Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/1404 E. 2024/195 K.

T.C. BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

BURSA

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

BAŞKANLIĞI GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2022/1404 Esas

KARAR NO : 2024/195

BAŞKAN : ... ...

ÜYE : ... ...

ÜYE : ... ...

KATİP : ... ...

DAVACI : ... - ...

...

VEKİLİ : Av. ...

FERİ MÜDAHİL : TÜRKİYE HALK BANKASI

VEKİLLERİ : Av. ...

DAVA : İflas (Doğrudan Borçlu Tarafından Talep Edilen İflas (İİK 178))

DAVA TARİHİ : 12/12/2022

KARAR TARİHİ : 14/02/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 15/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan İflas (Doğrudan Borçlu Tarafından Talep Edilen İflas (İİK 178)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirket yapmış olduğu ticari faaliyetler neticesinde, işlerinin iyi gitmemesi sebebi ile büyük borçlar altına girdiğini ve borçlarını ödeyemez hale geldiğini, şirketin bütün aktif ve pasifi ile alacaklıların isim ve adresini gösteren liste sunacaklarını beyan etmiş. İflas talepleri nedeniyle tüm kamu kurum ve kuruluşlarına şirketin iflas talebinde bulunduğu konusunda bilgilendirilmesini, gerekli tedbirlerin alınmasını, şirketin borca batık olması sebebi ile iflasını talep etmişlerdir.

Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe :

Dava borca batık olduğu gerekçesiyle davacı şirketin doğrudan doğruya kendi iflasını istemine ilişkindir.

İİK m. 179 uyarınca iflas davası iki şekilde ortaya çıkabilir. Birinci ihtimalde sermaye şirketi (anonim ve limited şirket, TTK m. 124) veya kooperatifin borca batıklık sebebiyle kendisi iflasını isteyip davanın davacısı olurken, ikinci ihtimalde herhangi bir alacaklı şirketin iflasını isteyip davanın davacısı olabilir. Ancak eldeki davada davacının konkordato projesi tasdik olduğundan borca batık davacının iflası alacaklılar tarafından yalnızca İK m.308/f ve onun yollaması m.308 uyarınca istenebilir. Pasifi (borçları) aktiflerini (mevcut ve alacaklarını) karşılamaya yetmeyen sermaye şirketi veya kooperatif, şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesinden şirketin iflâsını isterse, davacı şirket veya kooperatif olup, kanunî mükellefiyete uymuş olur.

İflâsı isteme yetkisi ve görevi, şirket veya kooperatifi idare ve temsille görevlendirilmiş kimselerde, yani yönetim kurulundadır (TTK m. 376); ancak yönetim kurulunun organ sıfatıyla hareket etmesi sebebiyle davacı yine şirket olacaktır. Böylece, aktifleri (mevcudu ve alacakları) borcunu karşılamaya yetmediği (borca batıklık durumu) anlaşılan şirketin faaliyetine daha fazla devam etmesi önlenmekte ve sınırlı sorumluluğu dikkate alınarak gayri muayyen bir kitle korunmaktadır.

İflâs tâbi bir borçlunun borca batıklık nedeniyle kendi iflasını istediği davada davalı yoktur. İflâsın “kamusal bir talep” olma niteliği burada daha açıkça göze çarpmaktadır. İflâs talebini alan mahkemenin, İİK m. 166, 2’deki usûlle bu talebi ilân etmesi üzerine alacaklılardan bazıları, doğrudan doğruya iflâs talebinin reddi istemiyle, onbeş gün içinde iflâs davasına müdahale veya itiraz edebilir.

Ticaret mahkemesi, iflâs davası açılınca davayı basit yargılama usûlü ile (HMK m. 316-322) görür ve duruşmalı olarak inceleme yapar.

İflas istemi İİK da düzenlenen usulle ilan edilir. Eldeki davada bu ilan tamamlanmış ve ilanla duruşma günü arasında en az 15 günlük süre bırakılmıştır. İlanda duruşma gün ve saatine de yer verilerek müdahil olmak isteyen alacaklılara davaya müdehale edebilme imkanı tanınmıştır.

İflas avansı ve gider avansı depo edilerek, ilan ve diğer giderlerin yapılabilmesi ve yine olası bir iflas kararı halinde iflas tasfiyesi sırasında giderlerin karşılanabilmesi bakımından avans yatırma işlemi tamamlanmıştır.

Davacı şirketin güncel kamu borçları ile güncel icra dosyalarından kapak hesapları celp edilmiş, dosya bilirkişilere tevdii edilerek iflas şartlarının oluşup oluşmadığının hususunda rapor düzenlenmesi istenilmişti.

Düzenlenen bilirkişi raporuna göre; Bursa İli, Nilüfer İlçesi, Ertuğrul Mahallesi, Ozanlar Caddesi ile İsimsiz Sokağın kesiştiği köşedeki 41 nolu dükkânın, arsa ve bina dâhil tamamının, rapor tanzim tarihindeki güncel değerinin 4. 000.000,00 TL, Davacı şirketin mali tablolarının dosyaya sunulmamış olması sebebi ile borca batık olup olmadığının, iflas şartlarının oluşup oluşmadığının tespit edilemediği. Davacı şirketin bağlı bulunduğu vergi dairesine verilmiş son kurumlar vergi beyannamesinin dava dosyasına sunulması veya ilgili vergi dairesinden istenilmesi durumunda ek rapor tanzim edilebileceği rapor edilmiştir.

Davacı tarafa ticari defter ve belgeleri incelemeye sunması için ihtarlı davetiye çıkarılmış, davacı tarafça mahkememize sunulan 08/12/2023 tarihli dilekçe ile; defter ve kayıtlar müvekkilin iş yeri terk etmesi ve defterlerin (eski) iş yerinde bulunamaması nedeni ile dosyaya sunulamadığı beyan edilmiştir.

Düzenlenen ek bilirkişi raporuna göre; Davacının ticari defterlerinin mevcut olmadığının bildirildiği, ticari defterlerin sunulmadığı, Davacıya ait aktif (varlıklar) toplamının 2.296.332,33 TL olduğu, Davacıya ait pasifler (borcalar) toplamının 33.755.625,31 TL olduğu, Davacının mal varlıkları toplam borçlarını karşılamadığı, rayiç bilançoya göre güncel olarak -31.459.292,98 TL borca batıklık durumunun var olduğu şeklinde rapor düzenlendiği görülmüştür.

İİK'nun 178/1. Maddesine göre; iflasa tabi bir borçlu, aciz halinde bulunduğunu bildirerek yetkili mahkemeden iflasını isteyebilir. Borçlu, bu halde bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren mal beyanını iflas talebine eklemek zorundadır. Bu belge mahkemeye ibraz edilmedikçe iflasa karar verilemez. Müdahalede bulunan alacaklı Halk Bankası vekili iflasın kötü niyetli olarak istenildiğini ileri sürmüştür. Alacaklı İİK 178/2. Maddesi uyarınca borçlunun iflas talebini, hakkındaki takipleri ertelemek ve borçlarını ödemeyi geciktirmek için yaptığını ileri sürerek mahkemeden talebin reddini isteyebilirler. Getirilen aktif ve pasif tapu kayıtları incelendiğinde pasif kayıtlar itibariyle davacı tarafın pek çok gayrimenkulünün mülkiyetinden çıkartıldığı, bir kısmının da 2022 tarihinde elden çıkarılmış olduğu tespit edilmiştir.

Davacının rayiç bilançoya göre borca batıklığının tespit edilebilmesi için 178/1. Maddesi kapsamında ticari defter ve belgelerinin de incelenmesi gerekir. Davacı taraf bilirkişice yerinde incelenmesi istenmiş ancak bu inceleme gerçekleşememiştir. Bunun üzerine mahkememiz ara kararı ile davacı tarafa bu hususta ihtaratlı kesin süre verilmiş ancak kesin süreye rağmen ticari defter ve belgeler ibraz edilememiştir. Davacı tarafa bu husus yargılamanın 4. Celsesinde sorulmuş davacı taraf ticari defter ve belgelerin uzunca bir süre kayıp olduğunu, bulunamadığını, bu nedenle ibraz edilemeyeceğini açık bir biçimde beyan etmiştir. Bu nedenle ticari defter ve belgeler yönünden yeniden bir süre ve ihtar verilmesine gerek kalmamıştır.

Her ne kadar bilirkişi raporu, ticari defter ve belgeler ile tüm kayıtlar incelenmeksizin borca batıklık yönünde rapor düzenlemiş ise de; düzenlenen bu rapor davacı şirkete ait tüm ticari defter ve belgeler incelenerek düzenlenmemiş olduğundan rayiç bilançoyu yansıtmamaktadır. Doğrudan doğruya iflas davalarında borca batıklığın kanun hükümleri dairesinde ispatı gerekir. Nitekim İİK'nun 178/1 maddesi de bu kapsamda bir düzenlemedir.

Bu sebeple davanın reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davanın REDDİNE,

2. Harçlar yasası gereğince alınması gerekli 427,60 TL harçtan başlangıçta alınan 80,70 TL peşin harcın mahsubu ile 346,9‬0 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,

3. Davacı tarafça yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,

4. Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,

Dair davacı vekili ile feri müdahil Halk Bankası vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 10 günlük süre içinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesi İstinaf Yargı Yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.14/02/2024

Başkan ...

e-imzalıdır

Üye ...

e-imzalıdır

Üye ...

e-imzalıdır

Katip ...

e-imzalıdır