Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/1035 E. 2024/680 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

BURSA

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2023/

KARAR NO : 2024/

HAKİM :

KATİP :

DAVACI : ...

VEKİLİ : Av.

DAVALI : ...

VEKİLİ : Av.

DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 10/10/2023

KARAR TARİHİ : 06/06/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 25/08/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Dava dilekçesinde özetle; ... Genel Müdürlüğü 2.Bölge Müdürlüğü nezdinde yüklenici şirketin hizmet alım personeli olarak 16.07.2019-29.09.2022 döneminde çalışan dava dışı işçi ...’un emeklilik sebebiyle 32.201,92 TL ödeme yapıldığını, hizmet alım sözleşmelerinin 36.3 maddesi gereği yapılan ödemelerden alt işverenlerin sorumlu olduğunu, dava dışı işçinin 16.07.2019-29.09.2022 döneminde e-ihale ile .... Gıda Tem. Ltd. Şti. -... .... Tem. Yem. İnş. Tic. Ltd. Şti ortaklığı bünyesinde ve davalı ... Tem.Hizm. Ltd.Şti. bünyesinde çalıştığını yapılan ödemenin 15.880,78 TL sinin e-ihaleden .... Gıda Tem. Ltd. Şti. -... ....Tem.Yem.İnş.Tic.Ltd.Şti ortaklığından tahsil edildiğini bakiye 16.321,14 TL den davalının sorumlu olduğunu, avans faiziyle tahsilini talep ve dava etmiştir.

Cevap dilekçesinde özetle; dava konusu alacağın zamanaşımına uğradığını, dava dışı işçinin davacı kurumun işçisi olarak kabul edilmesi gerektiğini, tüm borçtan davacının sorumlu olduğunu, kabul manasına gelmemek üzre yarı oranda sorumlu olabileceklerini, ödeme tarihinden itibaren faiz talep edilemeyeceğini, faizin dava tarihinden itibaren olabileceğini davanın reddini talep etmiştir.

Deliller; ... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'ne yazılan müzekkereye cevap verildiği cevabi yazının dosya arasında olduğu anlaşılmaktadır. Aktüerya Bilirkişisinin Raporunun Sonuç Kısmı: "1-Dava dışı işçi ...’un 16.07.2019-29.09.2022 döneminde çalıştığını, emeklilik sebebiyle kendisine 17.11.2022 tarihinde brüt 32.201,920 TL ödeme yapıldığını, raporun denetlenmeye elverişli olması bakımından davalı ve dava dışı alt işverenin sorumlu olduğu miktarın tabloda ayrı ayrı gösterildiği, 2-Eski tarihli ... kararlarında sözleşme sunulmayan dönemlerde ½ sorumluluk ilkesine göre hesaplama yapılmakta iken yeni tarihli kararlarında sözleşme sunulup -sunulmamasına bakılmaksızın alt işverenlerin tam sorumluluğu yönünde kararları gereği hesaplama yapıldığı, ayrıca dava konusu döneme ait sözleşmenin dosyaya sunulduğu, 3-Dosya eki içinde bulunan davalı şirketler ile yapılmış Hizmet alımları tip sözleşmelerinin 22.1 Maddesinde ”yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve genel şartnamenin 6.bölümünde belirlenmiş olup yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür” 36.3-36.5 ve 36.5 maddesi ve teknik ile idari şartnamede asıl işverenin sorumlu olduğuna dair bir hüküm bulunmadığından ... kararlarında belirtildiği üzere sözleşme sunulan dönemlerde tüm ödemelerden alt işverenlerin sorumlu olduğu göre hesaplama yapıldığına ve sorumlu miktarın ... Tem.Hizm.....Elekt.Doğ.Isı Sis.San.Tic.A.Ş 16.321,14 TL olacağına ilişkin kanaatimdir." şeklindedir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ, HUKUKİ KABUL VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesinden kaynaklı rücuen tazminat istemine ilişkindir.Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. ... kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.Yükleniciler aleyhine açılan rücu davalarında ayrı sözleşmelerle hizmet ifa eden yükleniciler mecburi dava arkadaşı olmadığı gibi borçtan müteselsilen sorumlu olacaklarına ilişkin kanun hükmü veya sözleşme bulunmamaktadır. Bu nedenle alacak davalarında her davalı aleyhine ayrı tahsil hükmü kurulmalıdır. ( ... 15 hukuk Dairesinin 2021/... Esas, 2021/ Karar)6102 sayılı TTK'nın m.19 hükmü uyarınca taraflardan biri için ticari olan iş diğer taraf için de ticaridir. Bu nedenle davacı davalıdan ticari faiz talep edebilir. (... 23. Hukuk Dairesinin 2019/... Esas, 2020/ sayılı kararı)Davacı, dava dışı işçinin çalıştığı döneme ilişkin emekliye ayrılmasından dolayı işçiye ödendiğini belirterek yapılan ödemenin davalıdan rücuen tahsilini talep etmiştir.Mahkememizce dava dosyası hesap bilirkişisine tevdi edilmiş ve raporda özetle; dava dışı işçinin iki ayrı şirket bünyesinde çalıştığı, davalı şirket bünyesinde olan çalışmasından kaynaklı taraflar arasında akdedilen sözleşme hükümleri ve işçinin çalıştığı gün sayısı itibariyle 16.321,14 TL'nin davalının sorumluluğunda olduğu belirtilmiş, bilirkişi raporu belge delilleri esas alınarak hazırlandığından hükme esas alınarak, rapor doğrultusunda davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM: Ayrıntısı ve yasal gerekçesi izah edildiği üzere;

1. Davanın Kabulü ile; 16.321,14 TL'nin ödeme tarihi olan 17/11/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,

2. Hüküm tarihi itibariyle alınması gereken 1.114,89 TL karar ve ilam harcından; 278,73 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 836,16 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak, hazineye irat kaydına,

3. Davacı tarafından yapılan 278,73 TL peşin harç, 269,85 TL başvurma harcı, 2.500,00 TL bilirkişi ücreti ve 137,00 TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 3.185,58 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,

4. Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 hükümlerine göre hesaplanan 16.321,14 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,

5. 6325 sayılı Kanunun 18/A maddesinin 12 ve 13. Fıkralarına göre; suç üstü ödeneğinden zorunlu arabulucuya ödenen 3.120,00 TL'nin davalıdan alınarak, hazineye irat kaydına,

6. HMK m.333 gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,

7. Gerekçeli kararın talep halinde taraflara tebliği ile tebliğ giderinin eksik olması halinde giderin talepte bulunandan alınmasına,

Dair; kabul edilen miktarın istinaf sınırının altında kalması sebebiyle HMK m.341/2 gereğince kesin olmak üzere karar verildi. 06/06/2024

Katip

¸e-imzalıdır

Hakim

¸e-imzalıdır