Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/1225 E. 2024/5 K.

T.C. BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

BURSA

1.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2023/1225 Esas

KARAR NO : 2024/5

HAKİM : ... ...

KATİP : ... ...

DAVACI : ... - ...

VEKİLİ : Av. ... - [16089-80368-..] UETS

DAVALILAR : 1- ... - ...

  2.  ... .  ... 

..., ...

DAVA : İtirazın İptali (Kefalet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 06/10/2023

KARAR TARİHİ : 03/01/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 03/01/2024

Mahkememizde görülen İtirazın İptali (Kefalet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının açık yargılaması sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Dava dilekçesinde özetle; Davalı borçlu ve kefilin Orhaneli İcra Dairesinin 2023/... Esas sayılı dosyasına sundukları itirazlarının iptali ile icra takibine kaldığı yerden devam edilmesine, haksız ve hukuka aykırı olarak itiraz eden davalılar aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ, HUKUKİ KABUL VE GEREKÇE

Dava, esnaf ve kefalet kredi kooperatifinin kullandırdığı kredi borcunun ödenmesine yönelik başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Ticari davaların hangi davalar olduğu TTK m.4'te tanımlanmış ve belirlenmiştir. Bu maddeye göre ticari davalar; mutlak ticari davalar, nispi ticari davalar ve yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç gruba ayrılır.

Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK.nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.

Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. TTK.nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi hem de iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. Ticari iş karinesinin düzenlendiği TTK’nın 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmez. TTK, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; eldeki dava kredi sözleşmesinin kaynaklı bir uyuşmazlık olduğundan ve kredi sözleşmelerinden kaynaklı davalar TTK'da mutlak ticari davalar arasında sayılmadığından eldeki davanın mutlak ticari dava olduğunu söyleyebilemeye olanak yoktur.

Davanın nisbi ticari dava olabilmesi için her iki tarafın tacir olması ve işin ticari işletmelerini ilgilendirmesi gerekmektedir. Davacı kooperatiftir ve Kanun gereğince tacirdir. Davalılardan ... kredinin asıl borçlusu, Kenan ise kredi sözleşmesinin kefilidir. Mahkememizce her iki davalının kredi sözleşmesinin imza edildiği 2022 yılı itibariyle tacir olup olmadıkları ile ilgili araştırma yapılmış ve kayıtlı olunan vergi dairelerine müzekkere yazılmıştır.

Davalılardan ... 2022 yılı itibariyle vergi beyannamesi vermemiştir. Bu durumda davalı ...'in esnaf sınırını aştığını söyleyebilmeye olanak yoktur, keza davalı ... bilanço usulü de defter tutmamaktadır.

Davalılardan Kenan ise işletme hesabı usulüne göre defter tutmakla beraber 2022 yılında yaptığı iş itibariyle esnaf sınırını aşan satışlar yapmadığı ve bu sebeple tacir olmadığı anlaşılmaktadır.

Sonuç olarak; davanın mutlak ticari dava olmadığı ve davalıların her ikisinin de tacir olmaması sebebiyle davanın nisbi ticari dava olarak da kabul edilemeyeceği, bu durumda Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli mahkeme olmadığı, görevli mahkemenin Orhaneli Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu, mahkememiz ile Orhaneli Asliye Hukuk Mahkemesi arasında olumsuz görev uyuşmazlığı çıktığı anlaşılmakla; görev dava şartı yokluğundan davanın usulden reddi ile kararın kesinleşmesi halinde olumsuz görev uyuşmazlığını gidermek üzere dosyanın Bursa BAM 4. Hukuk Dairesine gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM: Ayrıntısı ve yasal gerekçesi izah edildiği üzere;

1. Hukuk Muhakemeleri Kanununun 114/1. c maddesi gereğince, mahkemelerin görevinin dava şartı olduğu anlaşılmakla; mahkememizin eldeki davada görevli mahkeme olmadığının tespiti ile dava şartı noksanlığı nedeniyle, HMK m.115 uyarınca, DAVANIN USULDEN REDDİNE,

2. Orhaneli Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli mahkeme olduğunun tespitine,

3. Orhaneli Asliye Hukuk Mahkemesi ile mahkememiz arasında, HMK m.21/1. c bendi gereğince olumsuz görev uyuşmazlığı çıktığından; kararın kesinleşmesi ile birlikte dosyanın olumsuz görev uyuşmazlığının çözümü ve yargı yerinin belirlenmesi yönünden re'sen Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesine GÖNDERİLMESİNE,

4. Harç ve yargılama giderlerinin HMK 331/2 maddesi gereğince yetkili ve görevli mahkemece hüküm altına alınmasına,

5. Gerekçeli kararın talep halinde taraflara tebliği ile tebliğ giderinin eksik olması halinde giderin talepte bulunandan alınmasına,

Dair; kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.03/01/2024

Katip ... Hakim ...

¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır