Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/1275 E. 2024/352 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

...

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2023/

KARAR NO : 2024/

HAKİM :

KATİP :

DAVACI : ... SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ -

VEKİLİ : Av.

DAVALI : 1- ... SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ -

VEKİLLERİ : Av.

Av.

Av.

DAVALI : 2- ... SANAYİ DIŞ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ -

VEKİLİ : Av.

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 01/12/2023

KARAR TARİHİ : 19/03/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 25/03/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Dava dilekçesinde özetle; müvekkili mülkiyetindeki Hyster Marka S1.6AC tip akülü ...plakalı forkliftin 23/07/2023 tarihli yangın neticesinde zayi olması sebebiyle maddi tazminat ile yoksun kalınan kazanç kaybının tahsilini talep ve dava etmiştir.

Cevap dilekçelerinde özetle; ... 6. Sulh Hukuk Mahkemesindeki 2023/... esaslı dosyamızın bekletici mesele yapılarak hak kayıplarının yaşanmaması açısından diğer mahkemenin sonucuna göre hüküm tesis edilmesi ile davanın reddini talep etmişlerdir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ, HUKUKİ KABUL VE GEREKÇE

Dava, yangın sebebiyle zayi olan makinenin değeri ve kira kaybı talebine ilişkindir.

Ticari davaların hangi davalar olduğu TTK m.4'te tanımlanmış ve belirlenmiştir. Bu maddeye göre ticari davalar; mutlak ticari davalar, nispi ticari davalar ve yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç gruba ayrılır.

Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK.nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.

Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. TTK.nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi hem de iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. Ticari iş karinesinin düzenlendiği TTK’nın 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmez. TTK, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; davacı şirketin davaya konu forklifti davalı ... şirketine kiraladığı, kiralanan eşyanın kira sözleşmesi esnasında kiracı uhdesinde bulunduğu sırada yangında zayi olduğu ve kullanılamaz hale geldiği iddia edilmektedir.

Davacı ile davalı ... arasında bir kira sözleşmesi vardır ve davalı şirketin davacıya karşı sorumluluğu akdedilen kira sözleşmesi hükümleri gereğince belirlenmelidir.

Davacı ile diğer davalı ... Otomotiv arasında bir sözleşme ilişkisi yoktur, ancak davalı ... Otomotiv şirketi, taşınmazını diğer davalı ... şirketine kiraya vermiş ve davalılar arasında da bir kira sözleşmesi mevcuttur. Keza bu davalıların kira sözleşmesinden ve aynı yangından kaynaklı ... 6. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2023/... Esas sayılı dosyasında taraf oldukları ve davanın derdest olduğu taraflarca belirtilmiştir.

Davacının yanarak kullanılamaz hale geldiğini iddia ettiği forkliftten kaynaklı bir de mahrum kaldığı kira bedeline ilişkin talebi vardır. Görüldüğü üzere davacının davalılardan birine karşı kira sözleşmesi hükümlerine dayanması ve forkliftin bedeli ile birlikte kira kaybını da talep etmesi dikkate alındığında uyuşmazlığa uygulanacak kuralların ekseriyetle kira sözleşmesi hükümleri olduğu ve baskın olan uyuşmazlığın kira sözleşmesinden kaynaklandığı ve kira sözleşmelerine ilişkin uyuşmazlıkların Sulh Hukuk Mahkemelerinin görev alanına girdiği anlaşılmakla; aşağıdaki şekilde davanın usulden reddi ile ... Sulh Hukuk Mahkemesinin görevli mahkeme olduğunun tespitine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM: Ayrıntısı ve yasal gerekçesi izah edildiği üzere;

1. Hukuk Muhakemeleri Kanununun 114/1. c maddesi gereğince, davanın görevli mahkemede açılmadığı ve mahkemelerin görevinin dava şartı olduğu anlaşılmakla; dava şartı noksanlığı nedeniyle, HMK m.115 uyarınca, DAVANIN USULDEN REDDİNE,

2. ... Sulh Hukuk Mahkemesinin görevli mahkeme olduğunun tespitine,

3. HMK m.20 gereğince; taraflardan birinin, kararın kesinleştiği tarihten itibaren iki hafta içerisinde, mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde; dosyanın ... Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, kararın kesinleştiği tarihten itibaren iki hafta içerisinde, dava dosyanın görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesinin talep edilmemesi halinde, davanın açılmamış sayılacağına karar verileceğinin taraflara ihtarına, (ihtar edildi)

4. Harç ve yargılama giderlerinin HMK 331/2 maddesi gereğince yetkili ve görevli mahkemece hüküm altına alınmasına,

5. Gerekçeli kararın talep halinde taraflara tebliği ile tebliğ giderinin eksik olması halinde giderin talepte bulunandan alınmasına,

Dair; kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.19/03/2024

Katip

¸e-imzalıdır

Hakim

¸e-imzalıdır