Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/1144 E. 2024/292 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

BURSA

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2023/

KARAR NO : 2024/

HAKİM :

KATİP :

DAVACI : ... ... LİMAN VE DEPOLAMA İŞLETMELERİ ANONİM ŞİRKETİ -

VEKİLİ : Av.

DAVALI : ... ANONİM TÜRK SİGORTA ŞİRKETİ -

VEKİLİ : Av.

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 03/11/2023

KARAR TARİHİ : 05/03/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 31/03/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Dava dilekçesinde özetle; ... Limanı'nda çalışan ... isimli taşeron çalışan geçirdiği iş kazası sonucu 27/09/2010 tarihinde vefat ettiğini, bu dönemde ... Limanının ... Sigorta'dan temin ettiği, taşeronlarını da kapsayan, işveren mali mesuliyet poliçesi olduğunu, ...'un tamamlanan yargısal süreçte yaptığı toplam 602,889.17 TL ödemenin ... Sigorta'dan Türk Lirası olarak tahsil edildiğini ancak, söz konusu poliçe dövizli poliçe olması ve yıl sonuna doğru başlayan hızlı döviz artışı sebebi ile, ... sigorta ile tekrar irtibata geçilmiş ve hasar ödemelerinin, ...'un dosyaya ödeme yaptığı günkü kurlar göz önüne alınarak USD olarak yapılması gerektiği çeşitli seviyelerde sigortacıya iletilmiş ve Davacı ...'un 31,302.73 USD kaybının tazmin edilmesi istenildiğini, yapılan görüşmeler sonucunda davalının taleplerinin aksi yönünde görüş belirttiğini bildirdiklerini, müvekkili tarafından başlatılan icra takibinin davalının haksız itirazı üzerine durduğunu, açıklanan sebeplerle, İİK md 67 gereğince davalının haksız itirazının iptali ile ... İcra Müd. 2022/... Esas sayılı dosyada takibin devamına karar verilmesini, haksız davalı aleyhine takip konusu alacağın icra inkar tazminatına hükmedilmesini, avukatlık ücreti ve tüm yargılama giderlerinin davalıya yüklenmesini karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Cevap dilekçesinde özetle; davaya konu taleplerin zaman aşımına uğradığını, davacı tarafından hak sahiplerine yapılan ödemeler ve müvekkil şirket aleyhine başlatılan icra takibinin 'TL' cinsinden olduğunu, dolayısı ile ilgili taleplerin döviz kuru üzerinden ileri sürülemeyeceği gibi döviz kurundaki artış nedeni ile müvekkili şirketten talepte bulunulmasının hukuka aykırı olduğunu, davacının taleplerinin haksız çıkar elde etmeye yönelik olduğunu, munzam zarar şartlarının oluşmadığını, yukarıda açıklanan nedenlerle davanın zamanaşımı nedeniyle reddine, haksız olarak açılmış davanın esastan reddine; icra inkar tazminatının şartları oluşmadığından taleplerin reddine, müvekkili davanın açılmasına sebebiyet vermediğinden dava masrafları ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Deliller;

... İcra Dairesi'ne, yazılan müzekkereye cevap verildiği cevabi yazının dosya arasında olduğu anlaşılmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ, HUKUKİ KABUL VE GEREKÇE

Dava, işveren sorumluluk sigorta poliçesinden kaynaklı eksik sigorta bedeli ödendiği iddiasına dayalı alacak istemine ilişkindir.

Davacı yan; sigorta şirketi ile aralarında akdettikleri işveren sorumluluk sigorta poliçesinde sigorta bedelinin dolar üzerinden ödenmesinin kararlaştırıldığını, ancak dava dışı işçi için ödenen bedellerin davacı şirkete Türk Lirası üzerinden ödendiğini, bu ödemenin döviz cinsinden yapılması gerektiğini ve bu nedenle eksik ödenen bedellerin davalıdan tahsili gerektiğini belirtmiştir.

Davalı yan, davacı şirket ile protokol imzalandığını ve protokol hükümleri gereğince davacı şirkete ödeme yapıldığını, davacı şirketin protokolde Türk Lirası ile ödeme yapılmasını kabul ettiğini ve davalı şirketi ibra ettiğini, bu sebeple davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belirtmiştir.

Öncelikle her ne kadar davalının cevap dilekçesindeki yetki ilk itirazı ile ilgili duruşmada ara kurulmamış ise de; İşveren Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının 14. Maddesi gereğince sigortalının yerleşim yeri olan ... İcra Dairelerinde takibe başlandığından davanın usulden reddini gerektirir dava şartı noksanlığı ve yetkisizlik kararı verilmesi gereken bir durum olmadığı kanaatine varılmış, bu hususa işbu gerekçeli kararda değinilmekle yetinilmiştir.

Davacı liman şirketi, dava dışı iş kazasında vefat eden işçinin hak sahiplerine İş Mahkemesi ilamı gereğince toplam 602.889,17 TL ödeme yapmıştır, davacı şirket her bir ödemenin ödeme günündeki dolar karşılığını dikkate alarak; toplam 79.626,65 USD ödediğini, ancak davalı şirketin kendilerine 602.889,17 TL ödediğini ve bu ödemenin yapıldığı gün itibariyle USD karşılığının 48.323,92 USD olduğunu beyan etmiştir. Bu hesaplama gereğince davacı şirket ödenmeyen 31.302,73 USD bedeli davalı şirketten talep etmektedir.

Taraflar arasında akdedilen poliçeye bakıldığında; kişi başına 250.000,00 USD ve kaza başına 1.000.000,00 USD limitle teminat sağlandığı görülmektedir.

Davalı şirket, cevap dilekçesinin ekinde Sulh ve İbra Protokolü sunmuştur. Bu protokol hükümlerine bakıldığında; toplam 10 maddeden oluştuğu, protokolün 7. Maddesinde davacı şirkete 602.889,17 TL ödeme yapılmasını davacı şirketin kabul ettiği, protokolün 9. Maddesinde ise davacı şirketin davalı şirketten ...'nın vefatından kaynaklı bir hak ve alacağı kalmadığını kabul ettiği ve davalı sigorta şirketini ibra ettiği anlaşılmaktadır.

Davalı şirketin protokol sonrasında davacı şirkete 602.889,17 TL ödediğine ilişkin dekont sunulmuştur ve bu husus taraflar arasında ihtilaflı değildir. Mahkememizce ön inceleme duruşmasında tarafların talebi ve usul ekonomisi gereğince tahkikat aşamasına geçilmiş, tahkikat yönünden yapılması gereken bir delil toplanması işlemi olmadığından karar verme cihetine gidilmiştir.

Davacı şirket, protokol ile ...'nın vefatından kaynaklı ödediği bedellerin sigorta şirketince Türk Lirası cinsinden ödenmesini kabul etmiş ve sigorta şirketinden bir alacağı kalmadığını beyan ederek protokolü imzalamıştır. Türk Lirası cinsinden ödemeyi yazılı bir sözleşmeye binaen kabul eden davacının artık alacağını USD cinsinden talep etmesine hukuken olanak yoktur, protokolden TBK m.99/2 gereğince Türk Lirası üzerinden ödeme yapılması konusunda tarafların anlaştığı açıkça görülmektedir. Ayrıca davalı şirket ibra edildikten sonra aynı alacağın USD cinsinden talep edilmesi sözleşmeye bağlılık (ahde vefa) ilkesine de aykırılık teşkil edecektir. Taraflar arasında akdedilen protokolün 7. Ve 9. Maddeleri gereğince basiretli davranma yükümlülüğü olan davacı şirketin Türk Lirası ile borcun ödenmesini kabul etmesi, davalı şirketi ibra etmesi ve ödemenin de protokole göre gerçekleşmesi sebebiyle hukuki dayanaktan yoksun olan davanın aşağıdaki şekilde reddine karar vermek gerekmiştir.

Davalı şirket cevap dilekçesinde kötü niyet tazminatı talep etmediğinden bu hususa hüküm fıkrasında ayrıca yer verilmemiştir.

HÜKÜM: Ayrıntısı ve yasal gerekçesi izah edildiği üzere;

1. Davanın reddine,

2. Hüküm tarihi itibariyle alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcı, 6.416,36 TL peşin harç ile alınmış olduğundan fazla alınan 5.988,76 TL karar ve ilam harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,

3. Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4. Davalı tarafından herhangi bir yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

5. Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 hükümlerine göre hesaplanan 58.358,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak, davalıya verilmesine,

6. 6325 sayılı Kanunun 18/A maddesinin 12 ve 13. Fıkralarına göre; suç üstü ödeneğinden zorunlu arabulucuya ödenen 1.560,00 TL'nin davacıdan alınarak, hazineye irat kaydına,

7. HMK m.333 gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,

8. Gerekçeli kararın talep halinde taraflara tebliği ile tebliğ giderinin eksik olması halinde giderin talepte bulunandan alınmasına,

Dair; kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 05/03/2024

Katip

¸e-imzalıdır

Hakim

¸e-imzalıdır