Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/1426 E. 2024/130 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

BURSA

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2022/

KARAR NO : 2024/

HAKİM :

KATİP :

DAVACI : ... PETROL TAŞIMA ANONİM ŞİRKETİ -

VEKİLİ : Av.

DAVALILAR : 1- ... GIDA TEKSTİL İNŞAAT TAAHHÜT ISI MADDELERİ NAKLİYE TİCARET VE SANAYİ PAZARLAMA LİMİTED ŞİRKETİ -

2- ... PERSONEL HİZMETLERİ ANONİM ŞİRKETİ -

3- ... KURYE ARAÇ KİRALAMA TEKSTİL YEMEK TEMİZLİK İNŞAAT TAAHHÜT GIDA İLAÇLAMA SPOR EĞİTİMİ TEKEL TÜTÜN VETÜTÜN MAMÜLLERİ SANAYİ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ -

DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 07/01/2022

KARAR TARİHİ : 06/02/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 30/03/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından işçi ...'a ödenen kıdem tazminatı bedelinin, çalıştığı firmalardaki hizmet süreleri dikkate alınarak bu firmalara rücu edilmesini talebi ile; davalı ... Gıda Teks. İnş. Tah. Isı Mad. Hazır Yemek Tem. Taş. Nak. San. Paz. Ltd. Şti'nin sorumlu olduğu 7 ay 24 güne tekabül eden 3.196,12 TL'nin, davalı ... Kurye Araç Kiralama Teks. Yemek Tem. İnş. Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti'nin sorumlu olduğu 2 yıl 4 ay 7 güne tekabül eden 11.606,89 TL'nin, davalı ... Personel Hiz. A.Ş.'nin sorumlu olduğunu 6 ay 19 güne tekabül eden 2.723,71 TL'nin tahsilini talep ettiğini, müvekkili şirketin işçi ...'ın kıdem tazminatını ödediğini ve davalılara rücu etme hakkı kapsamında iş bu davayı açtıklarını beyan ve talep etmiştir. Davalıların cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.

Deliller;

Hesap Bilirkişisi Taner Yörü'nün Raporunun Sonuç Kısmı: "

                          1. Dava dışı işçi ...’ın davalı alt işverenler bünyesinde 12.06.2015. 21.08.2020 tarihleri arasında 1856 gün çalıştığı, bu döneme isabet eden günlere karşılık 25.620,55 TL kıdem tazminatı 

ödemesinin yapıldığı,

                          2. Eski tarihli ... kararlarında sözleşme sunulmayan dönemlerde ½ sorumluluk ilkesine göre hesaplama yapılmakta iken yeni tarihli kararlarında sözleşme sunulup . sunulmamasına bakılmaksızın alt işverenlerin tam sorumluluğunun kabul edildiği, aksinin davalılarca ispatının gerektiği, dava konusu olayda taraflar arasındaki  sözleşmelerin dosyaya ibraz edildiği, davalılar yönünden ödemenin tamamının rücuya tabi olduğu,

                         3. Raporun denetlenmeye elverişli olması bakımından tüm alt işverenlerin (davalı. dava dışı) sorumlu olduğu miktarın hesaplandığı, sonuç kısmında davalılar yönünden borç miktarın tablo halinde gösterildiği, 

                         4. Dosya kapsamı, hizmet alım sözleşmesi ve SGK kayıtlarında; a. 12.06.2015. 31.12.2015 döneminde alt işveren olarak ... olduğu, bu alt işveren yönünden dava açılmadığı, b. Dava dışı işçinin davalı olarak gösterilen ... Personel Hizm.A.Ş. bünyesinde çalışmasının bulunmadığı, c. ... isimli alt işveren ile ... Personel Hizm.A.Ş arasında bir bağ veya iş ortaklığının bulunup bulunmadığının dosya kapsamına göre tespit edilemediği, 

                          5. Dosya eki içinde bulunan davalı şirketler ile yapılmış Hizmet alımları tip sözleşmelerinin 22.1 veya 23. Maddesinde ”yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve genel şartnamenin 6.bölümünde belirlenmiş olup yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür”  maddesi ve teknik ile idari şartnamede asıl işverenin sorumlu olduğuna dair bir hüküm bulunmadığından ... kararlarında belirtildiği üzere sözleşme sunulan dönemlerde tüm ödemelerden alt işverenlerin sorumlu olduğu göre hesaplama yapıldığına dair rapordur." şeklindedir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ, HUKUKİ KABUL VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesinden kaynaklı rücuen tazminat istemine ilişkindir.Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.Yükleniciler aleyhine açılan rücu davalarında ayrı sözleşmelerle hizmet ifa eden yükleniciler mecburi dava arkadaşı olmadığı gibi borçtan müteselsilen sorumlu olacaklarına ilişkin kanun hükmü veya sözleşme bulunmamaktadır. Bu nedenle alacak davalarında her davalı aleyhine ayrı tahsil hükmü kurulmalıdır. ( 15 hukuk Dairesinin 2021/ Esas, 2021/ Karar)

6102 sayılı TTK'nın m.19 hükmü uyarınca taraflardan biri için ticari olan iş diğer taraf için de ticaridir. Bu nedenle davacı davalıdan ticari faiz talep edebilir. ( 23. Hukuk Dairesinin 2019/ Esas, 2020/ sayılı kararı) Davalıya İş Mahkemesi dosyasında dava ihbar edildiğinden davacının ödeme tarihinden itibaren faiz talep edebilme hakkı vardır. ( 23. Hukuk Dairesinin 2017/ Esas, 2020/ sayılı kararı)Davacı, dava dışı işçinin çalıştığı döneme ilişkin yapılan ödemelerin davalılardan rücuen tahsilini talep etmiştir.Mahkememizce dava dosyası hesap bilirkişisine tevdi edilmiş ve raporda özetle; dava dışı işçinin yaptığı çalışmalar hizmet dökümünden tespit edilerek, davalıların sorumlulukları belirlenmiştir. Dava dışı işçinin davalılardan ... Personel firması nezdinde bir çalışması olmadığından bu davalı yönünden davanın reddine karar vermek gerekmiştir. Ancak diğer iki davalı nezdinde dava dışı işçinin çalışmış olduğu ve imzalanan sözleşmelerde işçiye ödenecek ücretlerden asıl işverenin sorumlu olduğuna dair bir madde bulunmadığı anlaşılmakla; rapor doğrultusunda, 11.606,89 TL'nin 10/12/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Kurye Araç Kiralama Tekstil Yemek Temizlik İnşaat Taahhüt Gıda İlaçlama Spor Eğitimi Tekel Tütün Ve Tütün Mamülleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketinden alınarak, davacıya verilmesine ve 3.023,11 TL'nin 10/12/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Gıda Tekstil İnşaat Taahhüt Isı Maddeleri Nakliye Ticaret Ve Sanayi Pazarlama Limited Şirketinden alınarak, davacıya verilmesine karar verilmiştir.

HÜKÜM: Ayrıntısı ve yasal gerekçesi izah edildiği üzere;

                                1. Davanın Kısmen Kabulü ve Kısmen Reddi ile; 

A-) 11.606,89 TL'nin 10/12/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Kurye Araç Kiralama Tekstil Yemek Temizlik İnşaat Taahhüt Gıda İlaçlama Spor Eğitimi Tekel Tütün Ve Tütün Mamülleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketinden alınarak, davacıya verilmesine,

B-) 3.023,11 TL'nin 10/12/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Gıda Tekstil İnşaat Taahhüt Isı Maddeleri Nakliye Ticaret Ve Sanayi Pazarlama Limited Şirketinden alınarak, davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

C-) Davalı ... Personel Hizmetleri Anonim Şirketi yönünden davanın reddine,

                               2. Hüküm tarihi itibariyle davalı ... Kurye Araç Kiralama Tekstil Yemek Temizlik İnşaat Taahhüt Gıda İlaçlama Spor Eğitimi Tekel Tütün Ve Tütün Mamülleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketinden alınması gereken 792,86 TL karar ve ilam harcından, bu davalı için yatırılmış 198,21 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 594,65 TL karar ve ilam harcının davalı ... Kurye Araç Kiralama Tekstil Yemek Temizlik İnşaat Taahhüt Gıda İlaçlama Spor Eğitimi Tekel Tütün Ve Tütün Mamülleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketinden alınarak, hazineye irat kaydına, 

                                3. Hüküm tarihi itibariyle davalı ... Gıda Tekstil İnşaat Taahhüt Isı Maddeleri Nakliye Ticaret Ve Sanayi Pazarlama Limited Şirketinden alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcından bu davalı için yatırılmış 51,62 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 375,98 TL karar ve ilam harcının davalı ... Gıda Tekstil İnşaat Taahhüt Isı Maddeleri Nakliye Ticaret Ve Sanayi Pazarlama Limited Şirketinden alınarak, hazineye irat kaydına, 

                               4. Davacının davalı ... Personel Hizmetleri Anonim Şirketine açtığı dava yönünden yatırdığı 49,49 TL peşin harcın talep halinde davacıya iadesine, 

                                5. Davacının yatırdığı 198,21 TL peşin harcın davalı ... Kurye Araç Kiralama Tekstil Yemek Temizlik İnşaat Taahhüt Gıda İlaçlama Spor Eğitimi Tekel Tütün Ve Tütün Mamülleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketinden alınarak, davacıya verilmesine, 

                                6. Davacının yatırdığı 51,62 TL peşin harcın davalı ... Gıda Tekstil İnşaat Taahhüt Isı Maddeleri Nakliye Ticaret Ve Sanayi Pazarlama Limited Şirketinden alınarak, davacıya verilmesine, 

                               7. Davacı tarafından yapılan 80,70 TL başvurma harcı, 1.800,00 TL bilirkişi ücreti, 680,00 TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 2.560,70 TL yargılama giderinden; davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 2.137,41 TL yargılama giderinin, 1.695,60 TL'sinin davalı ... Kurye Araç Kiralama Tekstil Yemek Temizlik İnşaat Taahhüt Gıda İlaçlama Spor Eğitimi Tekel Tütün Ve Tütün Mamülleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketinden ve 441,81 TL'sinin davalı ... Gıda Tekstil İnşaat Taahhüt Isı Maddeleri Nakliye Ticaret Ve Sanayi Pazarlama Limited Şirketinden  alınarak, davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, 

                              8. Davalılar tarafından herhangi bir yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 

                             9. Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 ve m.13/2 hükümlerine göre hesaplanan 14.630,00 TL vekalet ücretinden, 11.606,89 TL'sinin davalı ... Kurye Araç Kiralama Tekstil Yemek Temizlik İnşaat Taahhüt Gıda İlaçlama Spor Eğitimi Tekel Tütün Ve Tütün Mamülleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketinden ve 3.023,11 TL'sinin davalı ... Gıda Tekstil İnşaat Taahhüt Isı Maddeleri Nakliye Ticaret Ve Sanayi Pazarlama Limited Şirketinden alınarak, davacıya verilmesine, 

10-6325 sayılı Kanunun 18/A maddesinin 12 ve 13. Fıkralarına göre; suç üstü ödeneğinden zorunlu arabulucuya ödenen 1.360,00 TL'nin davalılar ... Kurye Araç Kiralama Tekstil Yemek Temizlik İnşaat Taahhüt Gıda İlaçlama Spor Eğitimi Tekel Tütün Ve Tütün Mamülleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi ve ... Gıda Tekstil İnşaat Taahhüt Isı Maddeleri Nakliye Ticaret Ve Sanayi Pazarlama Limited Şirketinden eşit şekilde alınarak, hazineye irat kaydına,

11-HMK m.333 gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,

12-Gerekçeli kararın talep halinde taraflara tebliği ile tebliğ giderinin eksik olması halinde giderin talepte bulunandan alınmasına,

Dair; kabul edilen ve reddedilen miktarların istinaf sınırının altında kalması sebebiyle HMK m.341 gereğince kesin olmak üzere karar verildi. 06/02/2024

Katip

¸e-imzalıdır

Hakim

¸e-imzalıdır