Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/924 E. 2024/308 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

...

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2022/

KARAR NO : 2024/

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLLERİ : Av.

Av.

DAVALI : 1- ... SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ -

VEKİLİ : Av.

DAVALILAR : 2-

3-

VEKİLLERİ : Av.

Av.

DAVA : Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)

DAVA TARİHİ : 05/08/2022

KARAR TARİHİ : 12/03/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 18/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Dava dilekçesinde özetle; davacının 01.12.2021 tarihinde meydana gelen kazada yaralandığını, kazaya karışan ... plaka sayılı aracın ZMMS poliçesinin davalı sigorta şirketi tarafından yapıldığını kazanın oluşumunda davalı sürücünün kusurlu olduğunu, davalı sigorta şirketinin yapılan başvuruya cevap vermediğini 100 TL geçici 900 TL sürekli iş göremezlik olmak üzere 1.000 TL maddi tazminat ile 30.000 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte tahsilini dava etmiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş. cevap dilekçesinde özetle; davayı kabul etmediklerini sorumluluklarının kusur ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, kusur raporunun karayolları genel müdürlüğü trafik fen heyeti tarafından yapılmasını, geçici iş göremezlik, efor kaybı ve sağlık hizmeti bedellerinin poliçe kapsamında olmadığını davanın reddini talep etmiştir.

Davalılar ... ve ... cevap dilekçesinde özetle; dava konusu kazanın davacının kusuru ile oluştuğunu, talep edilen tazminatın fahiş olduğunu, davacının kazada bir yaralanmasının bulunmadığını davanın reddini talep etmiştir.

Deliller;

... CBS'ye, ... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'ne, ... Yüksek İhtisas ... ve Araştırma Hastanesi'ne, ... İl Emniyet Müdürlüğü'ne, ... ... Üniversitesi'ne yazılan müzekkereye cevap verildiği cevabi yazının dosya arasında olduğu anlaşılmaktadır.

Adli Trafik Bilirkişisinin Raporunun Sonuç Kısmı: "1-) ... Plaka Sayılı Otomobil Sürücüsü Davalı ... ...’in: Karayolları Trafik Kanunu’nun (52/b) ve (54/b), Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin (101/b), (104/a) ve (157/a-5) maddeleri ile aynı kanunun '' Trafik Kazalarında Sürücü Kusurlarının Tespiti Ve Asli Kusur Sayılan Haller '' başlıklı (84/e) '' Geçme Yasağı Olan Yerlerde Geçme '' maddesini ihlal ettiği davaya konu trafik kazasının oluşumunda % 50 (Yüzde Elli) oranında kusurlu olduğuna, 2-) Davacı Yaya ...’un: Karayolları Trafik Kanunu’nun (68/b), Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin (138/b) maddelerini ihlal ettiği davaya konu trafik kazasının oluşumunda % 50 (Yüzde Elli) oranında kusurlu olduğuna ilişkin kanaatimdir." şeklindedir.

... Bilirkişisinin Raporunun Sonuç Kısmı:"1-Davacının 01.12.2021 tarihinde geçirmiş olduğu trafik kazasında; a-Davacının %50 oranında kusurlu, b-Sürekli iş göremezlik oranının %1 olarak tespit edildiği, c-ATK raporunda tedavi süresinin 9 aya kadar uzayabileceği belirtilmişken SGK kayıtlarına göre davacının kaza tarihi olan 01.12.2021’den 27.03.2022 tarihine kadar çalışmadığı ve bu dönem için kendisine geçici iş göremezlik ödemesi yapıldığı, fiili ve bilinen geçici iş göremezlik dönemi için zarar hesabı yapıldığı ve SGK ödemesinin mahsup edildiği, d-Sürekli iş göremezlik zararı yönünden gelirinin dosyaya sunulan maaş bordrolarında belirtilen ücretin ve gelecek aktif dönem için ise son aldığı ücretin asgari ücrete oranı olan 1,37 katı üzerinden hesaplama yapıldığı, e-Hesaplama da TRH-2010 yaşam tablosunun ve 2023 yılı son verilerinin kullanıldığı, f-Dava öncesi ve dava devam ettiği dönemde davalı sigorta şirketi tarafından bir ödeme yapılmadığının bu yönde mahsup işlemi yapılmadığı, 2-Davacının zararının tablo halinde gösterildiği; Geçici İş Göremezlik Zararı 3.966,10 TL Sürekli İş Göremezlik Zararı 24.187,34 TL 3-Davacının zararın tamamının sigorta poliçesi kapsamında ve limiti dahilinde kaldığı ve davalı sigorta şirketinin hesaplanan geçici ve sürekli işgöremezlik zararından sorumlu olduğuna dair raporumdur." şeklindedir.

... Bilirkişisinin Ek Raporunun Sonuç Kısmı: "1-Davacının 01.12.2021 tarihinde geçirmiş olduğu trafik kazasında; a-Davacının %50 oranında kusurlu, b-Sürekli iş göremezlik oranının %1 olarak tespit edildiği, c-ATK raporunda tedavi süresinin 9 aya kadar uzayabileceği belirtilmişken SGK kayıtlarına göre davacının kaza tarihi olan 01.12.2021’den 27.03.2022 tarihine kadar çalışmadığı ve bu dönem için kendisine geçici iş göremezlik ödemesi yapıldığı, fiili ve bilinen geçici iş göremezlik dönemi için zarar hesabı yapıldığı ve SGK ödemesinin mahsup edildiği, d-Sürekli iş göremezlik zararı yönünden gelirinin dosyaya sunulan maaş bordrolarında belirtilen ücretin ve gelecek aktif dönem için ise son aldığı ücretin asgari ücrete oranı olan 1,37 katı üzerinden hesaplama yapıldığı, e-Hesaplama da TRH-2010 yaşam tablosunun ve 2024 yılı son verilerinin kullanıldığı, f-Dava öncesi ve dava devam ettiği dönemde davalı sigorta şirketi tarafından bir ödeme yapılmadığının bu yönde mahsup işlemi yapılmadığı, 2-Davacının zararın tamamının sigorta poliçesi kapsamında ve limiti dahilinde kaldığı ve davalı sigorta şirketinin hesaplanan geçici ve sürekli işgöremezlik zararından sorumlu olduğu, 3-Davacının zararının pasif dönem zararı vergi istisnalı ve vergi istinasız olarak iki ayrı şekilde hesaplanarak tablo halinde gösterildiğine dair raporumdur.Vergi Geçici İş Göremezlik Zararı 4.752,39 TL istisnalı hesaplama sürekli iş göremezlik zararı 35.416,06 TL vergi geçici iş göremezlik zararı 4.752,39 TL istisnasız hesaplama sürekli iş göremezlik zararı 33.042,09 TL" şeklindedir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ, HUKUKİ KABUL VE GEREKÇE

Dava, trafik kazasından kaynaklı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Eldeki davaya konu trafik kazası ile ilgili somut değerlendirmeye yer vermeden önce, davalıların sorumluluğunun hukuki temeli ile ilgili kısa açıklamalara değinmekte fayda vardır.

Trafik kazası nedeniyle üçüncü kişilerin uğradığı zararlardan; sürücü TBK m.49'da ifadesini bulan haksız fiil hükümlerine göre, işleten ise KTK m.85'te ifadesini bulan tehlike sorumluluğu hükümlerine göre, sigorta şirketi ise KTK m.91 hükmü gereğince sözleşme hükümlerine göre sürücünün kusuru oranında müteselsilen sorumludur. Burada dikkat edilmesi gereken husus, işleten ve onun sorumluluğunu üstlenen sigorta şirketinin sürücünün kusuru oranında zarardan sorumlu olmalarıdır. Araç sürücüsünün kusursuz olması halinde, sürücü haksız fiil hükümlerine göre zarardan sorumlu olmayacağından işleten ve sigorta şirketinin de zarardan sorumlulukları doğmayacaktır. Bu bağlamda davamıza konu trafik kazasında, kazaya karışanların kusurlu hareketleri ve kusur oranlarının belirlenmesi; sürücü, işleten ve sigorta şirketinin sorumluluğunun belirlenmesi yönünden önem arz etmektedir.

Bu açıklama ışığında dosyamıza konu trafik kazası değerlendirildiğinde, 01/12/2021 tarihli trafik kazasına karışanların kusurlu hareketleri ve kusur oranlarının tespiti gerekmektedir.

Eldeki davaya konu trafik kazası; Sürücü ... ...’in idaresindeki ... plaka sayılı otomobili ile, gündüz vakti, iki gidiş ve geliş şeritli ve her iki kenarındaki şeritleri araç park yeri için kullanılan yolun sağdan ikinci şeridini takiben, ... Caddesi istikametinden ... Caddesi istikametine seyirle, yolun ortasının devamlı şerit çizgisi ile işaretlenmiş bölümündeki Onat Kuyumculuk önüne geldiğinde, aynı istikamette önünde yolcu indirip - bindiren belediye otobüslerini sollamak için yolun karşı yönden gelen trafiğe ait bölümüne geçtiğinde, seyir yönünün sağında duran ............. plaka sayılı belediye otobüsünün arka kapısından inerek, indiği otobüsün arkasından ve geri istikametten gelerek durağa yanaşan başka bir otobüsün önünden (iki otobüsün arasından) yolun karşı istikametine geçmek isteyen yaya ...’nun vücudunun sol yan ve ön uzuvlarına, otomobilinin sağ yan kısımları ile çarpması neticesi ''Tek Araçlı, Yayaya Çarpma'' şeklinde meydana gelmiştir.

Mahkememizce alınan kusur raporunda, sürücü ... ...'in hızını gerekli şartlara uydurmaması ve sollama yasağını ihlal etmesi sebebiyle % 50 kusurlu, yaya davacının ise taşıt yolunu geçerken geçilmemesi gereken yerden taşıt yolunu geçmeye çalışması sebebiyle % 50 kusurlu olduğu tespit edilmiştir. Kusur raporu, kazanın oluş şekline ve kaza ile ilgili tutulan belgelere uygun olduğundan mahkememizce hükme esas alınmıştır.

Mahkememizce davacı kazalının kaza tarihi olan 01/12/2021 tarihinde yürürlükte olan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirilmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre geçici iş göremezlik süresinin ve sürekli iş göremezlik oranının tespiti cihetine gidilmiş ve ... Üniversitesi Tıp Fakültesinden rapor alınmıştır.

Mahkememizce alınan iş göremezlik raporunda; davacının 9 ay süre ile geçici iş göremezliğinin olduğu ve % 1 oranında sürekli iş göremezliğinin olduğu belirtilmiştir. Alınan bu rapor, davacının tedavi evraklı incelenerek ve kazazede davacı muayene edilerek kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine göre hazırlandığından mahkememizce hükme esas alınmıştır.

Davacının maddi tazminatının hesaplanması için; davalı sürücünün kusuru ve davacının iş göremezliği dikkate alınarak, hesaplama yapmak üzere dosya ... bilirkişisine tevdi edilmiş ve TRH 2010 yaşam tablosu ve prograsif rant yöntemine göre hesaplama yapılarak ... raporu dosyaya kazandırılmıştır.

... raporunda davacının; SGK kayıtlarına göre fiilen çalışmadığı süre dikkate alınarak, geçici iş göremezlik tazminatı hesaplanmış ve davacının 4.752,39 TL geçici iş göremezlik zararı olduğu tespit edilmiştir. Davacının % 1'lik sürekli iş göremezliği ve davalı sürücünün kusuruna denk gelen sürekli iş göremezlik tazminatı hesaplanmış ve vergi istisnalı olarak davacının 35.416,06 TL sürekli iş göremezlik tazminatı olduğu tespit edilmiştir. (Aynı yönde ... BAM 35. HD. 2022/ Esas ve 2024/ Karar)

Dava dilekçesinde maddi tazminat talebi ayrıştırılarak dava açılmış ve ... raporu sonrasında davacı vekili talebini ıslah etmiştir. Islah dilekçesi davalılara tebliğ edilerek, hukuki dinlenilme hakkı kapsamında ıslaha karşı beyanlarını sunma imkanı verilmiştir.

Davacının manevi tazminat talebi yönünden; kazada davacının % 50, davalı sürücünün de % 50 kusurlu olması, davacının düzenli bir gelirinin olması, ancak kaza sonucunda fiili çalışması olsa da 9 ay gibi bir süre geçici iş göremezliğinin olması ve % 1 oranında sürekli iş göremezliğinin olması, paranın alım gücü ve manevi tazminatın bir zenginleşme aracı olmaması ile davacının cismani zarardan kaynaklı gördüğü elemi dindirecek nitelikte olması gerektiği ilkeleri dikkate alınarak, davacı lehine 24.000,00 TL manevi tazminatın hakkaniyete uygun olacağı kanaatine varılmış ve 24.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmiştir.

Eldeki davada, davalı sigorta şirketine yapılan başvurunun sigorta şirketine ulaştığı tarih 12/05/2022 tarihidir ve bu tarihten 8 iş günü sonrası olan 26/05/2022 tarihinde sigorta şirketi temerrüde düşmüştür. Sigorta şirketi yönünden bu tarihten davalılar sürücü ve işleten yönünden kaza tarihinden itibaren faize hükmedilmiştir.

Maddi ve manevi tazminat taleplerinin temelinde iki ayrı dava olmaları dikkate alınarak, harç ve yargılama giderlerinde hesaplama yapılmıştır.

Davacının, KTK m.97 gereğince sigorta şirketine yazılı başvuru yapmış olması sebebiyle davanın zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığının kabulü gerekir. Trafik kazasından kaynaklı; sigorta şirketlerine karşı açılan davaların KTK m.97 gereğince zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığına dair; ... BAM 20. HD. 2024/ Esas ve 2024/ Kararında aynen,

"6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin birinci fıkrasında; "İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine ilişkin aşağıdaki hükümler uygulanır." hükmü yer almaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz. (... 4. Hukuk Dairesinin 2021/ Esas, 2022/ Karar sayılı ilamı aynı doğrultudadır.)

Eldeki davada, dava öncesi davalı sigorta şirketine başvuru şartının yerine getirilmiş olması karşısında ayrıca zorunlu arabuluculuğa başvurulması gerekmediği halde davacı yanca arabuluculuğa başvurulmuş olmasından dolayı ortaya çıkan ücretin davalıya yüklenmesi mümkün bulunmadığından, arabuluculuk ücretinin davacıya yüklenmesi doğru olmuştur."

şeklinde, KTK m.97 sebebiyle sigorta şirketine karşı açılan davaların zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığı ve zorunlu arabuluculuk giderinin davacıya yükletilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Diğer davalıların da tacir olmaması sebebiyle zorunlu arabulucuya ödenen ücretin davacıdan tahsiline karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM: Ayrıntısı ve yasal gerekçesi izah edildiği üzere;

1. Davacının maddi tazminat talebinin kabulü ile; 4.752,39 TL geçici iş göremezlik tazminatının ve 35.416,06 TL sürekli iş göremezlik tazminatının, davalı sigorta şirketinin poliçe limiti ile sorumlu olması kaydıyla davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olan 26/05/2022 tarihinden, davalılar ... ... ve ... yönünden kaza tarihi olan 01/12/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,

2. Davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile; 24.000,00 TL manevi tazminatın, kaza tarihi olan 01/12/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ... ve ...'ten müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

3. Maddi tazminat yönünden, hüküm tarihi itibariyle alınması gereken 2.743,90 TL karar ve ilam harcından; maddi tazminat için yatırılmış 17,07 TL peşin harç ve 133,78 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 2.593,05 TL karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, hazineye irat kaydına,

4. Davacı tarafından maddi tazminat talebi için yatırılmış, 17,07 TL peşin harç ve 133,78 TL ıslah harcı toplamı olan 150,85 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,

5. Manevi tazminat yönünden hüküm tarihi itibariyle alınması gereken 1.639,44 TL karar ve ilam harcından; manevi tazminat için yatırılmış 512,34 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 1.127,10 TL karar ve ilam harcının davalılar ... ... ve ...'ten müştereken ve müteselsilen alınarak, hazineye irat kaydına,

6. Davacı tarafından manevi tazminat için yatırılmış 512,34 TL peşin harcın, davalılar ... ... ve ...'ten müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,

7. Yargılama giderlerinin münhasıran maddi tazminat talebi için yapılmış olması dikkate alınarak; davacı tarafından yapılan 80,70 TL başvurma harcı, 3.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 452,50 TL posta ve tebligat ücreti olmak üzere toplam 3.533,20 TL yargılama giderinin, davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,

8. Davacının kabul edilen maddi tazminat talebi yönünden, davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 hükümlerine göre hesaplanan 17.900,00 TL nispi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,

9. Davacının kabul olunan manevi tazminat talebi yönünden, davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT m.10 hükümlerine göre hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalılar ... ... ve ...'ten müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,

10-Davacının reddolunan manevi tazminat talebi yönünden, davalılar ... ... ve ... kendilerini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT m.10 hükümlerine göre hesaplanan 6.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, davalılar ... ... ve ...'e eşit şekilde verilmesine,

11-Davanın zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığı anlaşılmakla; 6325 sayılı Kanunun 18/A maddesinin 12 ve 13. Fıkralarına göre; suç üstü ödeneğinden zorunlu arabulucuya ödenen 1.600,00 TL'nin davacıdan alınarak, hazineye irat kaydına,

12-HMK m.333 gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,

13-Gerekçeli kararın talep halinde taraflara tebliği ile tebliğ giderinin eksik olması halinde giderin talepte bulunandan alınmasına,

Dair; kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 12/03/2024

Katip

¸e-imzalıdır

Hakim

¸e-imzalıdır