Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/1176 E. 2024/313 K.

T.C.

...

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2023/

KARAR NO : 2024/

HAKİM : ... ...

KATİP : ... ...

DAVACI : ... - ...

VEKİLİ : Av. ... -

DAVA : Zayi Belgesi Verilmesi

DAVA TARİHİ : 10/11/2023

KARAR TARİHİ : 12/03/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 30/03/2024

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin merkez binasında bulunan; şirkete ait ticari defter şirket yetkililerinin tüm gerekli tüm dikkat ve özen yükümlülüklerini yerine getirmiş olmasına rağmen irade dışı bir nedenden dolayı kaybolduğunu, ticari defterlerin ve vergiye esas tüm defterlerin zayi olduğuna dair karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Deliller;

... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'ne, ... Vergi Dairesi'ne, ... 23. Noterliği'ne yazılan müzekkereye cevap verildiği cevabi yazının dosya arasında olduğu anlaşılmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ, HUKUKİ KABUL VE GEREKÇE

Talep, ticari defterlerin zayi olduğu iddiasına dayalı zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir.

Dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin ortağının çantasını çaldırdığı ve çantanın içerisinde şirketin karar defteri olduğu iddiası ile zayi belgesi verilmesi talep edilmiştir.

TTK m.82/7'ye göre; bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine zayi belgesi verilmesini isteyebilir.

Madde metninde yangın, su baskını veya yer sarsıntısı ibarelerinden sonra yer alan "gibi" sözcüğüyle benzer olayların kastedildiği, ziya haline ilişkin sınırlı sayıda bir düzenleme getirilmediği anlaşılmaktadır ( 11. H.D. 10.05.2017 tarihli, 2016/ E., 2017/ K. sayılı ilamı).

Öte yandan, tacirin, anılan yasa maddesinden yararlanabilmesi için bir taraftan ticari defterlerin ve belgelerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur. Mücbir nedenlerin ispatı, bunu iddia eden tacire aittir. İleri sürülen mücbir nedenin dayandığı olayların defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olup olmadığı araştırılmalı ve irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması sonucu oluştuğunda mücbir neden kabul edilmektedir. Davacı tutmak ve saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeleri özenle korumakla yükümlüdür.

Somut olayda; dava dilekçesinde, ticari defterlerin irade dışı bir nedenle kaybolduğu ve tüm aramalara rağmen bulunamadığı iddia edilmiştir. Keza, şirket yetkilisi iki tanıkla birlikte defterlerin bulunamadığına ilişkin tutanak tutmuştur. Ticari defterlerin zayi olduğundan bahisle zayi belgesi verilebilmesi için ticari defterlerin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle zayi olması gerekir. Davacı taraf bu sebeplerden herhangi birinin olduğuna ilişkin bir vakıa ve iddiada bulunmamıştır. Ticari defterlerin aranıp da bulunamaması zayi belgesi verilmesi sebepleri arasında Kanunda zikredilmemiştir. Talep eden, bir sermaye şirketidir ve Kanunen tacirdir ve basiretli davranma yükümü altındadır. Bu nedenlerle ticari defterlerin aranıp da bulunamaması bir zayi belgesi verilme sebebi olmadığından ve şartları oluşmayan talebin reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM: Ayrıntısı ve yasal gerekçesi izah edildiği üzere;

1. Talebin reddine,

2. Hüküm tarihi itibariyle alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcından 269,85 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 157,75 TL karar ve ilam harcının davacıdan alınarak, hazineye irat kaydına,

3. Davacı tarafından yapılan giderlerin kendi üzerinde bırakılmasına,

4. HMK m.333 gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,

5. Gerekçeli kararın talep halinde taraflara tebliği ile tebliğ giderinin eksik olması halinde giderin talepte bulunandan alınmasına,

Dair; kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.12/03/2024

Katip ...

¸e-imzalıdır

Hakim ...

¸e-imzalıdır