Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/1195 E. 2024/573 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

...

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2022/

KARAR NO : 2024/

HAKİM :

KATİP :

DAVACI : ... -

VEKİLİ : Av.

DAVALI : 1- ... - .../ ...

VEKİLİ : Av.

DAVALI : 2- ... SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ -

VEKİLİ : Av.

DAVALI : 3- ... - .../ ...

VEKİLİ : Av.

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 21/10/2022

KARAR TARİHİ : 09/05/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 05/07/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Dava dilekçesinde özetle;27/07/2022 tarihinde müvekkil ... adına kayıtlı ... plakalı araç ile ... adına kayıtlı ... (... SİGORTADAN SİGORTALIDIR.) plakalı aracın çarpışması sonucunda maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, meydana gelen trafik kazasında ... adına kayıtlı ... plakalı aracın hava yastıkları açılmış olup müvekkilin aracında da büyük hasarlar meydana geldiğini, kaza sonucu müvekkilin aracı kullanılamayacak halde olduğunu, davalı adına kayıtlı ... plakalı aracın kaza sırasında ki sigorta şirketi ... SİGORTA olup poliçenin geçerlilik tarihi ise 03/04/2022 -03/04/2023 tarihine kadar devam etmekte olduğunu, ... plakalı araç ... Mahallesi ... caddesi ... İş Merkezi önünden düşük hızda seyir halindeyken, karşı araç olan ... plakalı araç ise ... Mahallesi 702. Sk dan geldiğini, hız sınırı kurallarını tamamen ihlal etmiş olduğunu, davalı tarafın yolu üzerinden sağ tarafta yol ver tabelası olmasına rağmen davalı tarafın yol vermediğini, böylelikle davalı tarafın trafik levha kurallarına uymayarak asli kusurlu olduğunu, ... Arabuluculuk Bürosu 'nun 2022 / ... dosya numarası , 2022 / 2510 sayılı başvurusu numarası ile arabuluculuğa başvurmuş taraflar arasında ANLAŞMAMA tutanağı olduğunu,Sigorta şirketine başvurunun zorunlu olması sebebiyle EKTE yer alan mail gönderi belgesi ve KEP gönderi belgesi ile sigorta şirketine başvuru yapıldığını ve herhangi bir ödeme yapılmadığını,... plakalı aracın 3. Şahıslara devrinin engellenmesi için İHTİYATİ TEDBİR konulmasını, kaza tarihi olan 27/07/2022 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek faiz ile birlikte fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla hasar bedeli, değer kaybı tazminatı, tafikten yoksun kalma bedellerinin müşterek ve müteselsil olan davalılardan alınarak müvekkile verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin müşterek ve müteselsil olan davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; İddiaları kabul etmediklerini, kaza tutanağında maddi gerçekliğe aykırı hiçbir tespit ve değerlendirme bulunmadığını, kazaya ilişkin görüntüler incelendiğinde ... plakalı araç sürücüsünün yolu kontrol ederek ana yola geçiş yaptığını, davalıya ait ... plakalı aracın ise hız sınırının üstünde olması nedeniyle aracı kontrol edemeyerek yola geçiş yaparak müvekkile çarptığını, kontrollü geçişten sonra hız sınırının üzerinde olması nedeniyle davalıya ait ... plakalı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda tam kusurlu olduğunu, değer kaybı tazminatı tamamen haksız olarak öne sürüldüğünü, davacıya ait ... plakalı aracın kazadan önce hasarlanma ihtimalinin mevcut olduğunu, davacıya ait aracın daha önceden başka bir kazada aynı yerlerden hasara uğrayıp uğramadığının araştırılmasını, davacıya ait araç sürücüsü tam kusurlu ise de kabul anlamına gelmemek kaydıyla aksinin kabulü halinde davacıya ait araçta kaza sonucu meydana gelen tüm hasarların ve araçta oluşan değer kaybı tazminatının ödenmesinden sigorta şirketi sorumlu olduğunu, kaza neticesinde meydana gelen zararlardan sigorta şirketi yanında aracı kiralayan diğer davalı araç sürücüsü de sorumlu olduğunu, müvekkilin oto kiralama işi yaptığını , ... plakalı aracın mülkiyetinin müvekkile ait olduğunu, 10/05/2022 tarihli araç kira sözleşmesi ile diğer davalı sürücü ... ...'a kiraya verdiğini,aracan kaza tarihinde sürücü ... ...'a kiralık olarak zimmetlendiği için meydana gelen kazadan dolayı üçüncü kişilerin uğradığı maddi ve manevi zararlardan müvekkil sorumlu tutulmayacağından bahisle, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Kaza Tespit tutanağı olaya uygun şekilde tutulduğun hukuka aykırılık bulunmadığını, kontrollü geçişten sonra hız sınırının üzerinde olması nedeniyle davacıya ait ... plakalı araç sürücüsü kazanın oluşumunda tam kusurlu olduğunu, diğer davalıya ait araçta kaza sonucu meydana gelen tüm hasarlar kazanın meydana gelmesinde tam kusurlu davacıya ait aracın ZMMS poliçesi kapsamında ... Sigorta A.Ş. Tarafından karşılandığını, halinde davacıya ait araçta kaza sonucu meydana gelen tüm hasarların ve araçta oluşan değer kaybı tazminatının ödenmesinden sigorta şirketinin sorumlu tutulması gerektiğinden bahisle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Deliller;

... Belediye Başkanlığı, Büyükşehir Belediye Başkanlığı, ... Merkezi , ... Sigorta ve Karayolları 14. Bölge Müdürlüğüne yazılan müzekerelere cevap verildiği cevabi yazının dosya arasında olduğu anlaşılmaktadır.

Mahkememizce Adli Trafik Uzmanı refakate alınarak 31/03/2023 tarihinde Keşfe çıkıldığı anlaşılmaktadır.

"Kaza tarihi itibarıyla

Araç hasar tutarı : 77.504,35.-TL

Güncel hasar tutarı : 129.645,28.-TL

Kaza tarihi itibarıyla değer kaybı : 60.000,00.-TL

Kaza tarihi itibarıyla mahrumiyet bedeli : 10.350,00.-TL

TOPLAM KAYBIN 77.504,35+60.000+10.350=147.854,35.-TL (kaza tarihi itibarıyla) olduğu,

Davalı taraf ... plakalı araç sürücüsünün %75(yüzde yetmiş beş) oranında kusurlu olduğu,

Davalıların kusuru oranlarında hasar tutarının %75 kadarından,

147.854,35X0,75=110.890,76.-TL kadarından sorumlu olduğu, kanaatine varılmıştır” şeklindedir.

Davacı Tanığı ... beyanı: " Olay günü ben aracımı Panoroma'nın önünden aldım ve kazanın olduğu yolda yolun ortasından gidiyordum. Soldan gelen araç şiddetli bir şekilde bana çarptı. Ben hemen el frenini çektim. Benim hızım fazla değildi. Ancak soldan gelen araç öyle bir hızlıydı ki bana çarptıktan sonra savruldu. Hatta soldan gelen aracın uyması gereken yol ver levhası da vardı ve soldan gelen araç bu levhaya uymadı, hızı da şiddetliydi. Bu şekilde kaza meydana geldi.

Davalı vekilinin talebi üzerine soruldu: Ben kaza tespit tutanağına önce hızımı 20 km olarak yazdım ancak bu hızımdan emin olmadığım için bunu karaladım.

Davalı ... ...'ın talebi üzerine soruldu: Ben kaza tespit tutanağını oğlum Burak'ın bana hızını hatırlayarak yaz demesi üzerine bende hatırlamadığım için karaladım. " dedi. " şeklindedir.

DELİLERİN DEĞERLENDİRMESİ, HUKUKİ KABUL VE GEREKÇE

Dava, trafik kazasından kaynaklı hasar bedeli, değer kaybı ve araç mahrumiyet zararı talebine ilişkindir.

Eldeki davaya konu trafik kazası ile ilgili somut değerlendirmeye yer vermeden önce, davalıların sorumluluğunun hukuki temeli ile ilgili kısa açıklamalara değinmekte fayda vardır.

Trafik kazası nedeniyle üçüncü kişilerin uğradığı zararlardan; sürücü TBK m.49'da ifadesini bulan haksız fiil hükümlerine göre, işleten ise KTK m.85'te ifadesini bulan tehlike sorumluluğu hükümlerine göre, sigorta şirketi ise KTK m.91 hükmü gereğince sözleşme hükümlerine göre sürücünün kusuru oranında müteselsilen sorumludur. Burada dikkat edilmesi gereken husus, işleten ve onun sorumluluğunu üstlenen sigorta şirketinin sürücünün kusuru oranında zarardan sorumlu olmalarıdır. Araç sürücüsünün kusursuz olması halinde, sürücü haksız fiil hükümlerine göre zarardan sorumlu olmayacağından işleten ve sigorta şirketinin de zarardan sorumlulukları doğmayacaktır. Bu bağlamda davamıza konu trafik kazasında, kazaya karışanların kusurlu hareketleri ve kusur oranlarının belirlenmesi; sürücü, işleten ve sigorta şirketinin sorumluluğunun belirlenmesi yönünden önem arz etmektedir.

Bu açıklama ışığında dosyamıza konu trafik kazası değerlendirildiğinde, mahkememizce kazaya karışanların kusurlu hareketleri ve kusur oranlarının tespiti için kaza mahallinde refakate bir adli trafik bilirkişi alınarak keşfe çıkılmış ve keşif akabinde kusur raporu düzenlenmiştir.

Mahkememizce alınan kusur raporunda, davalı sürücü ...'in kavşaklarda geçiş önceliğine uyma kuralını ihlal etmesinden kaynaklı % 75 oranında kusurlu olduğu, davacı araç sürücüsünün ise hızını gerekli şartlara uydurmamasından kaynaklı % 25 kusurlu olduğu tespit edilmiştir. Kusur raporu, kazanın oluş şekline, kaza mahallindeki gözlemlere, kaza videosuna ve kaza ile ilgili tutulan belgelere uygun olduğundan mahkememizce hükme esas alınmıştır.

Davacının aracında oluşan hasar bedeli, değer kaybı ve araç mahrumiyet zararının tespiti için söz konusu araç başında refakate 1 makine mühendisi alınarak keşfe çıkılmış ve akabinde zarar raporu dosyaya kazandırılmıştır.

Aracın hasar aldığı bölge ve araçta değişmesi gereken parçalar ve onarım maliyetleri dikkate alınarak aracın hasar bedeli belirlenmiştir. Söz konusu hasarın onarım bedelinin 75.504,35 TL olduğu tespit edilmiştir. Davacının aracında oluşan hasar durumuna göre aracın kaza öncesi rayiç değeri ile kaza sonrasındaki onarılmış halinin rayiç değeri arasındaki fark değer kaybını ifade eder. Bilirkişi raporunda davacının aracının kaza öncesindeki rayiç değeri bulunmuş ve onarım sonrası rayiç değerinin düşeceği tespit edilmiştir. Davacının aracında oluşan hasar durumuna göre kaza tarihi itibariyle 60.000,00 TL değer kaybı oluşacağı tespit edilmiştir. Davacının aracının objektif onarım süresi 23 gündür, bu süre zarfında davacının aracından mahrum kalacağı izahtan varestedir. Davacının bu süre içerisinde aynı aracı kiralamak durumunda kalması halinde 10.350,00 TL araç mahrumiyet zararının oluşacağı raporda tespit edilmiştir. Zarar raporu, aracın onarımı öncesinde hasarlı hali keşifte incelenerek hazırlanmış olduğundan mahkememizce hükme esas alınmıştır.

Davacı yan, kusur durumuna göre ıslah dilekçesi sunmuş ve ıslah dilekçesi davalılara tebliğ edilmiştir. Davacının kusur oranı düşüldükten sonra davalı araç sürücüsünün kusuruna isabet eden zarar miktarları dikkate alınarak aşağıdaki şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davalı sigorta şirketine 22/09/2022 tarihinde e-posta ile başvurulmuş ve bu tarihin üzerinden 8 iş günü sonrası olan 11/10/2022 tarihinden itibaren sigorta şirketi aleyhine yasal faiz işletilmiştir. Diğer davalılar aleyhine ise kaza tarihinden itibaren yasal faiz işletilmiştir.

Davalı sigorta şirketinden her ne kadar araç mahrumiyet zararı talep edilmiş ise de; araç mahrumiyet zararının poliçe teminatı kapsamında kalmaması sebebiyle davalı sigorta şirketi yönünden araç mahrumiyet zararı talebinin reddine karar verilmiştir.

Davalı sigorta şirketinin kaza tarihi olan 27/07/2022 tarihi itibariyle poliçede yer alan maddi hasarlı trafik kazalarında araç başına üst limiti 100.000,00 TL'dir, bu sebeple davalı sigorta şirketi poliçe limitini aşan zarardan sorumlu tutulmamıştır. Karar ve ilam harcı ve yargılama giderlerine hükmedilirken bu husus da ayrıca dikkate alınmıştır.

Davacının, KTK m.97 gereğince sigorta şirketine yazılı başvuru yapmış olması sebebiyle davanın zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığının kabulü gerekir. Trafik kazasından kaynaklı; sigorta şirketlerine karşı açılan davaların KTK m.97 gereğince zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığına dair; ... BAM 20. HD. 2024/... Esas ve 2024/... Kararında aynen,

"6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin birinci fıkrasında; "İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine ilişkin aşağıdaki hükümler uygulanır." hükmü yer almaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz. (... 4. Hukuk Dairesinin 2021/... Esas, 2022/ Karar sayılı ilamı aynı doğrultudadır.)

Eldeki davada, dava öncesi davalı sigorta şirketine başvuru şartının yerine getirilmiş olması karşısında ayrıca zorunlu arabuluculuğa başvurulması gerekmediği halde davacı yanca arabuluculuğa başvurulmuş olmasından dolayı ortaya çıkan ücretin davalıya yüklenmesi mümkün bulunmadığından, arabuluculuk ücretinin davacıya yüklenmesi doğru olmuştur."

şeklinde, KTK m.97 sebebiyle sigorta şirketine karşı açılan davaların zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığı ve zorunlu arabuluculuk giderinin davacıya yükletilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Bu nedenle eldeki davada, diğer davalıların da tacir olmadığı anlaşılmakla, zorunlu arabulucuya ödenen ücretin davacıdan tahsiline karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM: Ayrıntısı ve yasal gerekçesi izah edildiği üzere;

1. Hasar bedeli ve değer kaybı yönünden; 56.628,26 TL hasar bedeli ve 45.000,00 TL değer kaybının, davalı sigorta şirketinin poliçe limiti olan 100.000,00 TL ile sorumlu olması kaydıyla ve davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olan 11/10/2022 tarihinden, davalılar ... ve ... ... yönünden kaza tarihi olan 27/07/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,

2. Araç mahrumiyet zararı yönünden; 7.762,50 TL araç mahrumiyet zararının, kaza tarihi olan 27/07/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,

3. Davalı sigorta şirketi yönünden araç mahrumiyet zararı talebinin reddine,

4. Hasar bedeli ve değer kaybı yönünden hüküm tarihi itibariyle alınması gereken 6.942,22 TL karar ve ilam harcından; hasar bedeli ve değer kaybı yönünden yatırılmış 203,22 TL peşin harç ve 1.532,33 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 5.206,67 TL karar ve ilam harcının, davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, hazineye irat kaydına,

5. Davacı tarafından hasar bedeli ve değer kaybı yönünden yatırılmış 203,22 TL peşin harç ve 1.532,33 TL ıslah harcı toplamı olan 1.735,55 TL'nin, davalı sigorta şirketinin 1.624,33 TL ile sorumlu olması kaydıyla, davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,

6. Araç mahrumiyet zararı yönünden hüküm tarihi itibariyle alınması gereken 530,25 TL karar ve ilam harcından, araç mahrumiyet zararı yönünden yatırılmış 1,71 TL ve 130,85 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 397,69 TL karar ve ilam harcının davalılar ... ve ... ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak, hazineye irat kaydına,

7. Davacı tarafından araç mahrumiyet zararı yönünden yatırılmış 1,71 TL peşin harç ve 130,85 TL ıslah harcı toplamı olan 132,56 TL'nin davalılar ... ve ... ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,

8. Davacı tarafından yapılan 80,70 TL başvurma harcı, 3.187,25 TL keşif harcı, 3.200,00 TL bilirkişi ücreti, 750,00 TL keşif mahalline ulaşım gideri ve 1.189,50 TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 8.407,45 TL yargılama giderinin davalı sigorta şirketinin 7.685,70 TL ile sorumlu olması kaydıyla davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,

9. Hasar bedeli ve değer kaybı yönünden davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 hükümlerine göre hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,

10-Araç mahrumiyet zararı yönünden davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT m.13/2 hükümlerine göre hesaplanan 7.762,50 TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ... ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,

11-Davalı sigorta şirketi yönünden araç mahrumiyet zararı talebi reddolunduğundan ve davalı sigorta şirketi bu talep yönünden de kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 ve m.13/2 hükümlerine göre hesaplanan 7.762,50 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, davalı sigorta şirketine verilmesine,

12-Davanın zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığı anlaşılmakla; 6325 sayılı Kanunun 18/A maddesinin 12 ve 13. Fıkralarına göre; suç üstü ödeneğinden zorunlu arabulucuya ödenen 1.600,00 TL'nin davacıdan alınarak, hazineye irat kaydına,

13-HMK m.333 gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,

14-Gerekçeli kararın talep halinde taraflara tebliği ile tebliğ giderinin eksik olması halinde giderin talepte bulunandan alınmasına,

Dair; kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 09/05/2024

Katip

¸e-imzalıdır

Hakim

¸e-imzalıdır