Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/1066 E. 2024/234 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

...

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2023/

KARAR NO : 2024/

HAKİM :

KATİP :

DAVACI : ... ANONİM TÜRK SİGORTA ŞİRKETİ -

VEKİLİ : Av.

DAVALI : ...

VEKİLİ : Av.

DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : 08/03/2022

KARAR TARİHİ : 22/02/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 03/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından Zorunlu Mali Mesuliyet sigorta poliçesi ile sigorta edilen; davalı ...'ın maliki/sigortalısı bulunduğu ... plakalı araç, 30.03.2020 tarihinde ehliyetsiz sürücü ...'in sevk ve idaresinde iken, meydana gelen kaza neticesi... plakalı araç ağır şekilde hasarlandığını, mezkur kazanın oluşumunda sigortalı ... plaka sayılı araç sürücüsü tamamen kusurlu olduğu gibi; kaza esnasında sürücünün yurt dışı (...) ehliyetnamesi olduğu ancak ülke giriş çıkış kayıtlarının olmadığının tespit edildiğini, tüm bu hususlar tutulan kaza tespit tutanağı ve mevcut diğer evraklar ile sabit olduğunu, mezkur kaza sonucu karşı araçta meydana gelen zarar nedeniyle; müvekkili şirket tarafından 27.04.2020 tarihinde 40.000,11-TL ödeme yapıldığını, müvekkili şirketin ödemiş olduğu hasar bedelini sigortalı ... plaka sayılı araç sürücüsünün ehliyetsiz olması sebebiyle Trafik sigortası genel şartları gereğince rücu hakkı mevcut olduğunu, müvekkili şirket tarafından yapılan toplam 40.000,11-TL ödeme tutarı için davalı yana davadan önce yapılan rücu ve arabuluculuk başvurularının sonuçsuz kaldığını, -KTK ve Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi Genel Şartlarına göre talep hakkı mevcut olduğunu, bu kapsamda karşı taraf aleyhine ... 19. İcra Müdürlüğü’nün 2021 / ... Esas sayılı dosya ile alacağın tahsili amacıyla (Örnek 7) ilamsız icra takibine geçildiğini, ancak karşı tarafın haksız itirazı ile takibin durmasına sebebiyet verdiğini, yine zorunlu arabuluculuk kapsamında başvuru yapılmış olsa da ... Arabuluculuk Bürosu 2021/... başvuru dosya numaralı ve 2021/... arabuluculuk numaralı arabuluculuk süreci de anlaşmama ile sonuçlandığını belirterek, dava miktarı ile sınırlı olmak üzere davalı şahıs adına kayıtlı araç ve gayrimenkullerin tespiti ile kaydına 3.şahıslara devrinin önlenmesi için teminatsız olarak ihtiyati tedbir konulmasına; uyap ortamında işlem yapılmasına, davalı borçlunun, ... 19.İcra 2021/... Esas sayılı dosyasına ileri sürdüğü borca itirazının iptaline ve duran icra takibinin devamına, davalının %20’den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin araç kiralama işi ile uğraşması hasebi ile uyuşmazlığın ticari olduğu bu sebeple de görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi mahkemesi olduğunu, dava dilekçesi incelendiği vakit davacı vekilinin "Müvekkil şirket tarafından Zorunlu Mali Mesuliyet sigorta poliçesi ile sigorta edilen; davalı ...'ın maliki/sigortalısı bulunduğu ... plakalı araç, 30.03.2020 tarihinde ehliyetsiz sürücü ...'in sevk ve idaresinde iken, meydana gelen kaza neticesi... plakalı araç ağır şekilde hasarlanmıştır. " şeklinde beyanda bulunulduğunu, müvekkilinin vergi levhasından da anlaşılabileceği gibi araç kiralama işi yaptığını, kimlik bildirme kanunun Ek madde 3 de " Araç kiralama şirketlerinin sorumlu işleticileri ve yöneticileri, kiralanan araç bilgileri ile aracı kiralayanların kimlik bilgileri ve kira sözleşmesi kayıtlarını usulüne uygun şekilde günü gününe tutmak ve bu kapsamda mevcut bilgi, belge ve kayıtları genel kolluk kuvvetlerinin her an incelemelerine hazır bulundurmak zorundadırlar. " belirterek araç kiralayanların bilgilerini kayıt altına alınması hususunda müvekkiline sorumluluk yüklemekte olduğunu, Emniyet Genel Müdürlüğü bu kapsamda KABİS(Kiralık Araç bildirim sistemi) adında bir sistem oluşturduğunu ve bu sisteme araç kiralayanların bildirilmesini zorunlu tuttuğunu, müvekkilinin bu zorunluluklar kapsamında bahse konu ... plakalı aracı bu faaliyet alanında kullanıldığını, bahsedilen 30.03.2020 tarihinde ... isimli şahsa kiraladığını, davacı vekili dilekçesinde dava konusu kazayı yapan kişinin ... isimli kişi olduğunu belirtmişse de bu kişi müvekkilinin aracı kiraladığı kişi olmadığı sunulan evraklardan anlaşılacağını, Müvekkilinin belirtilen şahsı tanımadığını, müvekkilinin sorumluluğu aracı kiraladığı kişinin ehliyetli olması ile sınırlı olduğunu, aksi bir yorum ile aracı kiralayanın ilgili aracı kime vereceğini müvekkilinin tahmin edemeyeceği gibi önlem de alamayacağını, dava konusu olayda belirtilen tarihte müvekkilinin aracın maliki konumunda ise de zilyedi konumunda olmadığını, davacı vekilinin dilekçesi incelendiği vakit ilgili kaza ve rücu sebebi araçtan kaynaklı olmayıp şoförden kaynaklı bir sebeple gerçekleştiğini, yani malikten kaynaklı olmayıp zilyetten kaynaklı bir zarar mevcut olduğunu, sunulan KABİS kaydı incelendiği vakit ilgili araç 13.03.2020 tarihinde ... (...) isimli şahsa kiralandığını ve 04.05.2020 tarihinde kiradan döndüğünü, bu dönemde "Ehliyetsiz araç kullanmaktan" müvekkili adına(Malik olması hasebi ile) kesilen 2473 TL idari para cezası aracın kiralık araç olması ve bu dönemde aracın zilyetliğinin müvekkilim de bulunmaması gerekçeleri ile ... 3. Sulh Ceza Hak. 11/11/2020 tarihli 2020/... D.iş sayılı kararı ile kaldırıldığını, %100 şoförden kaynaklı zararlarda sorumlu malik müvekkilinin değil aracın zilyetliğini elinde bulunduran ... isimli dava dışı 3. Şahıs olduğunu belirterek, haksız davanın reddine karar verilmesini, kötü niyetli dava açan davacı tarafın %20 den az olmamak üzere tazminata hükmedilmesini, vekalet ücreti, Yargılama gideri ve avukatlık ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

Deliller;

... İl Emniyet Müdürlüğü'ne, ... İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğü'ne, ... Vergi Dairesi'ne, ... Gümrük ve Dış Ticaret Müdürlüğü'ne yazılan müzekkereye cevap verildiği cevabi yazının dosya arasında olduğu anlaşılmaktadır.

Adli Trafik Bilirkişisi ve Hesap Bilirkişisinin Raporunun Sonuç Kısmı: "1-) ... Plaka Sayılı Otomobil Sürücüsü ...’in: Karayolları Trafik Kanunu’nun (46/a, c), Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin (94/A-a, c), (157/a-7) maddeleri ile aynı kanunun ‘‘ Trafik Kazalarında Sürücü Kusurlarının Tespiti Ve Asli Kusur Sayılan Haller ’’ başlıklı (84/g) '' Şeride Tecavüz Etme '' maddesini ihlal ettiğinden dava konusu trafik kazasının oluşumunda % 100 (Yüzde Yüz) oranında kusurlu olduğuna, 2-) ... Plaka Sayılı Otomobil Sürücüsü ...’ın: Dava konusu trafik kazasının oluşumunda Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin herhangi bir maddesini ihlal etmediğinden (Atfı Kabil Kusuru) olmadığına, 3-)... plakalı otomobil için ... sayılı poliçe ile 19.02.2020-19.02.2021 vadeleri arası için KZMSS poliçesi tanzim ettiği ve kaza tarihi olan 30.03.2020 tarihini düzenlenen poliçenin kapsadığına, 4-) ... plakalı otomobilin sürücüsü ...’in Türk vatandaşı olup ... sürücü belgesi ile kazaya karıştığının tespitine, 5-) Dosya kapsamına göre KTK.nu yönetmeliğinin 88.maddesinin (a)bendine göre Türk vatandaşlarının dış ülkelerden alınan sürücü belgeleri ile ülkemize giriş yapıldığı tarihten itibaren en fazla 2 yıl süreyle araç kullanılabileceklerine, 6-) Dosya kapsamında sürücü ...’in Türkiye’ye kaza tarihinden 2 yıl önce girdiğinin ve sürenin geçtiğinin tespiti halinde davacının yetersiz ehliyetten rücu hakkı doğacağına, Bu durumda dosya kapsamında eksik ödeme belgelerinin ibrazı ile makine mühendisinden gerçek zarar ilkesi gereğince rapor alınması gerektiğinin taktirinin mahkemeye ait olacağına, 7-) Sürücü ...’in kaza tarihinden önce 2 yıl geçmemişse anılan yönetmelik hükümleri gereğince davacının KZMSSGŞ.nın B-4.b hükmü gereğince rücu hakkının doğmayacağına ilişkin kanaatimizdir." şeklindedir.

Makine mühendisi bilirkişinin raporunun sonuç kısmı: "Davaya konu 30.03.2020 tarihli kaza sonucu... plakalı araçta 40.000,11 TL yedek parça ve işçilik hasarı oluştuğu, davaya konu ... plakalı araçta kaza sonrası ülkemiz sınırları içinde değer kaybı oluşmadığı kanaatimdir." şeklindedir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ, HUKUKİ KABUL VE GEREKÇE

Dava, ödenen sigorta bedelinin genel şartlar gereğince sigortalıdan rücuen tahsili istemine yönelik başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı şirketin sigortaladığı ... plakalı aracın sürücüsü ...'in sevk ve idaresinde iken kaza yaptığı taraflar arasında ihtilaf konusu değildir.

Yazılan müzekkerelere verilen cevaplarda sürücünün geçerli ehliyetinin olmadığı, kaza tarihinden 2 yıl önce ülkeye giriş yaptığı ve yurt dışında aldığı ehliyetin de Türkiye'de geçerli kabul edilemeyeceği kanaatine varılmıştır.

Davacı şirketin ödediği zararın gerçek zarar ilkesine uygun olup olmadığı ile ilgili mahkememizce bilirkişi raporu alındığı ve davacının ödediği 40.000,00 TL'nin hasar durumuna göre gerçek zarara ve piyasa koşullarına uygun olduğu belirtilmiştir. Ayrıca, aldırılan kusur raporunda sigortalı ehliyetsiz sürücünün tam kusurlu olduğu belirtilmiştir. Kusur raporu kazanın oluş şekline uygun olduğundan mahkememizce hükme esas alınmıştır.

Davacı vekilince ödeme belgesi sunulmuştur. Ödeme tarihinden 1 gün sonra başlamak üzere ve takip tarihinden bir gün öncesine kadar işlemiş faizin 3.471,78 TL olduğu mahkememizce hesaplanmıştır.

Genel şartlara göre davacı şirketin ehliyetsiz araç kullanılmasından kaynaklı rücu hakkı olduğu, bu bağlamda ödediği bedelin sigortalıdan rücuen talep edilebileceği anlaşılmakla; itirazın kısmen iptaline dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Mahkememizce kusur raporu alındığından alacağın likit olmadığı kanaati ile icra inkar tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM: Ayrıntısı ve yasal gerekçesi izah edildiği üzere;

1. Davanın Kısmen Kabulü ile; ... 1. Genel İcra Dairesinin 2023/... Esas sayılı icra dosyasında davalının yaptığı İtirazın Kısmen İptaline ve davalı hakkında yürütülen icra takibinin 40.000,00 TL asıl alacak ve 3.471,78 TL işlemiş faiz üzerinden takip talebindeki şartlar dahilinde aynen devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,

2. ... 1. Genel İcra Dairesinin 2023/... Esas sayılı icra dosyasında, alacağın varlığının ve miktarının davalı tarafından belirlenebilir olmaması nedeniyle itiraz haksız olmadığından davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine,

3. Hüküm tarihi itibariyle alınması gereken 2.969,55 TL karar ve ilam harcından; 525,27 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 2.444,28 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak, hazineye irat kaydına,

4. Davacı tarafından yatırılan 525,27 TL peşin harcın davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,

5. Davacı tarafından yapılan 80,70 TL başvurma harcı, 3.000,00 TL bilirkişi ücreti, 176,50 TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 3.257,20 TL yargılama giderinden; davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 3.255,57 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,

6. Davalı tarafından herhangi bir yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

7. Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 hükümlerine göre hesaplanan 17.900,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,

8. Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 ve m.13/2 hükümlerine göre hesaplanan 19,73 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, davalıya verilmesine,

9. 6325 sayılı Kanunun 18/A maddesinin 12 ve 13. Fıkralarına göre; suç üstü ödeneğinden zorunlu arabulucuya ödenen 1.320,00 TL'nin davalıdan alınarak, hazineye irat kaydına,

10-HMK m.333 gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,

11-Gerekçeli kararın talep halinde taraflara tebliği ile tebliğ giderinin eksik olması halinde giderin talepte bulunandan alınmasına,

Dair; kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 22/02/2024

Katip

¸e-imzalıdır

Hakim

¸e-imzalıdır