Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/1151 E. 2024/777 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

BURSA

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2023/

KARAR NO : 2024/

HAKİM : ... ...

KATİP : ... ...

DAVACI : ... - ...

VEKİLİ : Av. ...

DAVALI : ...

VEKİLİ : Av. ...

DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 01/07/2022

KARAR TARİHİ : 04/07/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 05/07/2024

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

İDDİA VE SAVUNMA:

-Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davalı tarafından; davacı müvekkil aleyhine ... 13. İcra Müdürlüğünün 2022/... E. Sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, davacı müvekkilin davalıya herhangi bir borcu bulunmadığı halde tebligatın usul ve yasaya aykırı şekilde muhtara tebliğ edilmesi nedeniyle takibe itiraz edilemediğini, usulsüz tebligat ile ilgili olarak ... 1. İcra Hukuk Mahkemesi’nin 2022/ Esas sayılı dosyası ile dava açılmışsa da yerel mahkeme tarafından davanın reddine karar verilmiş olup dosya istinaf aşamasında olduğunu, müvekkili hakkında 12.06.2003 tanzim tarihli bir evraka dayanılarak icra takibi başlatılması hukuka aykırı olduğundan ve usulsüz tebligat itirazımızın reddine karar verilmesi gerektiğini, davalı tarafça açılan icra takibine konu iddia edilen alacak aşağıda açıklanacağı üzere bir mal alım satımına dayanmamakla birlikte zamanaşımına uğramış olup takibin iptal edilmesi gerektiğini, müvekkili aleyhine doğacak telafisi güç zararları önlemek amacıyla dava sonuçlanana kadar ihtiyati tedbir kararı verilmesi gerektiğini, takip açıldıktan sonra açılan menfi tespit davası icra takibini kendiliğinden durdurmayacağını, İcra İflas Kanunu’nun 72/3 maddesi ile düzenlenen “İcra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir.“ hükmü uyarınca ihtiyati tedbir verilebileceğini, iddia edilen alacağın zamanaşımına uğraması, evrakın teminat amaçlı verilmesi ve borç ikrarı içermemesi, takip öncesi faiz talebinin usul ve yasaya aykırı olması hususları göz önüne alındığında öncelikle teminatsız olarak ihtiyati tedbir karar verilmesini ve takibin durdurulmasını, mahkeme aksi kanaatte ise teminat karşılığında ihtiyati tedbir kararı verilmesi gerektiğini, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (“TBK”) kapsamında, hak ve alacakların zamanaşımına uğramasına ilişkin süre sınırlandırmalarına yer verilmiştir. TBK hükümleri uyarınca, aksine bir düzenleme olmadığı müddetçe her alacak 10 yıllık zamanaşımına tabi olduğunu, açıklanan sebeplerle iddia edilen alacağın zamanaşımına uğradığı kabul edilerek davamızın kabulü ile takibe konu evrak nedeniyle borçlu olmadığımıza karar verilmesi gerektiğini, müvekkili ... takibe dayanak olarak gösterilen belgenin düzenlendiği tarihlerde yurtdışında faaliyet gösteren şirketi aracılığı ile ihracat gerçekleştirdiğini, davalı ile yapılması konusunda görüşmeler gerçekleştirilen bir alım satım ilişkisi için teminat amaçlı olarak düzenlenen 12.06.2003 tarihli belge davalı tarafa verilmişse de vade tarihi atılmadığı gibi senedin teminat amaçlı verildiği hususu evrakın arkasına şerh edildiğini, somut olayda teminat amaçlı verilen senede vade tarihi atılmadığı gibi senet üzerinde tediye tarihi olarak görülen 04.03.2009 tarihi de sonradan davalı tarafça atıldığını, zira bir alım satım ilişkisi nedeniyle yaklaşık 6 yıl sonrasına tediye tarihi belirlenmesi hayatın olağan akışına aykırı düşeceğini, bu durum dahi senedin bir alım satım ilişkisine dayanmadığını ve iddia edilen alacağın aslında var olmadığını göstermekte olup davamızın kabulüne karar verilmesi gerektiğini, taraflar arasında görüşmeleri devam eden ticaret hiçbir zaman gerçekleşmemiş olup teminat amaçlı düzenlenen işbu belge de gündeme gelmediğini, zamanaşımı itirazımız ile çelişmemek üzere teminat olarak düzenlendiği sabit olan bir belgeye dayanılarak icra takibi başlatılması usul ve yasaya aykırı olup takibin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

-Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Müvekkilinin davacı aleyhine başlatmış olduğu ; ... 13. İcra Müdürlüğü 2022/... E. No'lu dosya icra ödeme emri davacı tarafa Tebligat Kanunu' na uygun şekilde tebliğ edildiğini, davacı taraf önce icra takibine itiraz etmemiş sonrasında kötüniyetli olarak takibin iptali için yollar aradığını, kesinleşmenin usulüne aykırı olduğu iddiası ile İcra Hukuk Mahkemesi' nde '' Memur Muamelesini Şikayet '' yoluna başvurmuştur. ... 1. İcra Hukuk Mahkemesi 2022/ E. - 2022/ K. No' lu kararda: "Dosyamız içerisine Uyaptan alınan adres kayıtlarına göre, Borçlunun tebligat tarihinde mernis adresinin "/..." adresi olduğu, Bu adrese mernis adresi olarak belirtmeksizin bilinen adres olarak kabul edilip çıkarılan ödeme emri tebligatının iade edilmesi üzerine, 7201 sayılı yasanın 21/2. maddesi uyarınca adres kayıt sistemindeki adres bilinen en son adres olarak kabul edilerek, merci tarafından tebligata 7201 sayılı Kanun'un 23/1-8 ve Tebligat Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin 16/2. maddesi hükümlerine göre, "mernis adresidir. 7201 sayılı T.K.nun 21/2. maddesine göre bu adrese yapılması gerektiğine" dair şerh düşülerek yapılan tebliğ işlemleri yasa maddesinin tevsik zorunluluğu yüklememesi karşısında usul ve yasaya uygun olup bu konudaki şikayetin reddine karar vermek gerekmiş olup aşağıda beyan olunan hüküm kurulmuştur" gerekçesi ile şikayetin reddine karar verildiğini, İcra Hukuk Mahkemesince verilen karar da davacı taraf haksız ve kötüniyetli şekilde hareket ettiğini, icra Ödeme Emrinin tebliğinin hukuka aykırı olduğu hususu derdest bir dava ile zaten görülmekte iken huzurdaki davada da tüm detayları ile beyanı menfaat elde etmeye çalıştığının apaçık göstergesi olduğunu, ayrıca davacı üzerine kayıtlı bir mal olmadığından ve murisinden intikal edecek taşınmaza tarafımızca haciz konulacağını düşünmediğinden önce icra takibini ciddiye almamış ve itiraz etmemiş; sonrasında murisinden intikal eden taşınmaza haciz konulduktan sonra ve satış işlemlerine başlanıldıktan sonra olayın ciddiyetini anlayarak kötü niyetli olarak iş bu davayı ikame ettiğini, bu anlamda davacının ... 13. İcra Müdürlüğü 2022/ E. No'lu dosya ile başlatılan icra takibinin durdurulması taleplerinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER:

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, tarafların beyanı, ... 13. İcra Müdürlüğünün 2022/ sayılı icra takip dosyası, yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ:

Dava, hukuki niteliği itibariyle menfi tespit istemine ilişkindir. Mahkememizin 15/12/2024 ve 2022/ esas - 2022/ karar sayılı kararı ile davanın kabulüne dair karar verilmiş, ... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin 21/09/2023 tarih ve 2023/ esas - 2023/ karar sayılı ilamı ile mahkememiz kararı bozulmuştur.Bozma gerekçesinde; "Davacının tacir olup olmadığı araştırılmaksızın 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesi hükmünce davayı ticari dava saymak ve asliye ticaret mahkemesini görevli kabul etmek mümkün değildir. Mahkemece öncelikle davacının tacir olup olmadığının araştırılması, davacının tacir olmadığının anlaşılması halinde asliye hukuk mahkemesinin görevli olacağı gözetilerek buna göre karar verilmesi gerekirken işin esasının incelenip karar verilmesi doğru olmamış, kamu düzeni nedeniyle kararın görev yönünden kaldırılması gerekmiştir. Kaldırma kararı gerekçesine göre esasa ilişkin bir inceleme ve değerlendirmenin bu aşamada yapılmamıştır. HMK nun 355. maddesi gereğince kamu düzeni açısından yapılan inceleme sonucu mahkemece verilen karar usul ve yasaya uygun olmadığından davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, HMK nun 353/1.a.6 hükmü uyarınca kaldırılmasına, Dairemiz kararı gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçelerine yer verilmiştir.Bozma kararı sonrası dosya mahkememiz 2023/1151 esas sırasına kaydı yapılmıştır.O halde mahkememizce bozma ilamı doğrultusunda tarafların tacir olup olmadığı hususunda gerekli müzekkereler yazılmış ve tarafların tacir olmadığı anlaşılmıştır.

Bilindiği üzere 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4. maddesinde mutlak ticari davalar: [(1) Her iki tarafında ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları (Ek ibare: 26/06/2012-6335 S.K./1. m.) ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın;a) Bu Kanunda, b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969. maddelerinde, c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580. maddelerinde, d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta, e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde, f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde, öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava (Ek ibare: 26/06/2012 - 6335 s. K. 1. m.) ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır] şeklinde düzenlenmiştir. Bunun yanında, TTK'nın 21. maddesi gereğince her iki tarafın tacir olması ve tarafların ticari işletmesi ile ilgili olan davalar, taraflardan birinin ticari işletmesiyle ilgili olması kaydıyla Borçlar Kanununun havale hakkındaki 457 - 462 ve vedia hakkındaki 463 - 482. maddelerinde düzenlenen hususlardan doğan nispî nitelikteki ticari davalar yönünden de ticaret mahkemesi görevlidir.Türk Ticaret Kanununun 4. maddesinde, bu Kanundan doğan hukuk "davalarının" ticari dava sayıldığı, aynı Kanunun 5. maddesinin ikinci fıkrasında, bir yerde ticaret mahkemesi varsa asliye hukuk mahkemesinin vazifesi içinde bulunan ve bu kanunun 4. maddesi hükmünce ticari sayılan "davalara", ticaret mahkemesinde bakılacağı hususları düzenlenmiştir. O halde somut olayda yukarıdaki açıklamalar ışığında, tarafların tacir olmadığı davanın ticari dava olmadığı anlaşılmakla mahkememizin görevsizliğine ve HMK 114 ve 115/2 maddesi gereğince davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, dosyanın görevli ve yetkili ... Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine dair karar verilmiştir.

H Ü K Ü M:Yukarıda açıklanan nedenlerle

1. Davanın görev, dava şartı noksanlığı sebebiyle usulden reddine, mahkememizin görevsizliğine, ... Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğuna,

2. HMKnun 20 maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde talep halinde dosyanın ... Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, talep olmadığı takdirde dosya üzerinden davanın açılmamış sayılmasına dair karar verilmesine,

3. HMK'nın 331. Maddesine göre yargılamanın görevli mahkemede devam etmesi halinde yargılama giderlerin görevli ... Asliye Hukuk Mahkemesince taktirine, yargılamanın görevli mahkeme de devam etmediği taktirde talep üzerine mahkememizce dosya üzerinden yargılama giderlerinin tespiti ve hükmedilmesine,

Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.04/07/2024

Katip ...

¸e-imzalıdır.

Hakim ...

¸e-imzalıdır.