Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/866 E. 2024/533 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

BURSA

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2023/

KARAR NO : 2024/

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ : Av.

DAVALILAR:1- ...

  2.  ... 

VEKİLİ : Av.

DAVALI : 3- ...

VEKİLİ : Av.

DAVALI : 4- ...

VEKİLİ : Av.

DAVALI : 5- ...

DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 28/08/2023

KARAR TARİHİ : 25/04/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 29/07/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Dava dilekçesinde özetle; dava dışı sürücüsü ... ve ... maliki sigortası ... Sigorta olan ... plakalı aracın, sürücüsü ... ve ... maliki sigortası ... Sigorta olan ... plakalı aracın kusurlu hareket etmeleri neticesinde 28/07/2021 tarihinde ... Yolunda 42+900 kmsinde meydana gelen k aza neticesinde müvekkiline ait oto korkuluk vb. Malzemelere zarar verdiğini, yapılan keşif ve hesaplamalar neticesinde 9.672,00 TL tahsili amacıyla davalılardan ödem talep ettiklerini, ... Sigorta tarafından 4.836,00 TL ödeme yapıldığını, kalan ödemelerin yapılmadığı gibi eski halede getirilmediğini, bunun üzerine ... 19. İcra Müdürlüğü'nün 2022/... Esas sayılı dosyasında hasar bedeli olan 5.189,03 TL için takip başlattıklarını, davalıların haksız itirazı üzerine takibin durduğunu, açıklanan nedenlerle mahkemece re 'sen gözetilecek esaslar dahilinde ilişkin dava, hak ve alacakları saklı kalmak kaydıyla, davanın kabulü ile ... 19. İcra Müdürlüğü'nün 2022/... Esas sayılı dosyasında vaki itirazın iptali ile takibin 5.189,03 TL ve işlemiş faiz yönünden devamına, %20'den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama ücreti ile vekalet ücretinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın 1 yıllık hak düşürücü süreye tabi olan itirazın iptali davasını 28/08/2023 tarihinde açmasının usule aykırılık teşkil etmekte olup açılmış olan davanın usulden reddedilmesi gerektiğini, müvekkilinin aracını KTK Zorunlu Mali Sorumluluk Poliçesi kapsamında sigortalı olup istemlerin tamamı iş bu poliçe kapsamında sigorta şirketinden talep edilmesi gerektiğini, söz konusu kazada müvekkilinin hiçbir kastı veya ağır bir kusuru bulunmadığını, açıklanan nedenlerle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine, mahkeme aksi kanaatte ise davacının itirazın iptali talebinin ve icra-inkar tazminatı talebinin reddine, davacının icra takibinin konusu olan meblağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın 1 yıllık hak düşürücü süreye tabi olan itirazın iptali davasını 28/08/2023 tarihinde açmasının usule aykırılık teşkil etmekte olup açılmış olan davanın usulden reddedilmesi gerektiğini, müvekkilinin aracını KTK Zorunlu Mali Sorumluluk Poliçesi kapsamında sigortalı olup istemlerin tamamı iş bu poliçe kapsamında sigorta şirketinden talep edilmesi gerektiğini, söz konusu kazada müvekkilinin hiçbir kastı veya ağır bir kusuru bulunmadığını, açıklanan nedenlerle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine, mahkeme aksi kanaatte ise davacının itirazın iptali talebinin ve icra-inkar tazminatı talebinin reddine, davacının icra takibinin konusu olan meblağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Anonim A.Ş. Cevap dilekçesinde özetle; KTK 97 uyarınca sigorta şirketine kanunda belirtilen evraklar ile müracaat edilmediğini, rücu zamanaşımının 2 yıl olduğunu, dava süresinde ikame edilmediğinden zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, dava dilekçesinde bahsi geçen 28/07/2021 tarihli kazaya karıştığı belirtilen ... plakalı araç, müvekkil şirkete 18/07/2021 - 18/07/2022 tarihleri arasında geçerli olmak üzere numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Poliçesi ile sigortalı olduğunu, sigortalılarının kusuru oranında olmak üzere maddi zararlarda araç başına azami 43.000,00 TL ile sınırlı olduğunu, gerekli hesaplamaların ve incelemelerin yapılması gerektiğini, açıklanan nedenlerle sigorta şirketine usulüne uygun ve kanunda belirtilen evraklarla başvuru yapılmadığından davanın reddine karar verilmesini, hak düşürücü süre geçmiş ise davanın usulden reddini, mahkeme aksi kanaatte ise, icra takibine yaptıkları itirazın devamına, davacının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun itirazın iptali talebinin reddine, haksız takip ve dava nedeniyle %20'den az olmamak üzere davacı aleyhinde kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, icra inkar tazminatı talebinin reddini, 7327 sayılı yürürlükteki kanunun huzurdaki dosyaya uygulanmasını. müvekkili şirket temerrüde düşmediğinden, dava tarihinden itibaren taraflar açısından yasal faiz uygulanmasını, haksız ve yasal dayanağı bulunmayan davanın reddi ile aleyhimize hüküm kurulmaması halinde, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş cevap dilekçesinde özetle; KTK 97 uyarınca sigorta şirketine usulüne uygun olarak müracaat edilmediğini, yetki itirazlarının olduğunu, davacının taleplerinin zaman aşımına uğradığını, itirazlarının baki kalmak kaydıyla davacı taraf onarıma ilişkin herhangi bir fiyat çalışması yapmadan müvekkili şirketten hasar bedelini talep etmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, açıklanan nedenlerle davanın usulden reddine, aksi kanaat halinde davanın esastan reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Deliller; ... 19. İcra Dairesi'ne, ... Sigorta A.Ş.'ye yazılan müzekkereye cevap verildiği cevabi yazının dosya arasında olduğu anlaşılmaktadır.

Adli Trafik ve İnşaat Mühendisi Bilirkişilerin Müşterek Raporlarının Sonuç Kısmı: "... plakalı kamyonet sürücüsü ...’ın trafik görevlilerinin kaza sonrasında ... görüntülerini izlediklerinde sürücünün net bir şekilde kırmızı ışık ihlali yaptığı tespit edilmiştir. Ayrına kavşağa geldiği esnada sola dönüş şeridini kullanmadan orta şeritten gelerek sola dönüş yaptığı (Sürücülerin şehir dışı yollarda 150 metre önce, şehir içi yollarda 30 metre ve kavşaklarda şerit değiştirmesi yasaktır.) sürücünün kavşağa gelmeden 150 metre önce döneceği şeride girmesi ve bu şerit üzerindeki trafiği takip etmesi gerekirdi. Trafik açısından kavşağın yoğun olması nedeniyle olası kazaların asgariye indirilmesi için kavşağa trafik lambaları konulduğu halde sürücü seyir halindeki hızıyla kavşağa giriş yaptığı, trafik kurallarına özen göstermesi gerekirken özen göstermeden dikkatsiz, dalgın araç kullandığı ve kırmızı ışık ihlali yaptığı tespit edilmiştir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 84/a Maddesinde belirtilen ve sürücülere ait asli kusurlardan olan “KIRMIZI IŞIKLI TRAFİK İŞARETİNDE GEÇMEK.” 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 47/1-b Maddelerinde belirtilen ve sürücülere ait kusurlardan olan; “Trafik ışıklarına uymak zorundadırlar. ” 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 84/f. Maddesinde belirtilen ve sürücülere ait asli kusurlardan olan “ DOĞRULTU DEĞİŞTİRME MANEVRALARINI YANLIŞ YAPMA” 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 53/1-b Maddesinde belirtilen ve sürücülerin sola dönüş kurallarından olan “Dönüş işareti vermeye, hızını azaltmaya, dönüşe başlamadan sağdan gelen taşıtlara ilk geçiş hakkını vermeye, döneceği yolun gidişe ayrılan kısmına girmek üzere, arkadan gelen ve sola dönecek diğer araçları engellememek için dönüşü geniş kavisle yapmaya, dönüş sırasında karşı yönden gelen ve emniyetle duramayacak kadar yaklaşmış olan araçların geçmesini beklemek zorundadırlar.” Kurallarını ihlal ettiği için BU KAZANIN OLUŞUMUNDA %75 (YÜZDE/YETMİŞBEŞ) ORANINDA KUSURLU OLDUĞU GÖRÜŞ VE KANAATİNE VARILMIŞTIR. ... plakalı çekici sürücüsü ...’in ise kavşak kollarından kendi istikametine yeşil ışık yandığı için kavşağa girerek yoluna devam ettiği, ancak kazanın meydanagetirdiği hasar, görüntü kayıtları ve araçların sürüklenme mesafeleri sürücünün seyir halindeki hızı ile kavşağa giriş yaptığı anlaşılmaktadır. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 57/1-a Maddesinde belirtilen “Kavşağa yaklaşan sürücüler kavşaktaki şartlara uyacak şekilde yavaşlamak, dikkatli olmak, ilk geçiş hakkı olan araçların önce geçmesine imkan vermek zorundadırlar.” kuralını ihlal ettiğinden BU KAZANIN OLUŞUMUNDA %25 (YÜZDE/YİRMİBEŞ) ORANINDA KUSULU OLDUĞU GÖRÜŞ VE KANAATİNE VARILMIŞTIR. • Keşif özeti raporunda hesaplanan KDV hariç 9.672,00 TL zarar bedelinin piyasa koşullarına uyumlu olduğu görülmüştür. • Kusur oranları dikkate alındığında zara bedeli aşağıdaki şekilde pay edilmiştir. 9.672,00 x 0,75 = 7.254,00 TL (... plakalı araç) 9.672,00 x 0,25 = 2.418,00 TL (... plakalı araç)" şeklindedir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ, HUKUKİ KABUL VE GEREKÇE

Dava, trafik kazasından kaynaklı maddi hasarın tahsili istemine yönelik başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.Eldeki davaya konu trafik kazası ile ilgili somut değerlendirmeye yer vermeden önce, davalıların sorumluluğunun hukuki temeli ile ilgili kısa açıklamalara değinmekte fayda vardır. Trafik kazası nedeniyle üçüncü kişilerin uğradığı zararlardan; sürücü TBK m.49'da ifadesini bulan haksız fiil hükümlerine göre, işleten ise KTK m.85'te ifadesini bulan tehlike sorumluluğu hükümlerine göre, sigorta şirketi ise KTK m.91 hükmü gereğince sözleşme hükümlerine göre sürücünün kusuru oranında müteselsilen sorumludur. Burada dikkat edilmesi gereken husus, işleten ve onun sorumluluğunu üstlenen sigorta şirketinin sürücünün kusuru oranında zarardan sorumlu olmalarıdır. Araç sürücüsünün kusursuz olması halinde, sürücü haksız fiil hükümlerine göre zarardan sorumlu olmayacağından işleten ve sigorta şirketinin de zarardan sorumlulukları doğmayacaktır. Bu bağlamda davamıza konu trafik kazasında, kazaya karışanların kusurlu hareketleri ve kusur oranlarının belirlenmesi; sürücü, işleten ve sigorta şirketinin sorumluluğunun belirlenmesi yönünden önem arz etmektedir. Bu açıklama ışığında dosyamıza konu trafik kazası değerlendirildiğinde, mahkememizce davaya konu trafik kazasına karışanların kusurlu hareketleri ve kusur oranlarının tespiti ile davacının oto korkuluk zararının ne kadar olduğu ve davacının keşif özeti raporunda hesapladığı zarar bedelinin piyasa koşullarına uygun olup olmadığının hesaplanması için dosya bir adli trafik bilirkişisi ile bir inşaat mühendisine tevdi edilmiştir.

Sunulan raporda davalı sigorta şirketinin sigortaladığı aracın sürücüsünün tam kusurlu olduğu ve davacının keşif özeti raporunun piyasa koşullarına uygun olduğu tespit edilmiştir. Bilirkişi raporu, kazanın oluş şekline ve kaza ile ilgili tutulan belgeler ile somut piyasa araştırmalarına göre hazırlanmış olduğundan hükme esas alınmıştır. Bilirkişi raporu doğrultusunda itirazın iptaline karar verilmiştir. Ancak, mahkememizce bir kusur belirlemesi yapıldığından icra dosyasındaki asıl alacak miktarının davalı tarafça belirlenebilir olmadığı kanaatiyle icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir. Davacının, KTK m.97 gereğince sigorta şirketine yazılı başvuru yapmış olması sebebiyle davanın zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığının kabulü gerekir. Trafik kazasından kaynaklı; sigorta şirketlerine karşı açılan davaların KTK m.97 gereğince zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığına dair; ... BAM 20. HD. 2024/... Esas ve 2024/... Kararında aynen, "6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin birinci fıkrasında; "İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine ilişkin aşağıdaki hükümler uygulanır." hükmü yer almaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz. (... 4. Hukuk Dairesinin 2021/ Esas, 2022/ Karar sayılı ilamı aynı doğrultudadır.) Eldeki davada, dava öncesi davalı sigorta şirketine başvuru şartının yerine getirilmiş olması karşısında ayrıca zorunlu arabuluculuğa başvurulması gerekmediği halde davacı yanca arabuluculuğa başvurulmuş olmasından dolayı ortaya çıkan ücretin davalıya yüklenmesi mümkün bulunmadığından, arabuluculuk ücretinin davacıya yüklenmesi doğru olmuştur." şeklinde, KTK m.97 sebebiyle sigorta şirketine karşı açılan davaların zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığı ve zorunlu arabuluculuk giderinin davacıya yükletilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Bu nedenle eldeki davada zorunlu arabulucuya ödenen ücretin davacıdan tahsiline karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM: Ayrıntısı ve yasal gerekçesi izah edildiği üzere;

1. Davanın Kabulü ile; ... 1. Genel İcra İcra Dairesinin 2023/... Esas sayılı icra dosyasında davalıların yaptığı İtirazın İptaline ve davalılar hakkında yürütülen icra takibinin, 5.189,03 TL asıl alacak ve 294,48 TL işlemiş faiz üzerinden takip talebindeki şartlar dahilinde aynen devamına,

2. İcra dosyasındaki asıl alacak miktarının davalı tarafça belirlenebilir olmaması sebebiyle icra inkar tazminatı talebinin reddine,

3. Hüküm tarihi itibariyle alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, hazineye irat kaydına,

4. Davacı tarafından yapılan 3.600,00 TL bilirkişi ücreti ve 817,00 TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 4.417,00 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

5. Davalılar tarafından herhangi bir yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

6. Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 hükümlerine göre hesaplanan 5.189,03 TL nispi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,

7. Davanın zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığı anlaşılmakla; 6325 sayılı Kanunun 18/A maddesinin 12 ve 13. Fıkralarına göre; suç üstü ödeneğinden zorunlu arabulucuya ödenen 3.200,00 TL'nin davacıdan alınarak, hazineye irat kaydına,

8. HMK m.333 gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,

9. Gerekçeli kararın talep halinde taraflara tebliği ile tebliğ giderinin eksik olması halinde giderin talepte bulunandan alınmasına,

Dair; kabul edilen miktarın istinaf sınırının altında kalması sebebiyle HMK m.341/2 gereğince kesin olmak üzere karar verildi. 25/04/2024

Katip

¸e-imzalıdır

Hakim

¸e-imzalıdır