Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/1373 E. 2024/558 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

...

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2018/

KARAR NO : 2024/

HAKİM : ... ...

KATİP : ... ...

DAVACI : ... - .... - .../...

VEKİLİ : Av. ...

DAVALI : ... - .... - .../...

VEKİLİ : Av. ... -

DAVA : Tazminat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 16/10/2018

KARAR TARİHİ : 02/05/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 10/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

İDDİA VE SAVUNMA:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili ile davalı arasında müvekkilin ticari mallarına ilişkin saklama sözleşmesi bulunduğunu, davalı, ... Soğuk Hava Deposunun işletmecisi olup; müvekkilin kestane şekeri üretmek için kullandığı soyulmuş kuru kestanelerin muhafazası için davalı ve müvekkili anlaştıklarını, buna göre, ardiye işletmecisi kendisine bırakılan malları muhafaza etmekte, müvekkili üretim için gerekli gördüğü ölçüde depoda muhafaza ettiği malları müvekkilinin tasarrufuna bırakmakta, müvekkil ise deponun kullanılmasına yönelik davalıya kira bedeli ödediğini, müvekkilinin sözleşmesel edimlerini aksatmadan davalıya ödediğini, ancak 19.06.2018 tarihinde depoda gerçekleşen yangın sebebiyle müvekkilin malları zayi olduğundan ardiyeci davalı ifasını gerçekleştiremediğini, anılan Yangın: Raporunun sonuç kısmında; “Belirlenemeyen bir nedenle soğuk hava deposu içerisinde yangının çıktığı kanaatine varılmış olup, yangın çıkış yerinin ve yangın çıkış nedeninin bilirkişi tarafından tespiti uygundur” denilmiş, yangına ilişkin idarece veya mahkemelerce şimdiye dek bir tespit yapılmamıştır. İşbu davamız, BK. 112 sözleşmeye aykırılık sebebine dayanmakta olup, yasa maddesinin ifade ettiği üzere ardiye işleten davalı aleyhine kusur karinesi mevcut olduğunu, yangının sebebi hususunda dava tarihi itibariyle bir belirsizlik mevcut olsa dahi, yangının davalının deponun bakım, onarım, gözetimine ilişkin ihmalinden veya kasti bir hareketinden kaynaklanmadığının ispat yükü davalıda olduğunu, yine anılan raporda müvekkilin zarar beyanı “7 olu depoda 12 ton civarı soyulmuş kuru kestane” olarak ifade edildiğini, zararın tazmini hususunda davalıya ihtarname gönderildiğini, ancak ihtarnameye bir cevap verilmediğini, müvekkilinin zayi olan malı; Mahkemeye ibraz etmiş olduğumuz ... Soğuk Hava Deposu yetkilisince imza edilmiş giriş-çıkış fişlerinin gösterdiği üzere; 10.320 kg. soyulmuş kuru kestane olduğunu, söz konusu kestaneler iyi kalitede olup, piyasa satış fiyatı kilosu 30.00 TL'den yapıldığını, müvekkilinin kestane şekeri üretici olması ve ham maddesinin zayi olması nedenleriyle kestane şekeri üretimini sağlayamamış bu ürünlerden elde edeceği kardan mahrum kaldığını, müvekkilinin kestane şekeri üretiminde; 1 kilo kestaneden yaklaşık 1,5 kilo kestane şekeri üretmekte, kestane şekeri kilo satışını en az 80.00 TL'den yaptığını, piyasa satış fiyatı emsal satış değerlerine göre değişkenlik arz ettiğini, müvekkilinin sonuç itibariyle hammaddeden yüksek oranda kar sağladığını, kestane şekeri üretiminin maliyeti ve satış karının teknik bir değerlendirmeye tabi tutularak, mahrum kalınan kar kaleminin belirlenmesi gerektiğini, bu husus bilirkişilerce yapılacak inceleme neticesinde açığa çıkacağından davamızı belirsiz alacak davası olarak açtıklarını, bu nedenlerle yangına sebep verecek bakım tadilat eksiklikleri, yangına ilişkin önlemlerin ne suretle alındığı hususlarının tartışmaya açılması gerekli ise de; ticari saklama akdi çerçevesinde bu hususun ispat yükü davacı müvekkilde olmayacağını, zarar kavramının açıkça sözleşmenin ifa edilememesinden doğan zarar olduğu, müspet zarar kapsamının mahrum kalınan kârı da içerdiği hususları gözetilerek, davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacı fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak hmk md. 107’ye göre belirsiz alacak davası açmış olup, davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasının mümkün olmadığını, davacı taraf, davanın taraflar arasında TBK 561. Madde kapsamında değerlendirilmesi gereken bir vedia akdi olduğu iddiasında bulunmuş ve bu sebeple de müvekkil davalının, davacının uğramış olduğu zararı gidermekle yükümlü olduğu iddialarına yer vermiştir. Ancak taraflar arasında akdedilmiş herhangi bir saklama sözleşmesi bulunmadığını, bilindiği üzere HMK 190. Madde de açıkça “İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.” Hükmü amir olduğunu, Yasanın amir hükmü gereği davacı tarafın iddia da bulunduğu taraflar arasında bir saklama sözleşmesi olduğu hususunu ispat ile mükellef olduğunu, davacı taraf ve müvekkil basiretli tacirdir. İş bu sebeple davacı taraf da delil listesinde depo giriş çıkış fişlerine dayanmış ve saklama sözleşmesi kapsamında müvekkile ödeme yaptığını iddia ettiğini, yargılama aşamasında taraflara ait ticari defter ve kayıtlar incelendiğinde de açıkça görüleceği üzere taraflar arasında davacı tarafın iddia ettiği şekilde bir ticari ilişki mevcut olmayıp iş bu durum tarafların ticari defterleri ile de ortaya çıkacağını, yine davacı taraf her ne kadar yangın raporunda 12 ton civarı soyulmuş kestane olduğu bununla ilgili talepte bulunduğunu belirtmiş ise de yangın raporunda ki beyanlar tamamen davacının itfaiye'ye yangının olduğu gün şifahen belirtmiş olduğu tek taraflı beyanlara ait olup lehe delil olarak değerlendirilmesi de hukuken mümkün olmadığını, davacı kestanelerini müvekkile teslim edildiği iddiasında bulunmakta ise de davacı tarafa ait ticari kayıtlar davacı tarafın sevk irsaliye ve faturaları ile davalı kayıtları incelendiğinde de iş bu durumun maddi gerçekle örtüşmediği açıkça ortaya çıkacak ve ispata kavuşacağını, aksinin tek taraflı ve sonradan düzenlenebilecek belgeler ile de ispatı mümkün olmadığını, 19.06.2018 tarihinde çıkan yangın ile alakalı olarak davalı müvekkilin oluşacak zararlarda sorumlu olduğu ve yangında hukuken kusuru bulunduğu hususunda herhangi bir itirazımız ve ihtilaf bulunmadığını, işbu davada dava konusu; davalı tarafından davacı da olduğu iddia edilen kestane'nin davalı uhdesinde olup olmadığı, davalı uhdesinde davacı'ya ait ürün var ise miktarı ve ürünün nevi cinsi kalitesi ve bedeli noktasında ihtilaf bulunduğunu, davacının iddialarını ve taleplerini kesinlikle kabul etmemekle birlikte müddeabihe uygulanması istenen faizin başlangıç tarihinin ihtarname tebliğ tarihi olarak belirtilen temerrüt tarihi olarak belirlenmesi kabul edilemeyeceğini, faiz başlangıç tarihi davanın kabulü halinde 100,00TL yönünden dava tarihi ıslah olması durumunda ıslah edilen alacak talebi içinde ıslah tarihinden itibaren olarak belirlenmesi gerektiğini, tüm bu sebeplerle davacı tarafından açılan haksız ve hukuka uygun olmayan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER:

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, tarafların karşılıklı beyan dilekçeleri, ... Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığı yangın raporu, ihtarname, ... Soğuk Hava Deposu Giriş ve Çıkış Fişleri, 1. Sınıf soyulmuş kuru kestane emsal fiyat araştırması, ödeme belgeleri, bilirkişi raporu, yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.

KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME :

Dava, davalının soğuk hava deposunda meydana gelen yangın sebebiyle davacının zayi olan mallarına ilişkin tazminat istemine ilişkindir.

Taraflara usulüne uygun davetiye tebliğ edilerek, taraf teşkili sağlanmıştır.

Tarafların ticari defterleri talep edilmiş, davalı tarafça ibraz edilen ticari defteler bir mali müşavir bilirkişiye tevdi edilmiştir.

Mali müşavir bilirkişinin raporunda özetle: İnceleme gün ve saatinde yalnızca Davalının hazır bulunduğu, Davalı tarafın 2017 ve 2018 Yılı Yevmiye Defter kayıtları incelendiğinde 10 ton 320 kg. kestane saklanmasi şeklinde bir ticari ilişki bulunmadığı, davacı tarafın depo giriş fişi olarak sunduğu emtiaların teslim belgelerinin davalı tarafın ticari defterlerinde kaydının bulunmadığı, saklama sözleşmesi kapsamında herhangi bir ödemenin yapılmadığı, fatura, havale, çek ya da nakit kasa tahsilatına dair kayda rastlanmadığı, davalı tarafın ticari defterlerinde 19.06.2018 Tarihinde davacı tarafça davalıya kestane emtiasıyla ilgili teslim kaydının mevcut olmadığı, davalının Ticari defter kayıtları haricinde 19.06.2018 tarihli İtfaiye Yangın Raporunda “... nin bölümünde kiracı olarak bulunan ...' e ait 7 numaralı depoda 12 ton civarında soyulmuş kuru kestanenin yanmak, islenmek, ıslanmak Ve hararetten kavrulmak suretiyle zarar gördüğü, zarar ziyan tespitinin bilirkişi tarafından yapılması uygundur” şeklinde tespitin bulunduğu, Maddi Tazminat hususunda davalının 2017 ve 2018 yılına ait tutmuş olduğu Ticari Defterlerin TTK'nın 64.cü maddesine göre yasal süresi içerisinde noter açılış onaylarının Ve yine yasal süresi içinde Yevmiye defterlerinin noter kapanış onayının yapıldığı, Tek Düzen Hesap planına uygun olarak düzenli bir şekilde tutulduğu, Kanunlara uygun olarak tutulan Ticari defterlerin bu davada delil teşkil edebileceği mütalaa edilmiştir.

Mahkememiz yargılaması sırasında davacı vekiline giriş çıkış fişlerinin asıllarını ibraz etmek üzere süre verilmiş olup, davalı asilin ıslak imzalı belge asılları dosyaya celbedilerek, dosyaya sunulan giriş çıkış fişlerindeki teslim alan kısımlarındaki imzaların davalıya ait olup olmadığı hususunda rapor tanzimi için dosya ve celbedilen belgeler grafolog bilirkişiye tevdi edilmiştir.

Grafolog bilirkişinin mahkememize sunmuş olduğu bilirkişi raporunda özetle: inceleme ve bulgular başlığı altında imza incelemesi bölümünde maddeler halinde belirttiğim, benzerlikler neticesinde; (1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24) numara ile tanımlandırdığım, inceleme konusu belgeler üzerinde atılı bulunan imzaların, ...'ya ait karşılaştırmaya esas imzaları arasında gözlediğim benzerliklere atfen, ... eli ürünü olduğu, (25, 26, 27, 28, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 38 ve 39) numara ile tanımlandırdığım, inceleme konusu bulgular üzerinde atılı bulunan el hareketlerinin sizgisel şekillerden oluşan kaligrafik ve karakteristik söz konusu el hareketlerinin ... eli ürünü alip. almadığı hususunda müspet ya da menfi bir kanaat bildirmenin mümkün olamadığını, (13 ve 29 ) numara ile tanımlandırdığım, inceleme konusu belgeler üzerinde atılı herhangi bir imza ve karşılaştırma yapılmadığı mütalaa edilmiştir.

Mahkememiz yargılaması sırasında dava dosyası, ibraz edilen deliller ve davacı ve davalı kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak davacının var ise alacaklı olduğu miktar ve faizinin belirlenerek rapor tanzim edilmek üzere dosya SMMM bilirkişiye tevdi edilmiştir.

SMMM bilirkişinin mahkememize sunmuş olduğu bilirkişi raporunda özetle: 17.11.2020 tarihli bilirkişi raporuna göre sıralanmış olan 1, 2, 3, 4, 5,6,7 8,9 10,11 ,12,14 ,15 ,16 ,17 ,18 ,19 ,20, 21, 22, 23, 24 numara ile numaralandırılan davalı taraf el ürünü olduğu kanaatine varılan giriş belgelerine göre Davalı tarafa ait Soğuk Hava Deposuna teslim edilen Ürün Miktarı 7.210 KG olduğu ve çıkışı yapılan Ürün Miktarının 1.690 KG olduğu ve Soğuk Hava Deposunda davaya konu yangın sırasında kalan Ürün Miktarının bu duruma göre 5.520 KG olacağı hesaplandığı, 13 ve 29 numara ile numaralandırdığı imza olmayan belgelerdeki ürün miktarları toplamı 460kg*650 kg toplamda 1.110 KG olduğu, 17.11.2020 tarihli bilirkişi raporuna göre sıralanmış olan 25, 26, 27, 28, 30, 31,32 ,33 , 34 ,35 ,36 ,37 ,38 ,39 numara ile numaralandırılan giriş çıkış evraklarındaki imzanın davalı taraf el ürünü olup olmadığı konusunda kanaat bildirilmeyen ürün tutarının 3.760 KG olduğu hesaplandığını, dava dosyasına kestane fiyatları tespit edecek bilgi ve belge sunulmamış olduğu için Sayın Mahkemeniz tarafından İlgili dönemlerdeki ürünle ilgili ... Halinden veya benzeri kurumlardan Fiyat Listesi istenmesi yada Gıda Mühendisi bilirkişisinden görüş istenmesi ile fiyat tespiti yapılması sonucunda maddi kayıp tutarının hesaplanabileceği mütalaa edilmiştir.

Dosya önceki SMMM bilirkişisi ve gıda mühendisi bilirkişiden oluşan bilirkişiden oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilerek, kestane fiyatlarına ilişkin gelen belgeler dosyaya eklenerek, dosya kapsamında oluşan maddi kayıp tutarının ve zararın hesaplanarak rapor tanzimi talep edilmiştir.

Bilirkişi heyetinin mahkememize sunmuş olduğu bilirkişi raporunda özetle: 17.11.2020 tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda Davalı taraf el ürünü olduğu kanaatine varılan giriş belgelerine göre kalan Ürün Miktarının 5.520 KG olacağı ve soyulmuş kestane kg fiyatının ise ortalama 36 TL olacağı durumuna göre(5.520*36) 198.720,00 TL davacı tarafın maddi kayba uğradığı mütalaa edilmiştir.

Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu dava değeri arttırım dilekçesinde; dava dilekçesi ile talep etmiş olduğu 100,00 TL olan belirsiz alacak dava değerini 198.620,00 TL arttırarak 198.720,00 TL olarak arttırmıştır.

O halde yapılan yargılama ve toplanan delillerden, davacı tarafından davalı aleyhine açılan tazminat davasında mahkememizce ticari defterler üzerinde bilirkişi incelemesine karar verilerek, defter inceleme yaptırıldığı, mahkememiz yargılaması sırasında davacı vekiline giriş çıkış fişlerinin asılları ve davalı asilin ıslak imzalı belge asılları dosyaya celbedilerek, dosyaya sunulan giriş çıkış fişlerindeki teslim alan kısımlarındaki imzaların davalıya ait olup olmadığı hususunda rapor tanzim için dosya ve celbedilen belgelerin grafolog bilirkişiye tevdi edildiği, grafolog bilirkişinin raporunda; (1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24) numara ile tanımlandırdığım, inceleme konusu belgeler üzerinde atılı bulunan imzaların, ...'ya ait karşılaştırmaya esas imzaları arasında gözlediğim benzerliklere atfen, ... eli ürünü olduğu, (25, 26, 27, 28, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 38 ve 39) numara ile tanımlandırdığım, inceleme konusu bulgular üzerinde atılı bulunan el hareketlerinin çizgisel şekillerden oluşan kaligrafik ve karakteristik söz konusu el hareketlerinin ... eli ürünü alip. almadığı hususunda müspet ya da menfi bir kanaat bildirmenin mümkün olamadığının mütalaa edildiği, kestane fiyatlarına ilişkin gelen belgeler dosyaya eklenerek, dosya kapsamında oluşan maddi kayıp tutarının ve zararın hesaplanarak rapor tanzimi için dosya ve ekleri önceki SMMM bilirkişi ve gıda mühendisi bilirkişiye tevdi edildiği, bilirkişi heyetinin mahkememize sunmuş olduğu raporda davacı tarafın 198.720,00 TL maddi kayba uğradığının mütalaa edildiği,

Netice olarak yangın ile davacının davaya konu kestane ürünlerinin zarar gördüğünün sabit olduğu, ancak kaç kg. kestane ürünün zarar gördüğünün sabit olmadığı, grafolog bilirkişisinden aldırılan bilirkişi raporu ile sıralanmış olan 1, 2, 3, 4, 5,6,7 8,9 10,11 ,12,14 ,15 ,16 ,17 ,18 ,19 ,20, 21, 22, 23, 24 numara ile numaralandırılan davalı tarafın el ürünü imzalarını taşıyan belgelere göre 5.520 kg. soyulmuş kestane ürünün ziyaa uğradığı ve aldırılan bilirkişi raporuna göre kg.ortalamasının 36 TL olarak kabul edilmesi gerektiği, netice olarak davacının davalıdan 198.520,00 TL alacağının ispatlandığı anlaşılmakla davanın kabulüne karar vermek gerekmiş olup, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,

1. Davacının davasının KABULÜ ile 198.520,00 TL'yi 16/10/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

2. Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 13.560,90 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 35,90 TL'nin mahsubu ile bakiye 13.525,00 TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,

3. Davacı tarafından yapılan; bilirkişi gideri 4.450,00 TL, posta, talimat ve tebligat gideri 400,25 TL olmak üzere toplam 4.850,25 TL yargılama gideri ve 35,90 TL peşin harç olmak üzere toplam 4.886,15 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4. Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

5. Davacı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 31.763,20 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6. HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,

Dair, davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.02/05/2024

Katip ...

¸e-imzalıdır.

Hakim ...

¸e-imzalıdır.