıkrasında; "İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine ilişkin aşağıdaki hükümler uygulanır." hükmü yer almaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz. (... 4. Hukuk Dairesinin 2021/... Esas, 2022/... Karar sayılı ilamı aynı doğrultudadır.) Eldeki davada, dava öncesi davalı sigorta şirketine başvuru şartının yerine getirilmiş olması karşısında ayrıca zorunlu arabuluculuğa başvurulması gerekmediği halde davacı yanca arabuluculuğa başvurulmuş olmasından dolayı ortaya çıkan ücretin davalıya yüklenmesi mümkün bulunmadığından, arabuluculuk ücretinin davacıya yüklenmesi doğru olmuştur." şeklinde, KTK m.97 sebebiyle sigorta şirketine karşı açılan davaların zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığı ve zorunlu arabuluculuk giderinin davacıya yükletilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Bu nedenle eldeki davada zorunlu arabulucuya ödenen ücretin davacıdan tahsiline karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM: Ayrıntısı ve yasal gerekçesi izah edildiği üzere;

1. Davanın Kabulü ile; 846,37 TL geçici iş göremezlik tazminatının ve 354.781,52 TL sürekli iş göremezlik tazminatının, temerrüt tarihi olan 30/06/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,

2. Hüküm tarihi itibariyle alınması gereken 24.292,94 TL karar ve ilam harcından; 6.056,16 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 18.236,78 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak, hazineye irat kaydına,

3. Davanın adli yardımlı olarak açıldığı ve adli yardım talebinin reddedildiği anlaşılmakla; dava tarihi itibariyle yatırılması gereken 80,70 TL başvurma harcının davalıdan alınarak, hazineye irat kaydına,

4. Davacı tarafından yapılan 6.056,16 TL ıslah harcı, 6.100,00 TL bilirkişi ücreti, 170,00 TL posta ve tebligat ücreti olmak üzere toplam 12.326,16 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,

5. Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 hükümlerine göre hesaplanan 55.344,18 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,

6. Davanın zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığı anlaşılmakla; 6325 sayılı Kanunun 18/A maddesinin 12 ve 13. Fıkralarına göre; suç üstü ödeneğinden zorunlu arabulucuya ödenen 1.320,00 TL'nin davacıdan alınarak, hazineye irat kaydına,

7. HMK m.333 gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,

8. Gerekçeli kararın talep halinde taraflara tebliği ile tebliğ giderinin eksik olması halinde giderin talepte bulunandan alınmasına,

Dair; kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 16/07/2024

Katip

¸e-imzalıdır

Hakim

¸e-imzalıdır