Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/1314 E. 2024/596 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

BURSA

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2022/

KARAR NO : 2024/

HAKİM :

KATİP :

DAVACI : ...

VEKİLLERİ : Av.

Av.

DAVALI : 1-

VEKİLİ : Av.

DAVALILAR:2-

3-

İFLAS İDARE

MEMURLARI:

VEKİLİ : Av.

DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 20/11/2014

KARAR TARİHİ : 14/05/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 16/08/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Dava dilekçesinde özetle; 14/05/2001 tarihinden itibaren ... İnşaat Ltd. Şti'de büzü ustası olarak çalışmakta olan ... 'ın 18/06/2001 tarihinde saat 17:30'da yanındaki ... Şantiyesinde elindeki ... isimli alüminyum ölçüm aleti ile ölçüm yaparken aletin çalışma sahasında bulunan yüksek gerilim hattına takılması sonucu uğramış olduğu iş kazası nedeni ile ... 1. İş Mahkemesinin 2002/... Esas sayılı dosyası ile açmış olduğu tazminat davasının mahkemenin 18/07/2013 tarihli kararı ile sonuçlanmış olup; dan onanarak geldiği ve kesinleştiği, ilgili mahkemece verilen gerekçeli kararda; '' ... İbraz edilen sözleşmelerden tarafların kendi beyanlarından, davalılardan ...'nin asıl işveren, diğer davalılar ... ve ... Şirketlerinin alt işveren konumları itibari ile meydana gelen kaza neticesinde oluşan maddi ve manevi zararın da asıl işveren - alt işveren konumları itibari ile ortak sorumlulukları olduğu kabul edilmiştir, Bozma öncesinde konusunda uzman bilirkişilerden talimat yoluyla alınan heyet raporunda; olayda davalı ... %10, Davalı ... %35, davalı ... Şirketinin %35 kusurlu olduğu, davacının ise %20 kusurlu olduğu belirlenmiş, mahkememizce de kabul görmüştür, bozmadan sonra davalı ... A.Ş.'nin itirazları doğrultusunda tekrar alınan ek raporda ise; kusur oranlarını değiştirir bir durumun olmadığı rapor edilmiştir. Bu hal itibari ile davacının neticede %23 oranında maluliyete uğradığı kazada davalıların müşterek ve müteselsil sorumluluk ilkesi gereği toplam kusuru %81, maddi tazminat talebine ilişkin alınan bilirkişi raporunda davacının maluliyet oranı ve davalıların toplam kusuru doğrultusunda yapılan hesaplamaya göre; davacının kaza sebebi ile oluşan maddi zararının toplam 41.143,52 TL olduğu, ... 'ca bağlanan peşin değerli gelirler toplamının indirilmesi halinde davacının kalan miktarın ancak 9.254,00 TL'sini talep edebileceği belirtilmekle; bilirkişi raporundaki değerlendirme ve birleşen dosyaya konu edilen talepte gözetilerek 9.254,00 TL maddi tazminatın kabulü gerekmişti ...'' denilerek davacının maddi tazminat talebinin kabulüne karar verildiği, anılan mahkeme kararında hükmedilen alacakların ... 9. İcra Müdürlüğünün 2012/... Esas sayılı dosyası ile takibe konulmuş olup; müvekkili ... tarafından toplam 88.218,45 TL olarak icra dosyasına 11/12/2013 ve 23/12/2013 tarihinde ödendiği, ayrıca davalı taraflara 22/09/2014 tarihinde sorumluluklarında olan miktarı ödemeleri hususunda noter ihtarnamesi çekilmesine rağmen herhangi bir ödeme yapılmadığı, davalı ... A.Ş. İle aralarında imzalanan istisna sözleşmesi uyarınca, '' 3. Şahıslara verilen zararların tamamından yüklenici sorumludur.'' hükmü uyarınca ödenen bedelin tamamı için rücu'en tazminat davası açma gerekliliğinin doğduğu, ayrıca ... A.Ş. ile ... A.Ş. arasında imzalanan İnşaat All Risk Sigorta Poliçesi uyarınca davalı sigorta şirketinin de sorumluluğunun bulunduğu, müvekkili kurumun hiçbir kusur ve sorumluluğu bulunmadığı halde ilgilisine yapılan ödemeler dolayısıyla ve istisna sözleşmesinin ilgili maddeleri uyarınca asıl sorumlu olan davalı şirketlere yönelik dava açma zorunluluğu bulunmakla; davanın kabulü le fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 88.218,45 TL asıl alacak bedelinin ödeme tarihi olan 11/12/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... A.Ş.cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın açmış olduğu, dava konusu 18/06/2001 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucunda ... 1. İş Mahkemesinde kazalı işçi tarafından açılan davada şirketleri ile ilgili mali sorumluluk sigrtasını yapmış olan diğer davalılardan ... Sigorta Şirketine de davanın ihbar edildiğin, davacı kurumca kendilerine ve sigorta şirketine yarıca rücu ile ilgili ihtarname gönderildiğini, kazalı işçi tarafından açılan davada yapılan yargılama sırasında tarafların kusur oranları belirlenmiş ve davacı tarafa da %20 oranında kusur verilmiş olup; kalan kusurun da diğer davalılara taksim edilmiş olduğunu, ... 1. İş Mahkemesinde kusur ile ilgili alınan bilirkişi raporunda; kazalı işçi tarafın kusurunun çok daha yüksek olduğu, kusurun aleyhe olan kısmını kabul etmediklerini, davada sigorta şirketinin ... 1. İş Mahkemesinin 2008/... Esas sayılı dosyasına konulu sigorta şirketine davanın ihbarı ile sunulmuş olan iş kazasından doğabilecek zarar sorumluluğunun 10/01/2001 - 10/01/2002 tarihleri arasında Mali Mesuliyet Sigortası ile ... Sigorta Şirketine sigorta edilmiş olup; sigorta şirketinin limit dahilinde olan zarar ve fer'ilerinden sorumlu olduğu, işin ihalesinin alınmasından sonra diğer davalılardan ... İnşaat San ve Tic. Ltd. Şti ile işin yapılması konusunda taşeronluk anlaşması yapılmış olup; işin tüm sorumluluğunun bu şirkete devredildiği, işin yapılmasından doğan her türlü zarardan ... Şirketinin sorumlu olacağının bu sözleşmedeırıldığını, bu nedenle müvekkili şirketin bir sorumluluğunun olmadığından bahisle davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş. Cevap dilekçesinde özetle; dava ...'ye ait ve müvekkili şirketin sigortalısı ... A.Ş. Tarafından üstlenilen '' Yağmur Suyu Kanalizasyon İçme Suyu Şebekelerinin Rehabilitasyonu'' İnşaatına ilişkin kazı çalışmalarını yürütmekte olan diğer davalı alt yüklenici taşeron şirket ... Ltd. Şti tarafından ifası sırasında taşeron şirketin işçisi olan ...'ın uğramış olduğu iş kazası nedeni ile ... 1. İş Mahkemesinin 18/07/2013 tarih ve 2008/... Esas 2013/... Karar sayılı ilamı gereği ... Genel Müdürlüğü tarafından ... 9. İcra Müdürlüğünün 2012/... Esas sayılı icra dosyasına ödemiş olduğu 88.218,45 TL'nin rücuen tazminine yönelik olup; davanın zamanaşımı süresi içinde açılmadığı, alacağın doğumuna temel iş kazasının 18/06/2001 tarihinde meydana gelmiş olup; 818 Sayılı Borçlar Kanunu 60 ve 6102 Sayılı TTK'nun 1482.maddesi uyarınca; sigortacıya yöneltilecek tazminat istemlerinin sigorta konusu olaydan itibaren 10 yılda zamanaşımına uğrayacağına yönelik düzenleme nedeni ile davaya konu talep zamanaşımına uğradığından; davanın zamanaşımı nedeni ile reddine karar verilmesini, sigorta sözleşmelerinin TTK anlamında mutlak ticari davalardan olup; hukuki ihtilaflarının çözüm yerinin Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğu, yetkili mahkemenin de sigorta şirket merkezini veya acentenin bulunduğu veya hasarın bulunduğu yerdeki mahkeme olduğu gibi manevi tazminat taleplerinin de sigorta teminatı kapsamına dahil olmayıp, manevi tazminata yönelik taleplerin de reddinin gerektiği, anılan nedenlerde davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.Davalı ... Ltd. Şti'nin usulüne uygun dava dilekçesi tebliğ edilmiş, davaya cevap vermediği gibi delil de bildirmemiştir.

Deliller; ... 9. İcra Dairesi'ne, ... 1. İş Mahkemesi'ne, ... Sigorta A.Ş.'ye, ... Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne, azılan müzekkereye cevap verildiği cevabi yazının dosya arasında olduğu anlaşılmaktadır.

Aktüerya bilirkişi heyetinin 15/12/2017 tarihli bilirkişi raporları dosyaya eklenmiştir.

İnşaat mühendisi bilirkişi, elektrik mühendisi bilirkişi ve sigorta hukukunda uzman bilirkişilerin müşterek raporlarının sonuç kısmı:"Dosya kapsamında davacı kurum ile davalı ... A.Ş. Arasındaki eser sözleşmesi ve ekindeki teknik şartname kapsamında yapılan inceleme sonunda; 1- ... A.Ş ( Müteahhit) ve ... Ltd. Şti.( Alt yüklenici)nin olayda müştereken ve müteselsilen yapı, kazı işlerinini inşaat mühendisi nezaret ve gözetiminde sürdürmemek, yapı alanında çalışanlar için risk teşkil eden hususların - olay yerinde kazı isale hattı üzerinden geçen ... nın durumu ve olası tehlikelerden çalışanları haberdar etmemek, ikaz levhası ve işaretleri ile belirlemeyerek, şantiye yetkilileri ile çalışanlarını uyarmayarak, ölçüm sırasında ... tehlike bölgesine girmeden daha küçük boylu, yalıtkan 5 metrelik alüminyum ... kullandırmak, miracıya kauçuk eldiven ve ayakkabı kullandırmamak gibi önlemleri aldırmayarak, inisiyatifi tamamen cahil işçilere terkle olayda anılan baskın taksirli eylemleri ile müştereken ve müteselsilen % 50 - %50 oranında kusurlu oldukları, ...- Davacı iş sahibinin tazminata esas kazada ağır kusuru veya hilesinin bulunmadığı,3- Davalı sigorta şirketinin maddi tazminat bedelinden %10 muafiyet tenzili ile yargılama giderleri ile birlikte ... 4. İş Mah. 2007/... E. Sayılı davanın ihbar edildiği 20/08/2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sorumlu olduğu, buna göre yapılan hesaplamada davalı sigorta şirketinin davacı kurum tarafından yapılan ödemenin 15.521,42 TL tutarlı kısmından sorumlu olduğu,4- Davalı ... A.ş. Ve ... Ltd. Şti. 'nin davacı kurum tarafından yapılan 03/12/2013 tarihli 15.872,87 TL tutarlı, 24/12/2013 tarihli 72.345,58 TL tutarlı ödemenin tamamından davacı iş sahibine karşı sorumlu olduğu kanaatimizdir." şeklindedir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ, HUKUKİ KABUL VE GEREKÇE

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağın rücuen davalılardan tahsili istemine ilişkindir.Taraflar arasında, davacı iş sahibi idare ile davalı yüklenici ... şirketi arasında 10/9/1999 tarihinde yağmur suyu, kanalizasyon ve içme suyu şebekesinin rehabilitasyonu işine ilişkin eser sözleşmesi yapıldığı, yüklenicinin sözleşme gereğince davalı sigorta şirketine sigorta yaptırdığı, yüklenici şirketin idareden yüklendiği edimi 25/4/2001 tarihli taşeronluk sözleşmesi ile diğer davalı alt yüklenici ... şirketine devrettiği, sözleşme konusu işin yapılması sırasında meydana gelen iş kazası nedeniyle taşeron şirket işçisi ...’ın yaralandığı, dava dışı işçinin davacı idare ile davalı yükleniciler aleyhine ... 1. İş Mahkemesi’nde açtığı tazminat davasında yapılan yargılama sonucunda 18/7/2013 tarih ve 2008/...-2013/... ( bozma öncesi 2002/...- ...) sayılı karar ile davanın kısmen kabulü ile 9.254,04.- TL maddi tazminatın ve 10.000,00.- TL manevi tazminatın faiziyle davalılardan müştereken müteselsilen tahsiline karar verildiği, dava dışı işçinin ilama dayalı alacağının tahsili için ... 9. İcra Müdürlüğü’nün 2012/... Esas sayılı dosyasında başlattığı takip sırasında davacının icra dosyasına toplam 88.218,45,-TL ödediği hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, eser sözleşmesinin ifası sırasında gerçekleşen kaza nedeniyle işçiye ödenen tazminattan kimin ne oranda sorumlu olduğu hususundadır.Mahkememizce 20/09/2018 tarih, 2017/... Esas ve 2018/ Karar sayılı ilamı ile davanın kısmen kabulüne karar verildiği ve kararın istinaf mahkemesince kaldırıldığı anlaşılmaktadır. Kaldırma ilamında özetle; davalı ... İnşaat Mühendislik Taahhüt San. Ve Tic. Ltd. Şirketi’ne dava dilekçesinin tebliğ edilerek usule uygun şekilde taraf teşkilinin sağlanması gerektiği, bu eksikliğin ikmali sonrasında akdedilen eser sözleşmesi kapsamında iş sahibi davacı ile davalı asıl yüklenicinin sözleşme ve teknik şartname gereğince sorumsuzluk anlaşması yaptığı da gözetilerek davacı iş sahibinin tazminata esas kazada kusurunun bulunup bulunmadığının belirlenmesi için konusunda uzman bilirkişi heyetinden sözleşme ve teknik şartname hükümleri ile 6098 sayılı TBK’nun115. maddesi hükmü de dikkate alınarak ayrıntılı ve denetime elverişli rapor alınması gerektiği ve oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerektiği belirtilmiştir. Mahkememizce, davalı ... İnşaat Mühendislik Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne usulüne uygun tebligat yapılarak taraf teşkili sağlanmıştır. Ayrıca davalı ... şirketinin iflasına karar verilmiş olduğundan iflas idare memurlarına da duruşma günü tebliğ edilmiştir. Taraf teşkilinin sağlanması sonrasında; dosya kaldırma ilamında belirtildiği üzere bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir. Uyuşmazlığın eser sözleşmesi sırasında meydana gelen kaza nedeniyle ödenen tazminatın rücu istemine yönelik olduğu dikkate alınarak; eser sözleşmesi kapsamında iş sahibi davacı ile davalı asıl yüklenicinin sözleşme ve teknik şartname gereğince TBK m.115'e göre sorumsuzluk anlaşması yaptığı da gözetilerek davacı iş sahibinin tazminata esas kazada ağır kusuru veya hilesinin bulunup bulunmadığı, iş sahibinin meydana gelen kazada ağır kusuru veya hilesi yok ise; davacının davalılardan rücuen ne kadar tazminat isteyebileceğinin istinaf kaldırma ilamındaki hususlar gözetilerek hesaplanması bilirkişi heyetinden istenmiştir.Bilirkişi raporunda özetle; davalılar ... ve ... şirketinin yapı ve kazı işlerini inşaat mühendisi nezaret ve gözetiminde sürdürmediği, yapı alanında çalışanlar için risk teşkil eden hususları ve olay yerinde kazı isale hattı üzerinden geçen enerji nakil hattının durumu ve olası tehlikeleri çalışanlara bildirmediği, ikaz levhası ve işaretleri ile belirleme yapmadığı, şantiye yetkilileri ile çalışanlarını uyarmadığı, ölçüm sırasında enerji nakil hattı bölgesine girilmeden daha küçük boylu, yalıtkan 5 metrelik alüminyum ... kullandırmak ve miracıya kauçuk eldiven ve ayakkabı kullandırmamak gibi önlemleri aldırmadığı, inisiyatifi tamamen işçilere terkle olayda müştereken ve müteselsilen olmak üzere davalıların % 50 - %50 oranında kusurlu olduğu, davacı iş sahibinin tazminata esas kazada ağır kusuru veya hilesinin bulunmadığı, davalı sigorta şirketinin maddi tazminat bedelinden %10 muafiyet tenzili ile yargılama giderleri ile birlikte ... 4. İş Mahkemesinin 2007/... Esas sayılı davanın ihbar edildiği 20/08/2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sorumlu olduğu, buna göre yapılan hesaplamada davalı sigorta şirketinin davacı kurum tarafından yapılan ödemenin 15.521,42 TL tutarlı kısmından sorumlu olduğu, davalılar ... ve ... şirketinin davacı iş sahibi tarafından yapılan 03/12/2013 tarihli 15.872,87 TL tutarlı ve 24/12/2013 tarihli 72.345,58 TL tutarlı ödemelerin tamamından davacı iş sahibine karşı sorumlu olduğu belirtilmiştir. Bilirkişi raporu, belge delilleri ve istinaf kaldırma ilamına göre ayrıntılı ve denetime elverişli olacak şekilde tanzim edildiğinden; rapor hükme esas alınarak rapor doğrultusunda davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir. 15.872,87 TL yönünden 11/12/2013 tarihinden ve bu miktardan davalı sigorta şirketinin 15.521,42 TL ile sorumlu olması kaydıyla, 72.345,58 TL yönünden 24/12/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, toplam 88.218,45 TL'nin, davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine karar verilmiş, sigorta şirketinin sınırlı sorumlu olduğu miktar infazda tereddüte yer vermeyecek şekilde açıkça hükme yazılmıştır.

HÜKÜM: Ayrıntısı ve yasal gerekçesi izah edildiği üzere;

1. Davanın Kabulü ile; 15.872,87 TL yönünden 11/12/2013 tarihinden ve bu miktardan davalı sigorta şirketinin 15.521,42 TL ile sorumlu olması kaydıyla, 72.345,58 TL yönünden 24/12/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, toplam 88.218,45 TL'nin, davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,

2. Hüküm tarihi itibariyle alınması gereken 6.026,20 TL karar ve ilam harcının, davalı sigorta şirketinin 1.060,26 TL ile sorumlu olması kaydıyla davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, hazineye irat kaydına,

3. Davacı tarafından yapılan 6.800,00 TL bilirkişi ücreti, 1.510,00 TL posta ve tebligat gideri ve 98,10 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı olmak üzere 8.408,10 TL yargılama giderinin, davalı sigorta şirketinin 1.478,98 TL ile sorumlu olması kaydıyla davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,

4. Davalılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerlerinde bırakılmasına,

5. Davacı ve davalı sigorta şirketinin yatırdığı istinaf karar ve ilam harçlarının talep halinde kendilerine iadesine,

6. Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 hükümlerine göre hesaplanan 17.900,00 TL nispi vekalet ücretinin, davalı sigorta şirketinin 15.521,42 TL ile sorumlu olması kaydıyla davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,

7. HMK m.333 gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,

8. Gerekçeli kararın talep halinde taraflara tebliği ile tebliğ giderinin eksik olması halinde giderin talepte bulunandan alınmasına,

Dair; kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 14/05/2024

Katip

¸e-imzalıdır

Hakim

¸e-imzalıdır