Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/1349 E. 2024/43 K.

T.C. BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/1349 Esas - 2024/43

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

BURSA

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2022/1349 Esas

KARAR NO : 2024/43

HAKİM :....

KATİP :...

DAVACI : YAPI VE KREDİ BANKASI ANONİM ŞİRKETİ - ...-

VEKİLİ : Av. ..... - [16822-28676-....] UETS

DAVALI : BURSA 7. İCRA DAİRESİ (KAPATILAN) - - [35756-96579-.....] UETS

DAVA : Sıra Cetveline İtiraz (İflas Tasfiyesinde Düzenlenen Sıra Cetveline Yönelik Kayıt Kabul Ve Terkin Talebi (İİK 235))

DAVA TARİHİ : 30/.../2022

KARAR TARİHİ : 10/01/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 02/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan Sıra Cetveline İtiraz (İflas Tasfiyesinde Düzenlenen Sıra Cetveline Yönelik Kayıt Kabul Ve Terkin Talebi (İİK 235)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde; "Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2021/248 E. sayılı dosyasından 13.10.2021 günü itibariyle .... STİL TEKSTİL SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.’nin iflasına karar verilmiş olup, Bursa 7. İflas Müdürlüğü’nün 2021/... İflas sayılı dosyası ile tasfiye işlemlerine başlandığı, Bursa 7. İflas Müdürlüğü’nün 2021/... İflas sayılı dosyasından, müflisten alacaklı olanların iflas dosyasına alacak kaydı yaptırması için süre verildiği, .... Stil Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti nin bankadan almış olduğu çek karnesi sebebiyle; Bankaca anılan şirkete verilen ve her bir çek yaprağı için 5941 sayılı yasanın 3/3. maddesi gereği ödenmesi garanti edilen çek garanti bedeli toplamı 16.625,00.-TL gayrinakit alacağın (gayrinakdi alacaklarımızın nakde dönüşmesi halinde nakde dönüşme tarihi itibariyle sözleşme gereği muhataba depo edilen miktardan daha fazla ödeme yapmamız halinde aradaki farkı daha sonra iflas masasına kaydettirme hakkı saklı tutularak) tamamının RÜÇHANLI 4. Sıraya kaydı için Bursa 7. İflas Dairesi’nin 2021/... İflas sayılı dosyasına 14.03.2022 tarih, KAYIT NO:33 alacak kayıt dilekçesi ile başvuru yapıldığı, İflas dosyasından hazırlanan ve tarafımıza 25.....2022 tarihinde e-tebligat yolu ile tebliğ edilen tensip zaptı kararında 16.625,00-TL Yapı ve Kredi Bankası A.Ş.'nin alacak kaydı ödenebilir durumda olan 5 adet çek bedeli olan alacak kaydına ilişkin olarak ödendiğinde dair bir belge dosyaya ibraz edilmediğinden borcu ispatlar belge bulunmadığından 4.Sıra alacak kaydının Reddine, denilerek müvekkil banka alacağının TAMAMININ reddedildiği belirtildiği, 14.03.2022 tarihli dilekçe ile Bankanın Müflis Şirketten, Çek yasasından kaynaklanan çek garanti bedelleri nedeniyle toplamda 16.625,00-TL alacaklı olduğu bildiridiği, İşbu dava tarihi itibari ile bankanın müflis şirketten güncelde 4 adet çekten dolayı 13.025,00-TL toplam gayrinakit alacağın mevcut olduğu, bu çeklerden; Banka tarafından iflas tarihinden önce müflis şirkete verilen ve karşılıksız şerhi verilmiş olan ve yine çek garanti tutarı ödeme riski taşıyan 4298324907819406 no’lu çek ile ilgili olarak; TCMB’nin 17.01.2020 Tarih, 31011 Sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 2020/1 Sayılı tebliği ile Bankaların 30.01.2020 tarihinden itibaren ibraz edilen çeklerle ilgili ödemekle yükümlü oldukları çek garanti bedelleri 2.225-TL olarak belirlemiş olup, işbu çekin garanti tutarları ibraz tarihi dikkate alındığında 1 adet çek için 2.225-TL olduğu, Müflis şirkete verilen ve karşılıksız şerhi verilmiş çeklerin hamilleri tarafından garanti tutarı ödemesi için bankaya ibraz edilmesi durumunda; bankanın işbu çeklerin garanti tutarını ödemek zorunda kalacağı, diğer üç çekle ilgili olarak; TCMB’nin 22.01.2022 Tarih, 31727 Sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 2022/3 Sayılı tebliği ile Bankaların 28.01.2022 tarihinden itibaren ibraz edilen çeklerle ilgili ödemekle yükümlü oldukları çek garanti bedelleri 3.600-TL olarak belirlenmiş olup, henüz ibraz edilmemiş diğer üç çekin garanti tutarı 3.600,00-TL.den toplam 10.800-TL olduğu, Şarta Bağlı Alacakların Da Yasa Gereği İflas Masasına Kaydı Mümkün olduğu, İflas İdaresinin Kararı Yasaya Aykırı olduğu, İflas idaresi “16.625,00-TL YAPI VE KREDI BANKASI AŞ 'nın alacak kaydı ödenebilir durumda olan 5 adet çek bedeli olan alacak kaydına iliskin olarak ödendigine dair bir belge dosyaya ibraz edilmediginden, borcu ispatlar belge bulunmadıgından 4. Sıra alacak kaydının REDDINE” Kararı vermiş olup konu karar haksız ve hukuki gerekçeden yoksun olduğu, 4 adet çekten biri karşılıksız, diğerleri henüz ibraz edilmemiş statüde olup, bu çeklerin ne zamana keşide edildikleri ve Bankaya ne zaman ibraz edilecekleri bilinememekte ve öngörülemediği, müflis şirketin iflas tarihinden önce, ticari ilişkilerinden kaynaklı sıralı çekler ve/veya ileri tarihe keşide edilmiş çekleri olabileceği muhtemel olacağı, dolayısıyla konu çeklerle ilgili iflas masasına alacak kayıt talebin reddedilmiş olması yerinde olmadığı, ileri tarihli çek keşidesi ibraz tarihinin belirlenmesi amacı ile kullanıldığı, ülke koşullarında mal ve hizmeti alan kişi, borcunu biraz daha öteleyebilmek için ve nakit ödeme yapmak amacı ile vadeli çek kullanımı yaygın bir hal aldığı, Çekin asli unsurlarından olan keşide tarihi, gerçek keşide tarihinden sonraki bir tarih olarak da yazılabilir. Bu takdirde ibraz süresi uzatılmış sayıldığı, Anılan Son Düzenleme Ve 5941 Sayılı Çek Kanunu'nun 3/8. Maddesi İleri Düzenleme Tarihli Çeke İmkan Vermiş ve fakat Çek Kanunu'nun 31.01.2012 tarih ve 6273 sayılı Kanun ile değişik geçici 3/5. maddesi ile 31.12.2017 tarihine kadar keşide tarihinden önce bankaya ibrazın geçersiz olduğu şeklinde getirilen düzenleme ile ileri düzenleme tarihli çekin ibrazına bu tarihten önce izin verilmediği,

öte yandan ttk'nın 712. (6102 sayılı ttk'nın 800/1) maddesine göre, çekin tedavüle çıkarılmasından sonra keşidecinin ölümü veya medeni haklarını kullanma ehliyetini kaybetmesi yahut iflası çekin muteberliğine halel getirmez. çek tedavüle konulduktan -lehtara veya hamile verildikten- sonra, keşidecinin durumunda meydana gelen değişikliklerin çekin geçerliliğini etkilememesi doğaldır. burada aranan tek şart çekin tedavüle çıkarılmasıdır. hamile yazılı çekin lehtarın veya hamilin elinde bulunması, emre yazılı çekte lehtarın cirosu veçekin teslimi tedavüle çıkarıldığının kanıtıdır. çek ileriki tarihli olarak düzenlenebileceğinden (ttk md.707),çekin keşidecinin ölümünden, ehliyetini kaybetmesinden veya iflasından sonraki bir keşide tarihini taşıması tek başına -aksi ispat edilmediği sürece- geçerliliğini etkilemeyeceği, netice itibariyle bankanın kanunî garanti miktarını hamile ödemesi zorunluluğu tüm bu şartların (çeki ibraz edenin meşru hamil olması, herhangi bir ödeme engelinin bulunmaması, bankaca basılmış veya bastırılmış geçerli bir çekin bulunması, çekin bankaya süresinde ibraz edilmesi ve karşılığının mevcut olmaması) birlikte gerçekleşmesine bağlı olduğu, Koşulların birlikte gerçekleşmemesi, muhataba çek bedelinin karşılığı yanında kanunî garanti miktarını da ödememe hakkı verecek ve hatta duruma göre ödememe görevini yükleyeceği, mahkemece, kayıt kabul talep edenin, çek yaprağı başına Yasa gereği yaptığı ödemeleri yukarıda açıklanan şekilde bir teminattan karşılanacağı veya Yasa gereği yapılacak ödemelerin çek hesap sahibinden talep edilmeyeceği yönünde taraflar arasında yapılmış bir sözleşme olup olmadığı hususları araştırılarak, sonuca ulaşılması gerektiği, “Şarta muallak alacaklar: Madde 197 – Alacaklı talikı bir şarta veya gayri muayyen bir vadeye muallak bulunan alacağını da kaydettirebilir.” Hükmünü havidir.“Müflisin borçlusu bulunduğu, taliki bir şarta veya belirsiz bir vadeye bağlı olan alacaklar iflas masasına yazdırılabilir. İflas tasfiyesi sonunda bu alacaklar için de pay ayrılır.”(Prof. Baki Kuru) Anılan Genel Kredi Sözleşmesi kapsamında Banka’nın vermiş olduğu ve halen mer’i durumda bulunan çek yapraklarından doğan garanti tutarının nakden depo edilmesinin talep edilebileceği hususu Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarıyla açıkça kabul edildiği, Banka Borçluya Verdiği Çek Karnesinde Mevcut Çek Yapraklarının İleride İbrazı Halinde Ödemekte Yükümlü Olduğu Miktarı Ödemek Zorunda Olduğundan İik'nın 197. Maddesi Uyarınca Çek Yaprakları Riskinden Doğan Alacağını İflas Masasına Yazdırabilecektir....” Hem yasanın amir hükmü, hem de Yargıtay’ın yerleşik içtihatları gereği, Bankanın gayrinakit alacağının iflas masasına kabulüne karar vermek gerekirken, konu taleple ilgili verilen red kararı hukuki gerekçeden yoksun ve eksik inleme sonucu ihdas edildiği, Bu sebeplerle Banka alacaklarının kayıt kabulüne karar verilmesi i talep edildiği, Banka Alacağının Rüçhanlı Olarak Kabulü Gerektiği, iflas idaresi tarafından haksız ve hukuka aykırı olarak alacak reddedilmiş ve rüçhan talebi ile ilgili herhangi bir karar verilmediği, Borçlu/müflis şirket tarafından, iflas tarihinden önce ödendiğinde kredi borçlarının güvencesini teşkil etmek üzere müflise ait ... ve ... plaka sayılı araçlar üzerinde banka adına rehin tesis edilmiş olup iflas tarihinden önce cebri icra yolu ile satılan araçlar ile ilgili Ankara 24.İcra Müdürlüğü’nün 2020/... sayılı dosyasından rehin bedeli bankaya ödenmiş olduğu, Gönderilen rehin bedelinden bankanın nakit alacakları tahsil edilmiş, bakiyesi gayrinakdi kredi riski için bankaya rehinli olarak depo edildiği, Halen 16.800,53-TL.sı müvekkil bankaya rehinli olarak blokeli olduğu, gerek alacak kayıt dilekçede gerekse de bankanın 07.03.2022 tarih ve 22/OPY-MBY/1307788479 sayılı cevap yazısında bu durum hakkında iflas dosyasına bilgi verildiği, Banka alacağı rehinle temin edildiğinden, alacağın tamamının rüçhanlı olarak kabulüne karar verilmesi talep edildiği, müflis şirketin hesapları üzerinde banka ile iflas tarihinden önce imzalanmış Kredi sözleşmeleri uyarınca da bankanın rehin hakkı mevcut olduğu, Müflis şirket ile Banka arasında imzalanan Genel Kredi Sözleşmesi’nin 12. Maddesinde “Bankanın Rehin, Hapis ve Mahsup Hakkı” başlığı ile düzenlendiği, Banka’nın müflis şirketin hesapları üzerinde rehin, hapis ve takas hakkının bulunduğu hususu taraflarca sözleşme serbestisi ilkesi çerçevesinde kararlaştırılmış ve sözkonusu sözleşme taraflarca imza altına alındığı, yukarıda arz ve izah olunan nedenlerle ve fazlaya ilişkin hak ve alacaklar saklı kalmak kaydıyla; Bursa 7. İcra ve İflas Müdürlüğü’nün 2021/... İflas sayılı dosyasından Müflis .... STİL TEKSTİL SANAYİ VE TİCARET LTD.ŞTİ. dosyasına kaydı yaptırılıp, iflas idaresince haksız ve mesnetsiz olarak Reddedilen ve dava tarihi tarihi itibariyle toplam 13.025,00-TL olan gayrinakit kredi alacağın Tamamının Şarta Bağlı Rüçhanlı alacak olarak 4. sıraya Kayıt ve Kabulüne, Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline, karar verilmesini," talep edilmiştir.

Davalı tarafa usulüne uygun tebligata rağmen davalının davaya cevap vermediği tespit edilmiştir.

Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe; Davanın sıra cetveline kayıt ve kabul davası olduğu görülmektedir.

Bursa 7. İcra Dairesinin 2021/... iflas dosyası dosyamız arasına alınmıştır.

Dosya bankacı bilirkişiye tevdi edilerek davacı banka kayıtları üzerinde yerinde inceleme yetkisi verilmiş, davacının iflasın açıldığı tarih olan 13/10/2021 tarihi itibariyle alacak miktarının ne olduğu hususunda rapor aldırılmış, 07/12/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davacı Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. Demirtaş OSB / Bursa Şubesi ile davalı borçlu .... Stil Tekstil Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. Arasında 29.05.2018 tarihli Genel Kredi ve Teminat Sözleşmesi, 02.08.2019 tarihli Çek Karnesi Teslim Beyannamesine, şirket yetkilisi ...'nin müteselsil kefil sıfatı ile tahsis edilen 150.000,00-TL Ticari Limite imzalarının alındığının tespit edildiğini, dava dosyasında Nakit kredi alacağın bulunmadığı, şirkete teslim edilen çek garanti tutarı ödeme yükümlülüğünden kaynaklanan Kredi Sözleşmesi ve Çek kanunu uyarınca Gayrinakdi kredi hükmünde olan gayrinakdi kredi alacağın bulunduğunun görüldüğünü, banka kayıtlarının 3 ayrı tarihli çek raporunda riski devam eden 4 adet çek mevcut olduğu, bu çeklerin biri karşılıksız statüde göründüğü, 4 adet çekin garanti tutarı ödenmemiş olarak görüldüğü, ( talep halinde 5941 sayılı çek yasası gereği ödenmesi gerekeceği ), 13.10.2021 İflas ve İflas alacak tarihi olan 08.03.2022 tarihi itibariyle; 5 adet çekten dolayı 16.625,00-TL alacağın bulunduğu, Davanın açıldığı 28.....2022 tarihi itibariyle 4 adet çekten dolayı 13.025,00-TL gayrinakdi kredi alacağın bulunduğundan, dava bu tutar üzerinden açıldığı, TCMB’nın bildirimi ile çek garanti tutarının artmasıyla 4 adet çekten dolayı 20.225,00-TL Gayrinakit kredi alacağın bulunduğunun tespit edildiğini, .... Stıl Tekstıl Sanayı Ve Tıcaret Ltd. Stı’nin Bankaya rehinli ... ve ... plaka sayılı araçları iflas tarihinden önce Teminata alınan araçlar üzerinde banka adına rehin tesis edilmiş olduğu, iflas tarihinden önce cebri icra yolu ile satılan araçlar ile ilgili Ankara 24.İcra Müdürlügü’nün 2020/... sayılı dosyasından Cebri İcra yolu ile satıldığı ve rehin bedeli bankaya ödendiği, Gönderilen rehin bedelinden bankanın Nakit alacakları tahsil edildiği, kalan bakiyesi gayrinakdi kredi riski için bankaya rehinli olarak depo edildiği, bahse konu şirket hesabında 16.800,53-TL. Bankaya rehinli olarak blokeli olduğunu, bu çeklerden; Banka tarafından iflas tarihinden önce şirkete verilen ve karşılıksız şerhi verilmiş olan ve yine çek garanti tutarı ödeme riski taşıyan 4298324907819406 no’lu çek ile ilgili olarak; TCMB’nin 17.01.2020 Tarih, 31011 Sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 2020/1 Sayılı tebliği ile Bankaların 30.01.2020 tarihinden itibaren ibraz edilen çeklerle ilgili ödemekle yükümlü oldukları çek garanti bedelleri 2.225,00-TL olarak belirlemiş olup, işbu çekin garanti tutarları ibraz tarihi dikkate alındığında 1 adet çek için 2.225-TL olduğu, Şirkete verilen ve karşılıksız şerhi verilmiş çeklerin hamilleri tarafından garanti tutarı ödemesi için bankaya ibraz edilmesi durumunda; bankanın işbu çeklerin garanti tutarını ödemek zorunda kalacağı, Diğer üç çekle ilgili olarak; TCMB’nin 22.01.2022 Tarih, 31727 Sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 2022/3 Sayılı tebliği ile Bankaların 28.01.2022 tarihinden itibaren ibraz edilen çeklerle ilgili ödemekle yükümlü oldukları çek garanti bedelleri 3.600,00-TL olarak belirlenmiş olup, henüz ibraz edilmemiş diğer üç çekin garanti tutarı 3.600,00-TL.den toplam 10.800-TL olduğunu, Banka nakit risk ve hesap katına konu kredi riski, faiz ve ferileri ile birlikte Banka rehinli araçların 3.şahıs alacaklı tarafından icra kanalı ile satılması neticesinde; Ankara 24.icra 2020/... sayılı dosyasından gönderilen rehin bedeli ile nakit kredilerin kapatılmış olması, nakit alacağın kapatılmasından kalan bakiyenin, Devam eden gayrinakit kredi alacağı için depo edildiğini, kalan bakiye tutarın 16.800,53-TL. Bankada rehinli olarak blokeli olduğunu, çek sorumluluk bedellerinin ödenmesi durumunda Hesap katına konu kredilere kredi sözleşmesi hükümleri gereği %46,80 temerrüt faizi, %5 BSMV ve İhtar masrafı talep edileceğinin sözleşme hükümlerinde yer aldığı tespit edilmiştir.

Tüm dosya kapsamının incelenmesinde, davanın davacı bankanın dava dışı müflis firmaya verdiği çek karnesi sebebiyle her bir çek yaprağı için 5941 sayılı yasanın 3/3 maddesi gereği ödenmesi garanti edilen çek garanti bedeli gayri nakit alacağı için iflas müdürlüğüne yapmış olduğu sıra cetveline alacak kaydı talebinin reddedilmesi nedeniyle açılan sıra cetveline kayıt kabul davası olduğu, davacı banka kayıtları üzerinde yapılan incelemede, alınan bilirkişi raporuna göre 13/10/2021 tarihi olan iflas tarihine göre davacı bankanın 5 adet çekten dolayı 16.625,00 TL alacağın bulunduğu, davanın açıldığı 28/.../2022 tarihi itibariyle 4 adet çekten dolayı 13.025,00 TL gayri nakdi kredi alacağının bulunduğu, TCMB'nin bildirimi ile çek garanti tutarının artmasıyla 4 adet çekten dolayı 20.225,00 TL gayri nakit kredi alacağının bulunduğu tespit edilmiş, yerleşik yargıtay içtihatları gereğince davacı tarafın talep sonucu göz önünde tutulmak suretiyle , gayri nakdi çek kredisinden kaynaklı olarak müflis şirkete kullandırılan ve ibraz ile karşılıksız kalan, ancak banka tarafindan henüz tazmin edilmeyen 4 adet çeke ilişkin tazmin sorumluluğunun devam ettiği ve davacı banka tarafından tazmin edilmesi halinde davacı bankanın müflis şirketten alacaklı olacağı anlaşılmakla 13.025,00 TL'nin davacı bankaca tazmin edilmesi halinde müflis şirketin iflas masasına şarta bağlı olarak kabulünün gerektiği anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;

1. Davanın KABULÜ ile, davalı müflis .... STİL TEKSTİL SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ'nin Bursa 7. İcra Dairesinin 2021/... İflas sayılı dosyasında yürütülen iflas tasfiyesinde düzenlenen sıra cetvelinde, davacı banka alacağının 13.025,00 TL şarta bağlı alacak olarak iflas masasına kayıt ve kabulüne,

2. Harçlar Yasası gereğince alınması gereken 427,60. TL harcın başlangıçta peşin alınan 80,70. TL harçtan mahsubu ile fazla kalan 346,90. TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,

3. Davacı tarafça yapılan 80,70. TL peşin harç, 80,70. TL başvurma harcı, 2.000,00. TL bilirkişi ücreti ve 217,00. TL yargılama gideri toplam 2.378,40. TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

4. Davalı tarafından herhangi bir yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

5. Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 17.900,00. TL vekalet ücretinin (daha azına hükmedilemeyeceğinden) davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

6. Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,

Dair gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile Bursa Bölge Adliye Mahkemesi İstinaf Yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.10/01/2024

Katip ....

☪e-imzalı

Hakim .....

☪e-imzalı